Министерката Јаневска најави реформи во високото образование и нови закони 6.2.2026г.
Министерката за образование и наука, Весна Јаневска, претстави пакет од три нови законски решенија за високо образование, квалитет и научно-истражувачка дејност. Главните промени вклучуваат драстично кратење на бројот на студиски програми од сегашните 1.300, воведување модуларен систем на студии и построги критериуми за напредување во наставно-научни звања со задолжително објавување трудови во реномирани меѓународни бази како Web of Science и Scopus. Реформите предвидуваат и нов модел на финансирање заснован на успешност, национално рангирање на универзитетите и предност при вработување за најдобрите студенти и стипендисти на врвните светски универзитети. Иако министерката уверува дека нема да има масовни отпуштања, планот вклучува реорганизација на кадарот и воведување реизбор за редовните професори на секои седум години, со цел подигнување на квалитетот и конкурентноста на македонското образование.
Инфографика
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | skopjeinfo.mk | Politika | УМНО.МК | MakPress - | puls24.mk | МКД.мк | Expres.mk | Trn.mk | Локално | Рацин.мк |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети. | Повеќето потврдуваат со детали, додека дел целосно го премолчуваат. | Да: Најдобрите студенти ќе имаат предност како наставно-научен кадар. | Да: Најдобрите студенти и стипендисти ќе имаат предност при вработување. | Да: Најдобрите студенти ќе имаат предност како наставно-научен кадар. | Не е споменато | Да: Предност имаат најдобрите студенти и тие од топ 100 универзитети. | Не е споменато | Да: Најдобрите студенти ќе имаат приоритет при вработување на факултетите. | Да: Предност имаат најдобрите студенти и тие од топ 100 универзитети. | Да: Најдобрите студенти полесно ќе се вклучат како кадар на факултетите. | Не е споменато |
| Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост. | Повеќето потврдуваат кратење, MakPress тврди грешка во бројката. | Не е споменато | Да: Јаневска оцени дека 1.300 програми се неодржливи и ќе се кратат. | Делумно: Се споменува укинување на програми со малку студенти. | Не: 1.300 е број на списанија во Web of Science, а не програми. | Да: Јаневска најави намалување на 1.300 програми поради неодржливост. | Не е споменато | Да: Постојат над 1.300 програми, многу ќе се затворат поради мал број студенти. | Да: Јаневска најави намалување на 1.300 програми поради неодржливост. | Да: Програмите ќе се намалат поради мал број студенти и неодржливост. | Да: Се најавува намалување на над 1.300 постојни програми. |
| Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома. | Дел потврдуваат општа диплома, други само заеднички циклус. | Не е споменато | Да: Студентите прво ќе добиваат општа диплома, па ќе се насочуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Новиот концепт предвидува модуларни студии со општа диплома. | Не е споменато | Делумно: Студентите ќе имаат заеднички прв циклус, па специјализација. | Да: Студентите прво ќе добиваат општа диплома, па ќе се насочуваат. | Делумно: Првите две години се заеднички, па следи насочување. | Делумно: Се споменува воведување модуларност кај студиските програми. |
| Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање. | Повеќето потврдуваат, Politika е нејасна, Trn и Puls24 премолчуваат. | Да: За избор во звање ќе има обврска за 6 до 7 научни трудови. | Делумно: Се споменуваат построги критериуми за избор во наставни звања. | Да: Обврска за објавување 6 до 7 научни трудови за избор во звање. | Да: Законот предвидува објава на 6 до 7 труда во зависност од звањето. | Не е споменато | Да: Секој кандидат ќе мора да објави 6 до 7 трудови до изборот. | Да: За избор во звање професорот ќе мора да објави минимум 6 трудови. | Не е споменато | Да: Најавена е обврска за најмалку шест научни трудови за избор во звање. | Да: Кандидатите ќе мора да објават најмалку шест до седум трудови. |
| Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus. | Повеќето потврдуваат, Рацин е нејасен, а дел воопшто не споменуваат. | Да: 3 до 4 трудови мора да се во списанија со импакт фактор од тие бази. | Не е споменато | Да: 3 до 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus. | Да: Текстот наведува дека 3-4 труда мора да се во овие бази. | Не е споменато | Да: 3 до 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus. | Да: Наведено е дека 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus. | Не е споменато | Да: Наведено е дека четири трудови мора да бидат во овие бази. | Делумно: Се наведува дека дел од трудовите мора да се во овие бази. |
| Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години. | Малцинство потврдува, повеќето медиуми целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Мандатот на ректорот се продолжува на 4 години. | Не е споменато | Да: Со измените се предвидува продолжување на мандатот на 4 години. | Не е споменато |
| Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години. | Поделба меѓу детално известување и целосно премолчување. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Еднаш избрани редовни професори ќе имаат реизбор по 7 години. | Да: Новите редовни професори ќе имаат реизбор по седум години. | Не е споменато | Да: Новите редовни професори ќе имаат реизбор по седум години. | Да: Професорите ќе одат на реизбор на секои 7 години. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Предвиден е реизбор на редовните професори на секои седум години. |
| Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН. | Дел потврдуваат МОН како извршител, други се нејасни или молчат. | Не е споменато | Да: Текстот потврдува воведување на национално рангирање. | Не е споменато | Да: Законот првпат предвидува рангирање спроведено од МОН. | Делумно: Се споменува национално рангирање, но не е прецизирано од МОН. | Да: Законот предвидува национално рангирање спроведено од МОН. | Не е споменато | Делумно: Се споменува воведување национално рангирање во текстот. | Да: Најавено е национално рангирање кое ќе го спроведува МОН. | Не е споменато |
| Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети. | МКД и MakPress додаваат услови; другите воопшто не известуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Првите 4 ќе можат, но и други ако исполнат дополнителни услови. | Не е споменато | Делумно: Првично само првите четири, но и други ако исполнат услови. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори. | Дел потврдуваат прераспределба, други целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Да: Јаневска уверува дека нема автоматски да се губат работни места. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Министерката увери дека нема да има автоматско губење работни места. | Не е споменато | Да: Јаневска истакна дека нема да има масовни отпуштања на професори. | Да: Министерката увери дека нема да има автоматско губење работни места. | Да: Јаневска нагласи дека нема да има отпуштања, туку прераспределба. | Не е споменато |
| Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари. | Дел потврдуваат двоен раст, повеќето целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Делумно: Се споменува нов закон за научно-истражувачка дејност. | Да: Буџетот за научно-истражувачка дејност е 773 милиони денари. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Буџетот за истражувања е зголемен на 773 милиони денари. | Не е споменато | Да: Буџетот изнесува 773 милиони денари, што е двојно зголемување. | Не е споменато |
| Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science. | МКД и MakPress потврдуваат со детали, останатите целосно премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Филологија, археологија и други ќе објавуваат само во Scopus. | Не е споменато | Да: Одредени општествени науки ќе може да објавуваат само во Scopus. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд. | Дел потврдуваат индустриски студии, други само стручни програми. | Не е споменато | Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд. | Делумно: Се воведуваат стручни студии и кратки програми за знаења. | Не е споменато | Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд. | Не е споменато | Да: Се воведуваат стручни програми за потребите на пазарот на трудот. | Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд. | Делумно: Се воведуваат стручни студии за потребите на пазарот на труд. | Не е споменато |
| Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите. | Дел потврдуваат наградна компонента, дел воопшто не ја споменуваат. | Да: Предвидена е развојна и исклучителна компонента за успешност. | Да: Поголемо финансирање за оние со повисоки стандарди. | Да: Предвидена е компонента за успешност за повеќе пари. | Не е споменато | Делумно: Се споменува поголемо финансирање за повисоки стандарди. | Не е споменато | Да: Повеќе средства за универзитети што ќе исполнат повисоки критериуми. | Делумно: Се споменува поголемо финансирање за повисоки стандарди. | Да: Поголемо финансирање за оние кои исполнуваат повисоки критериуми. | Да: Се предвидува модел со развојна и наградна компонента. |
| Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана. | Различен фокус: од молк до најава за реорганизација и нов закон. | Делумно: Се споменува нов закон за квалитет во високото образование. | Делумно: Се споменува нов закон за квалитет подготвен од телото. | Да: Се предвидува реорганизација и заживување на Агенцијата. | Не е споменато | Делумно: Се споменува нов Закон за квалитет во високото образование. | Не е споменато | Да: Агенцијата за квалитет ќе добие посилна улога со реорганизација. | Делумно: Се споменува нов Закон за квалитет во високото образование. | Да: Предвидена е реорганизација на оваа Агенција. | Не е споменато |
claims
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
key differences
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Различен фокус: од молк до најава за реорганизација и нов закон.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Повеќето потврдуваат кратење, MakPress тврди грешка во бројката.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Дел потврдуваат двоен раст, повеќето целосно го премолчуваат.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- МКД и MakPress додаваат услови; другите воопшто не известуваат.
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Малцинство потврдува, повеќето медиуми целосно го премолчуваат.
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Повеќето потврдуваат со детали, додека дел целосно го премолчуваат.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Повеќето потврдуваат, Рацин е нејасен, а дел воопшто не споменуваат.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Дел потврдуваат наградна компонента, дел воопшто не ја споменуваат.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- МКД и MakPress потврдуваат со детали, останатите целосно премолчуваат.
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Повеќето потврдуваат, Politika е нејасна, Trn и Puls24 премолчуваат.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Поделба меѓу детално известување и целосно премолчување.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Дел потврдуваат МОН како извршител, други се нејасни или молчат.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Дел потврдуваат општа диплома, други само заеднички циклус.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Дел потврдуваат индустриски студии, други само стручни програми.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Дел потврдуваат прераспределба, други целосно го премолчуваат.
source analyses
- Expres.mk
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Да: Агенцијата за квалитет ќе добие посилна улога со реорганизација.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Постојат над 1.300 програми, многу ќе се затворат поради мал број студенти.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Да: Буџетот за истражувања е зголемен на 773 милиони денари.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Да: Мандатот на ректорот се продолжува на 4 години.
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Најдобрите студенти ќе имаат приоритет при вработување на факултетите.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: Наведено е дека 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Повеќе средства за универзитети што ќе исполнат повисоки критериуми.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: За избор во звање професорот ќе мора да објави минимум 6 трудови.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Да: Професорите ќе одат на реизбор на секои 7 години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Не е споменато
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Делумно: Студентите ќе имаат заеднички прв циклус, па специјализација.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Да: Се воведуваат стручни програми за потребите на пазарот на трудот.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Да: Јаневска истакна дека нема да има масовни отпуштања на професори.
- MakPress -
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Не е споменато
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Не: 1.300 е број на списанија во Web of Science, а не програми.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Делумно: Првите 4 ќе можат, но и други ако исполнат дополнителни услови.
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Не е споменато
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: Текстот наведува дека 3-4 труда мора да се во овие бази.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Не е споменато
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Да: Филологија, археологија и други ќе објавуваат само во Scopus.
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: Законот предвидува објава на 6 до 7 труда во зависност од звањето.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Да: Новите редовни професори ќе имаат реизбор по седум години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Да: Законот првпат предвидува рангирање спроведено од МОН.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Не е споменато
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Не е споменато
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Не е споменато
- Politika
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Делумно: Се споменува нов закон за квалитет подготвен од телото.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Јаневска оцени дека 1.300 програми се неодржливи и ќе се кратат.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Делумно: Се споменува нов закон за научно-истражувачка дејност.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Најдобрите студенти и стипендисти ќе имаат предност при вработување.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Не е споменато
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Поголемо финансирање за оние со повисоки стандарди.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Делумно: Се споменуваат построги критериуми за избор во наставни звања.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Не е споменато
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Да: Текстот потврдува воведување на национално рангирање.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Да: Студентите прво ќе добиваат општа диплома, па ќе се насочуваат.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Да: Јаневска уверува дека нема автоматски да се губат работни места.
- Trn.mk
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Делумно: Се споменува нов Закон за квалитет во високото образование.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Јаневска најави намалување на 1.300 програми поради неодржливост.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Предност имаат најдобрите студенти и тие од топ 100 универзитети.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Не е споменато
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Делумно: Се споменува поголемо финансирање за повисоки стандарди.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Не е споменато
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Не е споменато
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Делумно: Се споменува воведување национално рангирање во текстот.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Да: Студентите прво ќе добиваат општа диплома, па ќе се насочуваат.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Да: Министерката увери дека нема да има автоматско губење работни места.
- puls24.mk
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Делумно: Се споменува нов Закон за квалитет во високото образование.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Јаневска најави намалување на 1.300 програми поради неодржливост.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Предност имаат најдобрите студенти и тие од топ 100 универзитети.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Не е споменато
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Делумно: Се споменува поголемо финансирање за повисоки стандарди.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Не е споменато
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Не е споменато
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Делумно: Се споменува национално рангирање, но не е прецизирано од МОН.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Да: Новиот концепт предвидува модуларни студии со општа диплома.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Да: Се воведуваат индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Да: Министерката увери дека нема да има автоматско губење работни места.
