article Силјановска-Давкова ги потпиша измените на КЗ како привремено решение до јуни 29.1.2026г.
Претседателката Гордана Силјановска-Давкова го потпиша Законот за измени на Кривичниот законик, дефинирајќи го потегот како транзициско решение со цел да се спречи правен вакуум. Иако имала сопствени забелешки, таа се одлучила на овој чекор поради ризикот Уставниот суд да поништи претходни одредби од 2023 година кои биле на работ на уставноста. Како дополнителни аргументи за потпишувањето, претседателката ги наведе широкиот парламентарен консензус, вклучувајќи ја и поддршката од опозициската СДСМ, како и подобрувањата во делот на родово базираното насилство и безбедноста во сообраќајот. Од друга страна, Платформата за борба против корупцијата и партијата Левица изразија силно противење, тврдејќи дека новите измени дополнително ја уназадуваат борбата против високата корупција преку намалување на максималните казни за злоупотреба на службената положба. Претседателката нагласи дека овој закон ќе го толерира само до јуни 2026 година, кога се очекува усвојување на целосно нов Кривичен законик изработен со помош на европски експерти, за што веќе добила цврсти гаранции од Владата.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Претседателката Силјановска-Давкова го потпиша Законот за измени на Кривичниот законик како привремено и транзициско решение. | Нема разлики; сите извори потврдуваат. | Да: Претседателката го потпиша указот нарекувајќи го транзициско решение. | Да: Претседателката ги оцени измените како привремено решение. | Да: Потврдено во текстот како транзициско и привремено решение. | Да: Претседателката појасни дека тоа е привремен и транзициски потег. | Да: Претседателката изјави дека ги потпишала како такво решение. | Да: Таа го потпишала како транзициско решение до нов КЗ. | Да: Го опишува како транзициски потег и привремено решение. | Да: Таа изјави дека го потпишала како транзициско и привремено решение. | Да: Таа изјави дека ги прифаќа измените само како транзициски. | Да: Таа изјави дека ги прифаќа измените само како транзициски. |
| Потпишувањето е направено со цел да се избегне правен вакуум во државата. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, само два не го спомнуваат. | Да: Претседателката се повика на избегнување правен вакуум. | Не е споменато | Да: Наведено е како причина за избегнување можен правен вакуум. | Да: Директно наведено како цел на нејзината одлука. | Да: Наведено е дека целта е избегнување на правен вакуум. | Да: Смета дека измените се неопходни за да се избегне правен вакуум. | Да: Нагласила дека со укинување би се создал правен вакуум. | Да: Директно наведено како цел за да не се создаде празнина. | Делумно: Се споменува потреба од решенија за санкционирање. | Не е споменато |
| Дел од постојните одредби во законот биле на работ на уставноста. | Пет извори потврдуваат, три не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се споменуваат уставно спорни решенија од 2023 година. | Делумно: Наведено дека постоела опасност Уставниот суд да ги поништи. | Да: Текстот потврдува дека одредби биле на работ на уставноста. | Да: Наведе дека решенијата од 2023 г. биле на работ на уставноста. | Да: Директно цитирана изјава дека биле на работ на уставноста. | Да: Претседателката оцени дека дел од одредбите биле на работ на уставноста. | Не е споменато | Не е споменато |
| Новите измени се сметаат за подобри од верзиите донесени во 2023 година. | Поделба: 6 извори поддржуваат, 1 негира, 3 делумно. | Не: Статијата наведува дека се приближно исто контроверзни. | Делумно: Се споменуваат критики кон тие што ги поддржале во 2023. | Делумно: Се имплицира преку потребата за корекција на спорни решенија. | Да: Таа оцени дека решението е подобро од верзиите од 2023 година. | Да: Таа посочи дека се подобрување во однос на тие од 2023 година. | Да: Смета дека претставуваат подобрување во однос на тие од 2023 г. | Да: Нејзина теза е дека овој пакет е подобар од измените во 2023. | Да: Таа смета дека се подобрување во однос на измените од 2023 година. | Да: Претседателката вели дека ова е чекор напред во однос на 2023. | Делумно: Се споменуваат како подобро квалификувани дела во однос на претходно. |
