article Мнозинството ВМРО-ЗНАМ ги одби амандманите на СДСМ за Кривичниот законик 23.1.2026г.
Опозициската партија СДСМ поднесе серија амандмани на Предлог-законот за изменување и дополнување на Кривичниот законик, со цел зајакнување на борбата против корупцијата и организираниот криминал. Клучните барања вклучуваа враќање на строгите казни за злоупотреба на службената положба при тендери (член 353), укинување на застареноста за конфискација на криминално стекнат имот и воведување строги контроли врз системот „Безбеден град“. На одржаната комисиска расправа, владејачкото мнозинство составено од ВМРО-ДПМНЕ и ЗНАМ ги одби сите предложени амандмани. Потпретседателката на СДСМ, Јована Тренчевска, упати остри критики до власта, обвинувајќи ги за создавање услови за „легален грабеж“ на државните пари и заштита на криминалните структури преку олеснување на казнената политика.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| СДСМ бара враќање на членот 353 од Кривичниот законик во верзијата пред измените од 2023 година. | Сите потврдуваат, но Бриф и Локално ја посочуваат Тренчевска. | Да: СДСМ бара враќање на решението пред измените од 2023 година. | Да: СДСМ предложиле враќање на членот 353 на решението пред 2023. | Да: Тренчевска потврди дека СДСМ бара враќање на членот 353. | Да: Тренчевска потврди дека СДСМ предложиле враќање на членот 353. | Да: Тренчевска потврдува дека барале враќање на членот пред 2023 г. | Да: СДСМ бара враќање на решението што важеше пред измените од 2023. | Да: СДСМ бара враќање на решението пред измените од 2023 година. | Да: СДСМ бара враќање на решението пред измените од 2023 година. |
| Коалицијата ВМРО-ЗНАМ ги одби сите амандмани поднесени од СДСМ на комисиската расправа. | Дел потврдуваат преку Тренчевска, останатите премолчуваат. | Не е споменато | Да: Текстот наведува дека коалицијата ги одбила сите амандмани. | Да: Тренчевска изјави дека коалицијата ги одбила сите амандмани. | Да: Тренчевска обвини дека коалицијата ги одбила сите амандмани. | Да: Во текстот стои дека коалицијата ги одбила сите амандмани. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Сегашните законски решенија ја намалуваат одговорноста при злоупотреби кај јавните тендери. | Едногласна потврда, но со различни политички извори на тврдењето. | Да: Се наведува дека измените ја намалуваат одговорноста кај тендерите. | Да: Се тврди дека со сегашните решенија нема одговорност кај тендерите. | Да: Се тврди дека со сегашните решенија нема одговорност кај тендерите. | Да: Тренчевска вели дека нема вистинска одговорност кај тендерите. | Да: Се наведува дека со сегашните решенија нема одговорност кај тендерите. | Да: СДСМ тврди дека сегашните измени ја намалуваат одговорноста. | Да: Се наведува дека измените ја намалуваат одговорноста кај тендерите. | Да: Сегашните измени кај членот 353 ја намалуваат одговорноста кај тендерите. |
| СДСМ предлага целосно бришење на рокот од 5 години за конфискација на имот стекнат со криминал. | Сите потврдуваат, Локално и А1он додаваат дека е одбиено. | Да: СДСМ бара целосно бришење на рокот од 5 години за конфискација. | Да: СДСМ предложиле бришење на овој рок за конфискација. | Да: Тренчевска вели дека предложиле бришење на рокот од 5 години. | Да: Тренчевска информираше дека бил одбиен амандманот за бришење. | Да: СДСМ предложиле бришење на рокот за конфискација. | Да: Партијата бара целосно бришење на рокот од пет години. | Да: СДСМ бара целосно бришење на рокот од 5 години за конфискација. | Да: СДСМ бара целосно бришење на рокот од 5 години за конфискација. |
| Дигиталните снимки од системот 'Безбеден град' треба да се бришат во рок од 48 часа. | Разликата е во тоа дали е веќе правило или само одбиен предлог. | Да: Текстот вели дека снимките мора да се бришат во рок од 48 часа. | Да: Ова е наведено како предлог на СДСМ кој бил одбиен. | Да: СДСМ предложил снимките да се бришат во рок од 48 часа. | Да: СДСМ предложиле снимките од Safe City да се бришат за 48 часа. | Да: Ова е наведено како предлог-правило од СДСМ кое било одбиено. | Да: Се предлага снимките од 'Безбеден град' да се бришат за 48 часа. | Да: СДСМ смета дека снимките мора да се бришат во рок од 48 часа. | Да: Снимките од 'Safe City' мора да се бришат во рок од 48 часа. |