- skopjeinfo.mk
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Делумно: Се споменува нов закон за квалитет во високото образование.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Не е споменато
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Најдобрите студенти ќе имаат предност како наставно-научен кадар.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: 3 до 4 трудови мора да се во списанија со импакт фактор од тие бази.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Предвидена е развојна и исклучителна компонента за успешност.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: За избор во звање ќе има обврска за 6 до 7 научни трудови.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Не е споменато
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Не е споменато
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Не е споменато
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Не е споменато
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Не е споменато
- Локално
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Да: Предвидена е реорганизација на оваа Агенција.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Програмите ќе се намалат поради мал број студенти и неодржливост.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Да: Буџетот изнесува 773 милиони денари, што е двојно зголемување.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Да: Со измените се предвидува продолжување на мандатот на 4 години.
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Најдобрите студенти полесно ќе се вклучат како кадар на факултетите.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: Наведено е дека четири трудови мора да бидат во овие бази.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Поголемо финансирање за оние кои исполнуваат повисоки критериуми.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: Најавена е обврска за најмалку шест научни трудови за избор во звање.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Не е споменато
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Да: Најавено е национално рангирање кое ќе го спроведува МОН.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Делумно: Првите две години се заеднички, па следи насочување.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Делумно: Се воведуваат стручни студии за потребите на пазарот на труд.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Да: Јаневска нагласи дека нема да има отпуштања, туку прераспределба.
- МКД.мк
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Не е споменато
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Не е споменато
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Делумно: Првично само првите четири, но и други ако исполнат услови.
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Не е споменато
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: 3 до 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Не е споменато
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Да: Одредени општествени науки ќе може да објавуваат само во Scopus.
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: Секој кандидат ќе мора да објави 6 до 7 трудови до изборот.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Да: Новите редовни професори ќе имаат реизбор по седум години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Да: Законот предвидува национално рангирање спроведено од МОН.
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Не е споменато
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Не е споменато
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Не е споменато
- Рацин.мк
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Не е споменато
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Да: Се најавува намалување на над 1.300 постојни програми.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Не е споменато
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Не е споменато
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Не е споменато
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Делумно: Се наведува дека дел од трудовите мора да се во овие бази.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Се предвидува модел со развојна и наградна компонента.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: Кандидатите ќе мора да објават најмалку шест до седум трудови.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Да: Предвиден е реизбор на редовните професори на секои седум години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Не е споменато
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Делумно: Се споменува воведување модуларност кај студиските програми.
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Не е споменато
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Не е споменато
- УМНО.МК
- Агенцијата за квалитет во високото образование ќе биде реорганизирана.
- Да: Се предвидува реорганизација и заживување на Агенцијата.
- Бројот на студиски програми ќе се намали од 1.300 поради неодржливост.
- Делумно: Се споменува укинување на програми со малку студенти.
- Буџетот за научно-истражувачка дејност е зголемен на 773 милиони денари.
- Да: Буџетот за научно-истражувачка дејност е 773 милиони денари.
- Докторски студии ќе организираат само првите четири рангирани универзитети.
- Не е споменато
- Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Да: Мандатот на ректорите се зголемува од три на четири години.
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на државните универзитети.
- Да: Најдобрите студенти ќе имаат предност како наставно-научен кадар.
- Најмалку 3 до 4 трудови мора да бидат во базите Web of Science или Scopus.
- Да: 3 до 4 трудови мора да бидат во Web of Science или Scopus.
- Новиот модел на финансирање вклучува компонента за успешност на универзитетите.
- Да: Предвидена е компонента за успешност за повеќе пари.
- Професорите од одредени општествени науки ќе бидат изземени од Web of Science.
- Не е споменато
- Професорите ќе мора да објавуваат 6 до 7 трудови за напредување во звање.
- Да: Обврска за објавување 6 до 7 научни трудови за избор во звање.
- Редовните професори ќе подлежат на реизбор на секои седум години.
- Да: Еднаш избрани редовни професори ќе имаат реизбор по 7 години.
- Се воведува национално рангирање на универзитетите спроведено од МОН.
- Не е споменато
- Се воведуваат модуларни студии каде студентите прво добиваат општа диплома.
- Не е споменато
- Се воведуваат стручни индустриски студии насочени кон пазарот на труд.
- Делумно: Се воведуваат стручни студии и кратки програми за знаења.
- Укинувањето на студиските програми нема да предизвика отпуштања на професори.
- Не е споменато
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | skopjeinfo.mk | Politika | УМНО.МК | MakPress - | puls24.mk | МКД.мк | Expres.mk | Trn.mk | Локално | Рацин.мк |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Весна Јаневска | Еднообразен неутрален приказ како предлагач на реформи. | Неутрално: Пренесени изјави и најави без мета-вреднување. | Неутрално: Претставена како предлагач на реформи и цитирана без вреднување. | Неутрално: Претставена како главен извор на информации и предлагач. | Неутрално: Говорник кој ги презентира законските измени на прес-конференција. | Неутрално: Главна говорничка, пренесува информации за реформи. | Неутрално: Главна говорничка, претставува законски измени без мета-оцена. | Неутрално: Говорник кој ги презентира законските измени. | Неутрално: Главна говорничка, пренесува планови за реформи без мета-вреднување. | Неутрално: Главниот говорник во текстот, пренесува информации. | Неутрално: Претставена како говорник и предлагач на законот. |
| Министерство за образование и наука (МОН) | Целосен консензус: институцијата е само технички спроведувач. | Неутрално: Информативно споменато во контекст на министерката. | Неутрално: Споменато во контекст на најавените законски измени. | Неутрално: Споменато во контекст на подготовка на законските решенија. | Неутрално: Информативно споменато како орган што ќе го спроведе рангирањето. | Неутрално: Информативно споменато преку министерката. | Неутрално: Информативно споменато како спроведувач на рангирањето. | Неутрално: Информативно споменато како предлагач на законите. | Неутрално: Споменато во контекст на функцијата на министерката. | Неутрално: Споменато како носител на реформите и рангирањето. | Неутрално: Информативно споменато во контекст на очекувањата. |
| Национално координативно тело за реформи | Акцент на пробоно ангажманот наспроти само техничка улога. | Не е споменато | Позитивно: Опишани како професори кои работеле пробоно на законите. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишани како професори кои работеле пробоно на законите. | Не е споменато | Позитивно: Истакнато дека работеле волонтерски на законите. | Позитивно: Истакнато дека 60 професори работеле пробоно на законите. | Неутрално: Споменато како изработувач на законските измени. | Не е споменато |
| Универзитет Св. Кирил и Методиј | Целосно отсуство на информации кај сите наведени извори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Правен факултет | Единствено како пример за модуларни студии, без други разлики. | Не е споменато | Неутрално: Посочен само како пример за воведување модуларни студии. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Искористен само како пример за новиот концепт на студии. | Не е споменато | Неутрално: Споменат само како пример за модуларност. | Неутрално: Искористен само како пример за новиот концепт на студии. | Не е споменато | Не е споменато |
| Шангајска ранг-листа | Критериум за квалитет и вработување наспроти статистички успех. | Неутрално: Спомената како статистички референт за успех. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како критериум за квалитет и вработување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како референца за потребни публикации. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Web of Science | Единствен критериум за наука, без разлики во третманот. | Неутрално: Спомената како база за научни трудови. | Не е споменато | Неутрално: Наведена како база за објавување научни трудови. | Неутрално: Спомената како база за научни трудови и критериум за напредување. | Не е споменато | Неутрално: Споменато како критериум и база за научни трудови. | Неутрално: Наведено како критериум за објавување трудови. | Не е споменато | Неутрално: Споменато како критериум за индексирање научни трудови. | Неутрално: Споменато како критериум за индексирање трудови. |
| Scopus | Единствен неутрален критериум за индексирање научни трудови. | Неутрално: Спомената како база за научни трудови. | Не е споменато | Неутрално: Наведена како база за објавување научни трудови. | Неутрално: Спомената како алтернативна база за објавување научни трудови. | Не е споменато | Неутрално: Споменато како алтернативна база за објавување трудови. | Неутрално: Наведено како критериум за објавување трудови. | Не е споменато | Неутрално: Споменато како критериум за индексирање научни трудови. | Неутрално: Споменато како критериум за индексирање трудови. |
| ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар) | Претежно игнориран; споменат само како неутрална алатка. | Неутрално: Информативно споменат како систем за закони. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како платформа за јавна дебата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како алатка за јавна расправа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Агенција за квалитет во високото образование | Критики за неработење наспроти најави за реорганизација. | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Критикувана за невршење евалуација во изминатите 5 години. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Оценета како нефункционална во изминатите години. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на најавена реорганизација. | Не е споменато |
| Национален совет за високо образование и наука | Речиси целосен медиумски молк; само УМНО.МК неутрално го бележи. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на добивање нови обврски. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Инженерски прстен | Преовладува позитивен став за вработување наспроти неутрален. | Неутрално: Споменат како критериум за предност при вработување. | Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување. | Неутрално: Споменат како критериум за предност при вработување. | Не е споменато | Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување. | Не е споменато | Позитивно: Добитниците се вреднуваат со предност при вработување. | Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување. | Позитивно: Добитниците се издвоени како кадар со предност при вработување. | Не е споменато |
| Собрание на Република Македонија | Третиран е исклучиво неутрално како формален законодавен орган. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато во контекст на очекувано усвојување на законите. | Не е споменато | Неутрално: Споменато во контекст на очекувано усвојување на законите. | Неутрално: Споменато како институција која треба да ги усвои законите. | Не е споменато | Не е споменато |
entities
- Весна Јаневска
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Национално координативно тело за реформи
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Правен факултет
- Шангајска ранг-листа
- Web of Science
- Scopus
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Агенција за квалитет во високото образование
- Национален совет за високо образование и наука
- Инженерски прстен
- Собрание на Република Македонија
key differences
- Scopus
- Единствен неутрален критериум за индексирање научни трудови.
- Web of Science
- Единствен критериум за наука, без разлики во третманот.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Критики за неработење наспроти најави за реорганизација.
- Весна Јаневска
- Еднообразен неутрален приказ како предлагач на реформи.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Претежно игнориран; споменат само како неутрална алатка.
- Инженерски прстен
- Преовладува позитивен став за вработување наспроти неутрален.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Целосен консензус: институцијата е само технички спроведувач.
- Национален совет за високо образование и наука
- Речиси целосен медиумски молк; само УМНО.МК неутрално го бележи.
- Национално координативно тело за реформи
- Акцент на пробоно ангажманот наспроти само техничка улога.
- Правен факултет
- Единствено како пример за модуларни студии, без други разлики.
- Собрание на Република Македонија
- Третиран е исклучиво неутрално како формален законодавен орган.
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Целосно отсуство на информации кај сите наведени извори.
- Шангајска ранг-листа
- Критериум за квалитет и вработување наспроти статистички успех.
source analyses
- Expres.mk
- Scopus
- Неутрално: Наведено како критериум за објавување трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Наведено како критериум за објавување трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Негативно: Оценета како нефункционална во изминатите години.
- Весна Јаневска
- Неутрално: Говорник кој ги презентира законските измени.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Неутрално: Споменат како алатка за јавна расправа.
- Инженерски прстен
- Позитивно: Добитниците се вреднуваат со предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато како предлагач на законите.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Позитивно: Истакнато дека работеле волонтерски на законите.
- Правен факултет
- Неутрално: Споменат само како пример за модуларност.
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато во контекст на очекувано усвојување на законите.
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Неутрално: Спомената како референца за потребни публикации.
- MakPress -
- Scopus
- Неутрално: Спомената како алтернативна база за објавување научни трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Спомената како база за научни трудови и критериум за напредување.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Говорник кој ги презентира законските измени на прес-конференција.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Не е споменато
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато како орган што ќе го спроведе рангирањето.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Не е споменато
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- Politika
- Scopus
- Не е споменато
- Web of Science
- Не е споменато
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Претставена како предлагач на реформи и цитирана без вреднување.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Споменато во контекст на најавените законски измени.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Позитивно: Опишани како професори кои работеле пробоно на законите.
- Правен факултет
- Неутрално: Посочен само како пример за воведување модуларни студии.
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- Trn.mk
- Scopus
- Не е споменато
- Web of Science
- Не е споменато
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Главна говорничка, пренесува планови за реформи без мета-вреднување.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Споменато во контекст на функцијата на министерката.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Позитивно: Истакнато дека 60 професори работеле пробоно на законите.
- Правен факултет
- Неутрално: Искористен само како пример за новиот концепт на студии.
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато како институција која треба да ги усвои законите.
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- puls24.mk
- Scopus
- Не е споменато
- Web of Science
- Не е споменато
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Главна говорничка, пренесува информации за реформи.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Позитивно: Добитниците се вреднувани со предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато преку министерката.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Позитивно: Опишани како професори кои работеле пробоно на законите.
- Правен факултет
- Неутрално: Искористен само како пример за новиот концепт на студии.
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато во контекст на очекувано усвојување на законите.
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- skopjeinfo.mk
- Scopus
- Неутрално: Спомената како база за научни трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Спомената како база за научни трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Пренесени изјави и најави без мета-вреднување.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Неутрално: Информативно споменат како систем за закони.
- Инженерски прстен
- Неутрално: Споменат како критериум за предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато во контекст на министерката.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Не е споменато
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Неутрално: Спомената како статистички референт за успех.
- Локално
- Scopus
- Неутрално: Споменато како критериум за индексирање научни трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Споменато како критериум за индексирање научни трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Неутрално: Спомената во контекст на најавена реорганизација.
