article ЕУ го суспендира трговскиот договор со САД по заканите на Трамп за Гренланд 18.1.2026г.
Европската Унија и нејзините водечки институции се подготвуваат за остар одговор по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини од 10 до 25 проценти за осум европски земји. Поводот за оваа ескалација е одбивањето на европските сојузници да го поддржат американскиот план за купување на Гренланд, како и спроведувањето на воени вежби на НАТО на таа територија. Како прв конкретен чекор, Европскиот парламент најави суспензија на трговскиот договор со САД постигнат во јули минатата година. Доколку дипломатските напори не успеат, ЕУ разгледува активирање на одмазднички царини во вредност од 93 милијарди евра, кои би ги погодиле клучните американски индустрии како авијацијата, автомобилскиот сектор и земјоделството. Дополнително, се разгледува и активирање на „Инструментот против принуда“ (ACI), кој овозможува воведување рестрикции за инвестиции и пристап до европскиот пазар. Лидерите на земјите како Франција, Германија и Шведска порачаа дека нема да подлегнат на уцени, додека Вашингтон тврди дека Европа проектира слабост и дека на крајот ќе попушти поради безбедносната зависност од САД.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ЕУ размислува за воведување царини на американски стоки во вредност од 93 милијарди евра. | Разлика: Дали царините се активни или само суспендирани. | Да: ЕУ разгледува активирање на веќе одобрени одмазднички тарифи. | Не е споменато | Не е споменато | Да: ЕУ ги суспендираше одмаздничките тарифи во таа вредност. | Да: ЕУ суспендираше одмазднички тарифи од 93 милијарди евра. | Да: ЕУ ги суспендираше овие царини кои сега може да стапат на сила. | Да: ЕУ ги суспендираше овие контрамерки кои сега можат да стапат на сила | Да: ЕУ привремено ги суспендираше овие царини кои сега можат да стапат. | Да: ЕУ ги суспендираше овие контрамерки додека траеше договорот. | Да: Статијата наведува дека Брисел подготвил пакет од 93 милијарди евра. |
| Доналд Трамп се закани со царини од 10 до 25 проценти за осум европски земји доколку не се постигне договор за купување на Гренланд. | Изворите се поделени околу прецизноста на процентите за царини. | Да: Трамп најави 10% од февруари и 25% од јуни за Гренланд. | Делумно: Статијата споменува закани со царини кон 8 земји поради Гренланд. | Делумно: Трамп најави царина од 10% за 8 земји, но не се споменува 25%. | Делумно: Се споменуваат закани за тарифи за Гренланд, но без проценти. | Делумно: Се споменуваат закани за Гренланд и нови тарифи, без проценти. | Делумно: Се споменуваат закани со царини поради Гренланд, без точни проценти. | Делумно: Се споменуваат само закани за царини за Гренланд без прецизни проценти | Делумно: Се споменуваат нови закани за царини поврзани со Гренланд. | Делумно: Се споменуваат закани за царини за Гренланд, но без проценти. | Да: Трамп се закани со 10% до 25% царини за 8 земји поради Гренланд. |
| Европскиот парламент планира да го суспендира одобрувањето на трговскиот договор со САД постигнат во јули. | Разликата е во временската рамка: дел најавуваат, дел потврдуваат. | Да: Најголемите партии во ЕП најавија блокирање на ратификацијата. | Делумно: ЕП го суспендираше процесот на ратификација на договорот. | Да: Парламентот донесе одлука за замрзнување на договорот од јули. | Да: Насловот и текстот потврдуваат суспензија на договорот од јули. | Да: Би-би-си дознава дека ЕП ќе го суспендира договорот од јули. | Да: Насловот и текстот потврдуваат суспензија на одобрувањето утре. | Да: Извори потврдуваат дека одобрувањето ќе биде суспендирано утре | Да: Би-Би-Си дознава дека ЕП ќе го суспендира процесот на одобрување. | Да: Би-Би-Си јавува дека одобрувањето ќе биде суспендирано утре. | Делумно: Се наведува дека одобрувањето во оваа фаза не е можно. |
| Трамп тврди дека ОН и НАТО се вистинската закана за САД, нарекувајќи ги култ. | Само „Вечер“ го пренесува, другите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп препрати порака дека ОН и НАТО се закана и култ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЕУ активира инструмент против принуда (ACI) како одговор на економска уцена. | Повеќето молчат, додека Bloomberg и Trn.mk го демантираат. | Делумно: Макрон бара негово активирање, но сè уште не е активиран. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се објаснува инструментот ACI како опција за одговор на уцена. |
| Суспензијата на европските контрамерки истекува на 6 февруари, по што царините стапуваат на сила на 7 февруари. | Дел од медиумите го потврдуваат, други го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие датуми за стапување на сила. | Да: Суспензијата завршува на 6 февруари, царините почнуваат на 7-ми. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие датуми за царините. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие датуми за стапување на сила | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие датуми за стапување на сила. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие датуми за царините. | Да: Текстот вели дека царините ќе стапат на сила на 7 февруари. |