| Пристап до снимките од 'Safe City' мора да биде возможен исклучиво со судски налог. | Единство во преносот; Локално додава дека предлогот е одбиен. | Да: Пристап до нив може да има само и само со судски налог. | Да: СДСМ предложиле пристап исклучиво со судски налог. | Да: СДСМ предложил пристап до снимките само со судски налог. | Да: Ова е дел од предложените правила на СДСМ кои биле одбиени. | Да: Текстот наведува дека СДСМ барале пристап само со судски налог. | Да: СДСМ бара пристап до нив само и исклучиво со судски налог. | Да: Се бара пристап до снимките исклучиво со судски налог. | Да: Пристап до нив може да има само и исклучиво со судски налог. |
| МВР го злоупотребува системот за надзор како партиски инструмент за уцена на граѓаните. | Разликата е во изворот: СДСМ предупредува, другите нагласуваат правни празнини. | Делумно: Се вели дека не смее да се дозволи МВР да го злоупотребува. | Делумно: Се вели дека без нови правила останува можност за таква злоупотреба. | Делумно: Се вели дека без измените останува можноста МВР да злоупотребува. | Делумно: Тренчевска вели дека се остава простор за таква злоупотреба. | Делумно: Се вели дека без нови правила останува можноста за таква злоупотреба. | Делумно: СДСМ вели дека не смее да се дозволи МВР да го злоупотребува. | Делумно: СДСМ предупредува дека не смее да се дозволи таква злоупотреба. | Делумно: СДСМ вели дека МВР не смее да го злоупотребува како партиски инструмент. |
| Потребно е драстично зголемување на казните за организиран криминал и мафијашки структури. | Разлика во фокусот: СДСМ бара, власта одбива зголемени казни. | Да: Се бараат максимални казни за мафијашките структури. | Делумно: СДСМ предложиле зголемување на казните за организиран криминал. | Делумно: Тренчевска вели дека власта одбила зголемување на казните. | Да: Тренчевска посочи дека биле одбиени амандмани за поголеми казни. | Делумно: СДСМ предложиле зголемување на казните за организиран криминал. | Да: СДСМ бара драстично зголемување на казнената политика. | Да: Бараат зголемени казни за групи за тешки дела и мафијата. | Да: Се бара зголемување на казните за групи и мафијашки структури. |
| Власта одби зајакнување на кривично-правната заштита на децата од тешка експлоатација. | Директна потврда за одбивање наспроти само најава за амандмани. | Делумно: СДСМ бара зајакнување, имплицирајќи дека сегашното е недоволно. | Да: Текстот потврдува дека власта го одбила ова засилување. | Да: Тренчевска тврди дека власта одбила засилена заштита на децата. | Да: Тренчевска истакна дека не поминале предлозите за заштита на деца. | Да: Директно е наведено дека власта ја одбила оваа заштита. | Делумно: СДСМ предлага зајакнување на заштитата на децата. | Делумно: СДСМ бара зајакнување на заштитата преку амандмани. | Делумно: СДСМ бара зајакнување на заштитата, имплицирајќи дека сега не е доволна. |
| Криминалниот имот се крие зад параван-фирми и фиктивни сопственици. | Разлики во политичкиот контекст и фокусот на конфискацијата. | Да: Се споменува криење имот зад туѓи имиња и параван-фирми. | Делумно: Се споменува како начин на криење имот што СДСМ сака да го спречи. | Делумно: Се споменува дека имотот се крие зад параван-фирми. | Да: Тренчевска го споменува ова како начин на криење на имотот. | Да: Се споменува како начин на криење имот што СДСМ сака да го спречи. | Делумно: СДСМ бара имотот да не може да се крие зад параван-фирми. | Делумно: Се бара конфискација за имот скриен зад параван-фирми. | Да: Се споменува криење имот зад туѓи имиња и параван-фирми. |
| ВМРО-ДПМНЕ и ЗНАМ подготвуваат терен за легален грабеж на парите на граѓаните. | Различен фокус: од директни обвинувања до пренос на СДСМ. | Да: Директно се обвинува власта за подготовка на легален грабеж. | Делумно: СДСМ ги обвинува за грабеж на државни пари преку тендери. | Делумно: Се имплицира дека сакаат слободно да делат пари на свои фирми. | Делумно: Тренчевска обвинува за грабеж преку криминални тендери. | Делумно: Текстот тврди дека се случува грабеж преку криминални тендери. | Не е споменато | Да: Директно обвинување од соопштението на СДСМ. | Да: Директно се обвинуваат ВМРО-ДПМНЕ и ЗНАМ за подготовка на терен за грабеж. |
| Правдата и украдените пари не смеат да имаат рок на траење. | Едногласно пренесено како партиски став, без критичка опозиција. | Да: Ова е цитирано како став на СДСМ во статијата. | Да: Директен цитат дека правдата со рок на траење не е правда. | Да: Тренчевска изјави дека правда со рок на траење не е правда. | Да: Тренчевска порача дека правда со рок на траење не е правда. | Да: Тренчевска изјавува дека правда со рок на траење не е правда. | Да: Ова е директен цитат од соопштението на СДСМ. | Да: Ова е цитирано како став на СДСМ во статијата. | Да: Текстот децидно вели дека правдата и парите не смеат да имаат рок. |
