article Иран и САД договараат нова рунда нуклеарни преговори во Женева под воени закани 15.2.2026г.
Американскиот државен секретар Марко Рубио и иранскиот заменик-министер за надворешни работи Маџид Тахт-Раванчи ја потврдија подготвеноста за дипломатско решение на нуклеарниот спор. Додека Рубио нагласува дека претседателот Трамп претпочита дипломатија, Техеран условува каков било напредок со укинување на економските санкции. Иран понуди да го разреди ураниумот збогатен до 60%, но категорично одбива преговори за својата балистичка програма. Ситуацијата останува тензична поради истовременото засилување на американското воено присуство во Арапското Море и заканите на Трамп за воена акција и промена на режимот. И покрај скептицизмот, двете страни се подготвуваат за втора рунда разговори во Женева на 17 февруари, каде посредници ќе бидат претставници на Оман, а во американската делегација се вклучени Стив Виткоф и Џаред Кушнер.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Иран е подготвен на компромиси за нуклеарната програма доколку САД ги укинат санкциите. | Сите извори освен TRT Balkan и Anadolu објавуваат дека Иран е подготвен за компромис. | Да: Тахт-Раванчи потврди подготвеност за компромис при укинување санкции. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ирански министер потврди подготвеност за компромис при укинување санкции. | Да: Тахт-Раванчи потврди подготвеност за компромис при укинување санкции. | Да: Тахт-Раванчи потврди подготвеност за компромис при укинување санкции. | Да: Иран е подготвен да разговара ако САД се подготвени за санкциите. | Да: Потврдено од заменик-министерот Тахт-Раванчи. | Да: Тахт-Раванчи потврди подготвеност за разговори ако санкциите се на маса. | Да: Тахт-Раванчи потврди подготвеност за компромис при укинување санкции. |
| Доналд Трамп претпочита дипломатско решение и договор со Иран наместо воен конфликт. | Разлика: некои извори го поддржуваат тврдењето, други делумно или не го споменуваат. | Да: Марко Рубио изјави дека претседателот Трамп претпочита договор. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Марко Рубио изјави дека претседателот Трамп претпочита договор. | Да: Рубио изјави дека Трамп претпочита договор пред конфликт. | Делумно: Трамп го опиша процесот како позитивен, но се закани и со воени акции. | Делумно: Трамп претпочита договор, но се заканува со напади и промена на режим. | Не е споменато | Да: Рубио изјави дека Трамп јасно ставил до знаење дека претпочита дипломатија. | Делумно: Се споменуваат преговори со негови претставници и барање нов договор. |
| Иран понуди да го разреди својот ураниум збогатен до 60 проценти како знак на добра волја. | Разлика: Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но NetPress го поврзува со укинување санкции. | Да: Техеран ја наведе понудата за разредување како доказ за компромис. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Тахт-Раванчи ја посочи понудата за разредување како доказ за компромис. | Да: Понудата за разредување е наведена како доказ за компромис. | Да: Иран понудил намалување на збогатувањето под 60% како знак за компромис. | Да: Заменик-министерот ја истакна понудата како доказ за подготвеност. | Да: Функционерот ја посочи оваа понуда како доказ за подготвеност. | Да: Тахт-Раванчи ја навел оваа понуда како знак на подготвеност за компромис. | Да: Шефот на атомската агенција понуди разредување за укинување санкции. |
| Техеран категорично одбива да преговара за својата балистичка ракетна програма. | Радио Слободна Европа е единствен извор што тврди спротивно: подготвеност за разговор. | Да: Иранскиот преговарач повтори дека одбиваат разговор за ракетите. | Да: Лариџани изјави дека ракетната програма нема да биде дел од преговорите. | Да: Лариџани изјави дека ракетната програма не е дел од преговорите. | Не е споменато | Да: Тахт-Раванчи изјави дека одбиваат разговор за ракетната програма. | Да: Тахт-Раванчи изјави дека нема да преговараат за одбранбените капацитети. | Да: Иранскиот преговарач повтори дека одбиваат да разговараат за тоа. | Да: Тахт-Раванчи го повтори одбивањето на Техеран за ова прашање. | Не: Раванчи рече дека се подготвени да разговараат за нуклеарната и други прашања. | Да: Иран постојано ја исклучува можноста за поврзување со ракетната програма. |
| САД го засилуваат военото присуство во регионот и се закануваат со напади ако не се постигне договор. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но trtbalkan.com, Anadolu и NetPress не го спомнуваат. | Да: Трамп се закани со напади и САД го засилија военото присуство. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп се закани со напади и САД го зголемуваат военото присуство. | Да: Трамп се закани со напади, а военото присуство е засилено. | Да: Трамп се закани со воени акции и САД го зголемуваат военото присуство. | Да: Статијата потврдува зајакнување на војската и закани со напади. | Делумно: Се споменува воено засилување, но не и директна закана со напад. | Да: Трамп потврди праќање втор носач на авиони и претходно се закани со напади. | Не е споменато |
