article ЈО отвори истрага за шовинистички закани кон новинарот Александар Видиновски 3.2.2026г.
Јавното обвинителство отвори истрага по серијата брутални закани по живот, говор на омраза и шовинистички пораки упатени кон новинарот и уредник на ТВ Канал 5, Александар Видиновски. Заканите уследија по неговото известување за непрописно паркирани возила пред амбасадата на Бугарија во Скопје, што предизвика лавина реакции од новинарски здруженија и политички субјекти. Здруженијата ЗНМ и МАН побараа итна институционална заштита, оценувајќи го чинот како директен напад врз слободата на говорот и безбедноста на новинарите. Додека владејачката ВМРО-ДПМНЕ и други партии остро го осудија случајот како манифестација на бугарски национализам, во јавноста се појавија критики кон опозициската СДСМ за отсуство на официјална реакција.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Јавното обвинителство отвори истрага за заканите кон новинарот Александар Видиновски. | Разлика во потврда: Курир тврди истрага, другите само барање од МАН. | Да: Првата реченица потврдува дека обвинителството отворило истрага. | Да: Првата реченица потврдува дека ЈО отворило истрага. | Не: МАН само упати јавен повик до ОЈО итно да преземе мерки. | Не: МАН само упатува повик до обвинителството да преземе мерки. | Делумно: МАН бара обвинителството веднаш да преземе мерки по должност. | Делумно: МАН бара обвинителството веднаш да преземе мерки. | Делумно: МАН бара обвинителството веднаш да преземе мерки по службена должност. | Делумно: МАН го повикува ОЈО да преземе мерки, но не е потврдена истрага. |
| СДСМ е единствената партија која не ги осуди нападите од бугарските шовинисти. | Само Курир и Лидер го пренесуваат, другите целосно го премолчуваат. | Да: Текстот тврди дека само СДСМ не собрале храброст да осудат. | Да: Текстот тврди дека само СДСМ не собрале храброст да осудат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Новинарот Видиновски добил директни закани по живот како 'смрт за вас'. | Повеќето цитираат „смрт за вас“, Локално изоставува точен цитат. | Да: Цитатите од МАН и ЗНМ ја потврдуваат заканата 'смрт за вас'. | Да: Цитирани се закани „смрт за вас“ во реакциите на МАН и ЗНМ. | Делумно: Се наведуваат директни закани по живот, но без точниот цитат. | Да: Текстот директно го цитира овој коментар како закана по живот. | Да: Текстот директно го цитира овој израз како закана по живот. | Да: Насловот и текстот потврдуваат закани со 'Смрт за вас!' | Да: Текстот директно го цитира овој израз како закана по живот. | Да: МАН документирал принтскринови со заканата 'Смрт за вас'. |
| ВМРО-ДПМНЕ ги оцени нападите како последица на бугарскиот национализам и шовинизам. | Само Курир и Лидер.мк го пренесуваат, другите го премолчуваат. | Да: Партијата соопшти дека нападите се мотивирани од бугарски национализам. | Да: Партијата директно ги квалификува како плод на бугарски шовинизам. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЗНМ поднесе пријава до МВР и обезбеди правна помош за новинарот. | Дел потврдуваат со детали, повеќето воопшто не известуваат. | Да: ЗНМ потврдува дека поднеле пријава и обезбедиле адвокатски тим. | Да: ЗНМ потврдува дека поднеле пријава и дале правна помош. | Не е споменато | Не е споменато | Да: ЗНМ потврдува дека поднеле пријава и дале правна помош. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Заканите се квалификуваат како напад врз службено лице според Кривичниот законик. | Мнозинството го пренесува МАН; Лидер целосно го премолчува. | Да: МАН тврди дека ова се закани кон службено лице според КЗ. | Да: МАН тврди дека ова се закани кон службено лице според КЗ. | Да: МАН наведува дека делото се квалификува како закана кон службено лице. | Да: МАН наведува дека се работи за закани кон службено лице по КЗ. | Да: МАН тврди дека ова се закани кон службено лице според КЗ. | Не е споменато | Да: МАН тврди дека тие претставуваат закани кон службено лице. | Да: Според МАН станува збор за закани кон службено лице по КЗ. |
| Постојат сомнежи за поврзаност на СДСМ со бугарски банкарски сметки и пари од Софија. | Само Kurir и Lider.mk го пренесуваат, другите целосно го премолчуваат. | Да: Статијата поставува прашања за сметки во Бугарија и пари од Софија. | Да: Статијата поставува прашања за сметки и ковчежиња со пари. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Нападите претставуваат директен притисок врз уставно загарантираната слобода на говор. | Мнозинството потврдува преку МАН, Лидер додава партиски контекст. | Да: МАН и ВМРО-ДПМНЕ ги оценија нападите како атак врз слободата на говор. | Да: МАН и ЗНМ ги оценуваат заканите како притисок врз слободата на говор. | Да: Ова е директна оценка на МАН наведена во текстот. | Да: Текстот експлицитно ја содржи оваа квалификација. | Да: МАН и ЗНМ ги оценуваат заканите како притисок врз слободата. | Делумно: Се споменува говор на омраза и закани кон новинар. | Да: Во текстот експлицитно е наведено дека ова е директен притисок. | Да: МАН предупредува дека ова е притисок врз слободата на говор. |