- Весна Јаневска
- Неутрално: Главниот говорник во текстот, пренесува информации.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Позитивно: Добитниците се издвоени како кадар со предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Споменато како носител на реформите и рангирањето.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Неутрално: Споменато како изработувач на законските измени.
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- МКД.мк
- Scopus
- Неутрално: Споменато како алтернативна база за објавување трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Споменато како критериум и база за научни трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Главна говорничка, претставува законски измени без мета-оцена.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Не е споменато
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато како спроведувач на рангирањето.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Не е споменато
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- Рацин.мк
- Scopus
- Неутрално: Споменато како критериум за индексирање трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Споменато како критериум за индексирање трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Не е споменато
- Весна Јаневска
- Неутрално: Претставена како говорник и предлагач на законот.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Не е споменато
- Инженерски прстен
- Не е споменато
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Информативно споменато во контекст на очекувањата.
- Национален совет за високо образование и наука
- Не е споменато
- Национално координативно тело за реформи
- Не е споменато
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Не е споменато
- УМНО.МК
- Scopus
- Неутрално: Наведена како база за објавување научни трудови.
- Web of Science
- Неутрално: Наведена како база за објавување научни трудови.
- Агенција за квалитет во високото образование
- Негативно: Критикувана за невршење евалуација во изминатите 5 години.
- Весна Јаневска
- Неутрално: Претставена како главен извор на информации и предлагач.
- ЕНЕР (Единствен национален електронски регистар)
- Неутрално: Информативно споменат како платформа за јавна дебата.
- Инженерски прстен
- Неутрално: Споменат како критериум за предност при вработување.
- Министерство за образование и наука (МОН)
- Неутрално: Споменато во контекст на подготовка на законските решенија.
- Национален совет за високо образование и наука
- Неутрално: Споменат во контекст на добивање нови обврски.
- Национално координативно тело за реформи
- Не е споменато
- Правен факултет
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Универзитет Св. Кирил и Методиј
- Не е споменато
- Шангајска ранг-листа
- Неутрално: Спомената како критериум за квалитет и вработување.
Извори
- articles
- article order
- 12
- body
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, најави министерката за образование и наука, Весна Јаневска. Таа вчера на прес-конференцијата ги објаснуваше новините во новопредложените закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно - истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста. - Споделувам убава вест за студентите што студираат со стипендија од државата на најдобрите 100 светски универзитети или, пак, студираат во Македонија и се добитници на "Инженерски прстен" или се прогласени за најдобри студенти на Универзитетот. Тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно-научен кадар, најави Јаневска. Таа објасни дека е утврден нов начин на финансирање на високообразовните установи при што е предвидена развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. -Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно, затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме, порача министерката.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-07T10:35:06
- source
- skopjeinfo.mk
- title
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети
- url
- https://skopjeinfo.mk/najdobrite-studenti-kje-imaat-prednost-pri-vrabotuvanjeto-na-drzhavnite-univerziteti
- article order
- 28
- body
- Драстично кратење на студиските програми: Реформа или удар врз високото образование? Со најавата за радикално намалување на бројот на студиски програми, министерката за образование и наука Весна Јаневска отвори сериозна дебата за иднината на високото образование во Македонија. Иако реформата се претставува како неопходен чекор кон квалитет и функционалност, критичарите предупредуваат дека зад бројките и законските измени се крие ризик од централизација, маргинализација на помалите факултети и стеснување на академската автономија. Министерката Јаневска оцени дека е неодржливо во државата да функционираат над 1.300 студиски програми, од кои дел имаат само 2, 3 или 5 запишани студенти. Според неа, новите измени на Законот за високо образование ќе доведат до самоукинување на дел од програмите, додека други ќе бидат затворени по сила на закон, со цел универзитетите "брзо да се прилагодат на новите услови". Клучна новина е воведувањето на модуларни студии, при што студентите во првите години ќе добиваат општа диплома, а дури потоа ќе се насочуваат кон потесни области. Како пример беше посочен Правниот факултет, каде сите студенти би дипломирале како правници, а специјализацијата би следела подоцна. Иако министерката уверува дека укинувањето на студиските програми нема автоматски да значи губење работни места за професорите, таа призна дека системот се соочува со сериозна нерамнотежа - истовремено превработеност и недостиг на кадар. Вработувањата, најави таа, ќе се вршат строго според систематизација. Реформскиот пакет опфаќа три закони - за високо образование, за квалитет и за научно-истражувачка дејност - подготвени од Национално координативно тело составено од околу 60 професори кои работеле пробоно. Меѓу новините се и построги критериуми за избор во наставни звања, национално рангирање на универзитетите, поголемо финансирање за оние со повисоки стандарди и воведување индустриски студии насочени кон пазарот на труд. Дополнително, предност при вработување како наставно-научен кадар ќе имаат студенти кои студирале со државна стипендија на најдобрите 100 универзитети во светот, како и добитници на Инженерскиот прстен и прогласени за најдобри студенти. Иако официјалната цел е "поквалитетно, поконкурентно и пофункционално високо образование", останува отворено прашањето дали реформите ќе донесат суштински напредок - или ќе се сведат на административно кратење без долгорочна визија за академскиот развој.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-07T08:19:32
- source
- Politika
- title
- РЕФОРМА СО АРИТМЕТИКА НАМЕСТО ВИЗИЈА: ШТО НАВИСТИНА НОСИ ПЛАНОТ НА ЈАНЕВСКА?
- url
- https://politika.com.mk/archives/52719
- article order
- 5
- body
- Зголемување на мандатот на ректорите од три на четири години, укинување на студиски програми каде студираат по неколку студенти, реизбор на редовните професори на 7 години, предност за вработувања на најдобрите студенти се дел од новините што ги предвидуваат новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно-истражувачка дејност кои вчера ги претстави министерката за образование и наука Весна Јаневска. Првите два од понеделникот се објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста. Нацрт-документите веќе отвораат дискусии во јавноста. Јаневска рече дека во подготовката на предлозите учествувале повеќе од 60 професори, засегнати институции и установи, претставници на студентите, стручни лица и експерти во соработка со правници од Министерството за образование и наука подготви. Таа посочи дека студентите кои со државна стипендија студираат на еден од најдобрите 100 светски универзитети според Шангајската листа, или студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен, или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот, ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно-научен кадар. Ќе биде воведен нов начин на финансирање на високообразовните установи. Предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. - Ова ќе ја стимулира конкуренцијата кој носи квалитет. Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање доцент, вонреден или редовен професор, зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of Science или Scopus. За еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1.000 на Шангајската ранг-листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт-фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме - рече Јаневска. За професорите кои се затекнати при избор во звања, ќе има олеснувања на постапката. Предлог-законот предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. Еднаш избрани редовни професори ќе имаат реизбор по 7 години. Оние кои се веќе се избрани во редовни професори, нема да бидат опфатени со овој закон, а академската заедница станува единствена на целата територија. Мандатот на ректорите ќе биде 4 години, наместо сегашните 3, а се менува и моделот за избор на ректор. Законот предвидува да се воведат и стручни студии од прв, втор и трет циклус со проодност кон академски студии, како и кратки стручни програми за стекнување на специјалистички знаења. Националниот совет за високо образование и наука пак, добива повеќе обврски. Буџетот за поддршка на научно-истражувачката дејност бил 380 милиони денари во 2024 година, а годинава е 773 милиони денари. Според Јаневска, паралелно со ЗВО неопходно е да се донесе и нов закон за квалитет во високото образование и научно истражувачката дејност, со кој се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет, која во изминатите 5 години постоење, вршеше само акредитација на студиски програми, но не и евалуација. - Наместо два одбора за акредитација и за евалуација, ќе има еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Ќе се дефинираат постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно-истражувачките субјекти - рече Јаневска. Предлог-законот за научно-истражувачка дејност предвидува типови на научни установи, доделување на средства за научно-истражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност, јасно дефинирање на постапки за избор во научни звања на истражувачите и слично.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-07T07:13:22
- source
- УМНО.МК
- title
- Предност при вработување за најдобрите студенти, ректорите со подолг мандат
- url
- https://umno.mk/prednost-pri-vrabotuvanje-za-najdobrite/
- article order
- 16
- body
- Универзитетските професори од неколку области од општествените науки - филологија, фолклор, археологија, етнологија и национална историја - ќе бидат изземени од обврската за објавување трудови во списанија со импакт-фактор од базата на Web of science како обврска за напредување во повисоко звање затоа што достапни им се помал бројот списанија со фактор на влијание во оваа научна база и поради тоа ќе им биде потешко да го исполнат критериумот што се предвидува со новиот закон за виско образование. Наместо тоа, тие ќе може да објавуваат во списанија со импакт-фактор во базата Scopus. Министерката Весна Јаневска на прес-конференција денеска рече дека во базата на Web of science има речиси 1.300 списанија што објавуваат трудови од општествените науки. - Бидејќи сакаме постепено и во континуитет да ги правиме промените за добивање квалитет во високото образование, решивме овие науки да ги исклучиме од Web of science и тие ќе може да објавуваат во списанија со импакт-фактор во базата Scopus. Тоа е големо олеснување имајќи разбирање за приспособувачкиот период во кој наставниците ќе треба да ги постигнат резултатите што сега законот ќе ги бара од нив - рече Јаневска. Напредувањето во звања е меѓу поважните новини во новиот закон за високо образование затоа што со зајакнуваат критериумите. Секој што ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега, во зависност од звањето, ќе има обврска до изборот да изработи и објави од шест до седум научни труда. Три-четири од нив треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of science или Scopus. За професорите што ќе бидат затекнати при изборот во звања ќе има олеснувања на постапката. Новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа при секој нареден избор. По усвојувањето на законот, избраните редовни професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години. Тие што се веќе избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон. Според новиот закон за високо образование, докторски (трет циклус) студии ќе може да организираат првите четири рангирани универзитети во државава откога ќе се направи првото национално рангирање, што се очекува една година по донесувањето на законот. Министерката Јаневска посочи дека дотогаш тие ќе работат како и до сега. - Овој закон првпат предвидува национално рангирање, кое ќе го спроведе МОН. Додека да се спроведе првото национално рангирање, останува така како што е досега. Ние им даваме и други услови, на пример: да постојат десет години, нивните научници да имаат објавено најмалку 500 труда, да имаат по тројца ментори за секоја студиска програма и уште неколку други што ќе треба да ги исполнат, без оглед дали се први или последни на ранг-листата. Ова ќе потттикне натпревар меѓу универзитетите, што е исклучително значајно, и ако сите ги исполнат овие услови, сите ќе добијат можност за докторски студии. Се надевам дека во догледно време, за неколку години, сите јавни универзитети ќе успеат да ги постигнат овие услови - рече министерката Јаневска на прес-конференцијата, на која го претстави пакетот од три закони за високото образование и за научноистражувачката дејност.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-07T00:35:31
- source
- MakPress -
- title
- Универзитетски професори од неколку општествени науки ќе бидат изземени од критериумот за научни трудови во Web of science - MakPress
- url
- https://makpress.mk/2026/02/07/univerzitetski-profesori-od-nekolku-opshtestveni-nauki-ke-bidat-izzemeni-od-kriteriumot-za-nauchni-trudovi-vo-web-of-science/
- article order
- 22
- body