| Втората рунда директни или индиректни разговори е закажана за 17 февруари во Женева. | Најголема разлика: само два извора го потврдуваат датумот 17.02; останатите само „вторник“. | Делумно: Потврдено е дека втор круг ќе се одржи во Женева во вторник. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Тахт-Раванчи потврди дека втората рунда е закажана за овој датум. | Делумно: Потврдена е рунда во Женева во вторник, но не е наведен датум. | Делумно: Потврдено е дека втората рунда е во Женева во вторник (февруари). | Делумно: Се споменува вторник во Женева, но не е прецизиран датум 17 февруари. | Делумно: Се споменува Женева, но не е наведен датумот 17 февруари. | Да: Статијата наведува нови разговори во Женева на 17 февруари со посредство на Оман. | Делумно: Потврдена е втора рунда во вторник во Женева, но без точен датум. |
| Иран смета дека прашањето за 'нула збогатување' на ураниум веќе не е на преговарачката маса. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но некои не го спомнуваат. | Да: Тахт-Раванчи изјави дека ова прашање веќе не е на маса за Иран. | Не е споменато | Да: Лариџани потврди дека нула збогатување не е на преговарачка маса. | Не е споменато | Да: Тахт-Раванчи експлицитно изјави дека тоа не е повеќе на маса. | Не е споменато | Да: Тахт-Раванчи изјави дека тоа веќе не е на маса. | Да: Тахт-Раванчи изјави дека тоа повеќе не е на маса. | Да: Тахт-Раванчи изречно изјавил дека нулто збогатување веќе не е на маса. | Да: Дипломатот повтори дека Техеран нема да прифати нула збогатување. |
| Русија понудила повторно да го прифати иранскиот збогатен ураниум како во договорот од 2015 година. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 6 не спомнуваат; нема негирање. | Да: Русија повторно понудила да го прифати материјалот како во 2015 г. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Русија понудила повторно да го прифати овој материјал. | Да: Статијата наведува дека Русија повторно понудила да го прифати материјалот. | Не е споменато | Да: Русија понуди да го врати материјалот. | Да: Статијата потврдува дека Русија понудила повторно да го прифати. | Не е споменато | Не е споменато |
| Иранските власти ги сметаат американските воени бази во регионот за легитимни цели при евентуална агресија. | Пет извори потврдуваат, пет не спомнуваат. | Да: Иран нагласи дека базите би се сметале за легитимна цел во конфликт. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Иран нагласил дека базите би се сметале за легитимна цел. | Да: Дипломатот нагласи дека американските бази ќе се сметаат за легитимни цели. | Да: Иран постојано јасно ставаше до знаење дека се легитимни цели. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Иран негира дека неговата нуклеарна програма има за цел развој на атомско оружје. | Сите извори го пренесуваат иранското негирање, но Радио Слободна Европа додава дека Техеран инсистира на „цивилни цели“. | Да: Текстот наведува дека Иран постојано го негира развојот на оружје. | Да: Статијата наведува дека Иран не работи на создавање нуклеарно оружје. | Да: Лариџани нагласи дека Иран не работи на создавање нуклеарно оружје. | Да: Статијата наведува дека Иран отсекогаш го негирал развојот на оружје. | Да: Се наведува дека Иран постојано негира развој на нуклеарно оружје. | Делумно: Се споменува преговарање за ограничување на програмата за договор. | Да: Техеран отсекогаш го негираше развојот на нуклеарно оружје. | Делумно: Се споменува правото на нуклеарна програма според договорот. | Да: Техеран инсистира дека неговата програма е само за цивилни цели. | Да: Иран ги отфрла обвинувањата дека развива нуклеарно оружје. |
| Марко Рубио смета дека постигнувањето договор со иранскиот режим е исклучително тешко. | Разлика: РСЕ додава контекст дека никој не успеал со Иран. | Да: Рубио изјави дека е „многу тешко“ да се постигне договор со Иран. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Рубио изјави дека е многу тешко да се постигне таков договор. | Да: Рубио изјави дека е „многу тешко“ да се постигне договор. | Не е споменато | Да: Рубио изјави дека е многу тешко да се постигне договор. | Не е споменато | Да: Рубио изјави дека никој никогаш не успеал да постигне успешен договор со Иран. | Не е споменато |
| Иран бара преговорите да бидат фокусирани исклучиво на нуклеарното прашање. | Радио Слободна Европа негира, другите потврдуваат. | Да: Една од главните позиции е фокус исклучиво на нуклеарното прашање. | Делумно: Иран бара ракетната програма да биде исклучена од преговорите. | Делумно: Иран бара ракетната програма да биде исклучена од преговорите. | Делумно: Се споменуваат прашања поврзани со програмата и санкциите. | Да: Ова е наведено како една од главните ирански позиции. | Делумно: Техеран одбива да разговара за ракетите, фокусирајќи се на нуклеарното. | Да: Тоа е наведено како едно од клучните барања на Иран. | Да: Потврдено како едно од главните барања на Иран. | Не: Раванчи изјави дека се подготвени да разговараат и за други прашања. | Да: Иран исклучува поврзување на нуклеарното со други прашања. |
