article Српската БИА и руската ФСБ тестирале звучни топови врз кучиња по протести 15.1.2026г.
Документи до кои дојде „Политико“ откриваат дека српската Безбедносно-информативна агенција (БИА), во соработка со руската ФСБ, спровела тајни тестирања на акустични уреди со долг дострел (LRAD) врз кучиња. Експериментите биле извршени на полигон на БИА само две недели по масовните антивладини протести во Белград на 15 март 2025 година, каде демонстрантите пријавија симптоми на дезориентација, гадење и паника предизвикани од необјаснет звучен бран. Целта на овие тестирања била да се утврди дали симптомите кај луѓето се совпаѓаат со ефектите на моделите LRAD 100X и 450XL, кои можат да произведат звук до 150 децибели. Иако властите првично негираа употреба на вакво оружје, подоцна признаа дека полицијата ги поседува овие уреди. Истрагата на „Политико“ укажува дека тестовите биле спроведени без законски одобренија од Министерството за земјоделство и во спротивност со Законот за благосостојба на животните, кој забранува тестирање оружје врз животни.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Српските безбедносни структури спровеле тестирања на LRAD звучни уреди врз кучиња. | Едногласно потврдено; разлики во вклучените актери и локации. | Да: Спроведени се тестирања на LRAD врз кучиња две недели по протестот. | Да: БИА спровела тестови на кучиња на свој полигон. | Да: БИА и српски разузнавачи спровеле тестови врз кучиња. | Да: БИА спровела тестови врз кучиња на свој полигон. | Да: БИА и српски разузнавачи тестирале LRAD уреди врз кучиња. | Да: Документи откриваат дека службите спровеле тестови врз кучиња. | Да: БИА и српски разузнавачи спровеле тестови врз кучиња. | Да: Српски и руски експерти тестирале LRAD врз кучиња на полигон на БИА. | Да: БИА и владино министерство спровеле тестови врз кучиња. | Да: БИА и владино министерство спровеле тестови врз кучиња на полигон. |
| Експерти од руската ФСБ биле директно вклучени во тестирањата на звучните топови. | Единство во потврдата, Либертас со помала прецизност за ФСБ. | Да: Во активностите биле вклучени и експерти од руската ФСБ. | Да: Српски и руски разузнавачки експерти заедно ги вршеле тестовите. | Да: Српски и руски разузнавачки специјалисти заедно ги вршеле тестовите. | Да: Српски и руски експерти заедно ги вршеле тестовите. | Да: Тестирањето било заедничко со руската ФСБ според документи. | Да: Тестирањата се спроведени во соработка со руската ФСБ. | Да: Српски и руски експерти заедно ги спровеле тестовите. | Да: Во текстот се споменуваат руски експерти поврзани со ФСБ. | Делумно: Се споменуваат руски разузнавачки експерти на полигонот. | Да: Руски разузнавачки експерти и ФСБ се наведени како учесници. |
| Демонстрантите на протестот на 15 март 2025 година пријавиле симптоми како дезориентација, гадење и паника. | Разлики во прецизноста на датумот и описот на симптомите. | Да: Пријавени се дезориентација, гадење, главоболки и нагла паника. | Делумно: Пријавени се гадење и паника, но датумот не е прецизиран. | Да: Пријавени се мачнина, повраќање, вртоглавица и паника. | Делумно: Пријавени се гадење и паника, но датумот не е прецизиран. | Да: Пријавени се гадење, вртоглавица и паника на 15 март 2025. | Делумно: Се споменува март 2025 и симптоми како паника и гадење. | Да: Пријавени се гадење, вртоглавица и паника кај толпата. | Да: Пријавени се паника, мачнина, вртоглавица и главоболки. | Да: Пријавени се мачнина, повраќање, главоболки и панично бегање. | Да: Пријавени се мачнина, повраќање, вртоглавица и панично бегање. |
| Српското Министерство за земјоделство не издало одобрение за експерименти врз животни. | Разликата е во фокусот: потврда од МЗ наспроти сомнеж во документи. | Да: Министерството наведува дека не добило барање ниту издало одобрение. | Делумно: Документите сугерираат дека тестовите биле без одобренија. | Да: Министерството потврди дека никогаш не примило барање за одобрување. | Делумно: Се сугерира дека тестовите биле без потребни одобренија. | Да: Министерството потврди дека никогаш не добило барање ниту одобрило. | Да: Министерството потврдило дека не било побарано ниту добиено одобрение. | Делумно: Министерството наведува дека нема сознанија за тестовите. | Да: Министерството соопшти дека никогаш не било поднесено барање. | Делумно: Документите укажуваат на недостиг на дозволи за експерименти. | Да: Министерството соопшти дека никогаш не примило барање за одобрување. |