- Министерката за образование и наука Весна Јаневска најави драстично намалување на бројот на студиски програми на универзитетите, оценувајќи дека е неприфатливо во државата да функционираат програми со по само неколку студенти. Според неа, во моментов на универзитетите се реализираат над 1.300 студиски програми, меѓу кои има и такви со по 2, 3 или 5 запишани студенти, што, како што рече, е неодржливо. "Со новите измени на Законот за високо образование очекуваме значително намалување на бројот на студиски програми. Дел од нив ќе се самоукинат, а дел ќе бидат затворени по сила на закон, бидејќи јавните високообразовни установи ќе мора брзо да се прилагодат на новите услови", изјави Јаневска на денешната прес-конференција. Таа појасни дека новиот концепт предвидува модуларни студии, при што студентите ќе добиваат општа диплома во првите години, а потоа ќе се насочуваат кон потесни области. "На пример, сите студенти на Правниот факултет ќе добиваат диплома за дипломиран правник. Првите две години ќе бидат исти за сите, а потоа ќе се специјализираат - кривично, граѓанско, римско право и слично. Овој принцип ќе важи и за другите факултети", рече Јаневска. Министерката увери дека укинувањето на студиските програми нема да значи автоматско губење на работните места за професорите, но призна дека постои сериозен проблем со нерамномерната распределба на кадарот. "Имаме и превработеност и недостиг на професори. Вработувањата ќе се вршат строго по систематизација, за да нема ниту премалку, ниту премногу наставен кадар", додаде таа. Новите законски решенија - Законот за високо образование, Законот за квалитет во високото образование и Законот за научно-истражувачка дејност - ги подготвило Националното координативно тело за реформи во високото образование, составено од околу 60 професори кои работеле пробоно. Една од новините е и тоа што предност при вработување како наставно-научен кадар ќе имаат студенти кои со државна стипендија студирале на најдобрите 100 универзитети во светот, како и добитниците на Инженерскиот прстен и прогласените за најдобри студенти. Дополнително, се воведуваат построги критериуми за избор во наставно звање, поголемо финансирање за универзитетите што ќе исполнуваат повисоки стандарди, национално рангирање на универзитетите и воведување стручни, односно индустриски студии, кои ќе бидат понасочени кон потребите на пазарот на труд. "Целта е поквалитетно, поконкурентно и пофункционално високо образование", порача Јаневска, изразувајќи очекување Собранието да ги усвои сите три закони.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T20:53:46
- source
- puls24.mk
- title
- Јаневска најави "чистка" на факултетите: Студиски програми со 2-3 студенти ќе се укинат или ќе се затворат со закон
- url
- https://puls24.mk/%d1%98%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d0%b2%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%bd%d0%b0%d1%98%d0%b0%d0%b2%d0%b8-%d1%87%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%ba%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d1%84%d0%b0%d0%ba%d1%83%d0%bb%d1%82%d0%b5/
- article order
- 17
- body
- Министерката Весна Јаневска на прес-конференција денеска рече дека во базата на Веб оф сајнс има околу 1.300 списанија што објавуваат трудови од општествени науки. "Бидејќи сакаме постепено и во континуитет да ги правиме промените за добивање квалитет во високото образование, решивме овие науки да ги исклучиме од Веб оф сајанс и тие ќе може да објавуваат во списанија со импакт-факјтор во базата Сопус. Тоа е големо олеснување, имајќи разбирање за приспособувачкиот период во кој наставниците ќе треба да ги постигнат резултатите што сега законот ќе ги бара од нив", рече Јаневска. Напредувањето во звања е меѓу поповажните новини во новиот закон за високото образование затоа што со зајакнуваат критериумите. Секој што ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега, во зависност од звањето, ќе има обврска до изборот да изработи и објави од шест до седум научни трудови. Три до четири од нив треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of science или Scopus. За професорите коишто ќе бидат затекнати при избор во звања ќе има олеснувања на постапката. Новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. По усвојување на законот, избраните редовни професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години. Тие што се веќе избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон. Според новиот закон за високото образование, докторски (трет циклус) студии ќе може да организираат првите четири рангирани универзитети во државава откога ќе се направи првото национално рангирање што се очекува една година по донесувањето на законот. Министерката Јаневска посочи дека дотогаш тие ќе работат како и до сега. "Овој закон првпат предвидува национално рангирање кое ќе го спроведе МОН. Додека да се спроведе првото национално рангирање останува така како што е досега. Ние им даваме и други услови, на пример: да постојат десет години, нивните научници да имаат објавено најмалку 500 трудови, да имаат по тројца ментори за секоја студиска програма и уште неколку други кои ќе треба да ги исполнат, без оглед дали се први или последни на ранг-листата. Ова ќе потттикне натпревар меѓу универзитетите што е исклучително значајно и ако сите ги исполнат овие услови, сите ќе добијат можност за докторски студии. Се надевам дека во догледно време, за неколку години, сите јавни универзитети ќе успеат да ги постигнат овие услови", рече министерката Јаневска на прес-конференцијата на која ги претстави пакетот три закони за високото образование и за научноистражувачка дејност.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T20:29:45
- source
- МКД.мк
- title
- Универзитетски професори од неколку општествени науки ќе бидат изземени од критериумот за научни трудови во Веб оф сајнс - МКД.МК
- url
- https://mkd.mk/makedonija/univerzitetski-profesori-od-nekolku-opshtestveni-nauki-kje-bidat-izzemeni-od-kriteriumot-za-nauchni-trudovi-vo-veb-of-sajns/
- article order
- 27
- body
- Овие предлог-закони, изработени со учество на националното координативно тело составено од над 60 професори (кои работеле волонтерски), веќе се ставени на јавна расправа преку Единствениот национален електронски регистар (ЕНЕР), каде што засегнатите страни можат да даваат сугестии. Министерката за образование и наука Весна Јаневска денеска на прес-конференција ги презентираше клучните новини во трите нови законски решенија што се подготвуваат: Законот за високо образование, Законот за квалитет во високото образование и Законот за научно-истражувачка дејност. Овие предлог-закони, изработени со учество на националното координативно тело составено од над 60 професори (кои работеле волонтерски), веќе се ставени на јавна расправа преку Единствениот национален електронски регистар (ЕНЕР), каде што засегнатите страни можат да даваат сугестии. Според Јаневска, сегашниот Закон за високо образование создаде повеќе проблеми отколку што реши, особено поради нефункционалната Агенција за квалитет, која во последните години главно се ограничуваше на акредитација, без вистинска евалуација. Новите закони имаат за цел да го подигнат квалитетот, да ја зголемат одговорноста и да ја поттикнат конкуренцијата меѓу универзитетите. Клучни новини и промени: Драстично намалување на студиските програми - Во моментов постојат над 1.300 програми, меѓу кои многу со само 2, 3 или 5 студенти, што министерката го оцени како неприфатливо. Очекува многу програми да се самоукинат или да бидат затворени по сила на закон. Јавните високообразовни установи ќе мора брзо да се прилагодат, што може да резултира со затворање на дел од нив. Модуларност на студиите - Студентите на ист факултет (на пр. Правен) ќе имаат заеднички прв циклус (првите две години), по што ќе се специјализираат (кривично, граѓанско, меѓународно право итн.). Ова ќе важи за сите факултети. Воведување стручни студии - Ќе се воведат стручни (индустриски) програми со 180 кредити (3 години), со можност за продолжување на академски студии (до 240 кредити) и докторски. Ова е во согласност со европските практики и ќе подготвува кадар директно за пазарот на трудот во компаниите, без задолжителен академски напредок. Студентите ќе можат да преминуваат меѓу стручни и академски студии, а дипломите од странство (вкл. стручни докторски) ќе се признаваат полесно. Построги критериуми за професори - За избор во звање, професорот ќе мора да објави минимум 6 трудови, од кои 4 во списанија со импакт-фактор во Web of Science или Scopus. Очекува дека ова ќе го зголеми бројот на квалитетни публикации (сега имаме 300-500 годишно, а за Шангајската листа се бараат околу 1.200).Професорите ќе одат на реизбор на секои 7 години. Затекнатите во звање ќе имаат олеснувања и нема да бидат целосно опфатени со новите правила. Предност при вработување - Студентите што студирале на топ-100 универзитети во светот со стипендија, добитници на Инженерски прстен или прогласени за најдобри, ќе имаат приоритет при вработување како наставно-научен кадар на факултетите. Финансирање и конкуренција - Повеќе средства за универзитети што ќе исполнат повисоки критериуми. Буџетот за истражувања е зголемен на 773 милиони денари (двојно повеќе од претходно). Платите на професорите беа зголемени за 14 % лани. Други новини - Мандатот на ректорот се продолжува на 4 години. Се воведуваат одбори за доверба за поголема транспарентност и отчетност. Агенцијата за квалитет ќе добие посилна улога со реорганизација. Јаневска истакна дека нема да има масовни отпуштања на професори, туку ќе се реши проблемот со нерамномерна распределба на катедрите, превработеност на некои и недостиг на други. Вработувањата ќе се вршат по систематизација. Очекува Собранието брзо да ги усвои законите, а реформите се дел од пошироката Стратегија за образование 2026-2032.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T17:43:31
- source
- Expres.mk
- title
- Нови закони за високо образование: Модуларност, стручни студии и построги критериуми за професори
- url
- https://expres.mk/makedonija/novi-zakoni-za-visoko-obrazovanie-modularnost-struchni-studii-i-postrogi-kriteriumi-za-profesori/
- article order
- 26
- body
- Целта е поквалитетно, поконкурентно и пофункционално високо образование", порача Јаневска, изразувајќи очекување Собранието да ги усвои сите три закони. Министерката за образование и наука Весна Јаневска најави драстично намалување на бројот на студиски програми на универзитетите, оценувајќи дека е неприфатливо во државата да функционираат програми со по само неколку студенти. Според неа, во моментов на универзитетите се реализираат над 1.300 студиски програми, меѓу кои има и такви со по 2, 3 или 5 запишани студенти, што, како што рече, е неодржливо. "Со новите измени на Законот за високо образование очекуваме значително намалување на бројот на студиски програми. Дел од нив ќе се самоукинат, а дел ќе бидат затворени по сила на закон, бидејќи јавните високообразовни установи ќе мора брзо да се прилагодат на новите услови", изјави Јаневска на денешната прес-конференција. Таа појасни дека новиот концепт предвидува модуларни студии, при што студентите ќе добиваат општа диплома во првите години, а потоа ќе се насочуваат кон потесни области. "На пример, сите студенти на Правниот факултет ќе добиваат диплома за дипломиран правник. Првите две години ќе бидат исти за сите, а потоа ќе се специјализираат - кривично, граѓанско, римско право и слично. Овој принцип ќе важи и за другите факултети", рече Јаневска. Министерката увери дека укинувањето на студиските програми нема да значи автоматско губење на работните места за професорите, но призна дека постои сериозен проблем со нерамномерната распределба на кадарот. "Имаме и превработеност и недостиг на професори. Вработувањата ќе се вршат строго по систематизација, за да нема ниту премалку, ниту премногу наставен кадар", додаде таа. Новите законски решенија - Законот за високо образование, Законот за квалитет во високото образование и Законот за научно-истражувачка дејност - ги подготвило Националното координативно тело за реформи во високото образование, составено од околу 60 професори кои работеле пробоно. Една од новините е и тоа што предност при вработување како наставно-научен кадар ќе имаат студенти кои со државна стипендија студирале на најдобрите 100 универзитети во светот, како и добитниците на Инженерскиот прстен и прогласените за најдобри студенти. Дополнително, се воведуваат построги критериуми за избор во наставно звање, поголемо финансирање за универзитетите што ќе исполнуваат повисоки стандарди, национално рангирање на универзитетите и воведување стручни, односно индустриски студии, кои ќе бидат понасочени кон потребите на пазарот на труд. "Целта е поквалитетно, поконкурентно и пофункционално високо образование", порача Јаневска, изразувајќи очекување Собранието да ги усвои сите три закони.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T17:27:23
- source
- Trn.mk
- title
- Јаневска најави "чистка" на факултетите - Trn.mk
- url
- https://trn.mk/janevska-najavi-chistka-na-fakultetite-studiski-programi-so-2-3-studenti-kje-se-ukinat-ili-kje-se-zatvorat-so-zakon/
- article order
- 24
- body
- Министерката за образование и наука, Весна Јаневска, најави дека со новите законски измени во високото образование ќе дојде до значително намалување на бројот на студиски програми, посочувајќи дека постоењето програми со по два, три или пет студенти е неприфатливо. Според неа, во моментов универзитетите во земјава реализираат над 1.300 студиски програми, а дел од нив, поради недоволен интерес, ќе се самоукинат или ќе бидат затворени по сила на закон, откако јавните високообразовни установи ќе мора да се прилагодат на новите критериуми. Јаневска информираше дека новите решенија се предвидени со измените на Законот за високо образование, Законот за квалитет во високото образование и Законот за научно-истражувачка дејност, кои ги изработило Националното координативно тело за реформи во високото образование, составено од над 60 професори ангажирани на пробоно основа. Како една од клучните новини, министерката ја најави воведувањето на модуларен систем на студии. Според овој модел, студентите во првите две години ќе следат заедничка наставна програма, по што ќе се насочуваат кон конкретни области, решение кое ќе важи за сите факултети. Таа нагласи дека укинувањето на студиски програми нема да значи отпуштања на професори, туку ќе се воведе порамномерна распределба на кадарот, поради постоечката нерамнотежа меѓу катедрите, каде на едни места има вишок, а на други недостиг од наставен кадар. Во делот на вработувањата, Јаневска најави дека предност ќе имаат студентите кои со државна стипендија студирале на најдобрите 100 универзитети во светот, добитниците на Инженерскиот прстен и прогласените најдобри студенти, кои ќе можат полесно да се вклучат како наставно-научен кадар на факултетите. Дополнително, таа истакна дека ќе се стимулира конкуренцијата меѓу универзитетите преку зголемено финансирање за оние кои ќе исполнуваат повисоки критериуми. Професорите кои ќе аплицираат за избор во звање ќе имаат обврска да објават најмалку шест научни трудови, од кои четири во списанија индексирани во "Веб оф сајанс" или "Скопус". Со законските измени се предвидува и продолжување на мандатот на ректорите од три на четири години, активирање одбори за доверба со цел поголема транспарентност, како и реорганизација на Агенцијата за квалитет во високото образование. Јаневска информираше дека платите во секторот се зголемени за 14 отсто во текот на минатата година, а буџетот за научно-истражувачка дејност годинава изнесува 773 милиони денари, што е двојно повеќе од претходно. Како новина се најавува и воведување национално рангирање на универзитетите, кое ќе го спроведува Министерството за образование и наука, како и воведување стручни студии, со цел подобро усогласување на образованието со потребите на пазарот на труд.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T16:50:02
