article Лекарите алармираат за раст на ракот на грлото на матката кај младите жени 23.1.2026г.
На настанот по повод Неделата за подигнување на свеста за борба против ракот на грлото на матката, медицинските експерти презентираа алармантни податоци за нагло зголемување на бројот на новозаболени. На Клиниката за онкологија во 2025 година се регистрирани 122 нови случаи, што е значителен пораст во споредба со 74-те случаи во 2024 година. Посебно загрижува фактот што границата на заболување е спуштена на 18-годишна возраст, а дури 80% од пациентките се јавуваат во напредна фаза на болеста. Стручната јавност инсистира на итна промена на националната стратегија преку воведување на ХПВ базиран скрининг како примарен метод наместо досегашниот ПАП тест. Истовремено, беше истакнат напредокот во имунизацијата со деветвалентната ХПВ вакцина, која сега е достапна и за момчињата до 19 години, со цел целосно искоренување на оваа превентабилна болест до 2030 година согласно препораките на СЗО.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Бројот на новодијагностицирани со рак на грлото на матката се зголемил од 74 во 2024 на 122 во 2025 година. | Главна разлика: 4NEWS.mk и 24.mk не ги прецизираат годините, за разлика од останатите. | Да: Д-р Клисаровска потврдува пораст од 74 на 122 пациентки. | Делумно: Статијата вели „во последната година“, без експлицитни години. | Делумно: Статијата споменува 122 случаи лани, но не ги потврдува бројките за 2024. | Делумно: Статијата наведува 74 во 2024 и 122 „лани“, што е 2024, не 2025. | Да: Податокот е потврден од проф. д-р Виолета Клисаровска. | Да: Статистиката на клиниката ги потврдува овие точни бројки. | Да: Статистиката на Клиниката покажува раст од 74 на 122 случаи. | Да: Потврдено од Клиниката за онкологија за 2024 и 2025 година. | Да: Статистиката на Клиниката за онкологија ги потврдува овие бројки. | Да: Потврдено од проф. д-р Клисаровска според најновата статистика. |
| Најмладите пациентки дијагностицирани со овој карцином имаат само 18 години. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Најмладите пациентки се на 18-годишна возраст (2017 и 2020). | Да: Текстот потврдува дека границата е спуштена на 18-годишна возраст. | Да: Статијата експлицитно наведува дека најмладата пациентка има 18 години. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Статијата експлицитно го наведува овој податок. | Да: Најмладите пациентки се на 18 години, дијагностицирани во 2017/2020. | Да: Регистрирани се пациентки на 18-годишна возраст во 2017 и 2020. | Да: Потврдено од ГАК за случаи во 2017 и 2020 година. | Да: Текстот наведува дека најмладите пациентки се на 18-годишна возраст. | Да: Најмладите се на 18 години, дијагностицирани во 2017 и 2020. |
| Околу 24% од дијагностицираните пациентки во периодот 2016-2023 ја изгубиле битката со болеста. | Разлика: 24.mk не го спомнува тврдењето, за разлика од останатите што го потврдуваат. | Да: 540 пациенти (речиси 24%) починале во тој период. | Да: Директорката на ГАК наведува 24% смртност за тој период. | Не е споменато | Да: Потврдено со податоци од студија цитирана во текстот. | Да: Потврдено од проф. д-р Ирена Алексиоска-Папестиев. | Да: Директорката на ГАК потврди дека 24 отсто од пациентките починале. | Да: 540 починати од 2.263 дијагностицирани е речиси една четвртина. | Да: 540 од 2.263 пациентки (скоро 24%) починале во тој период. | Да: Наведено е дека 540 од 2.263 пациентки (24%) починале. | Да: 540 пациентки (речиси 24%) починале во тој период. |
| Дури 80% од пациентките се јавуваат на лекар во напредна фаза на болеста. | Разлика: 80% vs 70-80% и еден извор дава само општ висок процент. | Не е споменато | Да: Потврдено е дека 80% се јавуваат во напредна фаза. | Да: Се наведува дека 70-80% од пациентките се јавуваат во напредна фаза. | Не е споменато | Да: Наведено е дека 70-80% се јавуваат во напредна фаза. | Делумно: Се споменува висок процент во напредна фаза, но не и точни 80%. | Да: Професорката Клисаровска посочи дека 70-80% се јавуваат доцна. | Не е споменато | Да: Клисаровска предупредува дека 70 до 80 отсто се во напредна фаза. | Да: Проф. Клисаровска наведува дека 70-80% се во напредна фаза. |