| Уредите LRAD можат да достигнат јачина на звук до 150 децибели. | Целосен консензус; сите потврдуваат преку технички податоци. | Да: Техничките спецификации наведуваат нивоа до околу 150 децибели. | Да: Техничките податоци за моделите покажуваат до 150 децибели. | Да: Техничките податоци во статијата го потврдуваат ова ниво на звук. | Да: Техничките податоци во текстот го потврдуваат ова ниво. | Да: Спецификациите за користените модели покажуваат до 150 децибели. | Да: Текстот наведува дека моделите достигнуваат до 150 децибели. | Да: Наведено е дека моделите произведуваат звук до 150 децибели. | Да: Според спецификациите, уредите емитуваат звук до 150 децибели. | Да: Спецификациите наведуваат јачина до 150 децибели. | Да: Техничките спецификации во текстот ја потврдуваат оваа јачина. |
| Српската влада првично негираше, а потоа призна дека полицијата поседува звучни топови. | Сите потврдуваат, но Либертас и Плусинфо нагласуваат неупотреба. | Да: Властите прво негираа употреба, па признаа дека поседуваат уреди. | Да: Властите прво негираа, па подоцна признаа дека ги поседуваат. | Да: Властите прво негираа, а потоа признаа дека полицијата ги поседува. | Да: Властите прво негираа, па признаа поседување на уредите. | Да: Властите прво негираа употреба, но признаа дека полицијата поседува. | Да: Властите прво негираа употреба, па признаа дека поседуваат уреди. | Да: Властите прво негираа, па признаа дека полицијата ги поседува. | Да: Владата прво негираше употреба, па призна дека поседува такви уреди. | Да: Властите признале посед иако негирале употреба на протестот. | Да: Властите признале посед иако негирале употреба на протестот. |
| Европскиот суд за човекови права издаде привремена мерка за забрана на звучни уреди за контрола на толпа во Србија. | Само Рацин.мк потврдува, останатите целосно го премолчуваат. | Да: Судот издаде привремена мерка за спречување на нивна употреба. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| БИА објави извештај во кој тврди дека звучни уреди не биле користени на протестите. | Разлики во потеклото на извештајот (БИА наспроти ФСБ). | Да: БИА објави извештај во кој тврди дека такви уреди не биле употребени. | Да: БИА објавила извештај од ФСБ со такво тврдење. | Да: БИА објави извештај од ФСБ со тврдење дека уредите не се користени. | Да: БИА објавила извештај со тврдење дека уредите не се користени. | Да: БИА објави извештај од ФСБ тврдејќи дека уредите не биле користени. | Делумно: Се споменува интерен извештај и официјално негирање од властите. | Да: БИА објави извештај во кој негира користење на уредите. | Делумно: Се споменува извештај на руски експерти на полигон на БИА. | Делумно: Владата негираше употреба, а БИА подготвила тестови. | Делумно: Владата негираше употреба, а БИА подготвила тестови за истрагата. |
| Тестирањата врз кучињата биле извршени на растојанија од 25 до 200 метри. | Повеќето потврдуваат детали, Trn.mk е помалку специфичен. | Да: Животните биле изложувани на растојанија од 200 до 25 метри. | Да: Наведени се растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри. | Да: Наведени се растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри. | Да: Наведени се точно тие растојанија во документите. | Да: Тестирањето е спроведено на растојанија од 200 до 25 метри. | Делумно: Се наведува дека биле изложувани на различни растојанија. | Да: Тестирано е на растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри. | Да: Тестирањата биле вршени на 200, 150, 100, 50 и 25 метри. | Да: Тестирано на 200, 150, 100, 50 и 25 метри. | Да: Наведени се растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри. |
| Законот за благосостојба на животните во Србија забранува тестирање на оружје врз животни. | Повеќето потврдуваат преку адвокат, два извора воопшто не споменуваат. | Да: Законот предвидува изрична забрана за тестирања поврзани со оружје. | Да: Адвокат потврдува дека законот забранува тестирање оружје. | Да: Адвокатот Ќурчиќ цитира дека законот изречно го забранува тоа. | Да: Адвокатот Ќурчиќ цитира дека законот забранува такви тестови. | Да: Адвокатот Ќурчиќ цитира дека законот забранува тестирање оружје. | Да: Српското законодавство експлицитно забранува такви експерименти. | Не е споменато | Да: Законот изрично забранува тестирање оружје и воена опрема. | Не е споменато | Да: Адвокатот Ќурчиќ потсетува на оваа законска забрана. |