| Илјадници луѓе загинале во насилното задушување на антивладините протести во Иран минатиот месец. | Само 3 од 10 извори го поддржуваат тврдењето, останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Групи за човекови права велат дека загинале илјадници луѓе. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека според групи за човекови права загинале илјадници. | Да: Статијата го наведува ова според групи за човекови права. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат илјадници убиени претходно оваа година, не специфично минатиот месец. | Не е споменато |
| Американските власти тврдат дека Иран е страната што го кочи напредокот во преговорите. | Пет извори го поддржуваат тврдењето, еден делумно, а пет не го спомнуваат. | Да: Официјални лица нагласија дека токму Иран го кочи напредокот. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Американски претставници нагласуваат дека Иран го спречува напредокот. | Да: Американски официјални лица нагласиле дека Иран го кочи напредокот. | Не е споменато | Да: Американските претставници нагласуваат дека Иран го попречува напредокот. | Не е споменато | Делумно: Рубио вели дека никој досега не успеал да постигне договор со Иран. | Не е споменато |
| Американските власти твдат дека Иран е страната што го кочи напредокот во преговорите. | Само еден извор (vecer.mk) го потврдува тврдењето. | Not Mentioned | Не е споменато | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Исто како претходното тврдење, потврдено во текстот. | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Доналд Трамп | Најголема разлика: неутрално цитирање, но без длабинска анализа или контекст. | Неутрално: Споменат како претседател со свои ставови и изјави. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Претставен како актор кој претпочита договор и дава изјави. | Неутрално: цитиран за неговите ставови и претходни изјави | Неутрално: Цитиран за неговата оцена на процесот и заканите. | Неутрално: цитиран како претпочита договор, но и закани и промена на режимот; без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како поранешен претседател кој се повлекол од договорот од 2015 година и дал изјава за збога... | Неутрално: цитиран како претпочита дипломатија, но и со остри закани. | Неутрално: Споменат во контекст на неговите претходни политики. |
| Маџид Тахт-Раванчи | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики. | Неутрално: Главен извор на информации и цитати во текстот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како главен извор за иранските позиции и преговори. | Неутрално: главен извор на информации и цитати во текстот | Неутрално: Главен извор на информации и цитати во текстот. | Неутрално: главен говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот | Неутрално: главен говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот | Неутрално: претставен како говорник кој ги изнесува иранските услови. | Неутрално: Цитиран како главен извор на информации за преговорите. |
| Марко Рубио | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Цитиран во својство на државен секретар. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно пренесена неговата изјава за тежината на договорот. | Неутрално: пренесен неговиот став како државен секретар | Не е споменато | Неутрално: само цитиран, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: информативно пренесени неговите изјави и дипломатска турнеја. | Не е споменато |
| Иран | Два извори негативно, останатите неутрално. | Неутрално: Информативно претставен преку неговите позиции и понуди. | Неутрално: Иран е прикажан како отворен за преговори, но без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Иран е претставен како страна во преговорите, со цитирани ставови без мета-вреднување | Негативно: Споменато насилно репресирање протести и сомнеж за нуклеарно оружје. | Неутрално: информативно известување за нивните позиции и понуди | Неутрално: Информативно претставен преку неговите позиции и понуди. | Неутрално: информативно споменат како страна во преговори, без експлицитно вреднување | Неутрално: опишан како подготвен за компромиси, но без експлицитно вреднување | Негативно: споменат за насилно задушување протести и убиства. | Неутрално: Информативно прикажан преку неговите позиции и понуди. |
| САД | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Актер во преговорите, споменат без директно вреднување. | Неутрално: САД се споменати како страна во преговорите, без вреднување | Неутрално: САД се споменати како преговарачка страна, без вреднување | Неутрално: Претставени како преговарачка страна и воен фактор во регионот. | Неутрално: споменати како страна во преговорите и воено присуство | Неутрално: Актер во преговорите со контрадикторни пораки. | Неутрално: споменати како страна во преговори и воено присуство, без мета-вреднување | Неутрално: спомнати како страна во преговорите, без мета-вреднување | Неутрално: опишани се нивните дипломатски и воени потези без вреднување. | Неутрално: Споменати како страна во преговорите и извор на санкции. |