| Трамп изјави дека НАТО немаше да постои без неговото влијание. | Само „Вечер“ го пренесува, другите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп напиша дека без него немаше да има НАТО. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Германското автомобилско лоби (ВДА) предупредува на огромни трошоци за Фолксваген, БМВ и Мерцедес. | Целосен медиумски молк по ова прашање во анализираните извори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Францускиот претседател Макрон ги нарече заканите на Трамп неприфатливи и бара трговска одмазда. | Повеќето медиуми молчат, додека Bloomberg и Trn.mk го потврдуваат. | Да: Макрон ги нарече заканите неприфатливи и бара активирање на ACI. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Франција и Германија соопштија дека ЕУ треба да реагира. |
| Трамп тврди дека Русија или Кина ќе го купат Гренланд доколку САД не го сторат тоа. | Целосен медиумски молк по ова прашање во македонскиот етер. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Британскиот премиер Кир Стармер смета дека царините кон сојузниците во НАТО се целосно погрешни. | Само Bloomberg Adria го пренесува, другите го игнорираат. | Да: Стармер ги нарече изјавите на Трамп „целосно погрешни“. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Манфред Вебер изјави дека ратификацијата на трговскиот договор во оваа фаза не е можна. | Повеќето медиуми потврдуваат директна изјава, додека Bloomberg Adria ја припишува на партиски став. | Делумно: Неговата партија (ЕПП) најави блокирање на ратификацијата. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Вебер изјавил дека одобрувањето во оваа фаза не е можно. | Да: Вебер изјави дека одобрувањето во оваа фаза не е можно. | Да: Вебер директно е цитиран со оваа изјава во текстот. | Да: Вебер изјавил дека одобрувањето не е можно во овој момент | Да: Вебер изјавил дека одобрување во овој момент не е можно. | Да: Вебер изјави дека одобрувањето во овој момент не е можно. | Да: Вебер директно е цитиран дека одобрување во оваа фаза не е можно. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Доналд Трамп | Негативен наспроти неутрален тон. | Негативно: Текстот го врамува како извор на закани, принуда и дестабилизација. | Негативно: критикуван за закани со царини и поткопување на стабилноста | Негативно: критикуван за закани и притисоци | Неутрално: Информативно споменат како потписник и извор на закани. | Неутрално: Пренесени се неговите изјави и постапки без мета-вреднување. | Неутрално: Информативно споменат како потписник и извор на закани. | Неутрално: Споменат како потписник на договор и извор на закани. | Неутрално: Споменат како потписник на договор и извор на закани. | Неутрално: Споменат како потписник на договор и извор на закани. | Неутрално: Претставен како извор на закани и царини без мета-коментар. |
| Европска Унија | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Прикажана како актер кој подготвува одговор и разгледува опции. | Неутрално: спомената како институција што реагира на закани | Неутрално: спомената како страна во договорот | Неутрално: Информативно споменување на институционалните одлуки. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на трговскиот договор. | Неутрално: Спомената во контекст на трговски мерки и договори. | Неутрално: Информативно спомената како страна во трговскиот договор. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на трговскиот договор. | Неутрално: Информативно спомената како страна во трговскиот договор. | Неутрално: Информативно опишана преку нејзините механизми за одговор. |
| Гренланд | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Споменат како територијална точка на конфликт и предмет на интерес. | Неутрално: споменат како предмет на тензии | Неутрално: споменат како предмет на спор | Неутрално: Споменат како цел на потенцијални тарифи. | Неутрално: Споменат само како цел на територијални закани од Трамп. | Неутрално: Споменат како повод за нови тензии и царини. | Неутрално: Споменат само како цел на потенцијални царини. | Неутрално: Споменат само како повод за нови царински закани. | Неутрално: Споменат како цел на потенцијални американски царини. | Неутрално: Споменат само како предмет на планот за купување. |
| Урсула фон дер Лајен | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Неутрално: цитирана без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како учесник во постигнувањето договор. | Неутрално: Спомената само како потписник на претходниот договор. | Неутрално: Информативно спомената како потписник на договорот. | Неутрално: Спомената како потписник на договорот во јули. | Неутрално: Спомената како потписник на договорот без вреднување. | Неутрално: Спомената само како потписник на договорот со Трамп. | Неутрално: Цитирана во контекст на претходно постигнат договор. |
