article Трамп ги повлече критиките кон НАТО по острите реакции од европските сојузници 23.1.2026г.
Американскиот претседател Доналд Трамп предизвика меѓународен дипломатски скандал по изјавите за Фокс њуз дека сојузниците на НАТО биле непотребни во Авганистан и дека нивните трупи ги избегнувале фронтовските линии. Овие коментари беа оценети како „навредливи и ужасни“ од страна на британскиот премиер Кир Стармер и германскиот министер за одбрана Борис Писториус, кои потсетија на активирањето на Членот 5 по 11 септември и големиот број жртви меѓу сојузничките сили. По силниот притисок од европските лидери, ветераните и наводната неформална интервенција на британскиот крал, Трамп направи остар пресврт и издаде ново соопштение во кое ги пофали британските војници како „најголеми воини“. Иако ги повлече обвинувањата кон Велика Британија, германските власти и понатаму инсистираат на официјално извинување за сите сојузници чиј придонес беше омаловажен, нагласувајќи дека таквите тврдења не одговараат на историската реалност.
| Тврдење | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Трамп изјави дека на САД никогаш не им биле потребни трупите на НАТО. | Повеќето потврдуваат директен цитат, Мета нагласува сомнеж. | Да: Трамп изјави дека на САД никогаш не им биле потребни тие трупи. | Да: Трамп изјави дека на САД никогаш не им биле потребни тие трупи. | Да: Тој рече дека никогаш не им биле потребни и не побарале ништо. | Да: Трамп директно е цитиран со зборовите „Никогаш не ни требаа“. | Да: Трамп директно рече „Никогаш не ни требаа“ во интервјуто. | Да: Трамп во интервјуто рече дека никогаш не им биле потребни. | Да: Трамп директно рече „Никогаш не ни биле потребни“. | Делумно: Трамп изрази сомнеж дали сојузниците би биле таму за САД. | Да: Трамп во интервјуто вели „Никогаш не ни биле потребни“. |
| Борис Писториус побара извинување од Трамп за семејствата на паднатите војници. | Само TRT и Anadolu го потврдуваат барањето; другите молчат. | Да: Писториус го повика Трамп да се извини на семејствата. | Да: Писториус побара извинување како знак на почит кон семејствата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кир Стармер ги опиша коментарите на Трамп како навредливи и ужасни. | Половина потврдуваат, А1он ублажува, останатите премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Стармер разговарал со Трамп за храбрите војници по изјавите. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Стармер ги нарече коментарите навредливи и искрено ужасни. | Да: Стармер ги нарече коментарите „навредливи и искрено ужасни“. | Да: Стармер директно ги нарече коментарите навредливи и ужасни. | Да: Стармер директно ги нарече изјавите „навредливи и ужасни“. |
| Принцот Хари нагласи дека за жртвите на војниците мора да се зборува со почит. | Малцинство потврдува, повеќето игнорираат без контрадикции. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Војводата од Сасекс (Хари) изјави дека мора да се зборува со почит. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Хари рече дека жртвите на војниците треба да се почитуваат. | Да: Хари изјави дека за жртвите мора да се зборува со почит. | Не е споменато | Не е споменато |
| Трамп подоцна ги повлече коментарите за британските трупи и ги нарече најголеми воини. | Повеќето премолчуваат, А1он и Пулс24 го истакнуваат пофалувањето. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп ги нарече британските војници меѓу најголемите воини. | Не е споменато | Не е споменато | Да: На Truth Social ги пофали како најголемите од сите воини. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Марк Руте потврди дека сојузниците секогаш ќе ги бранат САД доколку бидат нападнати. | Само Опсервер потврдува, А1он е делумен, другите премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува средба со Руте и рамка за договор за Арктикот. | Не е споменато | Да: Руте нагласи дека сојузниците секогаш ќе застанат покрај САД. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Трамп сугерираше дека НАТО треба да биде тестирано преку клаузулата за Гренланд. | Повеќето молчат; Опсервер потврдува, А1он и CivilMedia се делумни. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат закани за царини поради спорот за Гренланд. | Не е споменато | Да: Трамп сугерираше тест преку клаузулата за одбрана во Гренланд. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат закани за Гренланд и сомнеж за НАТО тестот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Критичарите потсетија дека Трамп пет пати избегнал воена служба за Виетнам. | Повеќето молчат; МКД, Мета и Нова ТВ потврдуваат со детали. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстoт наведува дека критичарите посочиле на неговото избегнување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот споменува сомнежи за неговото избегнување на службата. | Да: Ед Дејви и текстот потврдуваат петкратно избегнување служба. |
| Велика Британија претрпе 457 жртви за време на 20-годишната мисија во Авганистан. | Повеќето потврдуваат точно, TRT и Пулс24 се помалку детални. | Да: Текстот наведува дека Британија имала 457 жртви во борби. | Делумно: Се споменува дека Британија претрпела жртви во мисијата. | Да: Статијата наведува точно 457 британски жртви во Авганистан. | Да: Статијата експлицитно ја наведува бројката од 457 загинати. | Да: Статијата наведува дека Велика Британија изгубила 457 војници. | Делумно: Се наведува дека Британија има втор најголем број жртви по САД. | Да: Статијата наведува точно 457 британски жртви во Авганистан. | Да: Статијата наведува точно 457 загинати британски војници. | Да: Портпаролот и Џон Хили ја наведуваат бројката од 457 убиени. |