| АВМУ и повеќе новинарски здруженија упатија јавна осуда за шовинистичкиот акт. | Повеќето го истакнуваат МАН, само Lider.mk ги наведува сите. | Да: Текстот наведува дека АВМУ, МАН и ЗНМ го осудиле актот. | Делумно: Се споменуваат ЗНМ, МАН и здруженија, но АВМУ не е именувана. | Делумно: Текстот ја пренесува само реакцијата на МАН. | Делумно: Статијата е само за реакцијата на МАН, не ги спомнува АВМУ. | Делумно: Споменати се реакции на МАН и ЗНМ, но не и АВМУ. | Делумно: МАН побара реакција и осуди говор на омраза и ксенофобија. | Делумно: Се споменува само реакцијата и осудата од страна на МАН. | Делумно: Текстот ја пренесува само реакцијата и осудата од МАН. |
| Заканувачите се идентификувани со име и презиме во пријавите до институциите. | Едногласна потврда без разлики во позициите или деталите. | Да: МАН наведува дека лицата со име и презиме се закануваат. | Да: МАН наведува дека лицата се со име и презиме. | Да: Се наведува дека лицата јавно и со полно име му се заканувале. | Да: Се наведува дека лицата се со име и презиме во прилогот на МАН. | Да: Се наведува дека лицата се закануваат со име и презиме. | Да: Се наведува дека лицата се со име и презиме. | Да: Се наведува дека лицата се со име и презиме. | Да: МАН наведува дека лицата со име и презиме упатуваат закани. |
| Заканите се последица на објавено видео за непрописно паркирани возила пред бугарската амбасада. | Повеќето потврдуваат, МКД и Курир се нејасни, Лидер молчи. | Not Mentioned | Делумно: Се споменува известување за непрописно паркирање на јавна површина. | Да: Текстот потврдува дека заканите се по објавување на тоа видео. | Да: Наведено е дека заканите се по објава на видео за паркирањето. | Да: Наведено е дека заканите се по објава на видеото за амбасадата. | Да: Текстот наведува дека заканите се по објава на такво видео. | Да: Наведено е дека заканите се по објавата на тоа видео. | Делумно: Се споменува известување за странски дипломатски претставништва. |
| МАН тврди дека заканите вклучуваат повици за воено уривање на уставниот поредок на Македонија. | Повеќето потврдуваат „воено“, Локално само „насилно“ уривање. | Да: МАН наведува закани со воено уривање на уставниот поредок. | Да: МАН наведува закани со воено уривање на уставниот поредок. | Делумно: Се споменува насилно уривање на поредокот, но не експлицитно воено. | Not Mentioned | Да: МАН наведува дека лицата се закануваат со воено уривање. | Not Mentioned | Да: МАН наведува дека има закани со воено уривање на поредокот. | Да: МАН наведува дека лицата се закануваат со воено уривање на поредокот. |
| МАН твди дека заканите вклучуваат повици за воено уривање на уставниот поредок на Македонија. | Речиси сите молчат; само Опсервер делумно пренесува без „воено“. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Делумно: Се споменува уривање на поредокот, но не е прецизирано 'воено'. | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Заканите се последица на објавено видео за непрописно паркирани возила перед бугарската амбасада. | Само Lider.mk го споменува контекстот, другите го премолчуваат. | Делумно: Се споменува известување за непрописно паркирање од јавен интерес. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Александар Видиновски | Разликата е во славењето на професионализмот наспроти сув извештај. | Позитивно: жртва на напади, професионално известува за јавен интерес | Позитивно: Жртва на напади, професионален новинар поддржан од јавноста. | Неутрално: Жртва на закани, споменат како новинар во извештај. | Неутрално: Прикажан како жртва на закани и цел на заштита од МАН. | Позитивно: Прикажан како жртва на закани поради професионално известување. | Неутрално: Жртва на закани, споменат како новинар на Канал 5. | Позитивно: прикажан како жртва на закани и професионален новинар | Неутрално: Цел на закани, споменат како жртва без мета-вреднување. |
| Јавно обвинителство | Разликата е во притисокот за акција наспроти самото известување. | Неутрално: само информативно споменато дека отворило истрага | Неутрално: Информативно споменато дека отворило истрага за заканите. | Неутрално: Повикано од МАН да преземе мерки по службена должност. | Неутрално: Повикано од МАН да преземе законски мерки. | Неутрално: Повикано од МАН веднаш да преземе мерки по службена должност. | Неутрално: Повикано од МАН веднаш да преземе мерки. | Неутрално: упатен е повик до институцијата да преземе мерки | Неутрално: Повикано од МАН да преземе законски мерки. |
