Еуронатур и Ривервоч: Балканот изгуби 2.450 километри недопрени речни текови 22.1.2026г.
Најновиот извештај за хидроморфолошката состојба на реките за 2025 година, подготвен од организациите „Еуронатур“ и „Ривервоч“, открива алармантен пад на природните водни текови на Балканот. За нешто повеќе од една деценија, уделот на недопрените реки во регионот се намалил од 30% на само 23%, што претставува загуба од околу 2.450 километри речни патишта. Најголема деградација е забележана во сливовите на реките Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим. Главните причини за ова влошување се неконтролираниот развој на хидроенергетски проекти, изградбата на брани, црпењето вода и екстракцијата на седименти. Албанија и Босна и Херцеговина се посочени како земји со најбрза стапка на деградација, иако Балканот сè уште се смета за „синото срце на Европа“ поради релативно високиот процент на диви реки во споредба со остатокот од континентот. Експертите повикуваат на итна политичка акција и усогласување со еколошките стандарди на ЕУ за да се спречи понатамошното уништување.
Инфографика
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | trtbalkan.com | Радио МОФ | 24.mk | Trn.mk | Прва Скопска ТВ | puls24.mk | Вечер, прв дознава. | Вечер ...1963 | Vecer MK | Deutsche Welle | Gpress.mk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година. | Нема разлики; сите 11 извори доследно го потврдуваат тврдењето. | Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 км водотеци во тој период. | Да: Статијата наведува загуба од 2.450 речни километри. | Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 км водотеци. | Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 километри реки. | Да: Утврдена е загуба од околу 2.450 километри недопрени реки. | Да: Текстот наведува загуба од 2.450 км за повеќе од една деценија. | Да: Изгубени се околу 2.450 км речиси природни речни делови. | Да: Текстот наведува загуба од 2.450 км за повеќе од една деценија. | Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 речни километри. | Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 километри водотеци. |
| Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата потврдува пад на уделот од 30% во 2012 на 23% во 2025. | Да: Податоците се директно наведени во текстот. | Да: Потврдено во текстот како пад од 30% на 23%. | Да: Податоците во текстот потврдуваат намалување од 30% на 23%. | Да: Статијата наведува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година. | Да: Извештајот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година. | Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година. | Да: Извештајот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година. | Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година. | Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% до 2025 година. |
| Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 3 делумно, 2 не спомнуваат. | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно ја посочува Албанија со најбрза деградација. | Делумно: Се споменува како акутна, но не се споредува со сите земји. | Делумно: Се споменува голем пад во Албанија, но не се споредува со сите. | Не е споменато | Да: Се наведува дека Албанија губи повеќе делови од која било друга земја. | Да: Наведено е дека деградирала повеќе делови од која било друга земја. | Да: Се наведува дека губи повеќе делови од која било друга земја. | Да: Наведено е дека Албанија бележи најстрмен пад во регионот. | Делумно: Наведено е дека падот е акутен и процентите се драстични. |
| Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти. | Еден извор целосно го поддржува тврдењето, додека повеќето го споменуваат делумно, а еден воопшто не го спомнува. | Делумно: Се споменуваат брани, мали електрани и вадење седименти. | Да: Наведени се како главни двигатели на деградацијата. | Делумно: Се споменуваат брани, мали електрани и вадење седименти. | Делумно: Се споменуваат брани, мали ХЕЦ и вадење седименти. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат хидроцентрали, црпење вода и поплавни рамнини. | Делумно: Се спомнуваат хидроенергија, црпење вода и регулација, но не и седименти. | Делумно: Се споменуваат ХЕЦ и црпење вода, но не и екстракција на седименти. | Делумно: Се споменуваат хидроенергија и црпење вода, но не и седименти. | Делумно: Се споменуваат брани, електрани и вадење седименти. |
| Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 1 делумно, 4 не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Насловот и текстот потврдуваат дека е погоден и Вардар. | Да: Овие сливови се експлицитно наведени како места со најголеми промени. | Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени. | Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени. | Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени. | Не е споменато |
| Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак. | Само два извора го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Да: Директно се споменати како значително изменети. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата директно ги поврзува овие реки со наведените брани. | Не е споменато |
| На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти. | Само 4 од 10 извори ги потврдуваат бројките; останатите не ги спомнуваат. | Да: Податоците се директно преземени од извештајот во статијата. | Не е споменато | Да: Податоците се директно наведени во текстот. | Да: Текстот ги потврдува овие бројки за мали хидроелектрани. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот наведува речиси 1.800 електрани и над 3.000 проекти. |
| Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани. | Потврдено од 3 извори, 4 делумно, 3 не споменато. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Текстот експлицитно го потврдува овој податок. | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека Албанија успеала да ја заштити реката Вјоса. | Делумно: Се спомнува заштита на Вјоса и запирање проекти на 900 км2, без број на брани. | Делумно: Се споменува заштитата на Вјоса, но не и бројот на брани. | Делумно: Се споменува успех и стопирање проекти, но не и бројка од 40. | Да: Статусот на национален парк блокирал речиси 40 планирани брани. |
| Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 5 не спомнуваат; нема негирање. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека 7% се сериозно деградирани. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Студијата потврдува дека сериозно изменетите делови се 7%. | Да: Наведено е дека сериозно изменетите делови изнесуваат 7%. | Да: Студијата открива дека сериозно изменетите делови се 7%. | Да: Наведено е дека 7 проценти се сериозно деградирани. | Не е споменато |
| Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ. | Повеќето извори го игнорираат тврдењето, а само неколку го потврдуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трендовите укажуваат на отстапување од ЕУ еколошките стандарди. | Да: Шварц вели дека практиките се во спротивност со ЕУ стандардите. | Да: Трендовите укажуваат на отстапување од ЕУ еколошките стандарди. | Делумно: Се споменува заштита во контекст на евроинтеграциите. | Не е споменато |
| Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа. | Разлика: некои извори го потврдуваат тврдењето, други го споменуваат делумно, а еден не го спомнува. | Делумно: Се наведува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки. | Делумно: Се споменува влошување на последните недопрени текови во Европа. | Да: Се наведува дека има едни од најчистите и најдивите реки. | Делумно: Се наведува дека Балканот има некои од најдивите реки во Европа. | Не е споменато | Да: Се наведува дека регионот ги содржи последните диви реки во Европа. | Да: Регионот сè уште има релативно висок удел на недопрени реки. | Да: Се вели дека регионот ги содржи последните диви реки во Европа. | Да: Потврдено е дека Балканот има поголем удел од остатокот на Европа. | Да: Се вели дека Балканот има едни од најдивите реки во Европа. |
| Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата. | Поделба: 4 извори бараат итна акција, 4 делумно споменуваат, 2 не споменуваат. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат напори за конзервација и запирање на проекти. | Не е споменато | Делумно: Невладините организации предупредуваат на заканите. | Делумно: Истражувањето е дел од кампањата „Спаси го синото срце“. | Да: Експертите бараат итна акција, законска заштита и стоп за хидроенергија. | Да: Еуронатур и Ривервоч бараат законска заштита и стоп за хидроенергија. | Да: Експертите бараат итна акција и стопирање на хидроенергијата. | Да: Еуронатур и Ривервоч апелираат за итна акција и законска заштита. | Делумно: Извештајот предупредува на закани од инфраструктурни проекти. |
claims
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
key differences
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Поделба: 4 извори потврдуваат, 3 делумно, 2 не спомнуваат.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Нема разлики; сите 11 извори доследно го потврдуваат тврдењето.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Разлика: некои извори го потврдуваат тврдењето, други го споменуваат делумно, а еден не го спомнува.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Само два извора го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат.
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Еден извор целосно го поддржува тврдењето, додека повеќето го споменуваат делумно, а еден воопшто не го спомнува.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Поделба: 4 извори бараат итна акција, 4 делумно споменуваат, 2 не споменуваат.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Само 4 од 10 извори ги потврдуваат бројките; останатите не ги спомнуваат.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Поделба: 4 извори потврдуваат, 1 делумно, 4 не споменуваат.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Повеќето извори го игнорираат тврдењето, а само неколку го потврдуваат.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Потврдено од 3 извори, 4 делумно, 3 не споменато.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Поделба: 5 извори потврдуваат, 5 не спомнуваат; нема негирање.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики.
source analyses
- 24.mk
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Делумно: Се споменува како акутна, но не се споредува со сите земји.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 км водотеци.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Се наведува дека има едни од најчистите и најдивите реки.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат брани, мали електрани и вадење седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Не е споменато
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Да: Податоците се директно наведени во текстот.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Не е споменато
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Да: Директно потврдено во текстот.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Не е споменато
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Потврдено во текстот како пад од 30% на 23%.
- Deutsche Welle
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Да: Наведено е дека Албанија бележи најстрмен пад во регионот.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 речни километри.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Потврдено е дека Балканот има поголем удел од остатокот на Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Да: Статијата директно ги поврзува овие реки со наведените брани.