| Измените овозможуваат правна основа за функционирање на проектот Безбеден град. | Разлика: некои извори го нагласуваат како клучен, други како позитивен. | Не е споменато | Да: Нагласено е дека концептот не може да функционира без измените. | Да: Претседателката ги издвои деловите за проектот како позитивни. | Да: Измените овозможуваат правна основа за овој проект. | Да: Наведено е дека се подобрување во делот на овој проект. | Да: Ги наведе како клучни измените за проектот Безбеден град. | Да: Ги издвојува деловите поврзани со Безбеден град како важни. | Да: Издвоени како клучни за функционирање на проектот преку санкции. | Да: Наведено е дека проектот не може да функционира без овие решенија. | Не е споменато |
| Кривичните дела поврзани со родово базирано насилство сега ќе се гонат по службена должност. | Еден извор потврдува, останатите само делумно. | Не е споменато | Да: Делата поврзани со родот ќе се гонат по службена должност. | Делумно: Се споменува зајакната заштита од родово базирано насилство. | Делумно: Споменато е подобрување во делот на заштита од такво насилство. | Делумно: Се споменува подобрување кај родовото насилство, без детали. | Делумно: Споменати се како клучни за заштита на жените и насилството. | Делумно: Споменати се делови за родово насилство како важна поддршка. | Делумно: Се споменува санкционирање на родово насилство како клучно. | Делумно: Се споменува заштитата на жените како битен фактор. | Делумно: Претседателката ја нагласува важноста на заштитата на жените. |
| Воведени се построги санкции за сообраќајни прекршоци и злоупотреби. | Разлика: Фактор и provereno.mk нагласуваат санкции за жртви, а не за прекршоци. | Делумно: Се споменуваат измени за санкционирање на злоупотреби во сообраќајот. | Да: Посочена е неопходност од санкции за безбедност во сообраќајот. | Да: Претседателката ги издвои како позитивен аспект на измените. | Да: Наведени се строги санкции за сообраќајни прекршоци. | Да: Текстот споменува построги санкции за сообраќајни прекршоци. | Да: Нагласи дека има исчекор во санкционирање сообраќајни злоупотреби. | Да: Наведено е построго санкционирање на сообраќајни злоупотреби. | Да: Наведени се построги казни за сообраќајните злоупотреби. | Да: Се споменува исчекор во санкционирањето на жртвите во сообраќајот. | Да: Се споменува исчекор во санкционирањето на жртвите во сообраќајот. |
| Претседателката има забелешки за одредбите поврзани со злоупотреба на службената положба и јавните набавки. | Разлика: некои извори наведуваат толеранција до нов закон, други не. | Да: Претседателката потврди дека има забелешки за овие одредби. | Да: Укажа дека има сериозни забелешки за овие делови. | Делумно: Имала сериозни забелешки, но не се специфицирани овие членови. | Да: Наведено е дека овие одредби дополнително ќе се прецизираат. | Делумно: Изјавила дека имала забелешки на одредени решенија. | Да: Рече дека се потребни дополнителни прецизирања во тие делови. | Да: Предупредила дека кај овие области се потребни прецизирања. | Да: Оцени дека се неопходни дополнителни прецизирања за овие прашања. | Делумно: Вели дека не се сите решенија добри и ќе толерира до нов КЗ. | Да: Таа изјави дека има забелешки, но ќе ги толерира до новиот закон. |
| Опозициската СДСМ гласаше за измените, со што се постигна поддршка близу до двотретинско мнозинство. | Разлика: Некои извори го потврдуваат тврдењето, други не го спомнуваат. | Да: Статијата потврдува дека пратеници од СДСМ гласале за измените. | Да: Посочена е поддршка од СДСМ и речиси 80 пратеници. | Делумно: Се споменува широк консензус и двотретинско мнозинство. | Да: Текстот потврдува поддршка од СДСМ и двотретинско мнозинство. | Делумно: Се споменува поддршка од СДСМ и широка поддршка во Собранието. | Да: СДСМ гласале и бројот на гласови (76) е близу до 80. | Да: Наведено е дека СДСМ гласала и се приближиле до тој праг. | Да: Потврдено дека СДСМ гласале и бројот бил близу двотретинско мнозинство. | Не е споменато | Не е споменато |
| Целосно нов Кривичен законик се очекува да биде донесен најдоцна до јуни. | Разлика: некои извори го спомнуваат јуни, други не. | Не е споменато | Делумно: Се очекува нов законик, но не е прецизиран месец јуни. | Не е споменато | Да: Претседателката очекува нов законик до јуни. | Делумно: Очекува нов законик да биде усвоен во најкус можен рок. | Делумно: Се очекува да биде готов наскоро, но не е наведен месец јуни. | Да: Претседателката очекува нов законик најдоцна до јуни. | Да: Претседателката очекува транзицијата да биде надмината во јуни. | Делумно: Се вели дека треба да биде донесен „час поскоро“. | Да: Владата дала гаранции дека новиот законик ќе биде донесен во јуни. |
