article Министерот Азир Алиу најави забрана за пушење на отворени јавни простори 21.1.2026г.
Министерството за здравство подготви нов предлог-закон за заштита од пушењето, со кој се предвидува строга регулација на консумацијата на тутун на отворени јавни површини. Министерот Азир Алиу појасни дека новите мерки се фокусирани на локации каде што граѓаните имаат ограничена можност да избегнат изложеност на чад, како што се просторите пред здравствени, образовни и социјални установи, како и места наменети за деца и млади. Законот воведува целосна забрана за пушење во затворени јавни и работни простории, во согласност со европските стандарди и препораките на СЗО. Дополнително, предвидени се високи глоби за прекршителите кои достигнуваат до 5.000 евра, со цел да се намали стапката на смртност од околу 4.000 лица годишно како последица од тутунот во државата.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Новиот предлог-закон предвидува регулирање на пушењето на отворени јавни простори со голема фреквенција на луѓе. | Сите извори се согласни, нема суштински разлики во известувањето. | Да: Статијата потврдува регулирање на отворени простори со многу луѓе. | Да: Предвидено е регулирање на отворени простори со повеќе луѓе. | Да: Насловот и текстот потврдуваат регулација на отворен јавен простор. | Да: Се предвидува поостра регулација на отворени простори со движење луѓе. | Да: Министерот Алиу потврдува регулирање на отворени јавни простори. | Да: Предвидено е регулирање на отворени простори со повеќе луѓе. | Да: Предвидено е регулирање на отворени простори со повеќе луѓе. | Да: Предвидено е регулирање на отворени простори со повеќе луѓе. | Да: Министерот Алиу потврдува регулирање каде има движење на повеќе луѓе. | Да: Министерот Алиу потврдува регулирање на отворени простори. |
| Забраната опфаќа простори околу здравствени, образовни и социјални установи. | Повеќето потврдуваат, МКД.МК проширува со дополнителни примери. | Да: Директно наведено во текстот како опфатени локации. | Да: Станува збор за простор околу овие установи. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие установи. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие установи како опфатени. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие установи како опфатени. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие установи. | Да: Станува збор за простор околу овие установи. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие установи. | Делумно: Се споменуваат установи од култура и игротеки како примери. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие установи. |
| Пушењето ќе биде ограничено на јавни настани, спортски и културни манифестации. | Консензус за забраната, со нијанси во дефинирањето на просторите. | Да: Наведено е дека ограничувањата важат за овие настани. | Да: Опфатени се јавни, спортски и културни настани. | Да: Наведени се јавни, спортски и културни настани. | Да: Наведени се јавни собири, спортски и културни настани. | Да: Наведени се јавни, спортски и културни настани како дел од законот. | Да: Наведени се јавни, спортски и културни настани. | Да: Опфатени се јавни, спортски и културни настани. | Да: Наведени се јавни, спортски и културни настани. | Да: Се наведуваат јавни собири, спортски натпревари и културни установи. | Да: Наведени се како простори каде се регулира пушењето. |
| Законот интервенира на места каде граѓаните немаат реален избор да се оддалечат од чадот. | Сите извори се согласни; нема суштински разлики во ставовите. | Да: Министерството посочува дека граѓаните немаат можност за оддалечување. | Да: Интервенира каде граѓаните немаат избор да се оддалечат. | Да: Министерот изјавува дека се интервенира каде нема реален избор. | Да: Интервенира таму каде постои неизбежна изложеност на други лица. | Да: Алиу вели дека законот интервенира каде има неизбежна изложеност. | Да: Министерот вели дека законот интервенира каде нема избор. | Да: Интервенира каде постои неизбежна изложеност на други лица. | Да: Се фокусира на локации каде не може да се избегне изложеност. | Да: Алиу вели дека се интервенира каде нема избор за оддалечување. | Да: Ова е наведено како клучна причина за интервенција. |
| Посебен акцент е ставен на заштита на здравјето на децата, постарите и хронично болните лица. | Повеќето потврдуваат, 4NEWS.mk изоставува дел од групите. | Да: Текстот ги наведува овие групи како најранливи. | Да: Нагласена е заштитата на овие ранливи категории. | Да: Овие категории се директно споменати како приоритет за заштита. | Да: Нагласено е дека изложеноста е ризична за овие категории граѓани. | Да: Овие категории се наведени како особено загрозени и заштитени. | Да: Нагласена е заштитата на овие ранливи категории. | Да: Алиу нагласува дека тие немаат избор да се оддалечат. | Делумно: Нагласена е заштита на деца и млади, но не и постари лица. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие ранливи категории. | Да: Министерот ги посочува овие групи како особено ранливи. |
| Отворен простор не значи автоматски безбеден простор доколку луѓето се на мало растојание. | Директен цитат наспроти имплицитно толкување на изјавата. | Делумно: Имплицирано преку аргументот за неможност за оддалечување од чадот. | Да: Министерот директно ја користи оваа формулација. | Да: Ова е директен цитат од министерот Алиу во статијата. | Да: Се посочува дека на мало растојание чадот директно се вдишува. | Да: Ова е директен цитат од министерот во статијата. | Да: Ова е директен цитат од министерот Алиу. | Да: Министерот појаснува дека отворениот простор не е секогаш безбеден. | Делумно: Имплицирано преку потребата за регулација на отворено. | Да: Ова е директен цитат од објаснувањето на министерот Алиу. | Да: Директен цитат од изјавата на министерот за здравство. |