| Целта на тестовите била да се провери дали симптомите на демонстрантите се совпаѓаат со ефектите на LRAD. | Изворите се унисони; разликите се само во терминологијата. | Да: Целта била да се провери совпаѓањето на симптомите со ефектите. | Да: Целта била да се утврди согласност со симптомите на граѓаните. | Да: Целта била да се утврди согласноста на симптомите со ефектите. | Да: Целта била да се утврди согласност со симптомите на луѓето. | Да: Целта била да се процени дали симптомите се во согласност со LRAD. | Да: Целта била да се утврди дали симптомите кај луѓето одговараат на тестот. | Да: Целта била да се утврди согласност со пријавените симптоми. | Да: Тестовите биле за да се утврди поврзаноста на симптомите со LRAD. | Да: Целта била да се утврди совпаѓање на симптомите со ефектите. | Да: Целта била да се утврди дали симптомите одговараат на ефектите. |
| Александар Вучиќ вети целосна истрага за наводите во рок од 48 часа. | Различен фокус на рокот од 48 часа наспроти општи најави. | Не е споменато | Да: Вучиќ ветил истрага во рок од 48 часа по обвинувањата. | Да: Вучиќ изјави дека истрага ќе биде спроведена во рок од 48 часа. | Да: Вучиќ ветил истрага и одговорност во тој рок. | Да: Вучиќ изјави дека ќе биде спроведена истрага во рок од 48 часа. | Не е споменато | Да: Вучиќ изјави дека ќе се спроведе истрага во рок од 48 часа. | Не е споменато | Делумно: Владата најавила детална истрага, без прецизен рок. | Делумно: Владата најави истрага, но рокот од 48 часа не е споменат. |
| Српската полиција користи модели LRAD 100X MAG-HS и LRAD 450XL од американско производство. | Повеќето потврдуваат детали, Рацин и Трн изоставуваат потекло. | Делумно: Наведени се моделите, но не е експлицитно кажано дека се од САД. | Да: Наведени се точно овие модели од американската Genasys. | Да: Наведени се точно овие модели од американската компанија Генасис. | Да: Наведени се овие специфични модели од компанијата Genasys. | Да: Документите наведуваат дека се користени овие американски модели. | Делумно: Се споменуваат LRAD уреди, но не и специфичните модели. | Да: Наведени се точно овие модели од компанијата Genasys. | Да: Наведени се точно овие модели од американската компанија Џенесис. | Да: Наведени се овие модели од калифорниската компанија Џенесис. | Да: Наведени се овие модели произведени од калифорниска компанија. |
| Руските експерти тврдат дека кај кучињата не биле забележани промени во однесувањето по тестовите. | Дел пренесуваат ФСБ тврдења, други целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Да: ФСБ тврди дека кучињата не чувствувале непријатност. | Да: ФСБ во извештајот тврди дека кучињата не почувствувале непријатност. | Да: ФСБ тврди дека кучињата не покажале промени во однесувањето. | Да: ФСБ наведе дека кучињата не почувствувале непријатност ни промени. | Не е споменато | Да: ФСБ тврди дека кучињата не покажале промени во однесувањето. | Not Mentioned | Не е споменато | Да: Извештајот на ФСБ тврди дека немало знаци на непријатност. |
| Руските експерти твртдат дека кај кучињата не биле забележани промени во однесувањето по тестовите. | Само prv.mk го пренесува тврдењето, останатите го премолчуваат. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Во извештајот стои дека не се забележани промени или непријатност. | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Александар Вучиќ | Доминираат обвинувања за прикривање, само еден извор пренесува демант. | Не е споменато | Негативно: Обвинет за прикривање употреба на оружје против народот. | Негативно: Критикуван од опозицијата за прикривање употреба на оружје. | Негативно: Поврзан со експерименти врз животни и прикривање употреба на оружје. | Негативно: поврзан со брутални експерименти и прикривање на вистината | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој негира обвинувања и најавува истрага. | Не е споменато | Негативно: Администрацијата е поврзана со експерименти врз животни. | Негативно: обвинет за прикривање употреба на оружје против народот |
