article Министерството за здравство предлага строги забрани за сите никотински производи 20.1.2026г.

Министерството за здравство предлага строги забрани за сите никотински производи
newspaper Анализирано 10 од 18 извора language Македонски

Министерството за здравство подготви нов предлог-закон за заштита од пушењето, со кој за првпат се воведува сеопфатна регулација на сите никотински производи. Ова вклучува класични цигари, електронски цигари, загреани тутунски производи и бездимни производи, со цел да се изедначат нивните ограничувања и да се намали нивната штетност по јавното здравје. Законот е целосно усогласен со насоките на Светската здравствена организација и европските превентивни практики. Главниот фокус на законските измени е заштитата на младата популација преку забрана на производство, увоз и продажба на никотински производи со привлечни вкусови како овошје, слатки и ментол. Министерот Азир Алиу истакна дека овие вкусови служат како „мамка“ што ја олеснува првата употреба и ја забрзува зависноста, што е поткрепено со загрижувачки податоци за високиот процент на малолетници кои користат електронски уреди.

Инфографика догађаја
20 Контроверзност
Висока Ниска
13 тврдњи
13 тврдњи
✓ Највеће слагање 100%
Се забранува производство, увоз и продажба на никотински производи со овошни, слатки и ментол вкусови.
? Најконтроверзније 50%
Државата ги изедначува алтернативните никотински уреди со класичните цигари.
ТврдењеКлучни разлики
Се забранува производство, увоз и продажба на никотински производи со овошни, слатки и ментол вкусови. Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Да: Предлог-законот предвидува забрана за овие вкусови. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Предвидена е забрана за производство, увоз и продажба. Да: Предвидена е забрана за овие вкусови во предлог-законот. Не е споменато
Новиот закон ги регулира сите никотински производи, вклучувајќи ги и тие без никотин. Само 2 од 8 извори го потврдуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Да: Опфатени се електронски цигари со и без никотин. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Регулира сè, вклучувајќи електронски цигари со и без никотин. Делумно: Се наведува дека првпат се регулираат сите никотински производи. Не е споменато
Никотинските производи со вкусови ја олеснуваат првата употреба и ја забрзуваат зависноста. Само 3 од 9 извори го спомнуваат тврдењето, сите го поддржуваат без контрадикции. Не е споменато Не е споменато Да: Министерството наведува дека вкусовите ја олеснуваат употребата. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Се смета дека ја олеснуваат првата употреба и зависноста. Да: Текстот директно го наведува ова како причина за забраната. Не е споменато
Девет отсто од учениците на возраст од 13 до 15 години користат електронски цигари. Само 3 од 10 извори го потврдуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Да: Податоците покажуваат дека 9% од учениците користат е-цигари. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Истражувањата покажуваат дека 9% од учениците ги користат. Да: Министерот ги цитира овие податоци од истражувањата. Не е споменато
Новите никотински производи создаваат чад или аеросол со штетни материи. Само 3 од 9 извори го спомнуваат тврдењето, сите го поддржуваат без контрадикции. Не е споменато Не е споменато Да: Целта е контрола на производи кои создаваат штетен чад/аеросол. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Наведено е дека тие создаваат чад или аеросол со штетни материи. Да: Наведено е дека овие производи создаваат штетни материи. Не е споменато
Предлог-законот предвидува целосна забрана за пушење во јавни и работни простории. Само 3 извори делумно го спомнуваат, ниту еден не го потврдува тврдењето. Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува заштита од изложеност на чад во сеопфатен систем. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува заштита од изложеност на чад според СЗО. Делумно: Се споменува заштита од изложеност на чад како принцип. Не е споменато
Се воведува забрана за рекламирање, промоција и спонзорирање од тутунската индустрија. Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа забрана. Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа забрана. Да: Законот опфаќа ограничување на маркетинг и спречување спонзорства. Да: Директно наведено во текстот како дел од предлог-законот. Да: Директно наведено во насловот и текстот на статијата. Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа забрана. Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа забрана. Да: Предвидено е ограничување на маркетинг и спречување спонзорства. Да: Законот предвидува ограничување на маркетинг и спонзорства. Да: Директно наведено во текстот како дел од предлог-законот.
Законот е целосно усогласен со насоките на Светската здравствена организација. Само 2 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Да: Наведено е дека е усогласен со насоките на СЗО. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Усогласен е со насоките на СЗО преку рамковната конвенција. Да: Наведено е дека е усогласен со насоките на СЗО. Не е споменато
4,9 отсто од учениците користат тутунски производи што се загреваат. Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Да: Статистиката потврдува 4,9% употреба на загреани производи. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Податокот е точно наведен во текстот за оваа возраст. Да: Оваа бројка е експлицитно наведена во изјавата на министерот. Не е споменато
Мерките за забрана на вкусови се веќе применети во повеќе европски земји. Само 2 од 9 извори го потврдуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Да: Се наведува дека оваа практика се применува во европските земји. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Делумно: Наведено е дека ова е една од најсилните мерки во Европа. Да: Се вели дека ова е силна превентивна мерка и во европските земји. Не е споменато
Примарна цел на законските измени е заштита на здравјето на младата популација. Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. Да: Министерот наведува дека заштитата на децата е приоритет. Да: Се нагласува заштитата на децата и младите како приоритет. Да: Министерот посочи дека тоа е примарната цел. Да: Текстот наведува дека заштитата на децата е апсолутен приоритет. Да: Министерот наведува дека заштитата на децата е апсолутен приоритет. Да: Заштитата на децата и младите е наведена како приоритет. Да: Министерот наведува дека заштитата на децата е приоритет. Да: Целта на овој сегмент е заштита на здравјето на младите. Да: Министерот посочува дека тоа е примарната цел на овој сегмент. Да: Министерот наведува дека заштитата на децата е апсолутен приоритет.