| ХПВ тестот е попрецизен и поекономичен метод за скрининг отколку традиционалниот ПАП тест. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но Радио Слободна Европа го опишува само како „најсофистициран“. | Не е споменато | Да: Д-р Димитров вели дека е посензитивен, попрецизен и заштедува. | Да: Се наведува дека е поточно, посензитивно и повеќе штеди пари. | Не е споменато | Да: Проф. д-р Горан Димитров потврдува дека е поточно и поевтино. | Делумно: Опишан е како најсофистициран и примарен метод за скрининг. | Да: Проф. Димитров вели дека е попрецизен и штеди ресурси на долг рок. | Да: Наведено е дека е поточно, посензитивно и повеќе штеди пари. | Да: Димитров го оцени како попрецизен и финансиски поисплатлив. | Да: Наведено е дека е поточно, посензитивно и повеќе штеди пари. |
| СЗО препорачува сите земји да преминат на ХПВ базиран скрининг до 2030 година. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето; два не го споменуваат. | Не е споменато | Да: Наведено е дека СЗО го препорачува овој приод до 2030 година. | Да: Потврдено преку изјава на проф. д-р Горан Димитров. | Делумно: Проф. Димитров наведува дека од 2030 сите треба да го применуваат. | Да: Споменато како препорака од СЗО за имплементација до 2030. | Да: Д-р Димитров ја цитира препораката на СЗО за примена до 2030 година. | Не е споменато | Да: Проф. Димитров ја цитира препораката на СЗО за 2030 година. | Да: СЗО препорачува ХПВ тестот да биде примарна метода од 2030 година. | Да: СЗО препорачува примена на ХПВ тестот од 2030 година. |
| Опфатот со ХПВ вакцинација во Македонија е зголемен на 60%. | Повеќето извори потврдуваат 60%, 24.mk не дава процент. | Не е споменато | Да: Проф. Грозданова информира дека опфатот е зголемен на 60%. | Не: Се вели дека бројот расте, но не се наведува конкретен процент. | Не е споменато | Да: Потврдено од проф. д-р Александра Грозданова. | Да: Д-р Грозданова изјави дека веќе има 60 отсто опфат со вакцината. | Да: Проф. Грозданова изјави дека опфатот достигнал околу 60%. | Да: Д-р Грозданова потврдува дека опфатот достигнал 60%. | Да: Грозданова информира дека опфатот достигнал околу 60 отсто. | Да: Проф. Грозданова потврдува дека веќе има 60 отсто опфат. |
| Деветвалентната ХПВ вакцина е бесплатна за сите деца до 19-годишна возраст. | Повеќето потврдуваат, еден делумно, три не спомнуваат. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека вакцината е бесплатна до 19 години. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека се вакцинираат на товар на државата до 19 години. | Да: На товар на државата се вакцинираат сите деца до 19 години. | Да: Вакцинацијата е на товар на државата за сите до 19 години. | Делумно: Се наведува дека е на товар на државата до 19г., но не и типот. | Да: Вакцинацијата до 19 години се спроведува на товар на државата. | Да: На товар на државата се вакцинираат сите до 19 години. |
| Ракот на грлото на матката се смета за целосно превентабилна болест. | Еден извор (Рацин.мк) користи "во голема мера", останатите "целосно". | Да: Текстот двапати го наведува како превентибилен карцином. | Да: Лекарите порачуваат дека болеста е превентабилна. | Да: Статијата го дефинира како карцином кој може да се превенира. | Да: Директно цитирано од проф. Алексиоска-Папестиев. | Да: Повеќепати во текстот е истакнато дека е превентабилен карцином. | Да: Повеќепати е наведено дека се работи за превентабилен карцином. | Делумно: Се наведува дека е во голема мера превентибилен. | Да: Повеќепати е нагласено дека карциномот е превентабилен. | Да: Алексиоска-Папестиев вели дека е целосно превентибилен карцином. | Да: Повеќепати е нагласено дека се работи за превентабилен карцином. |