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат хидроенергија и црпење вода, но не и седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Да: Еуронатур и Ривервоч апелираат за итна акција и законска заштита.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Делумно: Се споменува заштита во контекст на евроинтеграциите.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Делумно: Се споменува успех и стопирање проекти, но не и бројка од 40.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Да: Наведено е дека 7 проценти се сериозно деградирани.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година.
- Gpress.mk
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Делумно: Наведено е дека падот е акутен и процентите се драстични.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 километри водотеци.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Се вели дека Балканот има едни од најдивите реки во Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат брани, електрани и вадење седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Делумно: Извештајот предупредува на закани од инфраструктурни проекти.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Да: Текстот наведува речиси 1.800 електрани и над 3.000 проекти.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Не е споменато
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Да: Статусот на национален парк блокирал речиси 40 планирани брани.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Не е споменато
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% до 2025 година.
- Trn.mk
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Делумно: Се споменува голем пад во Албанија, но не се споредува со сите.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 километри реки.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Делумно: Се наведува дека Балканот има некои од најдивите реки во Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат брани, мали ХЕЦ и вадење седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Делумно: Невладините организации предупредуваат на заканите.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Да: Текстот ги потврдува овие бројки за мали хидроелектрани.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Не е споменато
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Да: Текстот експлицитно го потврдува овој податок.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Не е споменато
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Податоците во текстот потврдуваат намалување од 30% на 23%.
- puls24.mk
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Да: Се наведува дека Албанија губи повеќе делови од која било друга земја.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Текстот наведува загуба од 2.450 км за повеќе од една деценија.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Се наведува дека регионот ги содржи последните диви реки во Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат хидроцентрали, црпење вода и поплавни рамнини.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Да: Експертите бараат итна акција, законска заштита и стоп за хидроенергија.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Да: Овие сливови се експлицитно наведени како места со најголеми промени.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Да: Трендовите укажуваат на отстапување од ЕУ еколошките стандарди.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Делумно: Се споменува дека Албанија успеала да ја заштити реката Вјоса.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Да: Студијата потврдува дека сериозно изменетите делови се 7%.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Извештајот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година.
- trtbalkan.com
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Не е споменато
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Извештајот наведува загуба од 2.450 км водотеци во тој период.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Делумно: Се наведува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат брани, мали електрани и вадење седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Не е споменато
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Да: Податоците се директно преземени од извештајот во статијата.
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Не е споменато
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Не е споменато
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Не е споменато
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Статијата потврдува пад на уделот од 30% во 2012 на 23% во 2025.
- Вечер ...1963 | Vecer MK
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Да: Се наведува дека губи повеќе делови од која било друга земја.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Текстот наведува загуба од 2.450 км за повеќе од една деценија.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Се вели дека регионот ги содржи последните диви реки во Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се споменуваат ХЕЦ и црпење вода, но не и екстракција на седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Да: Експертите бараат итна акција и стопирање на хидроенергијата.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Да: Трендовите укажуваат на отстапување од ЕУ еколошките стандарди.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Делумно: Се споменува заштитата на Вјоса, но не и бројот на брани.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Да: Студијата открива дека сериозно изменетите делови се 7%.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Извештајот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година.
- Вечер, прв дознава.
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Да: Наведено е дека деградирала повеќе делови од која било друга земја.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Изгубени се околу 2.450 км речиси природни речни делови.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Да: Регионот сè уште има релативно висок удел на недопрени реки.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Делумно: Се спомнуваат хидроенергија, црпење вода и регулација, но не и седименти.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Да: Еуронатур и Ривервоч бараат законска заштита и стоп за хидроенергија.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Да: Овие сливови се експлицитно наведени како најпогодени.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Да: Шварц вели дека практиките се во спротивност со ЕУ стандардите.
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Делумно: Се спомнува заштита на Вјоса и запирање проекти на 900 км2, без број на брани.
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Да: Наведено е дека сериозно изменетите делови изнесуваат 7%.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Текстот потврдува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година.
- Прва Скопска ТВ
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Не е споменато
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Утврдена е загуба од околу 2.450 километри недопрени реки.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Не е споменато
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Не е споменато
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Не е споменато
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Делумно: Истражувањето е дел од кампањата „Спаси го синото срце“.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Делумно: Насловот и текстот потврдуваат дека е погоден и Вардар.
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Не е споменато
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Не е споменато
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Статијата наведува пад од 30% во 2012 на 23% во 2025 година.
- Радио МОФ
- Албанија бележи најбрза деградација на речните текови меѓу сите балкански земји.
- Да: Статијата експлицитно ја посочува Албанија со најбрза деградација.
- Балканот изгубил над 2.400 километри недопрени речни патишта во периодот од 2012 до 2025 година.
- Да: Статијата наведува загуба од 2.450 речни километри.
- Балканот сè уште има поголем удел на диви реки во споредба со остатокот од Европа.
- Делумно: Се споменува влошување на последните недопрени текови во Европа.
- Во Северна Македонија сериозно се изменети реките Црна и Треска поради акумулациите Тиквеш и Козјак.
- Да: Директно се споменати како значително изменети.
- Главни причини за деградацијата се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и екстракцијата на седименти.
- Да: Наведени се како главни двигатели на деградацијата.
- Експертите повикуваат на итна законска заштита и запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата.
- Делумно: Се споменуваат напори за конзервација и запирање на проекти.
- На Балканот моментално има околу 1.800 мали хидроелектрани, а се планираат уште 3.000 проекти.
- Не е споменато
- Најзначајни негативни промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим.
- Не е споменато
- Постоечките практики на развој се во спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување во ЕУ.
- Не е споменато
- Прогласувањето на реката Вјоса за национален парк успешно блокирало изградба на речиси 40 планирани брани.
- Не е споменато
- Сериозно изменетите делови на поголемите реки сочинуваат 7% од вкупната речна мрежа.
- Да: Статијата потврдува дека 7% се сериозно деградирани.
- Уделот на речиси природни реки на Балканот се намалил од 30% на 23%.
- Да: Податоците се директно наведени во текстот.
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | trtbalkan.com | Радио МОФ | 24.mk | Trn.mk | Прва Скопска ТВ | puls24.mk | Вечер, прв дознава. | Вечер ...1963 | Vecer MK | Deutsche Welle | Gpress.mk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Балкан | Два извори даваат негативен тон, останатите се неутрални. | Негативно: извештајот го опишува како губитник на природни реки, со 'тажна загуба'. | Негативно: регионот прикажан како губитник на недопрени реки поради деградација | Неутрално: регионот е опишан како место со чисти реки, но под закана од инфраструктурни проекти | Неутрално: регионот е опишан како загрозен од инфраструктурни проекти, без мета-вреднување | Неутрално: Регионот е споменат како географска рамка на истражувањето. | Неутрално: Регионот е споменат како локација на еколошките промени. | Неутрално: Регионот е предмет на истражување за состојбата на реките. | Неутрално: Регионот е споменат како локација на еколошките промени. | Неутрално: Регионот е предмет на извештај за состојбата на реките. | Неутрално: Регионот е опишан како дом на најчистите реки под закана. |
| Албанија | Поделба: пофалба за Вјоса наспроти критика за хидроенергетска деградација. | Не е споменато | Негативно: најбрза деградација на реките поради хидроенергија и регулација | Неутрално: спомената како земја со намалување на недопрени реки, но и со позитивен пример за Вјоса | Позитивно: владата е пофалена за доделување статус на национален парк на реката Вјоса | Не е споменато | Негативно: Критикувана за најголема загуба на речни делови. | Негативно: Критикувана за најбрзо влошување и деградација на реките. | Негативно: Критика за најголема загуба на речни делови во регионот. | Негативно: Критикувана за најбрза деградација и хидроенергетски бум. | Неутрално: Спомената како локација со загуба на реки и заштитни мерки. |
| Северна Македонија | Нема разлики: сите извори се неутрални или не го спомнуваат. | Не е споменато | Неутрално: информативно спомената состојба на реките Вардар, Црна, Треска | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку сливот на Вардар без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Информативно спомената во контекст на речните сливови. | Не е споменато |