| Манфред Вебер | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики во сентимент. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник со став против одобрување. | Неутрално: Цитиран како говорник за неможноста за одобрување на договорот. | Неутрално: Цитиран како говорник за ставот на парламентот. | Неутрално: Цитиран како говорник кој најавува суспензија. | Неутрално: Цитиран како говорник за неможноста за одобрување. | Неутрално: Цитиран како говорник за неможноста за одобрување. | Неутрално: Говорник кој изразува став за неможност за одобрување. |
| Емануел Макрон | Само Bloomberg Adria го покрива, неутрално. | Неутрално: Цитиран како говорник кој ги осудува заканите и предлага мерки. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кир Стармер | Само Bloomberg Adria го спомнува, неутрално. | Неутрално: Цитиран како говорник кој ги критикува изјавите на Трамп. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Антонио Коста | Само Bloomberg Adria го спомнува, неутрално. | Неутрално: Цитиран како говорник кој изразува поддршка и единство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| НАТО | Еден извор го нарекува „закана“ и „култ“; останатите се неутрални или го игнорираат. | Неутрално: Споменато во контекст на воени вежби и дипломатски активности. | Неутрално: споменат во контекст на поддршка на Данска | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Текстот пренесува квалификации дека е „закана“ и „култ“. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Данска | Неутрално покритие; само економски/воени контексти. | Неутрално: Спомената како цел на тарифи и сојузник во вежбите. | Неутрално: спомената како цел на закани | Неутрално: спомената како цел на царини | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како дел од групата земји под закана. |
| Германија | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Спомената како економски изложена земја и учесник во вежбите. | Неутрално: наведена како една од осумте земји | Неутрално: спомената како цел на царини | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку потеклото на пратеникот Вебер. | Не е споменато | Неутрално: Индиректно преку спомнување на германски пратеник. | Неутрално: Индиректно спомената преку германски европратеник. | Неутрално: Спомената како земја која бара подготвеност за реакција. |
| САД | Најголема разлика: два извори (Agrotim, Сакам Да Кажам) даваат негативен приказ, додека останатите се неутрални. | Неутрално: Споменати како држава во трговски спор и извор на тарифи. | Негативно: обвинети за поткопување на стабилноста и принуда | Негативно: критикувани за закани и поткопување | Неутрално: Споменати во контекст на трговски тарифи и стоки. | Неутрално: Споменати во контекст на трговските односи и тарифите. | Неутрално: Споменати како страна во трговскиот спор. | Неутрално: Информативно споменати како трговски партнер. | Неутрално: Информативно споменати како страна во трговскиот договор. | Неутрално: Информативно споменати како трговски партнер и извор на царини. | Неутрално: Споменати како трговски партнер и извор на царински притисок. |
| Европски парламент | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Споменат како институција чие одобрување е неопходно за договори. | Неутрално: споменат како институција што суспендира договор | Неутрално: донел одлука, но без мета-вреднување | Неутрално: Споменат како институција чие одобрување е потребно. | Неутрално: Информативно споменат како институција која одлучува. | Неутрално: Опишан како институција која треба да го одобри договорот. | Неутрално: Опишан како институција која врши анализа и одлучува. | Неутрално: Опишан како институција што го води процесот на суспензија. | Неутрално: Информативно споменат како институција која врши анализа. | Неутрално: Споменат во контекст на процедурата за ратификација. |
| ВДА (Здружение на германски производители на автомобили) | Нема покриеност во наведените извори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Улф Кристерсон | Само Bloomberg Adria го спомнува, неутрално. | Неутрално: Цитиран како говорник кој одбива уцени. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 11 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Членките на ЕУ размислуваат за воведување царини на американски стоки во вредност од 93 милијарди евра | ||
| Европскиот парламент го замрзна трговскиот договор со САД поради тензиите околу Гренланд | ||
| ЕВРОПСКИОТ ПАРЛАМЕНТ ГО ЗАМРЗНА ТРГОВСКИОТ ДОГОВОР ЕУ-САД ПОРАДИ ЗАКАНИТЕ ОД ТРАМП | ||
| Брисел ќе го суспендира трговскиот договор со САД | ||
| Трамп испрати порака: "Вистинската закана за нас се ЕУ и НАТО | ||
| Би-би-си: Европарламентот утре ќе го суспендира трговскиот договор со САД | ||
| BBC: ЕП утре го суспендира одобрувањето на трговскиот договор со САД - Рацин.мк | ||
| "Би-би-си": Европскиот парламент ќе го суспендира процесот за одобрување на трговскиот договор со САД | ||
| Би-Би-Си: Европскиот парламент утре ќе го суспендира одобрувањето на трговскиот договор со САД - Вечер ...1963 | Vecer MK | ||
| Што значат царините од 93 милијарди евра против САД |