| Во 2025 година, преку ПАП тестови се откриени осум случаи на инвазивен карцином. | 8 извори потврдуваат, 3 не споменуваат. Нема контрадикции. | Да: Д-р Станојевиќ потврдува 8 случаи на инвазивен рак преку ПАП. | Да: Д-р Станојевиќ наведува осум случаи на инвазивен рак во 2025. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено од д-р Верди Станојевиќ. | Да: Д-р Станојевиќ потврди 8 случаи на инвазивен рак преку ПАП тестови. | Да: Патологот Станојевиќ потврди 8 случаи на инвазивен рак во 2025. | Да: Д-р Станојевич потврдува 8 случаи од 60.000 ПАП тестови во 2025. | Не е споменато | Да: Д-р Станојевиќ посочи осум пациентки со инвазивен карцином. |
| Македонскиот здравствен систем располага со обучен кадар за имплементација на нови методи на скрининг. | Разлика: 7 извори потврдуваат, 3 делумно, 0 негираат. | Не е споменато | Делумно: Димитров вели „подготвени сме“, што имплицира кадар. | Делумно: Се споменуваат комисии и експерти кои работат на имплементација. | Да: Потврдено со изјава на проф. Димитров. | Да: Проф. д-р Горан Димитров потврдува дека имаат обучен кадар. | Да: Д-р Димитров истакна дека имаат персонал и изучен кадар. | Делумно: Се споменуваат подготвени упатства и знаење на лекарите. | Да: Проф. Димитров изјави дека имаат персонал и изучен кадар. | Да: Димитров нагласи дека системот располага со соодветен стручен кадар. | Да: Проф. Димитров истакна дека имаат персонал и изучен кадар. |
| ХПВ вакцината штити и од орофаренгиален карцином (рак на грлото). | Пет извори потврдуваат, шест не спомнуваат. | Не е споменато | Да: Експлицитно е наведено дека штити и од овој тип на рак. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено од проф. д-р Александра Грозданова. | Да: Д-р Грозданова потврди дека вакцината обезбедува заштита и за тоа. | Да: Проф. Грозданова укажа на заштита и од овој тип малигнитет. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Проф. Грозданова потврди дека вакцината обезбедува заштита и за тоа. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Клиника за онкологија и радиотерапија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Извор на статистички податоци за заболени пациенти. | Неутрално: Спомената само како извор на статистички податоци. | Неутрално: спомената како место на дијагностицирање, без вреднување | Неутрално: спомената како место каде се третирани пациентки, без вреднување | Неутрално: Само информативно спомената како извор на статистика за бројот на пациентки. | Неутрално: Информативно спомената како извор на статистика за заболени. | Неутрално: Извор на статистички податоци за бројот на пациентки. | Неутрално: Ентитетот е споменат како извор на статистички податоци. | Неутрално: Извор на статистички податоци за заболени. | Неутрално: Спомената како институција каде се спроведуваат третмани. |
| Универзитетска клиника за гинекологија и акушерство (ГАК) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Информативно спомената преку нејзините претставници. | Неутрално: Информативно спомената преку изјавите на нејзините кадри. | Неутрално: спомената како институција на говорник, без мета-вреднување | Неутрално: директорката е цитирана, без мета-вреднување на клиниката | Неутрално: Спомената преку директорката и цитолошката лабораторија, без мета-вреднување. | Неутрално: Спомената преку изјавите на директорката и резултати од студија. | Неутрално: Спомената преку работата на нејзината лабораторија. | Неутрално: Информативно споменување како извор на податоци и место на работа. | Неутрално: Спомената преку функцијата на директорката. | Неутрално: Спомената преку изјавите на директорката и раководителот. |