| Босна и Херцеговина | Повеќето извори неутрално, Trn.mk негативно. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како земја со значително намалување на недопрени реки | Негативно: наведено е дека процентот на недопрени реки се намалил за 23%, што имплицира критика | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку реката Дрина без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно спомената за процентот на намалени недопрени реки. |
| Еуронатур | Единствено trtbalkan.com дава позитивен приказ. | Позитивно: претставена како организација што изготвува извештај, без негативен тон. | Неутрално: нарачател на извештајот, без мета-вреднување | Неутрално: организацијата е автор на извештајот, без мета-вреднување | Неутрално: организацијата е само наведена како автор на извештајот, без вреднување | Неутрално: Ентитетот е наведен како автор на студијата. | Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот. | Неутрално: Организацијата е извор на истражувањето и препораките. | Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот. | Неутрално: Организација која го нарачала извештајот и апелира. | Неутрално: Извор на извештајот и податоците, без мета-вреднување. |
| Ривервоч | Еден извор позитивен, останатите неутрални. | Позитивно: претставена како организација што изготвува извештај, без негативен тон. | Неутрално: нарачател на извештајот, без мета-вреднување | Неутрално: организацијата е автор на извештајот, без мета-вреднување | Неутрално: организацијата е само наведена како автор на извештајот, без вреднување | Неутрално: Ентитетот е наведен како автор на студијата. | Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот. | Неутрално: Организацијата е извор на истражувањето и препораките. | Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот. | Неутрално: Организација која го нарачала извештајот и дава изјави. | Неутрално: Извор на извештајот и податоците, без мета-вреднување. |
| Улрих Шварц | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како експерт кој ги објаснува трендовите. | Неутрално: Цитиран како автор на студијата и експерт. | Неутрално: Експертот е цитиран како извор на информации. | Не е споменато | Не е споменато |
| Улрих Ајхелман | Сите извори се неутрални, нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој упатува предупредување. | Неутрално: Цитиран како извршен директор на Ривервоч. | Неутрално: Говорник кој упатува предупредување до албанската влада. | Неутрално: Цитиран како извршен директор на Ривервоч. | Не е споменато |
| Анет Спангенберг | Само два извора ја спомнуваат, и двата неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како говорник кој повикува на заштита. | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој повикува на политичка храброст и заштита. | Неутрално: Цитирана како претставник на Еуронатур. | Не е споменато |
| Река Вардар | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Не е споменато | Неутрално: спомената како дел од сливот на Северна Македонија | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како река каде се погодени одредени делови. | Неутрално: Спомената како една од реките под ризик и со промени. | Неутрално: Спомената како река со значајни промени во сливот. | Неутрално: Спомената како една од реките со загубени речни патишта. | Неутрално: Спомената како значително изменета речна мрежа. | Не е споменато |
| Река Вјоса | Единствено позитивен сентимент; без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: опишана како една од последните диви реки во Европа, добила статус на национален парк | Позитивно: опишана како една од последните диви реки во Европа, со заштитен статус | Не е споменато | Позитивно: Наведена како успешно заштитена река. | Позитивно: Опишана како заштитена и дел од најважно достигнување. | Позитивно: Експлицитно спомената како успешно заштитена река. | Позитивно: Нејзината заштита е оценета како исклучително важен успех. | Позитивно: Опишана како една од последните диви реки и вреден ресурс. |
| Река Дрина | Нема значајни разлики; сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на регистрирани промени во сливот. | Неутрално: Спомената во контекст на забележани промени во сливот. | Неутрално: Спомената во контекст на регистрирани промени во сливот. | Неутрално: Регистрирана како слив со негативни промени. | Не е споменато |
| Европска Унија | Нема разлики; сите извори се неутрални или не ја спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на еколошки стандарди и законодавство. | Неутрално: Спомената како референца за еколошки стандарди и членство. | Неутрално: Спомената во контекст на еколошки стандарди и законодавство. | Неутрално: Индиректно спомената преку евроинтеграциските процеси. | Не е споменато |
| Флувиус Виена | Нема разлики – сите извори се неутрални или не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како институција од каде доаѓа експертот. | Неутрално: Спомената како институција на авторот на студијата. | Неутрално: Институцијата е спомената како афилијација на експертот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Национален парк Дива река Вјоса | Сите извори се позитивни, без негативни или контрадикторни ставови. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: споменат како успешна правна победа што блокирала брани | Позитивно: споменат како успешен пример за заштита на реката Вјоса | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Наведен како позитивен пример и најважно достигнување. | Не е споменато | Позитивно: Оценето како најзначајно достигнување за зачувување. | Позитивно: Опишан како успешна правна победа за спас на реките. |
entities
- Балкан
- Албанија
- Северна Македонија
- Босна и Херцеговина
- Еуронатур
- Ривервоч
- Улрих Шварц
- Улрих Ајхелман
- Анет Спангенберг
- Река Вардар
- Река Вјоса
- Река Дрина
- Европска Унија
- Флувиус Виена
- Национален парк Дива река Вјоса
key differences
- Албанија
- Поделба: пофалба за Вјоса наспроти критика за хидроенергетска деградација.
- Анет Спангенберг
- Само два извора ја спомнуваат, и двата неутрално.
- Балкан
- Два извори даваат негативен тон, останатите се неутрални.
- Босна и Херцеговина
- Повеќето извори неутрално, Trn.mk негативно.
- Европска Унија
- Нема разлики; сите извори се неутрални или не ја спомнуваат.
- Еуронатур
- Единствено trtbalkan.com дава позитивен приказ.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Сите извори се позитивни, без негативни или контрадикторни ставови.
- Река Вардар
- Нема разлики; сите извори се неутрални.
- Река Вјоса
- Единствено позитивен сентимент; без разлики.
- Река Дрина
- Нема значајни разлики; сите извори се неутрални.
- Ривервоч
- Еден извор позитивен, останатите неутрални.
- Северна Македонија
- Нема разлики: сите извори се неутрални или не го спомнуваат.
- Улрих Ајхелман
- Сите извори се неутрални, нема разлики.
- Улрих Шварц
- Нема разлики; сите извори се неутрални.
- Флувиус Виена
- Нема разлики – сите извори се неутрални или не го спомнуваат.
source analyses
- 24.mk
- Албанија
- Неутрално: спомената како земја со намалување на недопрени реки, но и со позитивен пример за Вјоса
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Неутрално: регионот е опишан како место со чисти реки, но под закана од инфраструктурни проекти
- Босна и Херцеговина
- Неутрално: спомената како земја со значително намалување на недопрени реки
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Неутрално: организацијата е автор на извештајот, без мета-вреднување
- Национален парк Дива река Вјоса
- Позитивно: споменат како успешна правна победа што блокирала брани
- Река Вардар
- Не е споменато
- Река Вјоса
- Позитивно: опишана како една од последните диви реки во Европа, добила статус на национален парк
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Неутрално: организацијата е автор на извештајот, без мета-вреднување
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- Deutsche Welle
- Албанија
- Негативно: Критикувана за најбрза деградација и хидроенергетски бум.
- Анет Спангенберг
- Неутрално: Цитирана како претставник на Еуронатур.
- Балкан
- Неутрално: Регионот е предмет на извештај за состојбата на реките.
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Неутрално: Индиректно спомената преку евроинтеграциските процеси.
- Еуронатур
- Неутрално: Организација која го нарачала извештајот и апелира.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Позитивно: Оценето како најзначајно достигнување за зачувување.
- Река Вардар
- Неутрално: Спомената како значително изменета речна мрежа.
- Река Вјоса
- Позитивно: Нејзината заштита е оценета како исклучително важен успех.
- Река Дрина
- Неутрално: Регистрирана како слив со негативни промени.
- Ривервоч
- Неутрално: Организација која го нарачала извештајот и дава изјави.
- Северна Македонија
- Неутрално: Информативно спомената во контекст на речните сливови.
- Улрих Ајхелман
- Неутрално: Цитиран како извршен директор на Ривервоч.
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- Gpress.mk
- Албанија
- Неутрално: Спомената како локација со загуба на реки и заштитни мерки.
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Неутрално: Регионот е опишан како дом на најчистите реки под закана.
- Босна и Херцеговина
- Неутрално: Информативно спомената за процентот на намалени недопрени реки.
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Неутрално: Извор на извештајот и податоците, без мета-вреднување.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Позитивно: Опишан како успешна правна победа за спас на реките.
- Река Вардар
- Не е споменато
- Река Вјоса
- Позитивно: Опишана како една од последните диви реки и вреден ресурс.
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Неутрално: Извор на извештајот и податоците, без мета-вреднување.
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- Trn.mk
- Албанија
- Позитивно: владата е пофалена за доделување статус на национален парк на реката Вјоса
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Неутрално: регионот е опишан како загрозен од инфраструктурни проекти, без мета-вреднување
- Босна и Херцеговина
- Негативно: наведено е дека процентот на недопрени реки се намалил за 23%, што имплицира критика
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Неутрално: организацијата е само наведена како автор на извештајот, без вреднување
- Национален парк Дива река Вјоса
- Позитивно: споменат како успешен пример за заштита на реката Вјоса
- Река Вардар
- Не е споменато
- Река Вјоса
- Позитивно: опишана како една од последните диви реки во Европа, со заштитен статус
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Неутрално: организацијата е само наведена како автор на извештајот, без вреднување
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- puls24.mk
- Албанија
- Негативно: Критикувана за најголема загуба на речни делови.
- Анет Спангенберг
- Неутрално: Цитирана како говорник кој повикува на заштита.
- Балкан
- Неутрално: Регионот е споменат како локација на еколошките промени.
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Неутрално: Спомената во контекст на еколошки стандарди и законодавство.
- Еуронатур
- Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Не е споменато
- Река Вардар
- Неутрално: Спомената како една од реките под ризик и со промени.
- Река Вјоса
- Позитивно: Наведена како успешно заштитена река.
- Река Дрина
- Неутрално: Спомената во контекст на регистрирани промени во сливот.
- Ривервоч
- Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот.
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Неутрално: Цитиран како говорник кој упатува предупредување.