| Германија изгуби 59 војници во Авганистан од 2001 до 2021 година. | Само Anadolu потврдува точно, другите се нецелосни или молчат. | Да: Наведено е дека Германија изгубила 59 војници во тој период. | Делумно: Се наведува дека германската војска претрпела жртви. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат жртви од Германија, но без точната бројка 59. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Член 5 од НАТО е активиран само еднаш во историјата, по нападите на 11 септември. | Половина потврдуваат со факти, останатите целосно го премолчуваат. | Да: Статијата потврдува дека ова е единствениот пат на активација. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат нападите на 11 септември како повод за војната. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Принцот Хари истакна дека клаузулата е активирана само по 11 септември. | Да: Текстот потврдува дека САД се единствени што го активирале Член 5. | Не е споменато | Да: Текстот потврдува дека е активиран само еднаш по 11 септември. |
| Трамп ја нарече Данска неблагодарна за американската заштита. | Опсервер потврдува, TRT/AA делумно, останатите премолчуваат. | Делумно: Се споменува негодување во Данска поради неговите коментари. | Делумно: Се споменува негодување во Данска поради неговите изјави. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп ја нарече Данска неблагодарна за заштитата и Авганистан. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Интервенцијата на британскиот крал наводно влијаела врз промената на ставот на Трамп. | Само А1он потврдува, Пулс24 меша актери, другите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се наведува дека интервенцијата на кралот влијаела врз Трамп. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува разговор со премиерот Стармер, но не и со кралот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Доналд Трамп тврдеше дека сојузниците на НАТО се држеле подалеку од фронтот во Авганистан. | Повеќето потврдуваат, TRT и А1он премолчуваат, деталите варираат. | Да: Трамп тврдеше дека сојузниците се држеле подалеку од фронтот. | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку подалеку од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку настрана од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку подалеку од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку подалеку од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку подалеку од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку во позадина. |
| Доналд Трамп тврдeше дека сојузниците на НАТО се држеле подалеку од фронтот во Авганистан. | Само TRT и А1он го потврдуваат тврдењето; другите го премолчуваат. | Not Mentioned | Да: Трамп тврдеше дека сојузниците се држеле подалеку од фронтот. | Да: Трамп изјави дека сојузниците останале малку подалеку од фронтот. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Доналд Трамп | Доминира негативна критика; ретки неутрални извори без коментар. | Негативно: неговите изјави се опишани како непристојни и невистинити | Негативно: Критикуван за непристојни коментари и непочитување. | Неутрално: Прикажан како говорник кој ги менува ставовите по притисок. | Негативно: Критикуван за навредливи изјави и избегнување воена служба. | Неутрално: Пренесен како главен говорник без авторско вреднување. | Негативно: Текстот го врамува преку критики, осуда и гнев. | Негативно: Авторот го опишува како некој што „го проби дното“ и „омаловажува“. | Негативно: Критикуван за навредливи изјави и избегнување воена служба. | Негативно: Критикуван за навредливи изјави и избегнување воена служба. |
| Борис Писториус | Само турските медиуми неутрално пренесуваат негови ставови. | Неутрално: пренесен е неговиот повик за извинување и критика | Неутрално: Пренесен е неговиот став и барање за извинување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кир Стармер | Неутрален цитиран говорник со фокус на критиките кон Трамп. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како говорник кој разговарал со Трамп. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој го критикува Трамп. | Неутрално: Цитиран е како го изразува својот гнев без мета-вреднување. | Неутрално: Претставен како говорник кој упатува критики и оддава почит. | Неутрално: Премиерот е цитиран како го критикува Трамп. |
| Принцот Хари (Војвода од Сасекс) | Единствен фокус е неговата улога на ветеран и почит кон жртвите. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој бара почит за жртвите. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој повикува на почит. | Неутрално: Споменат како ветеран кој повикува на почит кон жртвите. | Не е споменато | Не е споменато |