| Платформата за борба против корупцијата побара вето поради страв од застарување на коруптивни дела. | Разлика: некои извори наведуваат страв од застарување, други од пониски казни. | Делумно: Побараа вето поради ризик од уназадување во борбата со корупција. | Не е споменато | Делумно: Граѓанскиот сектор предупреди за ризик од застарување. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Побараа да не потпишува поради ризик од застарување на корупција. | Да: Побарале да не потпишува поради ризик од застарување. | Не е споменато | Делумно: Платформата побарала вето, но не се прецизирани причините. | Делумно: Побараа да не се потпишува поради пониски максимални казни. |
| Владата дала цврсти гаранции дека новите измени нема да го одолговлечат носењето на новиот системски закон. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, само два го споменуваат делумно. | Не е споменато | Да: Добиени се уверувања дека нема да има пролонгирање. | Делумно: Се споменуваат уверувања од Владата за новиот закон. | Да: Таа побарала и добила гаранции од предлагачите. | Делумно: Се споменуваат образложенија од Владата пред потпишувањето. | Да: Потпишала по гаранции дека нема да има одолговлекување на новиот КЗ. | Да: Тврди дека потпишала по барани гаранции против одолговлекување. | Да: Потпишала по добиени гаранции дека нема да има одолговлекување. | Да: Претседателката потврди дека барала и добила такви гаранции. | Да: Претседателката потврди дека барала и добила такви гаранции. |
| Експертската јавност смета дека претседателката застанала на страната на Владата, а не на професијата. | Само provereno.mk го пренесува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека експертите имале забелешки на измените. | Да: Текстот директно го пренесува овој коментар на експертската јавност. |
| Партијата Левица побара Уставниот суд да ја преиспита уставноста на член 353 од законот. | Еден извор (provereno.mk) потврдува, останатите негираат или не споменуваат. | Не: Левица не гласаа, но не е споменато барање до Уставен суд. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Левица не даде поддршка, но не е споменато барање до Уставен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Левица побара Уставниот суд да отвори предмет за овој член. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гордана Силјановска-Давкова | Еден извор критикува, останатите неутрално цитираат. | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Таа е главен говорник и дејствувач без мета-вреднување. | Неутрално: претседателката е главен говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Претставена како одговорен носител на одлуки и говорник. | Неутрално: Претставена како говорник кој ги образложува своите одлуки. | Неутрално: Главниот говорник во текстот, ги образложува своите одлуки. | Неутрално: Претставена како главен говорник кој ги образложува одлуките. | Неутрално: Претставена како главен говорник кој ги образложува одлуките. | Неутрално: Претставена како носител на одлука и говорник. | Негативно: Критика дека е на страна на Владата, а не на правото. |
| Влада на Република Македонија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како предлагач со кој се воделе разговори. | Неутрално: спомената како предлагач, без експлицитно вреднување | Неутрално: Спомената само како субјект за консултации. | Неутрално: Спомената само како предлагач на законските измени. | Неутрално: Спомената како предлагач и консултирана страна. | Неутрално: Спомената само како предлагач на законските измени. | Неутрално: Спомената како предлагач на законот и давател на гаранции. | Неутрално: Спомената само како предлагач на законските измени. | Неутрално: Спомената како предлагач и давател на гаранции. |