| Безбедносно-информативна агенција (БИА) | Доминираат обвинувања за нелегални тестови наспроти деманти. | Неутрално: цитирана како извор на извештај со кој негира употреба. | Негативно: Спроведувала експерименти врз животни без одобрение. | Неутрално: Спомената како организатор на тестовите и автор на извештај. | Негативно: Спроведувала нелегални тестови врз животни во соработка со ФСБ. | Негативно: спроведувала нелегални тестови врз животни со ФСБ | Не е споменато | Негативно: Обвинета за спроведување експерименти врз животни без дозвола. | Негативно: поврзана со незаконски експерименти врз животни | Негативно: Спроведувале тестови врз кучиња без дозволи. | Негативно: спроведувала потенцијално нелегални експерименти врз животни |
| Федерална служба за безбедност (ФСБ) | Поделба меѓу „озлогласена“ за експерименти и неутрален извор. | Неутрално: спомената како учесник во тестирањата без мета-вреднување. | Негативно: Опишана како озлогласена служба вклучена во експерименти. | Негативно: Опишана како озлогласена руска безбедносна служба. | Негативно: Опишана како озлогласена служба вклучена во нелегални експерименти. | Негативно: соучесник во нелегални експерименти и спорни извештаи | Негативно: критикувана за соработка во нелегални тестови и прикривање | Негативно: Поврзана со контроверзни тестови врз животни и соработка со БИА. | Неутрално: споменати како експерти кои вршеле тестирања | Не е споменато | Неутрално: цитирана како извор на извештај за состојбата на кучињата |
| Ивица Дачиќ | Единствен став: неутрално пренесување на неговиот демант. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како негира злоупотреба на нелегални средства. | Неутрално: Цитиран како негира употреба на нелегални средства. | Неутрално: Цитиран како негира употреба на нелегални средства. | Неутрално: само цитиран како негира употреба на нелегални средства | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој негира употреба на нелегални средства. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Србија | Поделба меѓу неутрално информирање и остра критика за ЕУ и Русија. | Неутрално: спомената како држава во контекст на институции и протести. | Неутрално: Спомената како држава со внатрешни протести и предизвици. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на протести и соработка. | Негативно: Критикувана за безбедносна соработка со Русија и внатрешни протести. | Негативно: прикажана како земја со закочен ЕУ пат и спорни методи | Негативно: државата е рамкирана преку нелегални експерименти врз животни | Негативно: Прикажана како земја во криза со застој во ЕУ интеграциите. | Неутрално: спомената како локација на настаните и протестите | Неутрално: Информативно споменување на протести и истраги. | Неутрално: контекст на локација на настаните и законодавство |
| Русија | Поделени меѓу агресор на ЕУ и неутрален извор на експертиза. | Неутрално: спомената преку учеството на нејзината служба ФСБ. | Негативно: Опишана како најагресивен противник на Европската Унија. | Негативно: Опишана како најагресивен противник на Европската Унија. | Негативно: Опишана како најагресивен противник на ЕУ. | Негативно: индиректно преку ФСБ и влијание врз безбедносниот сектор | Неутрално: спомената само како земја на потекло на ФСБ | Негативно: Опишана како најагресивен противник на ЕУ. | Неутрално: спомената преку учеството на руски експерти | Неутрално: Споменати се само руски разузнавачки експерти. | Неутрално: споменати руски експерти во рамки на истрагата |
| Европска Унија | Доминира неутрален контекст на интеграции без критички разлики. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на членство и политички односи. | Неутрално: Спомената како политички ентитет кон кој Србија тежнее. | Неутрално: Спомената само како политички контекст за членството на Србија. | Неутрално: спомената само во контекст на кандидатскиот статус | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како референтна точка за интеграции и противници. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Европски суд за човекови права | Само Рацин.мк го споменува неутрално, другите го игнорираат. | Неутрално: цитиран како институција која издала привремена мерка. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство на Србија | Единствен извор на демант или целосно отсуство од вестите. | Неутрално: цитирано дека не издало одобрение за експериментот. | Не е споменато | Неутрално: Цитирано дека нема информации за одобренија за тестовите. | Не е споменато | Неутрално: извор на информација дека не дале одобрение за тестови | Неутрално: извор на информација дека не било дадено одобрение | Неутрално: Информативно споменато дека немаат сознанија за тестовите. | Неутрално: извор на информација дека немало дозвола за тестовите | Не е споменато | Неутрално: извор на информација дека не биле издадени дозволи |