| СДСМ | Доминираат остри негативни критики, додека другите молчат. | Негативно: обвинети за молк, страв од Бугарија и корупција | Негативно: Критикувани за молк, страв и наводна зависност од Бугарија. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | Kurir и Lider.mk фалат брза реакција, другите молчат. | Позитивно: први реагирале со силна осуда на шовинизмот | Позитивно: Опишани како први што реагирале со силна осуда. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Македонска асоцијација на новинари (МАН) | Единствен став: сите го пренесуваат како заштитник на новинари. | Неутрално: цитирана нивната реакција и осуда на заканите | Неутрално: Цитирани со нивната реакција и осуда за заканите. | Неутрално: Говорник кој бара заштита за новинар и осудува закани. | Неутрално: Говорник кој бара заштита за новинар и осудува закани. | Неутрално: Говорник кој реагира и бара заштита за новинарот. | Неутрално: Говорник кој бара реакција од Обвинителството. | Неутрално: се јавува како говорник кој бара заштита за новинар | Неутрално: Говорник кој реагира и бара заштита за новинар. |
| Здружение на новинари на Македонија (ЗНМ) | Фокус на правна помош: Курир позитивно, Нетпрес и Лидер неутрално. | Неутрално: цитирани за правната помош и поднесената пријава | Позитивно: Истакнати по обезбедувањето правна помош за новинарот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник кој обезбедува правна помош и поднесува пријава. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Бугарска амбасада | Локација за паркинг инцидент, без политички контекст. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како локација на непрописно паркирани возила. | Неутрално: Спомената како локација на непрописно паркирање. | Неутрално: Спомената како локација пред која се случило паркирањето. | Неутрално: Локација пред која се паркирани возилата. | Неутрално: спомената како локација на настанот со паркирањето | Неутрално: Индиректно спомената во контекст на известување. |
| Министерство за внатрешни работи (МВР) | Единствено NetPress, Kurir и Lider неутрално пренесуваат став. | Неутрално: споменато во контекст на пријава и став за паркирање | Неутрално: Споменати како орган до кој е поднесена пријава. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Институција до која е поднесена пријава и која дала став. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ) | Речиси целосен молк, освен Lider.mk со неутрална информација. | Неутрално: информативно споменато дека го осудиле актот | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Христијан Мицкоски | Изворите го третираат само како извор за парични текови. | Неутрално: споменат како извор на информации за пари од Софија | Неутрално: Споменат како извор на информации за „ковчежиња со пари“. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Венко Филипче | Критикуван од Kurir и Lider за молк, додека другите го игнорираат. | Негативно: прозиван за незаинтересираност за нападот врз новинарот | Негативно: Прозиван за незаинтересираност за нападот врз новинарот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЛДП | Само Курир и Лидер неутрално го бележат во листа на осуди. | Неутрално: споменати меѓу партиите кои го осудиле нападот | Неутрално: Споменати во листата на партии кои го осудиле нападот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Бугарија | Фокус на екстремизам и закани наспроти целосно премолчување. | Негативно: извор на шовинистички напади, национализам и закани | Негативно: Поврзана со шовинистички напади, национализам и закани. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Екстремисти од оваа земја упатуваат смртни закани. | Негативно: индиректно преку екстремистите и заканите кон Македонија | Не е споменато |
| Канал 5 ТВ | Единствен третман како работно место на новинарот, без разлики. | Неутрално: споменат како медиум каде работи нападнатиот новинар | Неутрално: Споменат како медиум каде работи нападнатиот новинар. | Неутрално: Медиум каде работи новинарот, споменат информативно. | Неутрално: Информативно споменат медиум каде работи новинарот. | Неутрално: Медиум каде работи новинарот, споменат во контекст на заканите. | Неутрално: Медиум за кој работи новинарот Видиновски. | Неутрално: споменат како медиум каде работи новинарот | Неутрално: Индиректно споменат како медиум на новинарот. |
Analiziranih 8 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| МОЛК ОД ТИЕ ШТО ВАДАТ БОМБИ ЗА СЕ: Зошто само СДСМ не ги осуди шовинистичките напади од Бугарите кон новинарот Видиновски? | ||
| Зошто само СДСМ не ги осуди бугарските шовинистички напади кон новинарот Видиновски? | ||
| МАН бара итна реакција од Обвинителството по заканите кон новинар на ТВ "Канал 5" | ||
| МАН: Jавното обвинителство по службена должност веднаш да преземе мерки против лицата кои со име и презиме му се закануваат на новинарот на К5 ТВ Александар Видиновски | ||
| МАН и ЗНМ со реакции за заканите кон новинарот Видиновски | ||
| БУГАРСКИ ЕКСТРЕМИСТИ СО ЗАКАНИ ПО ЖИВОТ ЗА НОВИНАРОТ ВИДИНОВСКИ: "Смрт за вас!", "Копилиња асномски!", МАН побара Обвинителство веднаш да реагира | ||
| НОВИНАРОТ АЛЕКСАНДАР ВИДИНОСКИ ИЗЛОЖЕН НА ЖЕСТОКИ ЗАКАНИ ОД БУГАРСКИ ЕКСТРЕМИСТИ Јавното обвинителство веднаш да преземе мерки - plusinfo.mk | ||
| МАН го повика ОЈО да преземе мерки кон заканувачите на новинарот Видиновски - МКД.МК |