article Министерството за здравство предлага нов закон за целосна забрана на пушењето 17.1.2026г.
Министерството за здравство подготви нов предлог-закон за заштита од пушењето кој предвидува драстично заострување на правилата и воведување целосна забрана за консумација на тутун во сите затворени јавни и работни простории. Регулативата е усогласена со европските стандарди и препораките на СЗО, третирајќи ја изложеноста на чад како прашање на безбедност и здравје при работа, со посебен фокус на заштита на вработените во угостителскиот сектор. Покрај забраните во затворени објекти, законот воведува иновативни рестрикции како забрана за пушење во приватни возила во присуство на деца, забрана за ароматизирани тутунски производи и строга контрола на рекламирањето преку медиумите и инфлуенсерите. Министерот Азир Алиу нагласи дека овие мерки нема да му наштетат на угостителството, туку ќе придонесат за поквалитетен амбиент и зголемена посетеност од семејства и туристи.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Новиот предлог-закон предвидува целосна забрана за пушење во сите затворени јавни и работни простории. | Речиси сите потврдуваат, 365.com.mk е помалку дециден. | Да: Текстот експлицитно наведува забрана во овие простории. | Да: Предлог-законот предвидува забрана во затворени јавни и работни места. | Да: Предвидува забрана во затворени јавни и работни простории. | Да: Текстот потврдува забрана во затворени јавни и работни простории. | Делумно: Се споменуваат затворени простории и места каде не е дозволено пушење. | Да: Текстот потврдува забрана во затворени јавни и работни простории. | Да: Текстот потврдува забрана во затворени јавни и работни простории. | Да: Статијата наведува целосна забрана во јавни и работни простории. | Да: Предвидена е забрана во затворени јавни и работни простории. | Да: Текстот потврдува забрана во затворени јавни и работни простории. |
| Законот ја третира изложеноста на тутунски чад како прашање на безбедност и здравје при работа. | Речиси сите потврдуваат директно, 24.mk само индиректно. | Да: Ова е директно наведено во последниот пасус од статијата. | Да: Текстот експлицитно наведува дека ова е прашање на безбедност при работа. | Да: Текстот директно наведува дека се третира како прашање на БЗР. | Да: Директно наведено дека се третира како безбедност и здравје. | Да: Текстот директно наведува дека чадот е прашање на безбедност и здравје. | Да: Директно наведено дека се третира како прашање на безбедност. | Делумно: Се споменува заштита на правото на здраво работно место. | Да: Ова е наведено како клучен аспект на законот. | Да: Текстот експлицитно наведува дека се третира како такво прашање. | Да: Министерството наведува дека ова е прашање на безбедност при работа. |
| Мерките не се удар врз угостителството, туку транзиција кон поквалитетен амбиент. | Едногласно пренесено како став на министерот, со различен фокус. | Делумно: Се споменува заштита на персоналот и квалитет на воздухот. | Да: Министерот вели дека ова е транзиција кон поквалитетен амбиент. | Да: Министерот вели дека е транзиција кон поквалитетен амбиент. | Да: Министерот вели дека е транзиција кон поквалитетен амбиент. | Да: Министерот вели дека мерките се прелаз кон поквалитетен амбиент. | Да: Министерот Алиу го користи токму овој опис за мерките. | Да: Насловот директно наведува дека законот не е удар по угостителите. | Да: Директен цитат од министерот и насловот на статијата. | Да: Министерот појаснува дека ова е транзиција кон поквалитетен амбиент. | Да: Министерот Алиу директно го изјавува ова во текстот. |
| Околу 4.000 луѓе годишно умираат во Северна Македонија како последица од пушењето. | Повеќето молчат; само РСЕ и СДК го истакнуваат податокот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека околу 4.000 животи годишно згаснуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Податокот е наведен во еден од поднасловите на статијата. |
| Се воведува забрана за пушење во приватни возила доколку во нив се присутни деца. | Малцинство потврдува, повеќето медиуми целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот наведува забрана во приватни возила во присуство на деца. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Предвидена е забрана во возила кога се превезуваат малолетници. | Да: Наведено е како една од најзначајните новини во законот. |
