article Македонија спомената во досиејата на Епштајн за транспорт на човечки мозоци 1.2.2026г.
Објавените документи од американското Министерство за правда поврзани со случајот на Џефри Епштајн откриваат наводи за долгогодишен проект за собирање и транспорт на човечки мозоци од Македонија во САД. Станува збор за научна соработка започната во 1990-тите години помеѓу Универзитетот Колумбија и Институтот за судска медицина во Скопје, насочена кон истражување на психијатриски нарушувања и самоубиства. Иако мејловите се најдени во преписките на Епштајн поради неговиот интерес за инвестирање во медицински истражувања, тие примарно содржат новинарски извештаи од „Блумберг“ за употребата на кетамин како лек. Клучна фигура во организацијата на овој процес е професорот Горазд Росоклија, кој заедно со тогашниот директор на Судска медицина, Алексеј Дума, ја олеснил логистиката за извоз на биолошкиот материјал. Примероците биле земани од починати лица, веднаш замрзнувани и транспортирани под специјален надзор до лабораториите во Питсбург и Њујорк. Ова откритие предизвика дебати во јавноста во однос на етичките стандарди, законските дозволи за извоз на органи и прашањето дали семејствата на починатите дале согласност за ваквите истражувања.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Македонија се споменува во објавените досиеја и мејлови на Џефри Епштајн. | Едногласна потврда со различен фокус на деталите од мејловите. | Да: Статијата потврдува дека Македонија е во мејловите на Епштајн. | Да: Македонија се споменува во мејл објавен од Министерството за правда. | Да: Статијата потврдува дека Македонија се споменува во мејловите. | Да: Статијата потврдува дека Македонија се споменува во мејловите. | Да: Статијата наведува дека Македонија се појавува во мејловите. | Да: Статијата тврди дека Македонија се појавува во мејловите на Епштајн. | Да: Статијата наведува дека Македонија е спомната во документите. | Да: Статијата цитира мејл од материјалите за Епстин каде е Македонија. | Да: Статијата цитира мејл од 2019 година каде се споменува Македонија. | Да: Статијата наведува дека Македонија се споменува во мејловите. |
| Човечки мозоци од починати лица од Македонија биле замрзнувани и транспортирани во САД. | Изворите едногласно потврдуваат без клучни разлики во ставот. | Да: Текстот наведува дека мозоци од Македонија се замрзнувале и праќале. | Да: Текстот наведува дека мозоците биле замрзнувани и праќани во САД. | Да: Се наведува дека мозоците се замрзнуваат и се носат во САД. | Да: Се наведува дека мозоците се замрзнуваат и транспортираат. | Да: Текстот потврдува замрзнување и транспорт на мозоци од Македонија. | Да: Текстот наведува дека мозоци биле замрзнувани и носени во САД. | Да: Се наведува извоз на замрзнати мозоци од Македонија во САД. | Да: Се наведува дека Македонија обезбедува мозоци кои се замрзнуваат. | Да: Се наведува дека Македонија ги обезбедува мозоците кои се замрзнуваат. | Да: Се наведува дека мозоци од Македонија се замрзнувале и носеле во САД. |
| Примероците биле користени за научно-истражувачки цели поврзани со самоубиства и кетамин. | Разликата е во прецизноста: некои го именуваат кетаминот, други не. | Да: Се споменува истражување за самоубиства и употреба на кетамин. | Да: Се споменува истражување за самоубиства и лек (кетамин). | Да: Истражувањето е за самоубиства и употреба на кетамин. | Делумно: Се споменуваат самоубиства и лек, но кетаминот не е именуван. | Да: Се наведува истражување за кетамин и кризата со самоубиства. | Да: Се споменува истражување за самоубиства и кетамин. | Делумно: Се спомнуваат самоубиства и наука, но не и кетамин. | Делумно: Се споменуваат испитувања за биологија на самоубиства. | Делумно: Се споменуваат истражувања за самоубиства, но не и кетамин. | Делумно: Се споменуваат самоубиствени нагони и лек, но не и кетамин. |