| Предлог-законот предвидува целосна забрана за пушење во затворени јавни и работни простории. | Само РСЕ известува, другите медиуми целосно го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува дека законот предвидува ваква забрана. |
| Глобите за непочитување на новиот закон можат да достигнат до пет илјади евра. | Само РСЕ го потврдува износот, другите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека глобите достигнуваат до пет илјади евра. |
| Околу четири илјади луѓе годишно умираат во Северна Македонија како последица од пушењето. | Само РСЕ ја користи статистиката; другите ја игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статистиката е наведена на крајот од статијата. |
| Бројот на активни пушачи во државата изнесува 40,4 отсто. | Само РСЕ го потврдува податокот, другите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Овој процент е експлицитно наведен во текстот. |
| Законот е усогласен со европските стандарди и препораките на Светската здравствена организација. | Само РСЕ го потврдува, останатите целосно го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува усогласеност со ЕУ и СЗО стандардите. |
| Нацрт верзијата на законот е веќе објавена на националниот електронски регистар ЕНЕР. | Само РСЕ ја потврдува информацијата, другите ја игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека нацрт верзијата е веќе на ЕНЕР. |
| Пушењето ќе биде забрането при чекање во редици пред институции и објекти. | Повеќето медиуми ја потврдуваат забраната, освен еден извор. | Да: Статијата експлицитно споменува забрана при чекање во редици. | Да: Посебен акцент е ставен на чекањето во ред. | Да: Чекањето во ред е наведено како пример за неизбежна изложеност. | Да: Посебен акцент е ставен на чекањето во ред на отворено. | Да: Се споменуваат редици за билети и влез во установи. | Not Mentioned | Да: Посебен акцент е ставен на локации како чекање во ред. | Да: Наведено е чекање во ред за влез во установи. | Да: Директно се споменува чекање во ред за влез во установи. | Да: Чекањето во ред е наведено како пример за неизбежна изложеност. |
| Пушењето ќе биде забрането при чекање во редици перед институции и објекти. | Само два медиума го истакнуваат, другите го игнорираат. | Да: Статијата експлицитно споменува забрана при чекање во редици. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Наведено е како пример за места каде не може да се избегне чадот. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Азир Алиу | Претежно неутрално цитиран; два извора воопшто не го споменуваат. | Не е споменато | Неутрално: Министерот е само цитиран како го објаснува законот. | Неутрално: Министерот е само цитиран како говорник за законот. | Неутрално: Цитиран како министер кој го објаснува законот. | Неутрално: Министерот е само цитиран како извор на информации. | Неутрално: Министерот е само цитиран како говорник за законот. | Неутрално: Главниот говорник е цитиран без мета-вреднување од авторот. | Не е споменато | Неутрално: Министерот е само цитиран како говорник за законот. | Неутрално: Министерот е само цитиран како извор на информации. |
| Министерство за здравство | Неутрално прикажување; два извора целосно го изоставуваат. | Неутрално: институцијата е цитирана како предлагач на законот | Неутрално: Индиректно споменато преку функцијата на министерот. | Неутрално: Институцијата е индиректно претставена преку министерот. | Неутрално: Информативно споменато преку изјавата на министерот. | Неутрално: Индиректно споменато преку функцијата на министерот. | Неутрално: Информативно споменато како извор на соопштението. | Неутрално: Информативно споменато преку функцијата на министерот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменато како предлагач на законот. |
| Северна Македонија | Само РСЕ ја споменува неутрално, во статистики за пушењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на статистички податоци за пушењето. |
| Светска здравствена организација | Речиси целосно отсуство, освен неутрално цитирање во РСЕ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како извор на препораки за законот. |
| ЕНЕР (Електронски национален регистар на прописи) | Речиси целосно отсуство, освен неутрално спомнување во РСЕ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како платформа каде е објавен законот. |
| Здравствени установи | Унисоно неутрален информативен пристап без разлики. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Наведени како локации каде ќе важи забраната. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се ограничи пушењето. | Неутрално: Споменати како локации опфатени со новиот предлог-закон. | Неутрално: Информативно споменати како локации за новиот закон. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. |
| Образовни установи | Унисоно неутрален третман како објекти на законска регулација. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Наведени како локации каде ќе важи забраната. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се ограничи пушењето. | Неутрално: Споменати како локации опфатени со новиот предлог-закон. | Неутрално: Информативно споменати како локации за новиот закон. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. |