| Забраната ќе ги опфати и аеродромите, железничките станици и објектите на државните органи. | Само РСЕ потврдува експлицитно, другите само имплицираат. | Делумно: Овие објекти спаѓаат под затворени јавни и работни простории. | Делумно: Овие се сметаат за затворени јавни и работни простории. | Делумно: Опфатени се сите затворени јавни и работни простории. | Делумно: Имплицирано преку терминот „затворени јавни простории“. | Не е споменато | Да: Овие објекти се експлицитно наведени во листата на забрани. | Делумно: Овие објекти спаѓаат под затворени јавни и работни простории. | Делумно: Имплицирано преку забраната во сите јавни простории. | Делумно: Се споменуваат јавни простории и комерцијални објекти. | Делумно: Се споменуваат сите затворени јавни простории, што ги опфаќа овие. |
| Се забранува производство и продажба на електронски цигари со овошни, слатки или ментол вкусови. | Повеќето молчат; СДК е најдетален, РСЕ и Вечер само делумни. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се забрануваат производи со ароми, што ги вклучува овие вкусови. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се наведува забрана на производи со ароми и вкусови. | Да: Законот забранува производство и увоз на производи со овие ароми. |
| Цигарите во маркетите мора да бидат во затворени шкафови и невидливи за купувачите. | Повеќето молчат; Вечер и СДК потврдуваат, 360° е поумерен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува регулирање на прикажувањето и изложувањето. | Да: Ќе се чуваат во затворени плакари, невидливи за купувачите. | Да: Текстот експлицитно ја наведува оваа обврска за маркетите. |
| Искуствата од Ирска и Велика Британија покажуваат дека ваквите закони не ги намалуваат приходите на угостителите. | Повеќето го пренесуваат министерот, два извора целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Да: Министерот ги цитира Ирска и Британија како позитивни примери. | Да: Министерот ги цитира Ирска и Британија како позитивни примери. | Да: Министерот ги цитира Ирска и Британија како позитивни примери. | Да: Министерот ги цитира Ирска и Британија како позитивни примери. | Да: Министерот ги цитира овие земји како позитивен пример. | Не е споменато | Да: Министерот ги посочува овие земји како позитивен пример. | Да: Министерот ги посочува овие земји како пример за зачувани приходи. | Да: Министерот се повикува на искуствата од овие земји. |
| Казните за граѓаните кои ќе го прекршат законот ќе изнесуваат до 300 евра. | Само Вечер и СДК пренесуваат детали, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: За физички лица казните се од 150 до 300 евра. | Да: Оваа информација е истакната во еден од поднасловите. |
| Пушењето на тераси ќе биде дозволено само ако се отворени од најмалку три страни без стаклени прегради. | Повеќето молчат; Вечер и СДК прецизираат услови за тераси. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Исклучок се тераси физички одвоени од најмалку три страни. | Да: Ова е наведено како услов за приземните тераси. |
| Законот предвидува забрана за рекламирање, промоција и спонзорирање од тутунската индустрија. | Повеќето премолчуваат, само 360 и Вечер потврдуваат целосна забрана. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Споменати се забрани за прикажување во медиуми и игри. | Не е споменато | Да: Ова е експлицитно наведено во последниот пасус. | Да: Предвидена е целосна забрана за рекламирање и спонзорства. | Не е споменато |
| Стапката на активни пушачи кај возрасната популација во Македонија изнесува околу 45%. | Разлика во процентот (40,4% наспроти 45,4%) и изворот на податоци. | Not Mentioned | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Во статијата е наведено дека бројот на активни пушачи е 40,4%. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Според ИЈЗ, 45,4% од возрасната популација се активни пушачи. | Да: Статијата ја наведува оваа висока стапка кај возрасните. |