Државата ги изедначува алтернативните никотински уреди со класичните цигари. Сите извори делумно го поддржуваат тврдењето, но ниту еден не го негира. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите нив. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите производи. Делумно: Законот првпат ги опфаќа и регулира сите овие производи заедно. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите производи. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за двата типа. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите производи. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите производи. Делумно: Законот ги регулира сите производи заедно со цигарите. Делумно: Се воспоставува сеопфатен систем за сите никотински производи. Делумно: Се споменува забрана за продажба на малолетници за сите производи.
10,6 отсто од учениците пријавиле дека некогаш користеле вакви производи. Само 2 од 10 извори го спомнуваат процентот. Не е споменато Не е споменато Да: Наведено е дека 10,6% некогаш користеле вакви производи. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Овој процент е наведен како дел од резултатите од истражувањето. Не е споменато
Висока покривеност Контроверзно
Актуелне теме
Потврђено
Нејасно
Тихо слагање
Консензус Ниска покривеност
Консензус:
Неслагање
Слагање
Величина = покривеност извора
ЕнтитетКлучни разлики
Министерство за здравствоПозитивен vs неутрален тон во известувањето.Неутрално: Министерството е споменато преку министерот, без мета-вреднување.Позитивно: авторот го пренесува соопштението без критика, прикажувајќи го како заштитник на јавното здравјеНеутрално: Информативно претставено како предлагач на законот.Позитивно: авторот го прикажува МЗ како иницијатор на закон за заштита на јавното здравјеПозитивно: авторот пренесува соопштение со мерки за јавно здравје, без критикаНеутрално: Министерот Алиу го претставува министерството, но без мета-вреднување на институцијата.Неутрално: Министерството е споменато преку министерот, без мета-вреднување.Неутрално: Извор на информации и предлагач на законот.Неутрално: Информативен извор на соопштението за новиот закон.Неутрално: министерот Алиу е цитиран како поддржувач на законот, без мета-вреднување
Азир АлиуTV21 позитивно, останатите неутрално.Неутрално: Алиу е говорник цитиран без мета-вреднување од авторот.Неутрално: министерот е цитиран без мета-вреднување од авторотНеутрално: Цитиран како говорник за целите на законот.Позитивно: министерот е претставен како глас на разумот со приоритет на заштита на децатаНеутрално: министерот е говорник, цитиран директно без мета-вреднувањеНеутрално: Алиу е говорник кој ги објаснува мерките, без авторско вреднување на него.Неутрално: Алиу е говорник цитиран без мета-вреднување од авторот.Не е споменатоНеутрално: Цитиран како говорник кој го појаснува законот.Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
Светска здравствена организација (СЗО)Повеќето извори не ја спомнуваат; само два неутрално, еден позитивно.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Спомената како извор на насоки и политики.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Спомената како извор на глобални насоки и политики.Позитивно: Насоките на СЗО се претставени како глобален стандард.Не е споменато
Рамковна конвенција за контрола на тутунотСамо 2 од 9 извори го спомнуваат, неутрално vs позитивно.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Спомената како рамка за усогласување на законот.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Спомената како основа за усогласување на законот.Позитивно: Опишана како основа за клучни принципи за заштита.Не е споменато
ЕНЕР (Електронски регистар)Нема покриеност од наведените извори.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато
Младо население (ученици од 13 до 15 години)TV21 позитивно истакнува приоритет; останатите се неутрални.Неутрално: Споменати како цел на заштита, без вреднување.Неутрално: споменати како цел на заштита, без вреднувањеНеутрално: Споменати преку статистички податоци за употреба.Позитивно: младите се претставени како приоритетна група за заштита од пушењеНеутрално: споменати како група за заштита, без вреднувањеНеутрално: Споменати како цел на заштита, без вреднување на самата група.Неутрално: Споменати како цел на заштита, без вреднување.Неутрално: Споменати како група чие здравје треба да се заштити.Неутрално: Споменати како група чие здравје треба да се заштити.Неутрално: споменати како цел на заштита, без вреднување
Тутунска индустријаСите извори се негативни, нема разлики во сентиментот.Негативно: Критикувана како комерцијален интерес што му штети на јавното здравје.Негативно: означена како извор на комерцијален интерес што треба да се ограничиНегативно: Текстот предвидува спречување на нејзиното влијание.Негативно: тутунската индустрија е прикажана како закана за јавното здравјеНегативно: означена како субјект на забрана и критика од министеротНегативно: Критикувана како извор на комерцијални интереси што го загрозуваат јавното здравје.Негативно: Критикувана како извор на комерцијален интерес што му штети на јавното здравје.Негативно: Споменато спречување на нејзиното влијание и спонзорства.Негативно: Текстот предвидува спречување на нејзиното влијание.Негативно: законот воведува забрана за рекламирање и спонзорства од тутунската индустрија
Европски земјиПозитивен vs неутрален приказ; МКД.МК го фаворизира.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Споменати како пример за примена на слични практики.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Споменати во контекст на споредба на превентивните мерки.Позитивно: Нивните мерки се претставени како пример за следење.Не е споменато
Влада на Република Северна МакедонијаСите извори се неутрални; нема разлики.Неутрално: Владата е имплицирана преку предлог-законот, без мета-вреднување.Неутрално: не е директно спомената, но имплицирана преку Министерството без вреднувањеНе е споменатоНеутрално: владата не е директно спомената, но се подразбира дека го поддржува законотНеутрално: индицирана преку министерството, но не мета-вреднуванаНеутрално: Владата не е директно спомената, само преку министерот Алиу.Неутрално: Владата имплицирана преку предлог-закон, без мета-вреднување.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: предлог-законот се припишува на Владата, без мета-вреднување