- Улрих Шварц
- Неутрално: Цитиран како експерт кој ги објаснува трендовите.
- Флувиус Виена
- Неутрално: Спомената како институција од каде доаѓа експертот.
- trtbalkan.com
- Албанија
- Не е споменато
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Негативно: извештајот го опишува како губитник на природни реки, со 'тажна загуба'.
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Позитивно: претставена како организација што изготвува извештај, без негативен тон.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Не е споменато
- Река Вардар
- Не е споменато
- Река Вјоса
- Не е споменато
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Позитивно: претставена како организација што изготвува извештај, без негативен тон.
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- Вечер ...1963 | Vecer MK
- Албанија
- Негативно: Критика за најголема загуба на речни делови во регионот.
- Анет Спангенберг
- Неутрално: Говорник кој повикува на политичка храброст и заштита.
- Балкан
- Неутрално: Регионот е споменат како локација на еколошките промени.
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Неутрално: Спомената во контекст на еколошки стандарди и законодавство.
- Еуронатур
- Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Не е споменато
- Река Вардар
- Неутрално: Спомената како една од реките со загубени речни патишта.
- Река Вјоса
- Позитивно: Експлицитно спомената како успешно заштитена река.
- Река Дрина
- Неутрално: Спомената во контекст на регистрирани промени во сливот.
- Ривервоч
- Неутрално: Организацијата е спомената како нарачател на извештајот.
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Неутрално: Говорник кој упатува предупредување до албанската влада.
- Улрих Шварц
- Неутрално: Експертот е цитиран како извор на информации.
- Флувиус Виена
- Неутрално: Институцијата е спомената како афилијација на експертот.
- Вечер, прв дознава.
- Албанија
- Негативно: Критикувана за најбрзо влошување и деградација на реките.
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Неутрално: Регионот е предмет на истражување за состојбата на реките.
- Босна и Херцеговина
- Неутрално: Индиректно спомената преку реката Дрина без вреднување.
- Европска Унија
- Неутрално: Спомената како референца за еколошки стандарди и членство.
- Еуронатур
- Неутрално: Организацијата е извор на истражувањето и препораките.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Позитивно: Наведен како позитивен пример и најважно достигнување.
- Река Вардар
- Неутрално: Спомената како река со значајни промени во сливот.
- Река Вјоса
- Позитивно: Опишана како заштитена и дел од најважно достигнување.
- Река Дрина
- Неутрално: Спомената во контекст на забележани промени во сливот.
- Ривервоч
- Неутрално: Организацијата е извор на истражувањето и препораките.
- Северна Македонија
- Неутрално: Индиректно спомената преку сливот на Вардар без вреднување.
- Улрих Ајхелман
- Неутрално: Цитиран како извршен директор на Ривервоч.
- Улрих Шварц
- Неутрално: Цитиран како автор на студијата и експерт.
- Флувиус Виена
- Неутрално: Спомената како институција на авторот на студијата.
- Прва Скопска ТВ
- Албанија
- Не е споменато
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Неутрално: Регионот е споменат како географска рамка на истражувањето.
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Неутрално: Ентитетот е наведен како автор на студијата.
- Национален парк Дива река Вјоса
- Не е споменато
- Река Вардар
- Неутрално: Спомената како река каде се погодени одредени делови.
- Река Вјоса
- Не е споменато
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Неутрално: Ентитетот е наведен како автор на студијата.
- Северна Македонија
- Не е споменато
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
- Радио МОФ
- Албанија
- Негативно: најбрза деградација на реките поради хидроенергија и регулација
- Анет Спангенберг
- Не е споменато
- Балкан
- Негативно: регионот прикажан како губитник на недопрени реки поради деградација
- Босна и Херцеговина
- Не е споменато
- Европска Унија
- Не е споменато
- Еуронатур
- Неутрално: нарачател на извештајот, без мета-вреднување
- Национален парк Дива река Вјоса
- Не е споменато
- Река Вардар
- Неутрално: спомената како дел од сливот на Северна Македонија
- Река Вјоса
- Не е споменато
- Река Дрина
- Не е споменато
- Ривервоч
- Неутрално: нарачател на извештајот, без мета-вреднување
- Северна Македонија
- Неутрално: информативно спомената состојба на реките Вардар, Црна, Треска
- Улрих Ајхелман
- Не е споменато
- Улрих Шварц
- Не е споменато
- Флувиус Виена
- Не е споменато
Извори
- articles
- article order
- 12
- body
- Илјадници километри реки се оштетени во последните години на Балканот поради проширувањето на браните и малите електрани, како и прекумерното вадење на седименти, според извештајот на невладините организации "Ривер Воч" и "Еуронатур". Во извештајот се забележува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и неговото "сино срце", предупредувајќи дека овој вреден ресурс е сè повеќе под закана од порастот на инфраструктурните проекти во регионот. Во последните години, "Балканот доживеа бум во малите, великодушно субвенционирани хидроелектрани, а регионот често е на дофат на инвеститори кои дојдоа да го искористат овој сигурен и обновлив извор на енергија", забележуваат агенциите. Според извештајот од 2024 година на двете организации, на Балканот има околу 1.800 вакви електрани и над 3.000 проекти за изградба на вакви објекти. Во нивниот последен извештај, кој вклучува студија за над 83.000 км реки, двете организации се фокусираат главно на таканаречените полуприродни реки. Овие речиси недопрени реки сочинуваа 30 проценти од водотеците во регионот во 2012 година, а до 2025 година нивниот удел падна на само 23 проценти - процес што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри водотеци".
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-25T08:55:12
- source
- trtbalkan.com
- title
- Балканскиот Полуостров изгуби речиси 2.500 км природни реки во последните години
- url
- https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/68306e25e1d5
- article order
- 11
- body
- Сеопфатна регионална проценка на хидроморфолошките услови на реките низ Балканот открива забрзано и сериозно влошување на состојбата на последните недопрени водни текови во Европа. Според анализата, процентот на речиси природни реки се намалил од 30 проценти во 2012 година на само 23 проценти во 2025 година - загуба од 2.450 речни километри. Се работи за извештајот "Хидроморфолошка состојба на балканските реки 2025", нарачан од организациите Еуронатур и Ривервоч во рамки на кампањата "Спаси го синото срце на Европа". Тој анализира состојба на 83.824 километри реки во 11 земји. Резултатите покажуваат раст на сериозно изменетите речни делници и континуирано намалување на речиси природните реки. Реките во Албанија бележат најбрза деградација во регионот, пред сè поради интензивниот развој на хидроенергијата и насилната регулација на речните корита. Во Македонија, пак, освен малите делови што припаѓаат на сливовите на Дунав и Струма, речиси целата територија е поврзана со сливот на реката Вардар. Иако многу планински текови сè уште имаат релативно висока еколошка вредност, делови од речната мрежа се значително изменети, особено на реките Црна и Треска, каде се изградени големите акумулации Тиквеш и Козјак. Од поголемите реки опфатени со анализата, само 23 проценти остануваат во речиси природна состојба, 43 проценти покажуваат мали модификации, 27 проценти се умерено до значително изменети, а седум проценти се сериозно деградирани - најчесто поради изградба на брани и други зафаќања. "Поголемите реки се најмногу погодени поради изградба на брани, канализација на речните корита и нарушување на транспортот на седименти. Од 2012 година, зафатите со акумулации (задржување на речниот тек) се зголемени за 18 проценти. Помалите извори и планински потоци генерално се во подобра состојба, но притисоците врз нив се во пораст. Развојот на хидроенергетиката останува главниот двигател на деградацијата. Други значајни притисоци се зафаќањето на вода, експлоатацијата на седименти и изградбата на инфраструктура. Напорите за конзервација успешно имаат заштитено околу 900 речни километри, првенствено преку запирање на проекти за хидроелектрични брани", се заклучоците од истражувањето.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-24T11:40:07
- source
- Радио МОФ
- title
- Балканот изгубил 2.400 километри недопрени реки за 13 години
- url
- https://www.radiomof.mk/balkanot-izgubil-2-400-kilometri-nedopreni-reki-za-13-godini/
- article order
- 4
- body
- Илјадници километри реки се оштетени во последните години на Балканот поради проширувањето на браните и малите електрани, како и прекумерното вадење на седименти, според извештајот на невладините организации "Ривер Воч" и "Еуронатур", објавен денеска. Во извештајот се забележува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и неговото "сино срце", предупредувајќи дека овој вреден ресурс е сè повеќе под закана од порастот на инфраструктурните проекти во регионот. Во последните години, Балканот доживеа бум во малите, великодушно субвенционирани хидроелектрани, а регионот често е на дофат на инвеститори кои дојдоа да го искористат овој сигурен и обновлив извор на енергија, забележуваат агенциите. Според извештајот од 2024 година на двете организации, на Балканот има околу 1.800 вакви електрани и над 3.000 проекти за изградба на вакви објекти. Во нивниот последен извештај, кој вклучува студија за над 83.000 км реки, двете организации се фокусираат главно на таканаречените полуприродни реки. Овие речиси недопрени реки сочинуваа 30 проценти од водотеците во регионот во 2012 година, а до 2025 година нивниот удел падна на само 23 проценти - процес што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри водотеци". Во извештајот се наведува дека губењето на овие витални реки за заштита на животната средина е особено акутно во Босна и Херцеговина и Албанија, при што организациите велат дека процентот на недопрени реки во Босна се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година, а во Албанија, речиси природните речни делови се намалиле од 68 проценти во 2012 година на само 40 проценти во 2025 година. И покрај негативните трендови, во извештајот се забележува дека албанската влада ѝ доделила на реката Вјоса, една од последните диви реки во Европа, статус на "национален парк" во 2023 година, која "успешно блокирала речиси 40 планирани брани". Ваквите правни победи помогнале да се спасат вкупно околу 200 километри главни водни патишта и 700 километри мали реки во последниве години, се вели во извештајот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-23T04:58:56