| Стапката на активни пушачи кај возрасната популација во Македонија изнесува оволу 45%. | Ниту еден извор не го наведува или анализира тврдењето. | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Министерство за здравство | Доминира неутралност, освен кај Вечер каде е заштитник на здравјето. | Неутрално: Информативно споменато како предлагач на законот. | Неутрално: Ентитетот е примарен извор на информации и предлагач. | Неутрално: Информативно претставено како предлагач на законот. | Неутрално: Информативно претставено како предлагач на законот. | Неутрално: Извор на информации за законот и здравствените ризици. | Неутрално: Главен извор на информации и предлагач на законот. | Неутрално: Информативно претставено како предлагач на законот. | Неутрално: Извор на информации и предлагач на законот. | Позитивно: авторот го претставува како заштитник на здравјето и стандардите | Неутрално: Информативно споменато како предлагач на законот. |
| Азир Алиу | Едногласен неутрален третман како официјален извор на информации. | Не е споменато | Неутрално: Министерот е цитиран како говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Цитиран како говорник кој ги појаснува мерките. | Неутрално: Цитиран како министер кој ги појаснува законските мерки. | Неутрално: Цитиран како говорник кој ги објаснува придобивките. | Неутрално: Цитиран како министер кој ги појаснува придобивките. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како министер кој дава уверувања за законот. | Неутрално: министерот е цитиран како извор на информации и објаснувања | Неутрално: Цитиран како главен говорник без мета-вреднување. |
| Светска здравствена организација (СЗО) | Доминира неутрален став, со акцент на СЗО како врвен авторитет. | Неутрално: Спомената како извор на препораки и стандарди. | Неутрално: Спомената како извор на препораки и стандарди. | Неутрално: Спомената како извор на препораки за законот. | Позитивно: Наведена како извор на препораки и стандарди. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како извор на препораки за законот. | Неутрално: Спомената како извор на препораки и стандарди. | Позитивно: Наведена како авторитет чии препораки се следат. | Неутрално: спомената како извор на препораки и меѓународни стандарди | Неутрално: Спомената како извор на препораки и стандарди. |
| Институт за јавно здравје | Користен само како неутрален статистички извор кај мал дел медиуми. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како извор на статистички податоци. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат само како извор на статистички податоци | Не е споменато |
| Северна Македонија | Единствен неутрален контекст низ различни законски обврски. | Неутрално: Спомената во контекст на државни обврски. | Неутрално: Се споменува во контекст на државните обврски. | Неутрално: Имплицирана како држава која има обврска за заштита. | Неутрално: Спомената во контекст на државните обврски за заштита. | Неутрално: Спомената во контекст на државна заштита на вработените. | Неутрално: Спомената во контекст на статистика за пушење. | Неутрално: Имплициран контекст на примена на законот. | Неутрално: Контекст на државната политика и закони. | Неутрално: спомената во контекст на подготовка за законски промени | Неутрално: Спомената во контекст на планирани законски измени. |
| Ирска | Главно неутрален пример, освен 360 степени кои ја истакнуваат како успех. | Не е споменато | Неутрално: Наведена како пример за европско искуство. | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. | Неутрално: Наведена како пример за земја со воведени мерки. | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. | Неутрално: Наведена како пример за земја со воведени мерки. | Не е споменато | Позитивно: Наведена како успешен европски пример за мерките. | Неутрално: спомената како пример за европско искуство | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. |
| Велика Британија | Претежно неутрален пример, 360 степени ја истакнува како успешна. | Не е споменато | Неутрално: Наведена како пример за европско искуство. | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. | Неутрално: Наведена како пример за земја со воведени мерки. | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. | Неутрално: Наведена како пример за земја со воведени мерки. | Не е споменато | Позитивно: Наведена како успешен европски пример за мерките. | Неутрално: спомената како пример за европско искуство | Неутрално: Спомената како пример за европско искуство. |