- source
- Локално
- title
- Јаневска најави реформи во високото образование
- url
- https://lokalno.mk/janevska-najavi-reformi-vo-visokoto-obrazovanie-studiskite-programi-so-mal-broj-studenti-kje-se-ukinuvaat/
- article order
- 29
- body
- Укинување на студиски програми со по двајца или тројца студенти, построги критериуми за академско напредување и реизбор на редовните професори на секои седум години се дел од измените предвидени со Предлог-законот за високо образование, што денеска го презентираше министерката за образование и наука Весна Јаневска. Според неа, реформите се неопходни затоа што Законот од 2018 година создал повеќе проблеми отколку решенија, но дел од мерките веќе отвораат дилеми за нивната примена и последиците врз универзитетите. Законот предвидува нов модел на финансирање со развојна и наградна компонента, како и заострување на условите за избор во академски звања. Кандидатите за доцент, вонреден и редовен професор ќе мора да објават најмалку шест до седум научни трудови, од кои дел во списанија индексирани во Web of Science и Scopus. Најавена е и реформа на студиските програми преку воведување модуларност, со цел намалување на над 1.300 постојни програми, од кои дел функционираат со минимален број студенти. Министерството очекува дел од програмите сами да се затворат или да бидат укинати по сила на закон. Иако целта е подобрување на квалитетот и отчетноста во високото образование, останува прашањето дали универзитетите ќе имаат капацитет брзо да се прилагодат без дополнителни кадровски и институционални потреси.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T16:42:57
- source
- Рацин.мк
- title
- Kратење на студиски програми и хаос за студентите? - Рацин.мк
- url
- https://racin.mk/vesti/nova-reforma-vo-visokoto-obrazovanie-kratene-programi-i-haos-za-studentite/
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 18
- body
- Студентите кои со државна стипендија студираат на најдобрите 100 универзитети во светот, или пак, се добитници на Инжинерски прстен или се прогласени за најдобри студенти, ќе имаат предност во вработување на факултет како наставно-научен кадар, рече Јаневска Нашите универзитети спроведуваат над 1.300 студиски програми и притоа има студиски програми со по 2, 3, 5 студенти што е неприфатливо. Тој систем на такво студирање ќе го промениме. Со новите измени во Законот за високо образование, очекуваме драстично намалување на студиските програми. Бидејќи многу брзо ќе треба сите јавни високообразовни установи да се прилагодат на овие услови, очекуваме дека многу голем број од нив ќе се замозатворат или ќе бидат затворени по сила на закон. Ова го изјави денеска министерката за образование и наука Весна Јаневска, зборуваќи за новините кои се предвидени со новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование, како и законот за научно-истражувачка дејност. "Ќе воведеме модуларност, на пример, сите студенти завршуваат Правен факултет добиваат диплома за дипломиран правник. Првите две години ќе бидат исти за сите идни правници, но потоа студентот ќе се усмери, на пример, на кривично, граѓанско, римско право. И тоа ќе важи за сите други факултети. Не очекувам укинувањето на студиски програми да остави без работа професори. Има друг проблем, има нерамномерна распределба на катедрите и институтите. Имаме Превработеност и недостиг на професори. Вработувањата ќе оди по систематизација за да немаме премалку или премногу професори", рече Јаневска на денешната прес-конференција. Новите закони ги работело националното координативно тело за реформи во високото образование составено од 60 професори кои работеле пробоно. "Изработени се три нови законски решенија. Сегашниот Закон за високо создаде повеќе проблеми отколку што реши. Агенцијата за квалитет на високото образование не ја вршеше својата функција и не спроведе евалуација. Во науката има многу новини кои сегашниот закон не ги интересираше. Во изработката на новите законски решенија учествуваа над 60 лица, кои пробоно помогнаа во креирањето на регулативата. Ги имаме првите нацрт-верзии од кои двете - Закон за високо образование и Закон за квалитет се објавени на ЕНЕР и достапни за сугестии", информира Јаневска. Една од новнините е студентите кои со стипендија студираат на најдобрите 100 универзитети во светот, или пак, се добитници на Инжинерски прстен или се прогласени за најдобри студенти, да имаат предност во вработување на факултет како наставно-научен кадар. "Ќе има повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат повисоки критериуми, со тоа ќе се стимулира конкуренцијата. Секој професор кој ќе аплицира за избор во звање, ќе има обврска да изработи и објави најмалку 6 трудови од кои 4 треба да се објавени во списание со импакт-фактот "Веб оф сајанс" или "Скопус". Светската статистика вели дека за еден универизтет да се најде на Шангајската листа, треба да има 1.200 трудови со фактор на влијание. Кај нас бројката е 300 до 500 и тоа не смее да продолжи да е така", додаде Јаневска. Еден наставник може да остане во исто звање ако исполнува услови, а оние професори кои веќе се избрани во звање, нема да бидат опфатени со овој закон. "Мандатот на ректорот ќе трае 4 години наместо досегашните 3. За да биде транспарентна работата на универзитетите ќе активираме одбори за доверба, кои се тело за отчетност за работата", додаде таа. Министерката кажа дека платите се зголемени лани за 14 отсто, а зголемен е и буџетот за истражувања на 773 милиони денари оваа година, што е двојно од досегашниот буџет. Со новините се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет која изминатите 5 години вршела само акредитација на студиски програми. Според надлежните, новата организациска поставеност се очекува да биде подобра и да даде подобри резултати "Законот за научно-истражувачка дејност предвидува доделување пари за научни проекти, финансисрање на научни институти, јасно дефинирање на постапките за избор во научно звање на истражувачите. Очекуваме Собранието да ги усвои сите три закони", рече Јаневска. Таа најави дека ќе има и национално рангирање на универзитети кое ќе го прави МОН. "Она што го има во ЕУ, а ние досега го немавме, е воедување на стручни студии. Ако сакате да завршите Машински факултет, 4 години траат студиите плус една година втор циклус, ќе се стекнете со 300 кредити. И така беше досеа. Секаде во светот постојат стручни или индустриски студии, тоа се луѓе кои се подготвуваат за пазарот на труд и не се заинтересирани за академски напредок или вработување академско, тоа се луѓе потребни во компаниите. Тие може да завршат и да се стекнат со 180 кредити стручни студии, а потоа да одат на 240 и потоа да одат на докторски студии. Тоа кај нас го немаше. На компанијата ѝ треба таков кадар. За студентите е значајно што тие од стручни може да преминат на академски студии. Одреден број на луѓе кои веќе излегле надвор од МКД и завршиле докторски стручни студии, немавме начин да им ги признаеме знањата. Тие ќе си работат во индустријата, а може да бидат и предавачи во средно стручно, па дури може да ги ангажираат и факултетите. Тоа се поусмерени знаења отколку што се академските", појасни Јаневска.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T15:25:37
- source
- meta.mk
- title
- Јаневска: Очекувам студиските програми со по 2-3 студенти да се самоукинат или ќе бидат затворени по сила на закон
- url
- https://meta.mk/janevska-ochekuvam-studiskite-programi-so-po-2-3-studenti-da-se-samoukinat-ili-kje-bidat-zatvoreni-po-sila-na-zakon/
- article order
- 19
- body
- Министерката за образование Весна Јаневска најави дека најуспешните студенти ќе добијат предност при вработување на државните универзитети како наставно-научен кадар. Таа на прес-конференција ги претстави предложените законски измени во областа на високото образование, квалитетот во науката и научно-истражувачката дејност, од кои дел веќе се објавени на ЕНЕР и се отворени за јавни коментари. Според најавите, оваа можност ќе се однесува на студентите кои студираат со државна стипендија на некој од првите 100 универзитети во светот, добитниците на "Инженерски прстен", како и студентите прогласени за најдобри на своите универзитети во Македонија. Предложените законски измени предвидуваат и нов модел на финансирање на универзитетите, со развојна компонента и дополнителна поддршка за институциите што ќе постигнуваат подобри резултати. Целта е да се поттикне повисок квалитет во наставата и научната работа. Министерката најави и построги критериуми за напредување во академските звања. Кандидатите за доцент, вонреден и редовен професор ќе треба да имаат објавено шест до седум научни трудови, при што дел од нив мора да бидат во списанија со импакт-фактор индексирани во Web of Science или Scopus. Таа посочи дека македонските универзитети годишно објавуваат значително помалку научни трудови отколку што е потребно за подобро рангирање на меѓународните листи. Законот предвидува и одредени олеснувања за професорите кои веќе се во постапка за избор во звање, како и можност наставник да остане во исто звање доколку ги исполнува условите при секој реизбор. Во иднина редовните професори ќе се реизбираат на секои седум години, додека оние што веќе го имаат тоа звање нема да бидат опфатени со новите правила. Мандатот на ректорите се предлага да се продолжи на четири години, а ќе се менува и моделот на нивен избор. Во однос на областите од општествените науки, министерката рече дека се предвидени прилагодени услови. Одредени дисциплини, како филологија, национална историја, фолклор, археологија и етнологија, ќе можат да објавуваат трудови во списанија индексирани во Scopus, што треба да го олесни периодот на приспособување кон новите стандарди. Јаневска најави и можност за намалување на бројот на високообразовни институции, како и воведување модуларен систем на студии. Според тој модел, првите години од студирањето ќе бидат заеднички за сите студенти на одредена насока, а подоцна ќе следува специјализација во рамки на студиската програма.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T15:20:50
- source
- СКОПСКО ЕХО
- title
- Јаневска: Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување на универзитетите
- url
- https://skopskoeho.mk/janevska-najdobrite-studenti-kje-imaat-prednost-pri-vrabotuvanje-na-univerzitetite/
- article order
- 9
- body
- Најдобрите студенти ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, најави денеска министерката за образование Весна Јаневска. Таа на прес-конференцијата ги објаснуваше новините во новопредложените закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно - истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста. - Споделувам убава вест за студентите што студираат со стипендија од државата на најдобрите 100 светски универзитети или, пак, студираат во Македонија и се добитници на "Инженерски прстен" или се прогласени за најдобри студенти на Универзитетот. Тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно-научен кадар - најави министерката Јаневска. Таа објасни дека е утврден нов начин на финансирање на високообразовните установи при што е предвидена развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. -Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно, затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме - порача министерката. Информираше дека за професорите кои се затекнати при избор во звања, ќе има олеснувања на постапката, како и дека новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. Еднаш избрани редовни професори во иднина, по усвојување на законот, ќе имаат реизбор по 7 години. Оние кои се веќе се избрани во редовни професори, нема да бидат опфатени со овој закон, а академската заедница станува единствена на целата територија. Мандатот на ректорите ќе биде 4 години, наместо сегашните 3, а се менува и моделот за избор на ректор. На новинарско прашање околу реакциите во јавноста дека дел од младите кадри од областа на општествените науки тешко ќе може да ги исполнат тие услови, министерката рече дека се предвидени посебни услови за нив. - Во базата на Web of science има околу 1.300 списанија што објавуваат трудови од областа на општествените науки. Но, бидејќи сакаме постепено да ги правиме реформите за да добиеме квалитет, решивме да ги исклучиме областите филологија, национална историја, фолклор, археологија и етнологија од Web of science и рековме дека тие можат да објавуваат во списанија со импакт фактор во базата на Scopus. Тоа е големо олеснување и разбирање за периодот на приспособување во кој наставниците ќе треба да ги постигнат резултатите што ќе ги бара сега законот од нив - потенцира министерката. Таа рече и дека по донесувањето на новата законска регулатива во земјава може да се очекува и намалување на бројот на високообразовните институции. Врзано за студиските програми на кои има мал број на студенти таа рече дека заедно со универзитетите се договориле да се промени систем на таквото студирање. -Новиот закон го предвидува тоа и ќе воведеме модуларност. Тоа, на пример, значи дека сите студенти што завршуваат правен факултет добиваат диплома за дипломиран правник. Првите две години од студирањето ќе бидат исти за сите студенти, а во вторите две години студентите се насочувани. Тоа ќе важи за сите други факултети - објасни Јаневска. (Б.Ѓ.) Наместо два одбора за еваулација еден Совет -Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно - истражувачките субјекти и така натаму. Анализиравме структури на ваков тип институции во други земји и цениме дека новата организациска поставеност на АКВО ќе даде подобри резултати - додаде министерката.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T15:09:05
- source
- vecer.press
- title
- МИНИСТЕРКАТА ЗА ОБРАЗОВАНИЕ, ВЕСНА ЈАНЕВСКА, ЗА НОВИНИТЕ ВО ВИСОКОТО ОБРАЗОВАНИЕ: Најдобрите студенти ќе имаат предност за вработување на државните универзитети - Вечер ...1963 | Vecer MK
- url
- https://www.vecer.press/ministerkata-za-obrazovanie-vesna-janevska-za-novinite-vo-visokoto-obrazovanie-najdobrite-studenti-ke-imaat-prednost-za-vrabotuvane-na-drzhavnite-univerziteti/
- article order
- 15
- body