| Процесот бил олеснет од член на факултетот на Универзитетот Колумбија со потекло од Македонија. | NetPress го именува Росоклија, другите се анонимни. | Да: Мејлот наведува член на Колумбија со потекло од Македонија. | Да: Горазд Росоклија од Колумбија помогнал во организацијата. | Да: Помогнал член на факултетот на Колумбија кој потекнува од таму. | Да: Текстот директно го наведува овој податок. | Да: Директно се споменува член на факултетот со потекло од Македонија. | Да: Се наведува дека член на факултетот од Македонија го организирал тоа. | Да: Текстот потврдува помош од македонски професор од Колумбија. | Да: Текстот директно го потврдува ова преку цитираниот мејл. | Да: Текстот потврдува дека член од Колумбија со потекло од тука помогнал. | Да: Текстот потврдува помош од член на Колумбија со потекло од таму. |
| Колекцијата содржи околу 1.000 човечки мозоци складирани на екстремно ниски температури. | Разлика во мерните единици за температура (-112°F наспроти -80°C). | Да: Се наведува колекција од 1.000 мозоци на -112°F. | Да: Наведено е дека има околу 1.000 мозоци на -80 Целзиусови степени. | Да: Се споменува колекција од 1.000 мозоци на -112°F. | Да: Се споменуваат 1.000 мозоци на -112°F. | Да: Се наведува банка од околу 1.000 мозоци и криопрезервација. | Да: Статијата потврдува дека во колекцијата има околу 1.000 мозоци. | Да: Се спомнуваат 1.000 мозоци и процес на замрзнување. | Да: Во документите пишува дека се работи за околу 1.000 мозоци. | Да: Во документите се наведува бројка од околу 1.000 мозоци. | Да: Се споменува колекција од 1.000 мозоци на -112°F. |
| Транспортот на мозоците се одвивал во специјални сандаци на растојание од околу 7.500 километри. | Разликата е во мерните единици (милји наспроти километри). | Делумно: Се споменуваат 4.700 милји, што е приближно 7.500 км. | Да: Се споменува транспорт во сандаци на околу 7.560 километри. | Делумно: Се споменуваат 4.700 милји, што е околу 7.500 км. | Да: 4.700 милји се приближно 7.500 км; се споменуваат сандаци. | Да: Текстот прецизира транспорт во сандаци на 7.500 километри. | Да: Наведено е дека се транспортирале во сандаци на 7.500 км. | Да: Наведени се специјални кутии и растојание од 7.500 км. | Да: Наведено е дека се транспортираат во сандаци на тоа растојание. | Да: Директно се споменуваат сандаци и растојание од 7.500 км. | Делумно: Се споменуваат 4.700 милји, што е приближно 7.500 километри. |
| Епштајн донирал големи суми пари за истражување на човечки мозоци преку својата фондација. | Повеќето молчат; само еден потврдува, другите се нејасни. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се вели дека му е презентирано како бизнис можност. | Делумно: Се вели дека донирал големи суми, но фондацијата не е именувана. | Да: Се тврди дека Епштајн донирал преку неговата фондација. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Статијата го поврзува со случајот, но не прецизира донации. | Не е споменато |
| Соработката меѓу Универзитетот Колумбија и Институтот за судска медицина во Скопје започнала во 1996 година. | Само NetPress потврдува, Лидер греши со годината, другите молчат. | Не е споменато | Да: Текстот потврдува дека соработката започнала во 1996 година. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува Колумбија и 1994 година, но не и институтот. |
| Не е познато дали семејствата на починатите дале согласност за извоз на органите. | Директна потврда наспроти етички сомнежи и целосно премолчување. | Делумно: Се вели дека се отвораат прашања за начинот на прибирање. | Не е споменато | Делумно: Се отвораат прашања за етичките и правните аспекти. | Делумно: Статијата вели дека се отвораат етички и правни прашања. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат „сериозни прашања“ и „сомнежи“ за процесот. | Да: Статијата вели дека нема информации за согласност од семејствата. | Да: Статијата вели дека не се знае дали семејствата дале согласност. | Да: Текстот вели дека не е јасно дали семејствата дале согласност. | Не е споменато |
| Постојат сомнежи дали македонските државни институции дале дозвола за овој процес. | Директна потврда наспроти правни дилеми и целосно премолчување. | Делумно: Статијата вели дека се отвораат прашања за правните аспекти. | Делумно: Се споменуваат административни пречки и научен колонијализам. | Делумно: Текстот вели дека се отвораат прашања за начинот на изнесување. | Делумно: Се вели дека се отвораат прашања за начинот на изнесување. | Не е споменато | Делумно: Текстот споменува дека случајот предизвикал сомнежи во јавноста. | Да: Се наведува дека не е познато дали институциите дале дозвола. | Да: Се наведува дека не се знае дали државата дозволила вакво нешто. | Да: Се наведува дека не е јасно дали државата дозволила ваква постапка. | Не е споменато |