| Социјални установи | Унисоно неутрален информативен пристап без разлики во ставот. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Наведени како локации каде ќе важи забраната. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се ограничи пушењето. | Неутрално: Споменати како локации опфатени со новиот предлог-закон. | Неутрално: Информативно споменати како локации за новиот закон. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како локации каде ќе се регулира пушењето. |
| Детски игротеки | Конзистентен неутрален фокус на заштита и ограничување пушење. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати како пример за места каде се штитат децата. | Неутрално: Споменати како пример за заштита на најмладите. | Неутрално: Споменати како приоритетни локации за заштита. | Неутрално: Наведени како пример за места со ограничување. | Неутрално: Споменати како пример за места со ограничување. | Неутрално: Споменати како пример за места каде се ограничува пушењето. | Неутрално: Споменати како пример за места со ограничување. | Неутрално: Споменати како пример за локација каде се ограничува пушењето. | Неутрално: Споменати како пример за места каде се ограничува пушењето. |
| Културни институции | Единствена разлика: фокус на редици наспроти здравствени ризици. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати во контекст на јавни настани и редици. | Неутрално: Споменати во контекст на чекање ред за влез. | Неутрално: Наведени како пример за места каде се чека ред. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за билети. | Неутрално: Споменати во контекст на чекање ред за влез. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за билети и изложеност на чад. | Неутрално: Споменати во контекст на чекање ред за влез. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за влез. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за влез и изложеност на чад. |
| Спортски објекти | Унисоно неутрални; варираат од спорт до јавен ред и здравје. | Неутрално: споменати како локации за ограничување на пушењето | Неутрално: Споменати во контекст на јавни настани и редици. | Неутрално: Споменати во контекст на јавни настани и спорт. | Неутрално: Наведени како пример за места каде се чека ред. | Неутрално: Споменати во контекст на спортски настани. | Неутрално: Споменати во контекст на јавни настани. | Неутрално: Споменати во контекст на јавни настани и заштита на здравјето. | Неутрално: Споменати во контекст на спортски настани. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за влез. | Неутрално: Споменати во контекст на редици за влез и изложеност на чад. |
| Хронично болни лица | Баланс меѓу неутрално известување и заштитнички став. | Неутрално: споменати како ранлива категорија граѓани | Позитивно: Текстот ги врамува како категорија која треба да се заштити. | Позитивно: Претставени како категорија чие здравје се заштитува. | Позитивно: Претставени како ранлива група која законот ја штити. | Позитивно: Текстот ја нагласува потребата од нивна заштита. | Позитивно: Текстот ги врамува како категорија чие здравје се штити. | Неутрално: Споменати како ранлива категорија која треба да се заштити. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како категорија која треба да се заштити. | Неутрално: Споменати како ранлива категорија која треба да се заштити. |
| Млади и семејства | Поделени меѓу неутрално известување и заштитнички наратив. | Неутрално: споменати како целна група за заштита | Позитивно: Текстот ги врамува како категорија која треба да се заштити. | Позитивно: Претставени како приоритетна група за заштита. | Позитивно: Претставени како приоритетна група за заштита. | Позитивно: Текстот ја нагласува нивната заштита како клучна цел. | Позитивно: Текстот ги врамува како категорија чие здравје се штити. | Неутрално: Споменати како целна група за заштита со законските измени. | Позитивно: Законот е насочен кон нивна заштита од чад. | Неутрално: Споменати како категорија која треба да се заштити. | Неутрално: Споменати како категорија за чија заштита е наменет законот. |
Analizirano 10 od 11 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Предлог-закон со нови правила за пушење на отворено: Ограничувања пред игралишта, на јавни настани и во редици | ||
| Алиу: Новиот закон го уредува пушењето на отворени места каде се движат многу граѓани | ||
| Новиот закон ќе го регулира и пушењето на отворен јавен простор - KumanovoNews | ||
| НЕМА ПУШЕЊЕ ДОДЕКА ЧЕКАТЕ НАДВОР ВО РЕД: Нови правила за јавните простори - целта е заштита на најмладите | ||
| Алиу: Предлог-законот го регулира пушењето на отворен јавен простор, каде што има присуство или движење на повеќе луѓе | ||
| Со новиот закон ќе се забрани пушење цигари и на отворено во одредени случаи | ||
| Предлог-законот го регулира пушењето на отворен јавен простор каде има присуство или движење на повеќе луѓе, вели Алиу - Нова Македонија | ||
| Предлог-законот го регулира пушењето на отворен јавен простор каде има присуство или движење на повеќе луѓе | ||
| Алиу: Предлог-законот го регулира пушењето каде има движење на повеќе луѓе | ||
| Предлог-законот го регулира пушењето на отворен јавен простор каде има присуство на повеќе луѓе |