| Оман | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Споменат само како локација на претходни разговори. | Неутрално: Оман е споменат како посредник во преносот на писмото | Неутрално: Оман е споменат како посредник во преносот на пораки, без вреднување | Неутрално: Споменат само како локација на индиректните разговори. | Неутрално: споменат само како локација на претходни разговори | Неутрално: Споменат само како локација за индиректни разговори. | Неутрално: споменат како место за разговори и посредник | Неутрално: спомнат како место за разговори | Неутрално: споменат само како посредник во преговорите. | Неутрално: Споменат како локација и посредник во контактите. |
| Женева | Нема разлики. Сите неутрално ја спомнуваат само како локација. | Неутрално: Спомената како локација за претстојните разговори. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација за следната рунда преговори. | Неутрално: спомената како локација за претстојните разговори | Неутрално: Спомената како место за одржување на втората рунда разговори. | Неутрално: споменат како локација за следна рунда разговори | Неутрално: спомната како место за втора рунда разговори | Неутрално: спомената само како локација за претстојните разговори. | Неутрално: Спомената само како место за одржување на разговорите. |
| Словачка | Само РСЕ ја спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како домаќин на прес-конференцијата. | Не е споменато |
| Роберт Фицо | Само Радио Слободна Европа го спомнува неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат како присутен на конференцијата. | Не е споменато |
| Стив Виткоф | Нема разлики: сите извори неутрални или го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: наведен како дел од американската делегација. | Неутрално: Споменат како дел од американската делегација. |
| Џаред Кушнер | Повеќето извори го игнорираат; само два го спомнуваат неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како учесник во разговори, протолкуван позитивно од Иран, но без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: наведен како дел од американската делегација. | Неутрално: Споменат како дел од американската делегација. |
| Русија | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Спомената во контекст на техничката улога во договорот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на нејзината улога во договорот од 2015. | Неутрално: спомената во контекст на техничка понуда за ураниумот | Не е споменато | Неутрално: спомената како поранешен учесник во договорот, без вреднување | Неутрално: спомната како земја што прифатила ураниум во минатото | Не е споменато | Не е споменато |
| Израел | Еден извор (Anadolu) дава негативен приказ, останатите се неутрални. | Неутрално: Споменат во контекст на воени дејствија без мета-коментар. | Неутрално: Израел е споменат како влијание врз САД, но без мета-вреднување | Негативно: Иранскиот претставник го обвинува Израел за мешање и саботажа на преговорите | Не е споменато | Неутрално: споменат во контекст на воени напади врз Иран | Неутрално: Споменат во контекст на неговите барања за ракетите. | Неутрално: споменат како барател на ограничувања и обвинет за саботажа, без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како земја што бара разговори за ракети, без вреднување | Неутрално: споменат во контекст на воени акции без мета-вреднување. | Не е споменато |
| Иранска атомска агенција | Нема значајни разлики - повеќето извори не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку нуклеарната програма и залихите. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: индиректно спомената преку нуклеарната програма и МААЕ. | Неутрално: Цитирана за техничките предлози за ураниумот. |
Analizirano 10 od 15 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Ураниумот би можел да оди во Русија: Иран има нови предлози на маса за Трамп, но не она што тој најмногу го сака | ||
| Иран ги повика САД да преговараат независно од израелското влијание | ||
| Иран ги повика САД да преговараат независно од израелското влијание во нуклеарните преговори | ||
| ИРАН ПРЕДЛАГА ДОГОВОР СО САД ОД КОЈ ДВЕТЕ ДРЖАВИ ЌЕ ИМААТ ЕКОНОМСКИ ПРИДОБИВКИ И БИ ГИ ВКЛУЧИЛ И НАФТАТА И ГАСОТ - Сакам Да Кажам | ||
| Иран и САД ќе преговараат и за енергија, рударство и авиони | ||
| Дипломатија или нова војна? Иран предупредува на "хаос во регионот" - Trn.mk | ||
| Иран со порака до САД: Докажете дека навистина сакате договор | ||
| Иран подготвен на компромиси за нуклеарниот договор со САД под еден услов - Вечер ...1963 | Vecer MK | ||
| Рубио: Трамп претпочита дипломатија со Иран | ||
| Иран отворен за компромиси за нуклеарен договор со САД |