Анализирано 10 од 18 извора

Упоредне табеле и инфографика користе само првих 10 извора. Преостали извори су приказани одвојено испод.

ИзворНаслов
Expres.mk
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
24info.mk
МЗ: Забрана за рекламирање и промоции на тутунски производи
Радио Лидер
СТРОГИ РЕСТРИКЦИИ: Целосна забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи со новиот закон
TV21.mk
МЗ: Јавното здравје пред комерцијалниот интерес - забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
Нова Македонија
Алиу: Со новиот закон за заштита од пушење, се забрануваат реклами, промоции и спонзорства од тутунската индустрија
Кајгана
Алиу: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи, јавното здравје пред комерцијалниот интерес
4NEWS.mk
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес - забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
Lider.mk
ЗДРАВЈЕTO ПРЕД ПРОФИТОТ: Заштита на децата од пушењето е апсолутен приоритет, целосна забрана за реклами, промоции и спонзорства
МКД.МК
Министерство за здравство: Новиот предлог-закон за заштита од пушење предвидува забрана за рекламирање
Курир
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
Expres.mk
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
arrow_forward_ios
24info.mk
МЗ: Забрана за рекламирање и промоции на тутунски производи
arrow_forward_ios
Радио Лидер
СТРОГИ РЕСТРИКЦИИ: Целосна забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи со новиот закон
arrow_forward_ios
TV21.mk
МЗ: Јавното здравје пред комерцијалниот интерес - забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
arrow_forward_ios
Нова Македонија
Алиу: Со новиот закон за заштита од пушење, се забрануваат реклами, промоции и спонзорства од тутунската индустрија
arrow_forward_ios
Кајгана
Алиу: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи, јавното здравје пред комерцијалниот интерес
arrow_forward_ios
4NEWS.mk
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес - забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
arrow_forward_ios
Lider.mk
ЗДРАВЈЕTO ПРЕД ПРОФИТОТ: Заштита на децата од пушењето е апсолутен приоритет, целосна забрана за реклами, промоции и спонзорства
arrow_forward_ios
МКД.МК
Министерство за здравство: Новиот предлог-закон за заштита од пушење предвидува забрана за рекламирање
arrow_forward_ios
Курир
Јавното здравје пред комерцијалниот интерес: Забрана за рекламирање и промоција на тутунски производи
arrow_forward_ios