- source
- 24.mk
- title
- Извештај: Балканскиот Полуостров изгуби речиси 2.500 км природни реки во последните години
- url
- https://24.mk/details/izveshtaj-balkanskiot-poluostrov-izgubi-rechisi-2-500-km-prirodni-reki-vo-poslednite-godini
- article order
- 8
- body
- Невладини организации предупредуваат дека "сината срцевина" на Европа е сè повеќе под закана од инфраструктурни проекти и прекумерна експлоатација Илјадници километри реки на Балканот се оштетени во последните години поради проширувањето на браните, изградбата на мали хидроелектрани и прекумерното вадење на седименти, се наведува во најновиот извештај на невладините организации Riverwatch и EuroNatur, објавен денеска. Во извештајот се истакнува дека Балканот располага со некои од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и често се нарекуваат негово "сино срце". Сепак, овој природен ресурс сè повеќе е загрозен од растот на инфраструктурните проекти низ регионот. Според податоците, во последната деценија Балканот доживеал бум на мали, великодушно субвенционирани хидроелектрани. Во извештајот од 2024 година се наведува дека во регионот веќе постојат околу 1.800 вакви електрани, додека над 3.000 дополнителни проекти се во различни фази на планирање или изградба. Најновата анализа опфаќа повеќе од 83.000 километри речни текови и се фокусира на т.н. полуприродни реки. Тие во 2012 година сочинувале околу 30 проценти од водотеците во регионот, но до 2025 година нивниот удел се намалил на 23 проценти, што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри реки". Губењето на овие витални екосистеми е особено изразено во Босна и Херцеговина и Албанија. Во Босна, процентот на недопрени реки се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година, додека во Албанија речиси природните речни делови опаднале од 68 проценти на само 40 проценти во истиот период. И покрај негативните трендови, извештајот бележи и позитивни примери. Албанската влада во 2023 година ѝ додели статус на национален парк на реката Вјоса, една од последните диви реки во Европа, со што биле блокирани речиси 40 планирани брани. Според организациите, ваквите правни победи помогнале да се заштитат околу 200 километри главни водни патишта и дополнителни 700 километри помали реки во последните години.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-23T00:46:59
- source
- Trn.mk
- title
- Илјадници километри реки оштетени поради брани и хидроелектрани - Trn.mk
- url
- https://trn.mk/oshteteni-reki-balkan-brani-hidroelektrani/
- article order
- 10
- body
- Истражувањето е објавено во рамки на кампањата "Спаси го синото срце на Европа" и претставува прва споредлива регионална проценка на хидроморфолошката состојба на балканските реки по 2012 година. Во извештајот за 2025 година се анализирани 83.824 километри реки во 11 земји од регионот, при што е утврдено дека уделот на речиси природни реки е намален од 30 проценти во 2012 година на само 23 проценти во 2025 година, што претставува загуба од околу 2.450 километри.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T22:09:12
- source
- Прва Скопска ТВ
- title
- Нова студија на Еуронатур и Ривервоч: Балканот загубил над 2.400 км недопрени реки, погодени и делови од Вардар
- url
- https://prvaskopska.mk/nova-studija-na-euronatur-i-rivervoch-balkanot-zagubil-nad-2-400-km-nedopreni-reki-pogodeni-i-delovi-od-vardar/
- article order
- 6
- body
- Балканот забележува алармантен пад на недопрените реки - за повеќе од една деценија, регистрирани се 2.450 километри загубени речни патишта, вклучувајќи и делови од Вардар. Најголеми промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и на Дрим. Извештајот за хидроморфолошката состојба на реките во 2025 година, нарачан од "Еуронатур" и од "Ривервоч" во рамките на кампањата "Спаси го синото срце на Европа", проценува дека процентот на речиси природни реки се намалил од 30 % во 2012 година на само 23 % во 2025 година. Се зголемиле сериозно изменетите делови, првенствено поради зафаќање и изградба на хидроцентрали, особено во Албанија. - Долгорочните трендови покажуваат јасен пад на речиси природните речни делови, предизвикан од зафаќање и големи модификации на реките. Иако регионот сè уште има релативно голем удел на недопрени реки, трендовите укажуваат на растечко отстапување од еколошките стандарди потребни за ЕУ - вели д-р Улрих Шварц од "Флувиус" - Виена. Албанија, иако успеа да ја заштити реката Вјоса, губи повеќе речни делови отколку која било друга балканска земја. - Овие наоди треба да послужат како повик за будење за албанската Влада да ги заштити реките во целата земја, не само во еден слив - предупредува Улрих Ајхелман, извршен директор на "Ривервоч". Студијата открива дека само 23 % од поголемите реки остануваат речиси природни, додека 43 % покажуваат мали модификации. Умерено до екстензивно изменетите реките сочинуваат 27 %, а сериозно изменетите делови се седум проценти. Главни закани се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и обемната промена на поплавните рамнини. Експертите повикуваат за итна и координирана акција: заштита на преостанатите недопрени реки преку националното и преку ЕУ- законодавството, проширување на заштитените подрачја, запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата, воспоставување систематски мониторинг и обновување на оштетените реки преку мерки базирани на природата. - Како што продолжуваат реките да го губат својот природен карактер, прозорецот за значајна заштита брзо се затвора. Балканот сè уште ги содржи последните диви реки во Европа, но нивната заштита бара политичка храброст и донесување одлуки засновани на наука - посочува Анет Спангенберг од "Еуронатур". Додека регионалните влади се соочуваат со притисокот за развој на хидроенергијата, невладините организации предупредуваат дека забавувањето на деградацијата на реките ќе биде можно само со итни мерки и со меѓународна координација, ако сака Балканот да го зачува своето "синo срце" за идните генерации.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T17:47:16
- source
- puls24.mk
- title
- За една деценија загубени над 2.400 километри недопрени водни патишта, под ризик и Вардар
- url
- https://puls24.mk/%D0%B7%D0%B0-%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B0-%D0%B4%D0%B5%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D0%B4-2-400-%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B5/
- article order
- 8
- body
- Меѓународните организации за заштита на природата Еуронатур и Ривервоч, кои со години ја следат состојбата на реките во Европа, објавија сеопфатно истражување што покажува дека Балканот за нешто повеќе од една деценија изгубил над 2.400 километри речни делови со речиси природен тек, меѓу кои и делови од сливот на реката Вардар. Истражувањето е објавено во рамки на кампањата "Спаси го синото срце на Европа" и претставува прва споредлива регионална проценка на хидроморфолошката состојба на балканските реки по 2012 година. Во извештајот за 2025 година се анализирани 83.824 километри реки во 11 земји од регионот, при што е утврдено дека уделот на речиси природни реки е намален од 30 проценти во 2012 година на само 23 проценти во 2025 година, што претставува загуба од околу 2.450 километри. Според наодите, најзначајни промени се забележани во сливовите на реките Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим. Од поголемите реки опфатени со анализата, само 23 проценти остануваат речиси природни, додека 43 проценти покажуваат мали модификации. Умерено до екстензивно изменетите реки сочинуваат 27 проценти од мрежата, а сериозно изменетите делови, најчесто поради зафаќања и инфраструктурни интервенции, изнесуваат седум проценти. Авторот на студијата, д-р Улрих Шварц од "Флувиус Виена", предупредува дека трендовите се јасни и загрижувачки. "Долгорочните податоци покажуваат континуиран пад на речиси природните речни делови низ Балканот, предизвикан првенствено од зафаќања и големи инженерски интервенции. Иако регионот сè уште има релативно висок удел на недопрени реки во споредба со остатокот од Европа, сегашните практики се во растечка спротивност со еколошките стандарди потребни за пристапување кон Европската Унија и принципите на одржливо управување со водите", вели Шварц. Албанија со најбрзо влошување Студијата посочува дека Албанија бележи најстрмно опаѓање на недопрени и малку изменети реки во регионот. Главни причини се развојот на хидроенергетиката, неконтролираната регулација на речните корита, црпењето вода и обемната трансформација на поплавните рамнини. "Иако Албанија направи значаен исчекор со заштитата на Вјоса и дел од нејзините притоки, во последната деценија деградираше повеќе речни делови отколку која било друга балканска земја", изјави Улрих Ајхелман, извршен директор на Ривервоч. Тој додава дека овие податоци треба да бидат аларм за албанските власти, особено во контекст на евроинтегративните аспирации на земјата. Како позитивен пример се наведува прогласувањето на Националниот парк "Дива река Вјоса", што се смета за најважното достигнување во зачувувањето на реките во регионот, како и запирањето на хидроенергетски проекти на околу 900 квадратни километри. Повик за итна акција Врз основа на наодите, Еуронатур и Ривервоч упатуваат повик за итна и координирана акција на национално и европско ниво. Меѓу препораките се: законска заштита на преостанатите недопрени реки, проширување и строго спроведување на заштитените подрачја, запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата, воспоставување систематски и хармонизиран мониторинг како предуслов за членство во ЕУ, како и обновување на веќе оштетените речни екосистеми преку природно-базирани решенија.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T14:57:45
- source
- Вечер, прв дознава.