| СДСМ бара проширување на условите за конфискација на имот скриен под туѓи имиња. | Разлики во фокусот: дел цитираат амандмани, дел Тренчевска. | Да: СДСМ со амандмани бара проширување на условите за конфискација. | Да: СДСМ предложиле проширување на условите за конфискација. | Да: Тренчевска потврди дека предложиле проширување на условите. | Да: Тренчевска потврди дека барале проширување на овие услови. | Да: Наведено е дека СДСМ барале проширување на условите за конфискација. | Да: СДСМ бара проширување за имотот да не се крие зад туѓи имиња. | Да: СДСМ бара имотот да не може да се крие зад туѓи имиња. | Да: СДСМ со амандмани бара проширување на условите за конфискација. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| СДСМ | Единствен неутрален фокус врз амандманите и соопштенијата. | Неутрално: Пренесено интегрално соопштение без авторски коментар. | Неутрално: Ентитетот е само говорник на прес-конференцијата. | Неутрално: Ентитетот е само извор на предложените амандмани. | Неутрално: Ентитетот е само говорник и предлагач на амандмани. | Неутрално: Ентитетот е говорник и предлагач на амандмани. | Неутрално: Ентитетот е главен говорник и предлагач на амандмани. | Неутрално: Ентитетот е само говорник чии ставови се пренесени. | Неутрално: Ентитетот е говорник и подносител на амандмани. |
| ВМРО-ДПМНЕ | Доминира негативен фокус на криминал наспроти молк кај дел од медиумите. | Негативно: Обвинети за подготовка на терен за легален грабеж. | Негативно: Обвинети за одбивање амандмани и заштита на криминал. | Негативно: Обвинети за желба за неказнето трошење државни пари. | Не е споменато | Негативно: Обвинети за грабеж, криминални тендери и бегање од правда. | Не е споменато | Негативно: Обвинети за подготовка на легален грабеж. | Негативно: Обвинети за подготовка на терен за легален грабеж. |
| ЗНАМ | Доминираат обвинувања за корупција; дел од медиумите го премолчуваат. | Негативно: Обвинети за делење тендери на свои фирми. | Негативно: Дел од коалицијата обвинета за грабеж на државни пари. | Негативно: Дел од коалиција обвинета за блокирање на правдата. | Не е споменато | Негативно: Дел од „тендер коалиција“ обвинета за злоупотреби. | Не е споменато | Негативно: Обвинети за подготовка на легален грабеж. | Негативно: Обвинети за делење тендери на свои фирми. |
| Јована Тренчевска | Преовладува неутрално пренесување изјави без коментари. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како говорник на прес-конференцијата. | Неутрално: Пренесени се нејзините изјави без мета-вреднување. | Неутрално: Пренесени се нејзините изјави и обвинувања без коментар. | Неутрално: Говорник кој упатува критики без мета-вреднување од авторот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за внатрешни работи (МВР) | Единствен негативен наратив за партиска злоупотреба и уцени. | Негативно: Критикувано како партиски инструмент за уцена. | Негативно: Опишано како можен партиски инструмент за уцени. | Негативно: Претставено како можен инструмент за партиски притисок. | Негативно: Опишано како потенцијален партиски инструмент за уцени. | Негативно: Опишано како можен партиски инструмент за уцени. | Негативно: СДСМ го обвинува за можна злоупотреба и уцена. | Негативно: Критикувано за можна злоупотреба и партиско следење. | Негативно: Критикувани за можна злоупотреба и партиско следење. |
| Собрание на Република Македонија | Еднообразен неутрален пристап како институционална рамка. | Неутрално: Споменато само преку поднесените амандмани на пратениците. | Неутрално: Индиректно споменато преку комисиската расправа. | Неутрално: Споменато само како локација на прес-конференцијата. | Неутрално: Споменато само преку комисиската расправа. | Неутрално: Споменато само како место на комисиска расправа. | Неутрално: Индиректно споменато преку поднесувањето амандмани. | Не е споменато | Неутрално: Индиректно споменато преку пратениците и амандманите. |
| Коалиција ВМРО-ЗНАМ | Едногласна негативна реторика за корупција и тендери. | Негативно: Наречена 'тендерска коалиција' која дели тендери. | Негативно: Наречена „тендер коалиција“ која овозможува криминал. | Негативно: Наречена „тендер коалиција“ која одбива одговорност. | Негативно: Обвинета за одбивање правда и овозможување грабеж. | Негативно: Експлицитно наречена „тендер коалиција“ која штити криминал. | Не е споменато | Негативно: Наречена „тендерска коалиција“ која дели тендери на свои. | Негативно: Наречена „тендерска коалиција“ која дели тендери. |