- По години застој и нефункционални решенија, високото образование и науката добиваат целосно нова законска рамка. Три нови закони за подобрување на состојбите, ставени на маса за распарава. Ресорното министерство ги презентираше - Законот за високо образование, Законот за квалитет во високото образование и Законот за научно - истражувачка дејност, кои треба постават повисоки стандарди, да ја зголемат конкурентноста и да го подобрат квалитетот. Нов начин на финансирање на универзитетите, построги критериуми при апликација за доцент, вонреден или редовен професор, се дел од промените кои ги носи законот за високо образование. Со истото законско решение се опфатени студентите кои користат стипендии и поажуваат одлични резултати на наши или странски универзитети. За нив е предвидено да имаат предност при вработувањето на државните универзитети. "Ќе започнам со убава вест за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот. Тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно - научен кадар." "Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега ќе има обврска до изборот да изработи и објави најмалку 6 - 7 научни трудови, од кои 3 - 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus."- вели министерката за образование и наука, Весна Јаневска. Новиот закон за квалитет на високо образование има за цел да ја врати улогата на истоимената агенцијата, која со години вршела акредитации на студиски програми, но не и евалуација. "Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно - истражувачките субјекти и така натаму."- вели Јаневска. Законот за научно истражувачка дејност предвидува доделување средства за научно- истражувачки проекти, финансирање на научни институти, јасно дефинирање на постапки за избор во научни звања на истражувачите и слично. Законите за високо образование и квалитет на високо образование се објавени на ЕНЕР системот и се отворени за критики и сугестии, а законот за научно истражувачка дејност ќе биде објавен во текот на наредните денови.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T14:39:43
- source
- alfa.mk
- title
- Три нови закони за поконкурентно и поквалитетно високо образование
- url
- https://alfa.mk/tri-novi-zakoni-za-pokonkurentno-i-pokvalitetno-visoko-obrazovanie/
- article order
- 21
- body
- Професорите ќе мора да објавуваат научни трудови со висок импакт-фактор за напредување во звања. Министерството за образование и наука (МОН) најави значителни промени со новиот закон за високо образование, кој ќе го замени постојниот од 2018 година. Една од главните мерки е намалување на бројот на студиски програми, бидејќи според министерката Весна Јаневска, неприфатливо е на некои програми да има само по двајца или тројца студенти. Во моментов, универзитетите спроведуваат над 1.300 студиски програми, но нивниот број ќе се намали, а некои ќе се самозатворат или ќе бидат "затворени по сила на законот". Со воведувањето модуларност, на пример на Правниот факултет, сите студенти првите две години ќе следат исти предмети, а во следните две години ќе се усмеруваат кон различни специјализации. Ова ќе важи за сите факултети. Законот ја зајакнува улогата на научниот кадар и критериумите за избор во звања. За аплицирање на позиции како доцент, вонреден и редовен професор, кандидатите ќе треба да имаат од шест до седум научни трудови, од кои три-четири во списанија со импакт-фактор. Професорите кои веќе се избрани нема да бидат опфатени ретроактивно, а новиот закон предвидува реизбор по седум години. Новите правила за финансирање предвидуваат развојна и исклучителна компонента, со повеќе средства за универзитетите кои ги исполнуваат повисоките критериуми. Платите се веќе зголемени за 14%, а буџетот за научноистражувачка дејност е речиси двојно зголемен. Законот предвидува воведување на стручни студии од прв, втор и трет циклус, како и кратки стручни програми за стекнување специјалистички знаења. Се реорганизира Агенцијата за квалитет во високото образование, која ќе има обврска за евалуација, самоевалуација, акредитација и надзор на високообразовните установи. Одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите ќе ја зголемат транспарентноста на работата на државните универзитети. Третиот закон го регулира финансирањето на научни установи, распределбата на средства за проекти и изборот во научни звања, во тесна корелација со другите два закона. Законите ќе бидат поставени 30 дена на Националниот регистар на прописи (ЕНЕР) за коментари и предлози. По јавните расправи на универзитетите и во парламентот, законот ќе биде доставен за усвојување. Министерката Јаневска истакна дека при подготовката на законите учествувале над 60 професори, експерти, институции и студенти, со цел да се обезбеди квалитетна реформа на високото образование и науката во земјата.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T13:58:48
- source
- Портал Национал - nacionalno.mk
- title
- БРИШЕЊЕ ПРОГРАМИ, МОДУЛАРНИ СТУДИИ, ПРОМЕНИ ВО ИЗБОРОТ НА ПРОФЕСОРИ - Нов закон ја менува македонската академска сцена
- url
- https://nacionalno.mk/brishe-e-programi-modularni-studii-promeni-vo-izborot-na-profesori-nov-zakon-a-menuva-makedonskata-akademska-scena/
- article order
- 8
- body
- "Светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1 000 на Шангајската ранг-листа, треба годишно да објавува најмалку 1 200 трудови во списанија со импакт-фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме", изјави министерката за образование и наука Весна Јаневска на денешната прес-конференција Нов начин на финансирање на високообразовните установи, зајакнување на критериумите за напредување во звања на факултетите, реорганизација на Агенцијата за квалитет во високото образование, промена во студиските програми. Ова се дел од новите во законските решенија за високото образование што министерката за образование и наука Весна Јаневска ги презентира на денешната прес-конференција. Таа ги претстави предлог-законите за високо образование, за квалитет во високото образование и законот за научноистражувачка дејност. Првите два се веќе поставени на Националниот регистар на прописи (ЕНЕР) и обичната и стручната јавност можат да даваат коментари и сугестии, а деновиве ќе биде ставено и третото законско решение. Според Јаневска, со новите законски решенија се очекува да се подобри академската едукација и да се поттикне научноистражувачката дејност. На подготовката на законите, како што кажа министерката, работеле над 60 професори, претставници на студентите, стручни лица и експерти од повеќе институции и установи. Министерката притоа оцени дека Националното координативно тело за реформи во високото образование и научноистражувачката дејност, кое беше формирано од Владата, одлично си ја завршило првата задача. Новиот Ззакон за високото образование треба да го замени постојниот од 2018 година, кој, рече Јаневска, создал повеќе проблеми отколку што решил. Како што наведе таа, утврден е и нов начин на финансирање на високообразовните установи. Во овие рамки предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, чија улога ќе биде да ги мотивира универзитетите да исполнат одредени повисоки критериуми, а со тоа да добијат и повеќе пари за финансирање. Ова, како што рече министерката, ќе ја стимулира конкуренцијата која носи квалитет. Предвидено е предност при вработувањето на државните универзитети како наставно-научен кадар да имаат студентите што со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или, пак, студираат овде и се добитници на наградата "Инженерски прстен". Предност ќе имаат и студентите кои ја понеле, условно кажано, титулата најдобри на универзитетот на кој студирале. Една од поважните новини, за што има и најмногу заинтересираност кај академскиот кадар и веќе стигнуваат коментари, е тоа што се зајакнуваат критериумите за напредување во звања на факултетите. Имено, како што информира министерката, секој што ќе аплицира за избор во звање доцент, вонреден или редовен професор, отсега ќе има обврска до изборот да изработи и објави најмалку шест до седум научни трудови, од кои три до четири треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите "Веб од сајнс" (Web of science) или "Скопус" (Scopus). "Ова е важно затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1 000 на Шангајската ранг-листа, треба годишно да објавува најмалку 1 200 трудови во списанија со импакт-фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме", Таа рече дека, секако, ќе има период на приспособување. По усвојување на законот, избраните редовни професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години, а тие што се веќе избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон, т.е. законот нема да важи ретроактивно, а академската заедница станува единствена на целата територија. Со новиот закон се враќа одредбата од пред 2018 година за мандатот на ректорите, така што тој повторно ќе биде четири години наместо сегашните три, а се менува и моделот за избор на ректор. Говорејќи за студиските програми, Јаневска соопшти дека македонските универзитети спроведуваат отприлика над 1 300 студиски програми. Притоа, постојат случаи каде на една студиска програма се запишани само двајца, тројца или пет студенти, што, вели таа, е апсолутно неприфатливо. "Оттука, во договор со универзитетите, се договоривме дека тој систем на такво студирање ќе го промениме, а тоа го предвидува и законот. Ќе воведеме модуларност. Тоа значи, на пример: На Правниот факултет, сите студенти ги завршуваат првите две години заедно. Првите две години се исти за сите и сите добиваат основа за дипломиран правник. Во вторите две години (трета и четврта), студентот се усмерува", Законот предвидува да се воведат и стручни студии од прв, втор и трет циклус со проодност кон академски студии, како и кратки стручни програми за стекнување специјалистички знаења. За поттикнување на транспарентноста на работата на државните универзитети, ќе се активираат одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите, кои во минатото не функционираа. Националниот совет за високо образование и наука, пак, добива повеќе обврски. "Платите повеќе не се предмет на дискусија. Зголемени се за 14 отсто минатата година, а зголемен е и буџетот за поддршка на научноистражувачката дејност, од 380 милиони денари во 2024 година на 773 милиони денари оваа година, што е повеќе од двојно", Со Законот за квалитет во високото образование, пак, се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет во високото образование, која во изминатите пет години постоење не била доволна функционална и, како што рече Јаневска, вршела само акредитација на студиски програми, но не и евалуација. Со предложениот закон се планира укинување на одборите за евалуација и акредитација кои постоеја во составот на Агенцијата и наместо нив ќе се формира совет кој ќе работи со стручни комисии. Овој совет ќе ги дефинира постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научноистражувачките субјекти. Третиот закон во пакетот е за научноистражувачка дејност и е во тесна корелација со другите два. Јаневска информира дека со него се предвидуваат типови на научни установи, доделување средства за научноистражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност и јасно дефинирање на постапките за избор во научни звања на истражувачите. Планот на Министерството за образование и наука е текстовите на предлог-законите да бидат на ЕНЕР 30 дена, а како што кажа Јаневска, за две недели треба да почнат и јавните расправи на универзитетите. Потоа законите ќе бидат проследени во владина постапка, а по приемот во Собранието, матичната собраниска комисија ќе може да организира јавна расправа во Парламентот пред да бидат дадени за усвојување. Јаневска очекува сите три закони да бидат усвоени одеднаш.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T13:58:00
- source
- 360 степени
- title
- Реизбор на професори на седум години и минимум три објавени труда во влијателни списанија за ново звање, предвидува новиот закон за високо образование - 360 степени
- url
- https://360stepeni.mk/reizbor-na-profesori-na-sedum-godini-i-minimum-tri-objaveni-truda-vo-vlijatelni-spisanija-za-novo-zvane-predviduva-noviot-zakon-za-visoko-obrazovanie/
- article order
- 20
- body
- Секој што ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега, во зависност од звањето, ќе има обврска до изборот да изработи и објави од шест до седум научни труда. Универзитетските професори од неколку области од општествените науки - филологија, фолклор, археологија, етнологија и национална историја - ќе бидат изземени од обврската за објавување трудови во списанија со импакт-фактор од базата на Web of science како обврска за напредување во повисоко звање затоа што достапни им се помал бројот списанија со фактор на влијание во оваа научна база и поради тоа ќе им биде потешко да го исполнат критериумот што се предвидува со новиот закон за високо образование. Наместо тоа, тие ќе може да објавуваат во списанија со импакт-фактор во базата Scopus. Министерката Весна Јаневска на прес-конференција денеска рече дека во базата на Web of science има речиси 1.300 списанија што објавуваат трудови од општествените науки. - Бидејќи сакаме постепено и во континуитет да ги правиме промените за добивање квалитет во високото образование, решивме овие науки да ги исклучиме од Web of science и тие ќе може да објавуваат во списанија со импакт-фактор во базата Scopus. Тоа е големо олеснување имајќи разбирање за приспособувачкиот период во кој наставниците ќе треба да ги постигнат резултатите што сега законот ќе ги бара од нив - рече Јаневска. Напредувањето во звања е меѓу поважните новини во новиот закон за високо образование затоа што се зајакнуваат критериумите. Секој што ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега, во зависност од звањето, ќе има обврска до изборот да изработи и објави од шест до седум научни труда. Три-четири од нив треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of science или Scopus. За професорите што ќе бидат затекнати при изборот во звања ќе има олеснувања на постапката. Новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа при секој нареден избор. По усвојувањето на законот, избраните редовни професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години. Тие што се веќе избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон. Според новиот закон за високо образование, докторски (трет циклус) студии ќе може да организираат првите четири рангирани универзитети во државава откога ќе се направи првото национално рангирање, што се очекува една година по донесувањето на законот. Министерката Јаневска посочи дека дотогаш тие ќе работат како и до сега. - Овој закон првпат предвидува национално рангирање, кое ќе го спроведе МОН. Додека да се спроведе првото национално рангирање, останува така како што е досега. Ние им даваме и други услови, на пример: да постојат десет години, нивните научници да имаат објавено најмалку 500 труда, да имаат по тројца ментори за секоја студиска програма и уште неколку други што ќе треба да ги исполнат, без оглед дали се први или последни на ранг-листата. Ова ќе потттикне натпревар меѓу универзитетите, што е исклучително значајно, и ако сите ги исполнат овие услови, сите ќе добијат можност за докторски студии. Се надевам дека во догледно време, за неколку години, сите јавни универзитети ќе успеат да ги постигнат овие услови - рече министерката Јаневска на прес-конференцијата, на која го претстави пакетот од три закони за високото образование и за научноистражувачката дејност.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T13:57:49
- source
- plusinfo.mk
- title