| Мејловите содржат логистички детали за криопрезервација и означување на ткивата со QR-кодови. | Едногласна потврда со варијации во деталите за сандаците. | Да: Опишани се детали за замрзнување, сандаци и QR-кодови. | Да: Опишани се детали за замрзнување и QR-кодови во мејлот. | Да: Опишани се QR-кодови, замрзнување и означување на ткивата. | Да: Текстот опишува замрзнување и употреба на QR-кодови. | Да: Опишани се детали за криопрезервација и QR-кодови. | Да: Експлицитно се споменуваат QR-кодови и криопрезервација. | Да: Се спомнуваат мејлови со детали за замрзнување и QR-кодови. | Да: Опишани се детали за замрзнување и означување со кјуар-кодови. | Да: Се опишува замрзнувањето и означувањето со кјуар-кодови. | Да: Опишани се детали за замрзнување, сандаци и QR-кодови. |
| Истражувањето било презентирано перед Епштајн како бизнис можност за инвестиција. | Половина потврдуваат бизнис контекст, останатите го премолчуваат. | Да: Проектот бил прикажан како сериозна бизнис можност. | Делумно: Мејлот е пратен до инвестициска компанија за истражувањето. | Да: Проектот му е презентиран како сериозна бизнис-можност. | Да: Статијата наведува дека целта била интерес за инвестиција. | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека операцијата му била „бизнис“ на организаторот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата вели дека мејлот е веројатно предлог за инвестиција. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Џефри Епштајн | Единствен сентимент: разлики само во тежината на кривичните термини. | Негативно: Опишан како осуден сексуален престапник. | Негативно: Опишан како осуден за трговија со бело робје и педофилија. | Негативно: Опишан како сексуален предатор, педофил и трговец со луѓе. | Негативно: Опишан како сексуален предатор, педофил и трговец со луѓе. | Негативно: Опишан како осуден сексуален престапник. | Негативно: Опишан како осуден сексуален престапник и педофил. | Негативно: Опишан како осуден за подведување и трговија со луѓе. | Негативно: Осуден за проституција и обвинет за трговија со луѓе. | Негативно: Опишан како осуден за подведување и трговија со луѓе. | Негативно: Опишан како сексуален предатор, педофил и трговец со луѓе. |
| Македонија | Преовладува неутрален научен контекст, NetPress истакнува углед. | Неутрално: Информативно спомената како извор на биолошки материјал. | Позитивно: Опишана како земја со квалификувани лекари и научен углед. | Неутрално: Спомената како извор на биолошки материјал за истражување. | Неутрално: Спомената како извор на биолошки материјал за истражување. | Неутрално: Спомената како извор на примероци за истражување. | Неутрално: Спомената како извор на примероци за научно истражување. | Неутрално: Спомената како извор на мозоци без оцена за државата. | Неутрално: Информативно спомената како извор на мозоци за истражување. | Неутрално: Спомената како извор на мозоци за истражување. | Неутрално: Информативно спомената како извор на мозоци за истражување. |
| Универзитет Колумбија | Нема разлики; сите го третираат како неутрален научен извор. | Неутрално: Споменат како институција каде се вршеле истражувањата. | Неутрално: Споменат како институционален партнер во истражувањето. | Неутрално: Информативно споменат како институција каде се врши истражување. | Неутрално: Информативно споменат како институција каде се врши истражување. | Неутрално: Информативно споменат во контекст на истражувањето. | Неутрално: Информативно споменат како институција која врши истражување. | Неутрално: Информативно споменат преку член на факултетот. | Неутрално: Споменат преку член на факултетот вклучен во процесот. | Неутрално: Информативно споменат преку член на факултетот. | Неутрално: Споменат како институција каде се вршело истражувањето. |