| Македонско лекарско друштво | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Организатор на настанот за подигнување на свеста. | Неутрално: Споменато само како организатор на настанот. | Не е споменато | Неутрално: наведено како организатор на настанот, без вреднување | Неутрално: Споменато како организатор на настанот, без вреднување. | Неутрално: Претседателот е цитиран како говорник за нови методи. | Неутрално: Организатор на настан за подигнување на свеста. | Не е споменато | Неутрално: Организатор на настанот за подигнување на свеста. | Неутрално: Ентитетот е само говорник преку својот претседател. |
| Светска здравствена организација (СЗО) | МКД.МК е единствен со позитивен тон; останатите се неутрални. | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како извор на препораки за скрининг. | Неутрално: цитирана како препорачувач на ХПВ тест, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како препорачувач на ХПВ тест, без мета-вреднување. | Неутрално: Спомената како извор на препораки за ХПВ тестови. | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како авторитет за препораки за нови методи. | Неутрално: Цитирана за препораки за ХПВ тестирање. | Позитивно: Се наведува како авторитет чии препораки треба да се следат. |
| Проф. д-р Ирена Алексиоска-Папестиев | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Говорник кој изнесува загрижувачки податоци од студија. | Неутрално: Говорник кој изнесува статистички податоци за болеста. | Неутрално: цитирана како претседателка на комисија, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: Говорник кој изнесува податоци и предлози, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој презентира податоци од клиничка студија. | Неутрално: Говорник кој презентира студија и предлага решенија. | Неутрално: Говорник кој изнесува загрижувачки статистички податоци. | Неутрално: Говорник кој изнесува податоци и апели за превенција. | Неутрално: Говорник кој изнесува статистички податоци и предлози. |
| Проф. д-р Горан Димитров | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој дава стручни препораки за ХПВ скрининг. | Неутрално: цитиран како претседател на здружение, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: Говорник кој објаснува нова метода, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој ја објаснува подготвеноста за новиот скрининг. | Неутрално: Говорник кој препорачува нова методологија за скрининг. | Неутрално: Говорник кој предлага нови методи за скрининг. | Неутрално: Говорник кој ги пренесува препораките на СЗО. | Неутрално: Говорник кој ја објаснува новата метода на скрининг. |
| Проф. д-р Александра Грозданова | Сите извори неутрално ја прикажуваат како говорник за вакцинација. | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој информира за процесот на имунизација. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој известува за вакцинација, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој информира за опфатот на вакцинација. | Неутрално: Говорник кој информира за процесот на вакцинација. | Неутрално: Говорник кој информира за процесот на имунизација. | Неутрално: Говорник кој информира за процесот на имунизација. | Неутрално: Говорник кој информира за процесот на имунизација. |
| Проф. д-р Виолета Клисаровска | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Говорник кој презентира клиничка епидемиолошка статистика. | Не е споменато | Неутрално: цитирана како лекар, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој презентира статистика и третмани, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој укажува на важноста на превенцијата. | Неутрално: Говорник кој укажува на доцното дијагностицирање. | Неутрално: Говорник кој презентира клиничка статистика. | Неутрално: Говорник кој предупредува за фазите на болеста. | Неутрално: Говорник кој презентира епидемиолошка статистика. |