- title
- ВОДА! ТОА Е СТАРТЕШКИ ЕЛЕМЕНТ ЗА ИДНИНАТА. Македонија и Балканот се во ваква состојба
- url
- https://vecer.mk/balkan/5e4d97f2-2eca-40af-9e8e-a453a44d985d-1
- article order
- 9
- body
- Природниот карактер на балканските реки се губи со алармантна брзина - за една деценија исчезнале над 2.400 километри недопрени водни патишта, вклучувајќи и делови од Вардар. Главни закани се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и модификациите на речните корита. Експертите предупредуваат дека заштитата на преостанатите диви реки бара итна координирана акција, политичка храброст и одлуки засновани на наука Балканот забележува алармантен пад на недопрените реки - за повеќе од една деценија, регистрирани се 2.450 километри загубени речни патишта, вклучувајќи и делови од Вардар. Најголеми промени се регистрирани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и на Дрим. Извештајот за хидроморфолошката состојба на реките во 2025 година, нарачан од "Еуронатур" и од "Ривервоч" во рамките на кампањата "Спаси го синото срце на Европа", проценува дека процентот на речиси природни реки се намалил од 30 % во 2012 година на само 23 % во 2025 година. Се зголемиле сериозно изменетите делови, првенствено поради зафаќање и изградба на хидроцентрали, особено во Албанија. - Долгорочните трендови покажуваат јасен пад на речиси природните речни делови, предизвикан од зафаќање и големи модификации на реките. Иако регионот сè уште има релативно голем удел на недопрени реки, трендовите укажуваат на растечко отстапување од еколошките стандарди потребни за ЕУ - вели д-р Улрих Шварц од "Флувиус" - Виена. Албанија, иако успеа да ја заштити реката Вјоса, губи повеќе речни делови отколку која било друга балканска земја. - Овие наоди треба да послужат како повик за будење за албанската Влада да ги заштити реките во целата земја, не само во еден слив - предупредува Улрих Ајхелман, извршен директор на "Ривервоч". Студијата открива дека само 23 % од поголемите реки остануваат речиси природни, додека 43 % покажуваат мали модификации. Умерено до екстензивно изменетите реките сочинуваат 27 %, а сериозно изменетите делови се седум проценти. Главни закани се хидроенергетските проекти, неконтролираното црпење вода и обемната промена на поплавните рамнини. Експертите повикуваат за итна и координирана акција: заштита на преостанатите недопрени реки преку националното и преку ЕУ- законодавството, проширување на заштитените подрачја, запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата, воспоставување систематски мониторинг и обновување на оштетените реки преку мерки базирани на природата. - Како што продолжуваат реките да го губат својот природен карактер, прозорецот за значајна заштита брзо се затвора. Балканот сè уште ги содржи последните диви реки во Европа, но нивната заштита бара политичка храброст и донесување одлуки засновани на наука - посочува Анет Спангенберг од "Еуронатур". Додека регионалните влади се соочуваат со притисокот за развој на хидроенергијата, невладините организации предупредуваат дека забавувањето на деградацијата на реките ќе биде можно само со итни мерки и со меѓународна координација, ако сака Балканот да го зачува своето "синo срце" за идните генерации.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T13:52:26
- source
- Вечер ...1963 | Vecer MK
- title
- За една деценија загубени над 2.400 километри недопрени водни патишта, под ризик и Вардар - Вечер ...1963 | Vecer MK
- url
- https://www.vecer.press/za-edna-deczenija-zagubeni-nad-2-400-kilometri-nedopreni-vodni-patishta-pod-rizik-i-vardar/
- article order
- 7
- body
- Балканот изгубил повеќе од 2.400 километри недопрени реки од 2012 година, покажува нов регионален извештај, при што деградација е забележана и на делови од Вардар. Сеопфатна регионална проценка на хидроморфолошките услови на реките низ Балканот открива забрзано и сериозно влошување на состојбата на последните недопрени водни текови во Европа. Според анализата, процентот на речиси природни реки се намалил од 30 проценти во 2012 година на само 23 проценти во 2025 година - загуба од 2.450 речни километри. Реките во Албанија бележат најбрза деградација во регионот, пред сè поради интензивниот развој на хидроенергијата и насилната регулација на речните корита. Во Северна Македонија,пак, освен малите делови што припаѓаат на сливовите на Дунав и Струма, речиси целата територија е поврзана со сливот на реката Вардар. Иако многу планински текови сè уште имаат релативно висока еколошка вредност, делови од речната мрежа се значително изменети, особено на реките Црна и Треска, каде се изградени големите акумулации Тиквеш и Козјак. Драматичен пад на недопрените реки низ Балканот Извештајот "Хидроморфолошка состојба на балканските реки 2025", нарачан од организациите Еуронатур и Ривервоч во рамки на кампањата "Спаси го синото срце на Европа", анализира состојба на 83.824 километри реки во 11 земји. Резултатите покажуваат раст на сериозно изменетите речни делници и континуирано намалување на речиси природните реки. Од поголемите реки опфатени со анализата, само 23 проценти остануваат во речиси природна состојба, 43 проценти покажуваат мали модификации, 27 проценти се умерено до значително изменети, а седум проценти се сериозно деградирани - најчесто поради изградба на брани и други зафаќања. Најизразени негативни промени се регистрирани во сливовите на реките Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим. И покрај ова алармантно опаѓање, Балканот сè уште има значително поголем удел на недопрени и малку изменети реки во споредба со остатокот од Европа, што ја потврдува неговата улога како последно големо прибежиште на диви реки на континентот. Албанија со најголема деградација, но и значајни заштитни чекори Албанија бележи најстрмен пад на недопрените и малку изменети речни делови меѓу сите балкански држави. Хидроенергетскиот бум, неконтролираната регулација, црпењето вода и трансформацијата на поплавните подрачја драматично ги изменија речните екосистеми. "Иако заштитата на реката Вјоса е исклучително важен успех, во последната деценија Албанија изгуби повеќе вредни речни делови отколку која било друга земја во регионот", вели Улрих Ајхелман, извршен директор на Ривервоч, нагласувајќи дека заштитата мора да се прошири на целата држава, особено во контекст на евроинтеграциските процеси. Извештајот нотира дека последните мерки за заштита успеале да зачуваат околу 900 квадратни километри речни и поплавни екосистеми преку стопирање на хидроенергетски проекти, прогласување нови заштитени подрачја и воведување забрана за мали хидроцентрали. Прогласувањето на Националниот парк "Дива река Вјоса" се оценува како најзначајното достигнување за зачувување на реките во регионот. Итни повици за заштита на балканските реки Еуронатур и Ривервоч апелираат за итна и координирана акција: засилување на законската заштита на преостанатите недопрени реки, проширување и строго управување со заштитените подрачја, запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата, воспоставување систематски мониторинг и обновување на веќе оштетените речни екосистеми преку природно базирани решенија. "Балканот сè уште ги има некои од последните диви реки во Европа, но времето за нивна заштита брзо истекува. Потребна е политичка храброст и одлучно напуштање на штетните практики", предупредува Анет Спангенберг, раководителка на програмата за свежи води во Еуронатур.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T11:34:52
- source
- Deutsche Welle
- title
- Балканот изгубил 2.400 километри недопрени реки
- url
- https://www.dw.com/mk/balkanot-za-13-godini-izgubil-nad-2400-kilometri-nedopreni-reki-degradirani-i-delovi-od-vardar/a-75604853
- article order
- 0
- body
- Илјадници километри реки се оштетени во последните години на Балканот поради проширувањето на браните и малите електрани, како и прекумерното вадење седименти, според извештајот на невладините организации "Ривер воч" и "Евронатур", објавен денеска. Во извештајот се забележува дека Балканот има едни од најчистите и најдиви реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и неговото сино срце предупредувајќи дека овој вреден ресурс е сè повеќе под закана од порастот на инфраструктурните проекти во регионот. Во последните години Балканот доживеа бум во малите, великодушно субвенционирани хидроелектрани, а регионот често е на дофат на инвеститори што дојдоа да го искористат овој сигурен и обновлив извор на енергија, забележуваат агенциите. Според извештајот од 2024 година на двете организации, на Балканот има речиси 1.800 вакви електрани и над 3.000 проекти за изградба на вакви објекти. Во нивниот последен извештај, кој вклучува студија за над 83.000 км реки, двете организации се фокусираат главно на таканаречените полуприродни реки. Овие речиси недопрени реки сочинуваа 30 проценти од водотеците во регионот во 2012 година, а до 2025 година нивниот удел падна на само 23 проценти - процес што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри водотеци". Во извештајот се наведува дека губењето на овие витални реки за заштита на животната средина е особено акутно во Босна и Херцеговина и во Албанија, при што организациите велат дека процентот на недопрени реки во Босна се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година, а во Албанија речиси природните речни делови се намалиле од 68 проценти во 2012 година на 40 проценти во 2025 година. И покрај негативните трендови, во извештајот се забележува дека албанската влада ѝ доделила на реката Вјоса, една од последните диви реки во Европа, статус на национален парк во 2023 година, која успешно блокирала речиси 40 планирани брани. Ваквите правни победи помогнале да се спасат вкупно 200 километри главни водни патишта и 700 километри мали реки во последните години, се вели во извештајот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T10:41:49
- source
- Gpress.mk
- title
- Балканот изгубил речиси 2.500 км реки во последните години | GPRESS.