- ПРОФЕСОРИ ОД НЕКОИ ОПШТЕСТВЕНИ НАУКИ ЌЕ БИДАТ ИЗЗЕМЕНИ ОД БАЗАТА WEB OF SCIENCE Ќе објавуваат трудови во базата Scopus - plusinfo.mk
- url
- https://plusinfo.mk/profesori-od-nekoi-opshtestveni-nauki-e-bidat-izzemeni-od-bazata-web-of-science-e-ob-avuvaat-trudovi-vo-bazata-scopus/
- article order
- 11
- body
- Три нови закони за реформи во високото образование се ставени на ЕНЕР. Построги критериуми за професори, ново финансирање и промени во студиските програми. Министерството за образование и наука најавува сеопфатни реформи во високото образование и науката во Македонија. На Националниот електронски регистар на прописи (ЕНЕР) веќе се објавени предлог‑законот за високо образование и законот за квалитет во високото образование, а во наредните денови ќе биде поставен и законот за научноистражувачка дејност. Јавноста во следните 30 дена ќе може да доставува коментари и забелешки. Измените имаат за цел подобрување на академската едукација, јакнење на квалитетот во наставата и поттикнување на научноистражувачката дејност. На прес-конференција, министерката за образование и наука Весна Јаневска информираше дека во изработката на законите волонтерски учествувале над 60 професори, претставници на институции, студенти и експерти. Законот треба да го замени постојниот од 2018 година, кој, според МОН, создал повеќе проблеми отколку решенија. Се воведува нов модел на финансирање со две компоненти - развојна и исклучителна. Универзитетите што ќе покажат повисоки резултати ќе добиваат повеќе средства, со што се стимулира конкуренцијата. Предност при вработување на државните универзитети ќе имаат студентите што со државна стипендија студирале на најдобрите 100 светски универзитети, како и добитниците на "Инженерски прстен" и најдобрите студенти на факултетите. Една од најзначајните новини е заострувањето на критериумите за напредување во академските звања. Кандидатите за доцент, вонреден и редовен професор ќе треба да објават 6-7 научни трудови, од кои најмалку 3-4 во списанија индексирани во Web of Science или Scopus. Јаневска посочи дека за влез на универзитет меѓу првите 1.000 на Шангајската листа потребни се околу 1.200 трудови годишно, додека македонските универзитети објавуваат 300-500. За професорите кои веќе се во постапка за избор се предвидуваат олеснувања. Новината е и можноста професорите доживотно да го задржат истото звање, доколку ги исполнуваат условите при секој нареден избор. Во иднина, редовните професори ќе имаат реизбор на секои седум години, но оваа обврска нема да важи ретроактивно. Со новиот закон се враќа четиригодишниот мандат на ректорите, а се менува и моделот на нивен избор. Универзитетите, според Јаневска, ќе мора да ја намалат бројката од сегашните 1.300 студиски програми. Неприфатливо е да постојат програми со само два или три студенти. Законот за квалитет во високото образование предвидува реорганизација на Агенцијата за квалитет, која досега не функционирала целосно. Наместо досегашните одбори, ќе се формира Совет што ќе работи со стручни комисии и ќе ги дефинира постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација и надзор. Третиот закон предвидува класификација на научните установи, поддршка за научни институти и центри за извонредност, финансирање научни проекти и прецизни критериуми за избор во научни звања. По 14 дена ќе започнат јавни расправи на универзитетите. Потоа законите ќе влезат во владина процедура, а Собранието ќе може да организира јавна расправа пред нивно усвојување.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T13:56:13
- source
- Deutsche Welle
- title
- Реформа на универзитетите: строги правила и кратење програми
- url
- https://www.dw.com/mk/univerziteti-pod-reforma-strogi-kriteriumi-za-profesorite-i-ukinuvane-na-studii-za-koi-nema-interes/a-75844049
- article order
- 4
- body
- Нов закон за високо образование носи промени во финансирањето и академските критериуми Министерството за образование и наука подготви нова законска регулатива за високо образование и наука, изработена со поддршка од повеќе од 60 професори, институции, студенти и експерти, со цел унапредување на академската едукација и научно-истражувачката дејност. На прес-конференција, министерката за образование и наука Весна Јаневска ги презентираше клучните аспекти на новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката, како и за научно-истражувачка дејност. Првите два закона веќе се објавени на системот ЕНЕР и се достапни за коментари и предлози од јавноста. Јаневска истакна: "Споделувам убава вест за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот - тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно - научен кадар. Ова е една од новините во Законот за високо образование". Министерката информираше дека се воведува нов модел на финансирање на високообразовните институции. Во него се предвидени развојна компонента и компонента за успешност, што значи дека универзитетите кои ќе исполнуваат повисоки стандарди ќе добиваат повеќе средства. Јаневска рече: "Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно, затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме". Дополнително беше соопштено дека професорите кои се веќе во постапка за избор во звања ќе имаат олеснета процедура. Новото законско решение предвидува професор да може да остане во исто звање доколку ги исполнува условите при секој следен избор. Еднаш избраните редовни професори, по усвојување на законот, ќе имаат реизбор по седум години. Оние кои веќе се избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со новото законско решение. Мандатот на ректорите ќе се зголеми на четири години, наместо досегашните три, а ќе се измени и моделот за нивен избор. Законот предвидува и воведување стручни студии од прв, втор и трет циклус со можност за премин кон академски студии, како и кратки програми за стекнување специјализирани знаења. Со новите законски решенија се предвидува активирање на одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите, кои претходно не функционирале. Националниот совет за високо образование и наука ќе добие дополнителни надлежности. Јаневска посочи: "Платите повеќе не се предмет на дискусија. Зголемени се за 14% минатата година, а зголемен е и буџетот за поддршка на научно - истражувачката дејност од 380 милиони денари во 2024 година, на 773 милиони денари оваа година. Повеќе од двојно". Паралелно се подготвува и нов Закон за квалитет во високото образование и научно-истражувачката дејност. Со него се предвидува реорганизација на Агенцијата за квалитет, која досега главно вршела акредитација на студиски програми, без евалуација. Министерката нагласи: "Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно - истражувачките субјекти и така натаму. Анализиравме структури на ваков тип институции во други земји и цениме дека новата организациска поставеност на АКВО ќе даде подобри резултати". Третиот закон се однесува на научно-истражувачката дејност и предвидува утврдување типови научни установи, финансирање научни институти и центри за извонредност, како и јасни процедури за избор во научни звања. Јаневска додаде: "Законот е во тесна корелација со другите два и оттука, очекувам Собранието одеднаш да ги усвои сите, се разбира по претходно доставување на најдобрите текстови што ќе произлезат од јавната дебата што како Влада ја започнавме во понеделникот. Дебати ќе се одржат и на сите јавни високообразовни установи, а се надевам и на квалитетна дискусија во Собранието". Министерката упати благодарност до сите учесници во подготовката на законската регулатива и посочи дека Националното координативно тело за реформи во високото образование и научно-истражувачката дејност успешно ја реализирало задачата поради која било формирано од Владата, оценувајќи дека ваквиот пристап овозможува вклучување на сите релевантни чинители во процесот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T12:58:28
- source
- Радио Лидер
- title
- НОВ ЗАКОН ЗА ВИСОКО ОБРАЗОВАНИЕ: Предност при вработување за најдобрите студенти и нови критериуми за професори
- url
- https://lider.mk/nov-zakon-za-visoko-obrazovanie-prednost-pri-vrabotuvane-za-najdobrite-studenti-i-novi-kriteriumi-za-profesori/
- article order
- 14
- body
- Во експлозија во главниот град на Пакистан загинаа најмалку 15 лица Студентите кои студираат на 100-те најдобри универзитети во светот со државна стипендија или студираат во Македонија, како и оние што се прогласени за најдобри студенти, ќе имаат предност при вработување во државните универзитети, како наставен и научен кадар. Ова го предвидува новиот закон за високо образование, кој го презентираше министерката за образование и наука, Весна Јаневска. Таа исто така соопшти дека е воведен нов начин на финансирање на институциите за високо образование. "Ги зацврстуваме критериумите за напредок во титулите на факултетот. Секој што аплицира за избор во титулата - асистент професор, доцент или редовен професор, од сега натаму, во зависност од титулата, ќе биде должен да изработи и објави 6 до 7 научни трудови до моментот на изборот, од кои 3 до 4 мора да бидат објавени во списание со фактор на влијание од базите на податоци Web of Science или Scopus.", рече Јаневска. Редовните професори кои ќе бидат избрани по стапувањето на законот во сила, ќе имаат право на реизбор по 7 години. Тие што веќе се избрани како редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон, а академската заедница ќе се унифицира на целата територија. Мандатот на ректорите ќе трае 4 години, наместо сегашните 3 години, а моделот за избор на ректор исто така ќе се промени. "Платите повеќе не се тема за дискусија. Тие се зголемија за 14% минатата година, а буџетот за поддршка на научни и истражувачки активности исто така се зголеми од 380 милиони денари во 2024 година на 773 милиони денари оваа година - повеќе од двојно.", изјави Јаневска. Министерството за образование и наука подготви нов Закон за високо образование и наука, кој се очекува да обезбеди академско образование со повисок квалитет и да го охрабри научниот и истражувачкиот активизам во земјата.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T12:43:32
- source
- TV21.mk
- title
- Построги критериуми со реформите во високото образование - најдобрите студенти ќе имаат предност при вработување во Универзитетите
- url
- https://mk.tv21.tv/postrogi-kriteriumi-so-reformite-vo-visokoto-obrazovanie-najdobrite-studenti-ke-imaat-prednost-pri-vrabotuvane-vo-univerzitetite/
- article order
- 10
- body
- Нов начин на финансирање на високообразовните установи, зајакнување на критериумите за напредување во звања на факултетите, промена во студиските програми се дел од новините кои министерката за образование и наука Весна Јаневска ги презентираше на денешната прес-конференција. Јаневска ги претстави предлог- законите за високо образование, за квалитет во високото образование и за науката и за научно-истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на Националниот ЕНЕР системот, а третиот ќе биде објавен деновиве. Министерката вели дека овие новини се неопходни бидејќи сегашниот Закон за високо образование од 2018 создаде повеќе проблеми отколку што реши. Во Законот за високо образование се предвидуваат бенефиции за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот. Тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно-научен кадар. Ќе има и нов начин на финансирање на високообразовните установи, т. е. се предвидува развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. Се зајакнуваат критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега ќе има обврска до изборот да изработи и објави најмалку 6 - 7 научни трудови, од кои 3 - 4 треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of science или Scopus. "Зошто е ова важно? Светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1.000 на Шангајската ранг-листа, треба годишно да продуцира и објавува најмалку 1.200 трудови во списанија со импакт-фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови. Тоа мора да го промениме. Се разбира, ќе има период на прилагодување. Има професори, кои се затекнати во избор и за нив ќе има олеснувања за првиот следен избор. Законот предвидува еден наставник доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. Еднаш избрани редовни професори во иднина, по усвојување на законот, ќе имаат реизбор по 7 години. Оние кои се веќе се избрани во редовни професори, нема да бидат опфатени со овој закон. Мандатот на ректорите ќе биде 4 години, наместо сегашните 3. Променет е моделот за избор на ректор", кажа Јаневска. Говорејќи за студиските програми, Јаневска кажа дека македонските универзитети спроведуваат некаде над 1.300 студиски програми. Притоа, постојат случаи каде на една студиска програма се запишани само двајца, тројца или пет студенти, што, вели таа, е апсолутно неприфатливо. "Оттука, во договор со универзитетите, се договоривме дека тој систем на такво студирање ќе го промениме, а тоа го предвидува и законот. Ќе воведеме модуларност. Тоа значи, на пример: На Правниот факултет, сите студенти ги завршуваат првите две години заедно. Првите две години се исти за сите и сите добиваат основа за дипломиран правник. Во вторите две години (трета и четврта), студентот се усмерува. Во иднина, еве да речеме, студентот сака да учи англиски јазик, под А ќе учи англиски јазик, под Б ако сака ќе учи германски, италијански, француски, кој и да е друг. Нема да има три студенти за германски, пет за француски, шест за чешки или еден за чешки, туку тие ќе се запишат на странски јазик и можат да си одберат понатаму да изучуваат. Овој принцип ќе важи за сите факултети. Со ова очекуваме драстично намалување на бројот на расцепкани студиски програми. Бидејќи сите јавни високообразовни установи во Македонија ќе треба многу брзо да се прилагодат на овие нови услови, очекуваме дека релативно голем број од нив самите ќе се затворат, или ќе бидат затворени по сила на закон", кажа министерката. На новинарско прашање дали со овие измени ќе се создаде вишок на професори, министерката кажа дека не очекува, меѓутоа времето ќе го покаже своето. "Има еден дополнителен проблем кој понатаму со подзаконски акти треба да го решиме. Има една нерамномерна прераспределба на професорите на катедрите или институтите. Па така, имаме катедра која по систематизација има пет професори, а всушност се вработени десет. И имаме катедри кои по систематизацијата треба да имаат пет професори, а всушност имаат само еден. Отсега и постојано фалат луѓе за овие катедри каде што нема професори, а де факто имаме превработеност на друго место", вели Јаневска. Според министерката, ќе се воспостави систем каде што вработувањата на наставно-научниот кадар ќе одат по систематизација, за да нема премногу или премалку професори за одредени студиски програми. Систематизациите самите универзитети ќе си ги носат. "Ниту во програмите ќе им се мешаме како држава, ниту во било која нивна наставно-научна дејност, но отчетност ќе бараме за првпат. Иако постоеше Советот и во претходните закони, никогаш не профункционира како што требаше. Долг низ години требаше да профункционира Националниот совет за високо образование и наука. Тој профункционира во последните години и навистина имаше ефект од неговото функционирање. Сега ќе профункционира и Советот и внатрешниот квалитет. Тие треба да имаат систем за внатрешен квалитет кој исто така ќе биде евалуиран од агенцијата", додаде министерката. Паралелно со овој закон, се носи и нов Закон за квалитет во високото образование и научно истражувачката дејност, со кој се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет во високото образование, која, како што рече таа, во изминатите 5 години на постоење, вршела само акредитација на безброј оправдани и неоправдани студиски програми, но не и евалуација. "Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно-истражувачките субјекти и така натаму. Анализиравме структури на ваков тип институции во други земји и цениме дека новата организациска поставеност на АКВО ќе даде подобри резултати", додаде министерката. И третиот нов Закон е за научно-истражувачката дејност, предвидува типови на научни установи, доделување на средства за научно-истражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност, јасно дефинирање на постапки за избор во научни звања на истражувачите и слично. "Законот е во тесна корелација со другите два и оттука, очекувам Собранието одеднаш да ги усвои сите, се разбира по претходно доставување на најдобрите текстови", кажа Јаневска. Б. НЕСТОРОСКА