| Д-р Верди Станојевиќ | Сите извори го прикажуваат неутрално, без значајни разлики. | Неутрално: Говорник кој информира за резултатите од ПАП тестовите. | Неутрално: Говорник кој предупредува за резултатите од тестовите. | Неутрално: цитиран како раководител, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој изнесува податоци за пап тестови, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој презентира податоци од цитолошки наоди. | Неутрално: Говорник кој презентира лабораториски наоди. | Неутрално: Говорник кој објаснува лабораториски процеси и поддржува новини. | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој презентира податоци од цитолошки анализи. |
| Институт за епидемиологија | Сите извори неутрални; консензус без разлики. | Неутрално: Споменат како изработувач на клиничката студија. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како извор на студија, без вреднување | Неутрално: Споменат како изработувач на студија, без вреднување. | Неутрално: Споменат како автор на клиничката студија. | Неутрално: Споменат како автор на клиничка студија. | Неутрално: Споменат како извор на изработена клиничка студија. | Не е споменато | Неутрално: Споменат како извор на клиничката студија. |
| Македонско здружение за цервикална патологија и колпоскопија | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Соорганизатор на настанот за превенција. | Не е споменато | Неутрално: споменато како организација на говорник, без вреднување | Неутрално: наведено како организатор, без вреднување | Неутрално: Споменато како организатор на настанот, без вреднување. | Неутрално: Споменато во функција на говорникот Димитров. | Неутрално: Соорганизатор на стручниот настан. | Неутрално: Споменато во контекст на функцијата на проф. д-р Димитров. | Неутрално: Соорганизатор на настанот. | Неутрално: Ентитетот е само говорник преку својот претседател. |
| Комисија за превенција на цервикален карцином | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Спомената преку функцијата на д-р Алексиоска-Папестиев. | Не е споменато | Неутрално: спомената како изготвувач на упатство, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку претседателката и изготвување упатство, без мета-вреднување. | Неутрално: Спомената како тело што изготвило ново упатство. | Не е споменато | Неутрално: Споменато во контекст на функцијата на проф. д-р Алексиоска. | Неутрално: Спомената преку функцијата на претседателката. | Неутрално: Спомената во контекст на изработка на упатства. |
| Цитолошка лабораторија на ГАК | Сите се неутрални, нема разлики. | Неутрално: Спомената во контекст на раководната функција на говорникот. | Неутрално: Спомената како извор на податоци за ПАП тестови. | Неутрално: спомената како работно место на говорник, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку раководителот, без мета-вреднување. | Неутрално: Спомената во контекст на раководителот и бројот на тестови. | Неутрално: Спомената преку статистички податоци за ПАП тестови. | Неутрално: Информативно споменување на работата и капацитетот на лабораторијата. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како извор на податоци за ПАП тестови. |
Analizirano 10 od 15 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| ОПФАТОТ СО ХПВ ВАКЦИНА СТИГНА ДО 60 ОТСТО, РАСТЕ СВЕСТА КАЈ МЛАДИТЕ И РОДИТЕЛИТЕ, ВЕЛИ КООРДИНАТОРКАТА ЗА ИМУНИЗАЦИЈА Д-Р ГРОЗДАНОВА | ||
| Аларм за јавното здравје: Рак на грлото на матката дијагностициран кај 18-годишни девојки, бројот на заболени нагло расте | ||
| Расте бројот на заболени од рак на грлото на матката - најмладата пациентка е на само 18 години | ||
| Бројот на заболени од рак на грлото на матката расте - Trn.mk | ||
| РАСТЕ БРОЈОТ НА ЗАБОЛЕНИ ОД РАК НА ГРЛОТО НА МАТКАТА Најмладите пациентки имаат 18 години - plusinfo.mk | ||
| Сѐ повеќе заболени од рак на грлото на матката | ||
| Рак на грлото на матката во пораст: пациентки и на 18 години | ||
| Најмладите пациентки со цервикален карцином во Македонија имаат 18 години, загрижува што се јавува кај помлади | ||
| АЛАРМАНТНИ ПОДАТОЦИ НА РАСТ НА РАК НА ГРЛОТО НА МАТКАТА: Најмладата пациентка има 18 години | ||
| Расте бројот на заболени од рак на грлото на матката, најмладата пациентка има 18 години |