| Марк Руте | Неутрален приказ како говорник и потписник на договори. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на средба и договор за безбедност. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој одговара на критиките. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кралот Чарлс III | Само А1он го истакнува како влијателен, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишан како влијателен фактор за промена на ставот на Трамп. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кеми Баденох | Неутрално цитирана за Трамп и промените; повеќето не ја спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како говорник кој ја поздравува промената. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитирана е како ги критикува изјавите на Трамп. | Неутрално: Цитирана како говорник кој ги отфрла тврдењата на Трамп. | Не е споменато |
| НАТО | Од сојузничка лојалност до критики за неактивност и сомнеж. | Позитивно: истакната солидарност и активирање на Член 5 за САД | Неутрално: Споменат во контекст на придонесот во Авганистан. | Неутрално: Споменато во контекст на затегнати односи и жртви. | Неутрално: Споменато во контекст на сојузништво и воени жртви. | Негативно: Цел на критика од Трамп за недоволен придонес. | Негативно: Трамп ја намалува неговата улога и се сомнева во него. | Позитивно: Текстот ги истакнува нивните заеднички жртви и лојалност. | Позитивно: Опишани како храбри сојузници кои дале големи жртви. | Позитивно: Истакната е важноста на Член 5 и заедничката жртва. |
| САД | Фокус на воена моќ наспроти дипломатија и улога на жртва. | Неутрално: споменати како примател на помош и цел на барање извинување | Неутрално: Споменати како држава чиј претседател дал изјава. | Неутрално: Споменати како сојузник и воена сила во Авганистан. | Неутрално: Информативно споменати воените жртви и улогата во конфликтот. | Неутрално: Споменати како жртва на неправедност и потенцијална цел. | Неутрално: Споменати во контекст на воени жртви и повлекување. | Неутрално: Споменати во контекст на воени статистики и историски сојузи. | Неутрално: Споменати во контекст на дипломатски односи и воено сојузништво. | Неутрално: Споменати како иницијатори на Член 5 и сојузници. |
| Велика Британија | Поделба меѓу херојски патос и сува статистика за жртвите. | Неутрално: спомената во контекст на жртви и негодување | Неутрално: Спомената како сојузник што претрпел жртви. | Позитивно: Опишана преку храброста на војниците и „огромно срце“. | Позитивно: Истакната големата жртва и придонесот на нивните војници. | Неутрално: Информативно спомената преку бројот на жртви. | Позитивно: Војниците се наречени „најголеми воини“ и се истакнува жртвата. | Позитивно: Опишана како јасен и храбар сојузник со големи жртви. | Позитивно: Нејзините трупи се опишани како херои со голема храброст. | Позитивно: Текстот ја нагласува гордоста и жртвата на нејзините сили. |
| Германија | Единствен фокус е на воените жртви и изјави на министерот. | Неутрално: спомената преку министерот и воените жртви | Неутрално: Спомената преку министерот и претрпените жртви. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно спомената во контекст на воени жртви. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Данска | Од сојузник со жртви до „неблагодарна“ во очите на Трамп. | Неутрално: спомената во контекст на жртви и негодување | Неутрално: Спомената како сојузник што претрпел жртви. | Не е споменато | Позитивно: Истакнат високиот број жртви по глава на жител. | Негативно: Експлицитно наречена „неблагодарна“ од страна на Трамп. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како членка на НАТО и сојузник во Ирак. | Не е споменато | Не е споменато |
| Авганистан | Еднообразен неутрален приказ како локација на воен конфликт. | Неутрално: споменат како локација на воената мисија | Неутрално: Споменат како локација на воената мисија. | Неутрално: Споменат како локација на воениот конфликт. | Неутрално: Споменат како локација на воениот конфликт. | Неутрално: Споменат само како локација на конфликтот. | Неутрално: Споменат само како локација на конфликтот. | Неутрално: Споменат само како локација на воените операции. | Неутрално: Споменат само како локација на воениот конфликт. | Неутрално: Споменат како локација на воениот конфликт. |
| Гренланд | Фокус на територијални спорови, царини и одбранбени закани. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како предмет на спор за царини. | Неутрално: Споменат во контекст на територијални претензии. | Неутрално: Споменат во контекст на предлог за тестирање одбрана. | Не е споменато | Неутрално: Споменат како територија под закана за преземање контрола. | Не е споменато | Не е споменато |
Analiziranih 9 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Германскиот министер за одбрана бара извинување од САД по коментарите на Трамп за Авганистан | ||
| Германскиот министер за одбрана бара извинување од САД по коментарите на Трамп за Авганистан | ||
| Трамп ги повлече изјавите за британските трупи по интервенцијата на кралот | ||
| Трамп со коментарите за НАТО во Авганистан ги разбесни Британците - МКД.МК | ||
| Трамп ги критикуваше сојузниците на НАТО: Вашите војници беа надвор од фронтовските линии во Авганистан | ||
| Трамп вели дека британските војници во Авганистан се "најголемите од сите воини" | ||
| Трамп го проби дното: Ги налути НАТО сојузниците со неточно тврдење дека "останале малку подалеку" од фронтот во Авганистан, Британците гневни | ||
| Стармер го критикува Трамп за "ужасните" забелешки за британските трупите на НАТО во Авганистан | ||
| Стармер: Трамп треба да се и извини, неговата изјава е навредлива и ужасна |