| Тутунска индустрија | Фокус на рестрикции и забрани наспроти неутрална регулатива. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Цел на рестрикции за рекламирање и промоција. | Негативно: индиректно преку забрани за рекламирање и скриена промоција | Неутрално: Индиректно спомената преку регулативите за производите. |
| Угостителски сектор | Единствен став: субјект на законски измени без негативни ефекти. | Неутрално: Споменат како место каде се применуваат правилата. | Неутрално: Цел на законот, претставен како субјект на транзиција. | Неутрално: Споменат во контекст на транзиција кон поквалитетен амбиент. | Неутрално: Споменат како субјект на кој се однесуваат мерките. | Неутрално: Цел на законот, претставен како иден корисник на мерките. | Неутрално: Споменат во контекст на влијанието на новите мерки. | Неутрално: Споменат во контекст на влијанието на законот. | Неутрално: Споменат како субјект на кој законот нема да му наштети. | Неутрално: споменат како субјект на кој се однесуваат новите правила | Неутрално: Споменат како субјект на кој се однесуваат мерките. |
| Електронски регистар ЕНЕР | Само 360 степени го бележи како извор на информации, другите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како платформа каде е објавен законот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Вработени во угостителство | Единствен позитивен фокус врз здравствената заштита и правата. | Позитивно: Текстот ја нагласува потребата од нивна заштита. | Позитивно: Текстот се залага за нивна заштита и безбедна средина. | Позитивно: Текстот ја нагласува обврската за нивна заштита. | Позитивно: Текстот се залага за заштита на нивното здравје. | Позитивно: Текстот се залага за нивна заштита и право на здравје. | Позитивно: Текстот ја нагласува обврската за нивна заштита. | Позитивно: Законот е претставен како заштита на нивното здравје. | Позитивно: Прикажани како група чие здравје мора да се заштити. | Позитивно: текстот ги врамува како група чии права и здравје се штитат | Позитивно: Текстот ја нагласува потребата за нивна заштита и здравје. |
| Тинејџери и млади | Од заштитнички став до неутрална статистика и игнорирање. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно споменати преку заштита на деца и студенти. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: претставени како најзагрозена група која мора да се заштити | Неутрално: Споменати во контекст на статистички податоци и заштита. |
| Влада на Северна Македонија | Претежно неутрален и индиректен пристап преку државни обврски. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку обврската на државата за заштита. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку државните органи и обврската за заштита. | Неутрално: Имплицирана преку активноста на министерството. | Неутрално: Индиректно спомената преку државната политика. | Неутрално: индиректно спомената преку државните обврски и закони | Неутрално: Индиректно спомената преку државните обврски и закони. |
Analizirano 10 od 19 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Со новиот закон за заштита од пушењето се предвидува забрана за пушење во затворени јавни и работни простории - Radovis News | ||
| МЗ: Предлог законот за заштита од пушење не е удар по угостителството, туку заштита на здравјето на луѓето во јавни и работни затворени простории | ||
| МЗ: Законот не уредува дали некој ќе пуши, туку јасно определува каде тоа не смее да се практикува - Локално | ||
| МЗ: Предлог-законот за заштита од пушење не е удар по угостителството, туку заштита на правото на здраво работно место | ||
| МЗ: Предлог-законот за заштита од пушење не е удар по угостителството | ||
| Министерство за здравство: Предлог-законот за пушењето е заштита на правото на здраво работно место | ||
| МЗ: Предлог-законот за заштита од пушење не е удар по угостителството, туку заштита на правото на здраво работно место | ||
| Предлог-законот за заштита од пушење не претставува удар по угостителството, велат од Министерството за здравство - 360 степени | ||
| 38% од тинејџерите пробале цигара - ЗАКОНОТ ЗА ЗАШИТАТА ОД ПУШЕЊЕ НЕ Е УДАР ЗА УГОСТИТЕЛСТВОТО | ||
| ЗАКОНОТ ЗА ЗАШТИТА ОД ПУШЕЊЕ НЕМА ДА БИДЕ УДАР ЗА УГОСТИТЕЛИТЕ, ВЕЛИ МИНИСТЕРОТ АЛИУ - Сакам Да Кажам |