| Горазд Росоклија | Само NetPress го истакнува како врвен и клучен стручњак. | Не е споменато | Позитивно: Опишан како афирмиран светски стручњак и клучен координатор. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Алексеј Дума | Само NetPress го фали за визијата, другите медиуми го премолчуваат. | Не е споменато | Позитивно: Фален за визијата да го вклучи институтот во светската наука. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Институт за судска медицина во Скопје | Само NetPress известува позитивно, останатите го игнорираат. | Не е споменато | Позитивно: Истакнат по високата стапка на обдукции и меѓународен успех. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за правда на САД | Единствен пристап: сите извори известуваат неутрално и технички. | Неутрално: Споменато како извор што ги објавил документите. | Неутрално: Споменато само како извор на објавените документи. | Неутрално: Споменато како извор на објавените документи. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато како извор на објавените документи. | Неутрално: Цитирано како извор на документите од истрагата. | Неутрално: Информативно споменато како орган што поднел обвинение. | Неутрално: Цитирано како орган кој поднел обвинение. | Неутрално: Наведено само како извор на објавениот документ. |
| Ике Гроф | Главно е игнориран; само два извори го спомнуваат неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Споменат само како примател на електронска порака. | Неутрално: Споменат само како примач на електронската порака. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Универзитет во Питсбург | Еднообразен неутрален третман како научна и логистичка локација. | Неутрално: Споменат како претходна локација на примероците. | Неутрално: Информативно споменат како локација каде се чувале примероци. | Неутрално: Информативно споменат во контекст на локација на примероци. | Неутрално: Информативно споменат како локација на примероците. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Само споменат како дел од научната кореспонденција. | Неутрално: Само информативно набројан како дел од истражувањата. | Неутрално: Само информативно набројан во контекст на истражувања. | Неутрално: Споменат како претходна локација на примероците. |
| Македонска академија за науките и уметностите (МАНУ) | Речиси целосно игнорирана, освен како неутрален издавач во NetPress. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како издавач на научен документ и институција. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ендру Џеј Дворк | Речиси целосно игнориран; само NetPress го наведува како автор. | Не е споменато | Неутрално: Наведен само како еден од авторите на научниот труд. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Турмалин партнерс | Минимално споменување како фирма на Гроф, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како компанија на Ике Гроф. | Неутрално: Спомената како инвестициска компанија на Ике Гроф. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Jeffrey Epstein VI Foundation | Речиси целосен молк; само еден извор неутрално ја наведува како донатор. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како донатор на средства за истражувањето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analiziranih 10 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| И Македонија во досиејата на Епштајн: Мозоци од земјава користени во истражувања во САД | ||
| 360 степени ги откри имињата на Македонците кои се поврзуваат со извозот на мозоци во САД за научни цели | ||
| ШОКАНТНИ МЕЈЛОВИ НА ЕПШТАЈН: Mозоци од Македонија користени во истражување за нов лек | ||
| Шокантни мејлови на Епштајн: Mозоци од Македонија користени во истражување за нов лек | ||
| Мејловите на Епштајн содржат информации за мозоци од Македонија кои биле замрзнати и испратени во САД - Локално | ||
| Во мејловите на Епштајн пронајдени информации за мозоци од Македонија замрзнувани и носени во САД | ||
| Во аферата "Епстин", Македонија е спомната како извор на човечки мозоци за експерименти | ||
| Во материјалите за Епстин ја има и Македонија - како извозник на мозоци за експерименти - МКД.МК | ||
| Македонија предизвикот во истражувањата: Извоз на човечки мозоци за експерименти во случајот со Епстин | ||
| ШОКАНТНО ОТКРИТИЕ ВО МЕЈЛОВИТЕ НА ЕПШТАЈН: Мртви мозоци од Македонија се замрзнувале и се носеле во САД |