- url
- https://gostivarpress.mk/balkanot-izgubil-rechisi-2-500-km-reki-vo-poslednite-godini/
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 2
- body
- Илјадници километри реки се оштетени во последните години на Балканот поради проширувањето на браните и малите хидроелектрани, како и прекумерното вадење на седименти, според извештајот на невладините организации "Ривер Воч" и "Еуронатур", објавен вчера и цитиран од агенцијата Франс Прес. Во извештајот се забележува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и неговото "сино срце", предупредувајќи дека овој скапоцен ресурс е сè повеќе под закана од порастот на инфраструктурните проекти во регионот. Во последните години, Балканот доживеа бум во малите, великодушно субвенционирани хидроелектрани, а регионот често е мета на инвеститорите кои дојдоа да го искористат овој сигурен и обновлив извор на енергија, забележува АФП. Според извештајот од 2024 година на двете организации, на Балканот има околу 1.800 вакви електрани и над 3.000 проекти за изградба на вакви објекти. Во нивниот последен извештај, кој вклучува студија за над 83.000 км реки, двете организации се фокусираат главно на таканаречените полуприродни реки (водотеци со речиси недопрен тек и природни поплавни рамнини). Овие речиси недопрени реки сочинуваа 30 проценти од водотеците во регионот во 2012 година, а до 2025 година нивниот удел падна на само 23 проценти - процес што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри водотеци". Во извештајот се вели дека губењето на овие витални реки за заштита на животната средина е особено акутно во Босна и Херцеговина и Албанија, при што организациите велат дека процентот на недопрени реки во Босна се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година, а во Албанија, речиси природните речни делови се намалиле од 68 проценти во 2012 година на само 40 проценти во 2025 година. И покрај негативните трендови, во извештајот се забележува дека албанската влада во 2023 година ѝ доделила на реката Вјоса, една од последните диви реки во Европа, статус на "национален парк", што овозможило "успешно блокирање на речиси 40 планирани брани". Ваквите правни победи помогнале да се спасат вкупно околу 200 километри главни водни патишта и 700 километри помали реки во последните години, се вели во извештајот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T10:38:09
- source
- Локално
- title
- 🏞️Балканскиот Полуостров изгубил речиси 2.500 км природни реки во последните години, вели извештај
- url
- https://lokalno.mk/%F0%9F%8F%9E%EF%B8%8Fbalkanskiot-poluostrov-izgubil-rechisi-2-500-km-prirodni-reki-vo-poslednite-godini-veli-izveshtaj/
- article order
- 5
- body
- Првата споредлива регионална проценка за повеќе од една деценија го документира влошувањето на многу од последните диви реки во Европа. Уделот на недопрени делови од поголемите се намали од 30% на 23% од 2012 година, или за неверојатни 2.450 речни километри, соопштија RiverWatch и EuroNatur. Реките во Албанија се влошија побрзо од оние на која било друга балканска земја, главно поради хидроенергијата и регулацијата на реките. Сеопфатна нова проценка на хидроморфолошките услови низ целиот Балкан откри драматично и забрзано влошување на познатите недопрени водни патишта во регионот. Извештајот за хидроморфолошката состојба на балканските реки за 2025 година е напишан од Улрих Шварц од консултантската куќа Fluvius Vienna. EuroNatur и RiverWatch го нарачаа како дел од кампањата "Спаси го синото срце на Европа". Студијата опфати 83.824 километри реки низ 11 земји. Откриено е дека процентот на речиси природни поголеми реки се намалил од 30% во 2012 година на само 23% во 2025 година, или за 2.450 речни километри. Тренд на опаѓање низ целиот Балкан Студијата открива загрижувачки регионален модел. Поголемите реки остануваат најпогодени поради брани, канализација и нарушување на седиментот. Од 2012 година, зафаќањата на реките во категоријата се зголемиле за 18% на 2.626 речни километри. Поголемите реки сочинуваат 35.530 речни километри. Помалите извори на вода се генерално во подобра состојба, но притисоците се шират. Развојот на хидроенергијата останува клучен двигател на деградацијата. Други големи притисоци вклучуваат апстракција на вода, екстракција на седименти и изградба на инфраструктура. Напорите за зачувување успешно заштитија приближно 900 речни километри, првенствено со запирање на проекти за хидроенергетски брани. Сериозно изменетите делови, првенствено зафатите, сочинуваат 7% од должината на поголемите реки Од оценетите поголеми реки, 43% покажуваат мали модификации, исто како и во 2012 година. Умерено до екстензивно изменетите реки сочинуваат 27%, што е зголемување од шест процентни поени. Сериозно изменетите делови, првенствено зафатите, сочинуваат 7% од мрежата, во споредба со 6% во 2012 година. Најзначајните промени се забележани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар/Аксиос, Девол и Дрим. Клучно е што, иако намалувањето е алармантно, преостанатите проценти на речиси природни и малку изменети реки остануваат значително повисоки отколку во остатокот од Европа, нагласувајќи го уникатниот статус на Балканот како последно големо упориште на недопрени реки на континентот. Иако регионот сè уште задржува релативно висок удел на недопрени реки, овие трендови укажуваат на растечко отстапување помеѓу сегашните практики за развој и еколошките стандарди потребни според рамките за пристапување во ЕУ и принципите за одржливо управување со реките, рече Улрих Шварц. Гледајќи ги сите 83.824 речни километри, 4% се сериозно изменети, а 9% екстензивно. Авторите велат дека 33% се диви или речиси диви водни потоци. Најинтензивно влошување е во Албанија Студијата заклучува дека ниедна друга балканска земја не изгубила толку многу недопрени или малку изменети речни делови во изминатата деценија како Албанија. Развојот на хидроенергијата, неконтролираната регулација на реките, апстракцијата на вода и обемната промена на поплавните рамнини ги преобликуваа речните предели на Албанија со невидена брзина. "Додека Албанија успешно ја заштити Вјоса и некои од нејзините притоки, повеќе речни делови беа деградирани во текот на изминатата деценија отколку во која било друга балканска земја. Овие наоди треба да послужат како повик за будење за албанската влада да ги заштити реките низ целата земја, не само во еден слив, особено со оглед на аспирациите на земјата да се приклучи кон Европската Унија", рече главниот извршен директор на RiverWatch, Улрих Ајхелман. Резултатите од зачувувањето даваат надеж Извештајот забележува дека неодамнешните напори за зачувување успешно заштитиле околу 900 километри реки со запирање на хидроенергетските проекти, воспоставување нови заштитени подрачја и воспоставување политика за забрана на мали хидроцентрали. Прогласувањето на Националниот парк "Дива река Вјоса" останува најважното достигнување во регионот во областа на зачувувањето. Врз основа на наодите, двете организации повикаа на итна и координирана акција: "Како што реките во овој регион продолжуваат да го губат својот природен карактер, прозорецот за значајна заштита брзо се затвора. Балканот сè уште ги содржи некои од последните диви реки во Европа, но нивното зачувување сега бара политичка храброст, донесување одлуки засновани на наука и јасно отстапување од деструктивните практики", рече раководителката на програмата "Свежа вода" на EuroNatur, Анет Спангенберг. Кампањата "Спаси го синото срце на Европа", координирана од RiverWatch и EuroNatur, има за цел да ги заштити реките со висока природна вредност на Балканот кои се загрозени од над 3.000 хидроенергетски проекти.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T10:04:20
- source
- Рацин.мк
- title
- На Балканот за 10 години исчезнаа 2500 километри реки - Рацин.мк
- url
- https://racin.mk/region/na-balkanot-za-10-godini-ischeznaa-2500-kilometri-reki/
- article order
- 4
- body