| Систем 'Безбеден град' (Safe City) | Законска регулатива наспроти страв од злоупотреба и следење. | Негативно: Опишан како систем подложен на злоупотреба за следење. | Неутрално: Споменат во контекст на барање за построги правила. | Негативно: Опишан како систем подложен на злоупотреби и следење. | Негативно: Опишан како систем подложен на злоупотреби и следење. | Неутрално: Споменат во контекст на потреба од законски измени. | Неутрално: Предмет на законска регулатива и рокови за бришење. | Неутрално: Споменат во контекст на барање за бришење податоци. | Неутрално: Споменат како систем чии податоци треба да се штитат. |
| Кривичен законик (КЗК) | Единствен став: неутрален фокус врз законските измени. | Неутрално: Предмет на предложени законски измени и амандмани. | Неутрално: Предмет на предложените амандмани и законски измени. | Неутрално: Предмет на дебата и предложени законски измени. | Неутрално: Предмет на расправа за измени и амандмани. | Неутрално: Предмет на предложени амандмани и законска рамка. | Неутрално: Предмет на предложени измени и амандмани. | Неутрално: Предмет на предложени законски измени. | Неутрално: Предмет на предложени законски измени. |
| Мафијашки структури | Барања за максимални казни наспроти целосно премолчување. | Негативно: Цел на барања за максимални казни и разграничување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Цел на предложени максимални казни и строга политика. | Негативно: Цел на барање за максимални казни. | Негативно: Цел на барања за максимални казни. |
| Експерти и невладини организации | Дел од медиумите ги сметаат за релевантни, други ги игнорираат. | Позитивно: Нивните аргументи се земени предвид како релевантни. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Нивните аргументи се земени предвид како релевантни. | Позитивно: Нивните аргументи се земени предвид како релевантни. | Позитивно: Нивните аргументи се земени предвид како релевантни. |
| Деца жртви на експлоатација | Разликата е меѓу барање заштита и нејзино правно одбивање. | Неутрално: Споменати како категорија на која и е потребна заштита. | Неутрално: Споменати како категорија на која ѝ е одбиена заштита. | Неутрално: Споменати во контекст на одбиена правна заштита. | Неутрално: Споменати во контекст на барање за зајакната заштита. | Неутрално: Споменати како категорија која останува незаштитена. | Неутрално: Споменати како категорија за која се бара заштита. | Неутрално: Споменати како категорија на која и треба заштита. | Неутрално: Споменати како категорија на која и треба заштита. |
| Параван-фирми | Единствен став: сите ги опишуваат како алатка за криење имот. | Негативно: Споменати како механизам за криење на украден имот. | Негативно: Споменати како начин за криење на криминален имот. | Негативно: Споменати како алатка за криење криминален имот. | Негативно: Споменати како алатка за криење на криминален имот. | Негативно: Споменати како алатка за криење на криминален имот. | Негативно: Опишани како механизам за криење на украден имот. | Негативно: Споменати како алатка за криење имот стекнат со криминал. | Негативно: Споменати како алатка за криење на украден имот. |
Analiziranih 8 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| СДСМ бара враќање на членот 353 од КЗК, член кој тие го укинаа на "шверцерски" начин - MakPress | ||
| СДСМ: Тендер коалицијата ВМРО-ЗНАМ ги одби сите амандмани за КЗК, одби и враќање на членот 353 | ||
| (ВИДЕО) Тренчевска: Без силен член 353, тендерската коалиција ВМРО-ЗНАМ сака слободно да ги дели државните пари на свои фирми | ||
| Тренчевска: Власта одби бришење на рокот од 5 години за конфискација на имот стекнат со криминал | ||
| Тренчевска: Тендер коалицијата ВМРО-ЗНАМ ги одби сите амандмани за КЗК, одби и враќање на членот 353 | ||
| СДСМ со пакет амандмани: промена на членот за злоупотреба на службената положба, без рок за конфискација и 48 часа за снимките од "Безбеден град" | ||
| СДСМ со амандмани бара измени на КЗК и враќање на членот 353 од пред 2023 година | ||
| СДСМ: Бараме драстично зголемување на казните и условите за конфискација за имотот да не може да се сокрие зад туѓи имиња и паравани |