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T12:12:10
- source
- Сакам Да Кажам
- title
- ЌЕ СЕ УКИНУВААТ СТУДИСКИ ПРОГРАМИ КАДЕ ИМА ПО ДВАЈЦА-ТРОЈЦА СТУДЕНТИ, ЌЕ ИМА РЕИЗБОР НА ПРОФЕСОРИТЕ НА СЕДУМ ГОДИНИ, СТОИ ВО ПРЕДЛОГ-ЗАКОНОТ ЗА ВИСОКО ОБРАЗОВАНИЕ - Сакам Да Кажам
- url
- https://sdk.mk/index.php/naslovna/ke-se-ukinuvaat-studiski-programi-kade-ima-po-dvajtsa-trojtsa-studenti-ke-ima-reizbor-na-profesorite-na-sedum-godini-stoi-vo-predlog-zakonot-za-visoko-obrazovanie/
- article order
- 6
- body
- На националниот регистар на прописи (ЕНЕР) се поставени предлозите за новиот закон за високото образование и за законот за квалитет во високото образование, а деновиве ќе биде ставен и Законот за научноистражувачка дејност. Ќе може да се доставуваат коментари и предлози за новите законски решенија, со кои МОН најави реформи во високото образование и во науката. Најзначајните новини денеска на прес-конференција ги соопшти министерката за образование и нака Весна Јаневска, која кажа дека со пакетот закони се очекува да се подобри академската едукација и да се поттикне научноистражувачката дејност во државата. Соопшти дека во подготвувањето на законите без надомест учествувале над 60 професори, засегнати институции и установи, претставници на студентите, стручни лица и експерти. Како што рече, особено Националното координативно тело за реформи во високото образование и научноистражувачката дејност одлично ја завршило првата задача заради која и беше формирано од Владата. Новиот Закон за високото образование треба да го замени постојниот од 2018 година, кој, рече Јаневска, создал повеќе проблеми отколку што решил. Утврден е и нов начин на финансирање на високообразовните установи. Предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети што ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. Ова, како што рече министерката, ќе ја стимулира конкуренцијата која носи квалитет. Предвидено е предност при вработувањето на државните универзитети како наставно-научен кадар да имаат студентите што со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или студираат овде и се добитници на наградата "Инженерски прстен" или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот. Една од поважните новини, за што има и најмногу заинтересираност кај академскиот кадар и веќе стигнуваат коментари, е тоа што се зајакнуваат критериумите за напредување во звања на факултетите. -Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега, во зависност од звањето, ќе има обврска до изборот да изработи и објави од шест до седум научни трудови. Три до четири од нив треба да бидат објавени во списание со импакт-фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг-листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт-фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме, рече Јаневска. Информираше дека за професорите затекнати при избор во звања ќе има олеснувања на постапката и дека новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. По усвојување на законот, избраните редовни професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години. Тие што се веќе избрани во редовни професори нема да бидат опфатени со овој закон, т.е. законот не важи ретроактивно, а академската заедница станува единствена на целата територија. Со новиот закон се враќа одредбата од пред 2018 година за мандатот на ректорите, така што повторно ќе биде четири години наместо сегашните три, а се менува и моделот за избор на ректор. Законот предвидува да се воведат и стручни студии од прв, втор и трет циклус со проодност кон академски студии, како и кратки стручни програми за стекнување специјалистички знаења. За поттикнување на транспарентноста на работата на државните универзитети, ќе се активираат одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите, кои во минатото не функционираа. Националниот совет за високо образование и наука, пак, добива повеќе обврски. -Платите повеќе не се предмет на дискусија. Зголемени се за 14 отсто минатата година, а зголемен е и буџетот за поддршка на научноистражувачката дејност - од 380 милиони денари во 2024 година на 773 милиони денари оваа година. Повеќе од двојно, истакна Јаневска. Со Законот за квалитет во високото образование, пак, се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет во високото образование, која во изминатите пет години постоење не била доволна функциоална и, како што рече Јаневска, вршеше само акредитација на студиски програми, но не и евалуација. Со предложениот закон се планира укинување на одборите за евалуација и акредитација кои постоеја во составот на Агенцијата и наместо нив ќе се формира Совет кој ќе работи со стручни комисии. Советот ќе ги дефинира постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научноистражувачките субјекти. Третиот закон во пакетот е за научноистражувачка дејност и е во тесна корелација со другите два. Јаневска информираше дека со него се предвидуваат типови на научни установи, доделување средства за научноистражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност, јасно дефинирање на постапките за избор во научни звања на истражувачите итн. Планот на МОН е законите да останат 30 дена на ЕНЕР. Министерката соопшти дека по две недели ќе почнат јавни расправи на универзитетите, потоа законите ќе се проследат во владина постапка и по приемот на законите во Собранието, матичната собраниска комисија ќе може да организира јавна расправа во Парламентот пред да бидат дадени за усвојување. -Очекувам Собранието одеднаш да ги усвои сите, се разбира по претходно доставување на најдобрите текстови што ќе произлезат од јавната дебата што Владата ја почна во понеделникот. Дебати ќе се одржат и на сите јавни високообразовни установи, а се надевам и на квалитетна дискусија во Собранието, додаде министерката на прес-конференцијата.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T12:02:21
- source
- А1он
- title
- Редовните професори во иднина ќе имаат реизбор по седум години, нови закони за високо образование
- url
- https://a1on.mk/macedonia/redovnite-profesori-vo-idnina-kje-imaat-reizbor-po-sedum-godini-novi-zakoni-za-visoko-obrazovanie/
- article order
- 7
- body
- Со поддршка од над 60 професори, засегнати институции и установи, претставници на студентите, стручни лица и експерти, Министерството за образование и наука подготви нова законска регулатива за високо образование и наука, од која се очекува да обезбеди поквалитетна академска едукација и да ја поттикне научно - истражувачката дејност во државата. Денес на прес конференција, министерката за образование и наука проф. д-р Весна Јаневска ги презентираше поважните аспекти на новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно - истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста. "Споделувам убава вест за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот - тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно - научен кадар. Ова е една од новините во Законот за високо образование", рече Јаневска. Нагласи дека утврден е нов начин на финансирање на високообразовните установи. Предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. Ова, како што рече министерката, ќе ја стимулира конкуренцијата, а конкуренцијата носи квалитет.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T11:20:22
- source
- Press24.mk
- title
- Тие што студирале на најдобрите универзитити во странство полесно ќе може да се вработат на факултетите дома - Press24
- url
- https://press24.mk/tie-shto-studirale-na-najdobrite-univerzititi-vo-stranstvo-polesno-kje-mozhe-da-se-vrabotat-na-fakultetite-doma/
- article order
- 0
- body
- Со поддршка од над 60 професори, засегнати институции и установи, претставници на студентите, стручни лица и експерти, Министерството за образование и наука подготви нова законска регулатива за високо образование и наука, од која се очекува да обезбеди поквалитетна академска едукација и да ја поттикне научно - истражувачката дејност во државата. Денес на прес конференција, министерката за образование и наука проф. д-р Весна Јаневска ги презентираше поважните аспекти на новите закони за високо образование, за квалитет во високото образование и науката и за научно - истражувачка дејност, од кои, првите два се веќе објавени на ЕНЕР системот и достапни за коментари и сугестии од јавноста. "Споделувам убава вест за студентите кои со стипендија од државата студираат на најдобрите 100 светски универзитети или пак студираат во Македонија и се добитници на Инженерски прстен или се прогласени за најдобри студенти на универзитетот - тие ќе имаат предност при вработувањето на државните универзитети, како наставно - научен кадар. Ова е една од новините во Законот за високо образование", рече Јаневска. Нагласи дека утврден е нов начин на финансирање на високообразовните установи. Предвидена е развојна компонента и исклучителна компонента за успешност, односно повеќе пари за оние универзитети кои ќе се потрудат да исполнат одредени повисоки критериуми. Ова, како што рече министерката, ќе ја стимулира конкуренцијата, а конкуренцијата носи квалитет. "Ги зајакнуваме критериумите за напредување во звања на факултетите. Секој кој ќе аплицира за избор во звање - доцент, вонреден или редовен професор, отсега зависно од звањето ќе има обврска до изборот да изработи и објави од 6 до 7 научни трудови, од кои 3 до 4 треба да бидат објавени во списание со импакт фактор од базите Web of science или Scopus. Ова е важно, затоа што светската статистика вели дека за еден универзитет да се најде меѓу најдобрите 1000 на Шангајската ранг листа, треба годишно да објавува најмалку 1200 трудови во списанија со импакт фактор. Нашите универзитети годишно објавуваат помеѓу 300 и 500 трудови и тоа мора да го промениме", порача министерката. Информираше дека за професорите кои се затекнати при избор во звања, ќе има олеснувања на постапката, како и дека новиот закон предвидува еден професор да може доживотно да остане во исто звање доколку ги исполнува условите за тоа звање при секој нареден избор. Еднаш избрани редовни професори во иднина, по усвојување на законот, ќе имаат реизбор по 7 години. Оние кои се веќе се избрани во редовни професори, нема да бидат опфатени со овој закон, а академската заедница станува единствена на целата територија. Мандатот на ректорите ќе биде 4 години, наместо сегашните 3, а се менува и моделот за избор на ректор. Законот предвидува да се воведат и стручни студии од прв, втор и трет циклус со проодност кон академски студии, како и кратки стручни програми за стекнување на специјалистички знаења. За поттикнување на транспарентноста на работата на државните универзитети, се активираат одборите за доверба со јавноста и советите на универзитетите, кои во минатото не функционираа. Националниот совет за високо образование и наука пак, добива повеќе обврски. "Платите повеќе не се предмет на дискусија. Зголемени се за 14% минатата година, а зголемен е и буџетот за поддршка на научно - истражувачката дејност од 380 милиони денари во 2024 година, на 773 милиони денари оваа година. Повеќе од двојно", рече Јаневска. Паралелно со Законот за високо образование, кој како рече Јаневска, неопходно е да се донесе заради тоа што актуелниот од 2018 создаде повеќе проблеми отколку што реши, се носи и нов Закон за квалитет во високото образование и научно истражувачката дејност, со кој се предвидува реорганизација и заживување на улогата на Агенцијата за квалитет, која во изминатите 5 години постоење, вршеше само акредитација на студиски програми, но не и евалуација. "Новина е наместо два одбори за акредитација и за евалуација, законот предвидува еден Совет кој ќе работи со стручни комисии. Дефинирање на постапките за евалуација, самоевалуација, акредитација, надзор над работата на високообразовните установи и научно - истражувачките субјекти и така натаму. Анализиравме структури на ваков тип институции во други земји и цениме дека новата организациска поставеност на АКВО ќе даде подобри резултати", додаде министерката. Третиот е Законот за научно - истражувачка дејност, кој предвидува типови на научни установи, доделување на средства за научно - истражувачки проекти, финансирање на научни институти и центри за извонредност, јасно дефинирање на постапки за избор во научни звања на истражувачите и слично. "Законот е во тесна корелација со другите два и оттука, очекувам Собранието одеднаш да ги усвои сите, се разбира по претходно доставување на најдобрите текстови што ќе произлезат од јавната дебата што како Влада ја започнавме во понеделникот. Дебати ќе се одржат и на сите јавни високообразовни установи, а се надевам и на квалитетна дискусија во Собранието", додаде министерката. Изразувајќи благодарност до сите кои без било каков надомест учествуваа во изработката на новата законска регулатива, Јаневска посочи дека особено Националното координативно тело за реформи во високото образование и научно истражувачката дејност одлично ја заврши првата задача заради која и беше формирано од страна на Владата и се покажа како добар начин на работа од која никој не е исклучен и сечие мислење е важно.
- language
- mkd
- published at
- 2026-02-06T11:03:10
- source
- Kurir
- title
- Јаневска: Изработивме нова законска регулатива за поквалитетно високо образование и развој на науката
- url
- https://kurir.mk/vesti/makedonija/janevska-izrabotivme-nova-zakonska-regulativa-za-pokvalitetno-visoko-obrazovanie-i-razvoj-na-naukata/
- omitted source count
- 14
- total source count
- 24