| Собрание на Република Македонија | Нема разлики: сите извори се неутрални. | Неутрално: споменато како институција што ги усвои измените | Неутрално: Споменато во контекст на постигнат политички консензус. | Неутрално: споменато како тело со широк консензус, без вреднување | Неутрално: Информативно споменато во контекст на гласањето. | Неутрално: Информативно споменато во контекст на поддршка на законот. | Неутрално: Информативно споменато како тело што ги донело измените. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменато во контекст на гласањето на законот. | Неутрално: Информативно споменато како место каде е изгласан законот. | Не е споменато |
| СДСМ | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати дека гласале за измените, без вреднување | Неутрално: Споменати само како дел од мнозинството што гласало. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како поддржувач на измените. | Неутрално: Спомената како опозициска партија која дала поддршка. | Неутрално: Споменати како поддржувачи на законот со свои забелешки. | Неутрално: Спомената само како партија која гласала за измените. | Неутрално: Споменати само како опозиција која гласала за законот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Уставен суд | Нема разлики: сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како потенцијална закана за укинување, без вреднување | Неутрално: Споменат во контекст на правни процедури и ризици. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на неговите толкувања и можни одлуки. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на неговите најави за укинување одредби. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на барањето од Левица. |
| Платформа за борба против корупцијата | Само Truthmeter дава позитивен приказ. | Позитивно: авторот ги цитира нивните критики како легитимни и ги поддржува | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој упатува критики кон законот, но не е мета-вреднуван. | Неутрално: Цитирана како говорник со спротивставено барање. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како субјект кој побарал вето од претседателката. | Неутрално: Говорник кој упатува повик и образложение. |
| Европска Унија | Нема разлики; сите извори се неутрални или не ја спомнуваат. | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку европските искуства. | Неутрално: спомената како стандард за усогласување, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку претставници кои работат на новиот закон. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку претставници кои работат на нов законик. | Не е споменато |
| Левица | Само 3 извори го спомнуваат, сите неутрално. | Неутрално: споменати дека не гласале против, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој го критикува законот без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој бара акција од Уставниот суд. |
| Маричиќ | Само TV21.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат за почеток на мандат во ДИК. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ДИК | Само ТВ21 го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како институција каде Маричиќ започнува мандат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Службен весник | Нема разлики; сите извори го третираат неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат како место на објавување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како место каде е објавен законот. | Неутрално: Информативно споменат како место на објава на законот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 14 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| "Транзициското решение" за измените на КЗ, според експерти, е загрижувачко решение | ||
| Најчевска: Тоа што Сиљановска без двоумење ги потпиша измените на КЗ е јасен показател дека продолжува ситуацијата во која функцијата претседател на државата е бесмислена - Локално | ||
| ПОМЕЃУ УСТАВОТ И РЕФОРМИТЕ: ВРЕМЕН КЗ СО ТРАЕН ТОВАР | ||
| Давкова гo потпиша Законот за измените на Кривичниот законик, вели претставува привремен и транзициски потег! | ||
| Сиљановска-Давкова: Измените на Кривичниот законик ги потпишав како транзициско решение за да се избегне правен вакуум | ||
| Сиљановска-Давкова: Измените на Кривичниот законик ги прифатив и потпишав само како транзициско решение до донесувањето на нов КЗ - 360 степени | ||
| Сиљановска, го потпишав законот оти е помеѓу решение | ||
| Силјановска-Давкова: Измените на Кривичниот законик ги потпишав како транзициско решение - СКОПСКО ЕХО | ||
| Сиљановска-Давкова веќе ги потпишала измените на Кривичниот законик, објасни и зошто | ||
| Проверено |