- Најзначајните промени се забележани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим Сеопфатна нова проценка на хидроморфолошките услови низ целиот Балкан откри драматично и забрзано влошување на познатите недопрени водни патишта во регионот. Првата споредлива регионална проценка за повеќе од една деценија го документира влошувањето на последните диви реки во Европа, при што недопрените делови се намалија од 30 на 23 проценти од 2012 година - зачудувачка загуба од 2.450 речни километри. Реките во Албанија се влошија побрзо од оние на која било друга балканска земја, главно поради хидроенергијата и регулацијата на реките. Извештајот за хидроморфолошката состојба на балканските реки за 2025 година, нарачан од Еуронатур и Ривервоч како дел од кампањата "Спаси го синото срце на Европа", проценува 83.824 километри реки низ единаесет земји, откривајќи дека процентот на речиси природни реки се намалил од 30 во 2012 година, на само 23 проценти во 2025 година или 2.450 речни километри, додека сериозно изменетите речни делови се зголемиле. Од поголемите оценети реки, само 23 проценти остануваат речиси природни, додека 43 проценти покажуваат мали модификации. Умерено до екстензивно изменетите реки сочинуваат 27 проценти, а сериозно изменетите делови, првенствено зафаќањата, претставуваат седум проценти од мрежата. Најзначајните промени се забележани во сливовите на Дрина, Неретва, Вардар, Девол и Дрим. Клучно е што, иако ова опаѓање е алармантно, преостанатите проценти на речиси природни и малку изменети реки остануваат значително повисоки отколку во остатокот од Европа, нагласувајќи го уникатниот статус на Балканот како последно големо упориште на недопрени реки на континентот. "Долгорочните трендови документирани во оваа студија покажуваат јасен пад на речиси природните речни делови низ Балканот, првенствено предизвикани од зафаќања и големи модификации на реките. Иако регионот сè уште задржува релативно висок удел на недопрени реки, овие трендови укажуваат на растечко отстапување помеѓу сегашните практики за развој и еколошките стандарди потребни според рамките за пристапување кон ЕУ и принципите за одржливо управување со реките", вели авторот на студијата, д-р Улрих Шварц од Флувиус Виена. Албанија: Најстрмниот пад на Балканот Студијата заклучува дека ниедна друга балканска земја не изгубила толку многу недопрени или малку изменети речни делови во изминатата деценија како Албанија. Развојот на хидроенергијата, неконтролираната регулација на реките, црпењето вода и обемната промена на поплавните рамнини ги преобликуваа речните предели на Албанија со невидена брзина. "Иако Албанија успешно ја заштити Вјоса и некои од нејзините притоки, повеќе речни делови беа деградирани во текот на изминатата деценија отколку во која било друга балканска земја. Овие наоди треба да послужат како повик за будење за албанската влада да ги заштити реките низ целата земја, не само во еден слив, особено со оглед на аспирациите на земјата да се приклучи кон Европската Унија", вели Улрих Ајхелман, извршен директор на Ривервоч. Извештајот забележува дека неодамнешните напори за зачувување успешно заштитиле околу 900 км² со запирање на хидроенергетските проекти, воспоставување нови заштитени подрачја и воспоставување политика за забрана на мали хидроцентрали. Прогласувањето на Националниот парк Дива река Вјоса останува најважното достигнување во зачувувањето на регионот. Врз основа на наодите, организациите за заштита на природата Еуронатур и Ривервоч повикуваат на итна и координирана акција за зајакнување на националната и ЕУ заштита: заштита на преостанатите недопрени реки преку национално и меѓународно законодавство и политики, проширување на заштитените подрачја и нивно строго спроведување, запирање на деструктивниот развој на хидроенергијата: особено во Албанија и Босна и Херцеговина, каде што деградацијата на реките се зголемува најбрзо, воспоставување систематски мониторинг: сите балкански земји мора да спроведат хармонизирани хидроморфолошки проценки како предуслов за пристапување во ЕУ, обновување на оштетените реки: вклучувајќи отстранување на бариери, повторно поврзување на поплавните рамнини, намалено исцрпување на речните корита и мерки за обновување базирани на природата и давање приоритет на отпорноста на природата и климата: префрлување од регулација на реките тешка за инфраструктура кон управување со поплави и суши базирани на екосистем. "Како што реките во овој регион продолжуваат да го губат својот природен карактер, прозорецот за значајна заштита брзо се затвора", вели Анет Спангенберг, раководител на програмата за свежа вода во Еуронатур и посочува дека Балканот сè уште ги содржи некои од последните диви реки во Европа, но нивната заштита сега бара политичка храброст, донесување одлуки засновани на наука и јасно отстапување од деструктивните практики.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T08:22:55
- source
- meta.mk
- title
- Балканот за повеќе од една деценија загубил над 2.400 километри недопрени реки, меѓу нив и делови од Вардар
- url
- https://meta.mk/balkanot-za-povekje-od-edna-decenija-zagubil-nad-2-400-kilometri-nedopreni-reki-megju-niv-i-delovi-od-vardar/
- article order
- 3
- body
- Илјадници километри балкански реки се оштетени во последниве години поради развојот на хидроелектрани, браните и екстракцијата на седименти, предизвикувајќи "континуирана ерозија" на некои од последните недопрени водни патишта во Европа, според студија објавена денес од невладините организации "Ривервоч" и Балканот е дом на некои од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот. Сепак, ширењето на инфраструктурните проекти сè повеќе им се заканува. Во последниве години, целиот регион доживеа бум во многу субвенционирани мали хидроелектрани. Според извештајот од 2024 година на истите невладини организации, на Балканот има околу 1.800 вакви електрани, со планирани повеќе од 3.000 дополнителни градежни проекти. Новата студија се фокусираше на "речиси природни" реки, водотеци каде што протокот останува недопрен или речиси недопрен, со природни поплавни рамнини. Во 2012 година, ваквите реки сочинуваа 30 проценти од водните патишта во регионот. Сепак, до 2025 година тој удел падна на само 23 проценти, што е загуба од речиси 2.500 километри. Овие реки, кои се клучни за зачувување на животната средина, се особено загрозени во Албанија и Босна. Во Босна, уделот на недопрени реки се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година. Албанија забележала "масовно намалување" на "речиси природните речни делови", паѓајќи од 68 проценти во 2012 година на само 40 проценти во 2025 година, се вели во извештајот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T08:10:57
- source
- provereno.mk
- title
- No title
- url
- https://provereno.mk/2026/01/22/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8-%D0%B8%D1%81%D1%87%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D1%82/
- article order
- 1
- body
- Илјадници километри реки се оштетени во последните години на Балканот поради проширувањето на браните и малите електрани, како и прекумерното вадење на седименти, според извештајот на невладините организации "Ривер Воч" и "Еуронатур", објавен денеска, а го пренесува МИА. Во извештајот се забележува дека Балканот има едни од најчистите и најдивите реки во Европа, кои се клучни за биодиверзитетот на континентот и неговото "сино срце", предупредувајќи дека овој вреден ресурс е сè повеќе под закана од порастот на инфраструктурните проекти во регионот. Во последните години, Балканот доживеа бум во малите, великодушно субвенционирани хидроелектрани, а регионот често е на дофат на инвеститори кои дојдоа да го искористат овој сигурен и обновлив извор на енергија, забележуваат агенциите. Според извештајот од 2024 година на двете организации, на Балканот има околу 1.800 вакви електрани и над 3.000 проекти за изградба на вакви објекти. Во нивниот последен извештај, кој вклучува студија за над 83.000 км реки, двете организации се фокусираат главно на таканаречените полуприродни реки. Овие речиси недопрени реки сочинуваа 30 проценти од водотеците во регионот во 2012 година, а до 2025 година нивниот удел падна на само 23 проценти - процес што извештајот го опишува како "тажна загуба од 2.450 километри водотеци". Во извештајот се наведува дека губењето на овие витални реки за заштита на животната средина е особено акутно во Босна и Херцеговина и Албанија, при што организациите велат дека процентот на недопрени реки во Босна се намалил за 23 проценти помеѓу 2012 и 2025 година, а во Албанија, речиси природните речни делови се намалиле од 68 проценти во 2012 година на само 40 проценти во 2025 година. И покрај негативните трендови, во извештајот се забележува дека албанската влада ѝ доделила на реката Вјоса, една од последните диви реки во Европа, статус на "национален парк" во 2023 година, која "успешно блокирала речиси 40 планирани брани". Ваквите правни победи помогнале да се спасат вкупно околу 200 километри главни водни патишта и 700 километри мали реки во последниве години, се вели во извештајот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-01-22T07:37:14
- source
- Фактор Портал
- title
- БРАНИТЕ И ЕЛЕКТРАНИТЕ ТИВКИ "УБИЈЦИ" НА РЕКИТЕ: Балканскиот Полуостров изгубил речиси 2.500 км природни реки како последица на нивно проширување
- url
- https://faktor.mk/branite-i-elektranite-tivki-ubijci-na-rekite-balkanskiot-poluostrov-izgubil-rechisi-2500-km-prirodni-reki-kako-posledica-na-nivno-proshiruvanje
- omitted source count
- 5
- total source count
- 15