| Данило Ќурчиќ | Единствен приказ како правен експерт без никакви разлики. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како правен експерт за злоупотреба на животни. | Неутрално: Цитиран како правен експерт за злоупотреба на животни. | Неутрално: Цитиран како правен експерт кој укажува на прекршување на законот. | Неутрално: цитиран како правен експерт за злоупотреба на животни | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: говорник кој укажува на законски прекршувања | Не е споменато | Неутрално: говорник кој укажува на можна злоупотреба на животни |
| Радомир Лазовиќ | Единствен приказ како критички опозициски глас без разлики. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како опозициски политичар кој ја критикува власта. | Неутрално: Цитиран како опозициски политичар кој ја критикува власта. | Неутрално: Цитиран како опозициски политичар кој ја критикува власта. | Неутрално: цитиран како опозициски глас кој ја критикува власта | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: говорник кој ја критикува власта за прикривање | Не е споменато | Неутрално: говорник кој ја критикува власта |
| Компанија Џенесис (Genasys) | Единствена разлика е меѓу неутралното споменување и молкот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како производител на користените уреди. | Неутрално: Спомената само како производител на уредите ЛРАД. | Неутрално: Спомената само како производител на користените уреди. | Неутрално: спомената само како производител на уредите | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како производител на уредите користени во тестот. | Неутрално: спомената само како производител на уредите | Неутрално: Спомената само како производител на уредите. | Неутрално: спомената само како производител на уредите |
| Министерство за внатрешни работи на Србија | Неутрални преку Дачиќ наспроти негативни за молк и звучни топови. | Неутрално: индиректно споменато преку полицијата која поседува уреди. | Неутрално: Споменато преку изјавата на министерот Дачиќ. | Неутрално: Споменато дека не одговорило на барањето за коментар. | Неутрално: Споменато преку изјавата на министерот Дачиќ. | Негативно: одбиле коментар и се поврзуваат со употреба на топови | Негативно: индиректно преку полицијата која поседува такви уреди | Неутрално: Споменато преку изјавата на министерот Дачиќ. | Неутрално: споменато во контекст на поседување уреди и истрага | Неутрално: Индиректно споменато преку полицијата во посед на уреди. | Неутрално: индиректно споменато преку полицијата која поседува топови |
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Звучни топови во Србија: тестови врз кучиња по протестите во Белград | ||
| Политико открива: Српските и руските разузнавачки служби тестираа звучен топ врз кучиња | ||
| Политико: По протестите во Белград, Србија и Русија изложувале и кучиња на "звучни топови" - МКД.МК | ||
| "Политико": Српското и руското разузнавање тестирале звучни топови на кучиња - Локално | ||
| Србија им дозволила на шпионите на Путин да тестираат звучни топови на кучиња | ||
| По протестите, Србија тестирала звучни топови врз животни - Trn.mk | ||
| ПОЛИТИКО: Српските разузнавачи, во соработка со руската безбедносна служба, тестирале звучни топови со моќни звучници врз кучиња | ||
| ИМ ПУКАЛЕ НА КУЧИЊА СО ЗВУЧНИ ТОПОВИ ЗА ДА ДОКАЖАТ ДЕКА ДЕМОНСТРАНТИТЕ ЛАЖАТ!? Српски и руски експерти вршеле експеримент врз животни! | ||
| Вучиќ ги пробувал звучните топови на кучиња - Либертас | ||
| ИМ ПУКАЛЕ НА КУЧИЊА СО ЗВУЧНИ ТОПОВИ ЗА ДА ДОКАЖАТ ДЕКА ДЕМОНСТРАНТИТЕ ЛАЖАТ!? Српски и руски експерти вршеле експеримент врз животни како дел од истрага - plusinfo.mk |