article ЕУ ги одби превозниците од Западен Балкан за шенгенското правило 90/180 15.2.2026г.
Европската комисија ги отфрли сите предлози на транспортните здруженија од Западен Балкан за изземање на професионалните возачи од шенгенското правило за престој од 90 дена во период од 180 дена. Иако превозниците бараа воведување специјални визи или признавање на професионалниот статус за да се избегнат депортации и „црни печати“, Брисел остана на ставот дека правилата се фиксни и дека возачите мора да се прилагодат на постоечката законска рамка. Како резултат на неуспешните преговори, превозниците од Македонија, Србија, Црна Гора и БиХ најавуваат радикализација на своите активности и нови блокади на граничните премини. Тие предупредуваат дека строгата примена на правилата, која стапува на сила во април, ќе ги направи неконкурентни и ќе предизвика колапс на транспортниот сектор, бидејќи возачите поради природата на работата и чекањето на границите многу брзо го исполнуваат дозволениот лимит за престој.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Европската комисија ги одби сите предлози на превозниците од Западен Балкан за олеснување на шенгенските правила. | Еден извор (plusinfo.mk) тврди спротивно: барањето е прифатено. | Да: Статијата потврдува дека ЕУ ги одбила предлозите за флексибилност. | Да: Статијата потврдува дека ЕУ ги одбила предлозите за флексибилност. | Да: Статијата потврдува дека ЕК ги отфрли сите предлози за компромис. | Да: ЕК ги одби предлозите и потврди дека нема исклучоци за возачите. | Да: Статијата потврдува дека ЕК ги одбила предлозите за компромис. | Да: Во написот се наведува дека сите предлози биле одбиени. | Да: Регионалните медиуми пренесуваат дека во Брисел биле одбиени предлозите. | Не: Статијата вели дека барањето е прифатено и се бара преодно решение. | Да: ЕК ги отфрли сите предлози за компромис од Западен Балкан. | Да: ЕУ ги одбила сите предлози за решавање на престојот во Шенген. |
| Превозниците се соочуваат со депортации и 'црни печати' поради надминување на престојот од 90 дена во период од 180 дена. | Најголема разлика: Дел извори потврдуваат депортации, други само спомнуваат проблем. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува проблем со престојот и налог за напуштање на држава. | Делумно: Се споменува правилото 90/180, но не и депортации или црни печати. | Да: Во февруари десетици возачи биле депортирани или добиле црн печат. | Да: Се споменуваат депортации и забрани за влез поради лимитот 90/180. | Не е споменато | Делумно: Се споменува правилото 90/180 и проблемот со престојот. |
| ЕУ смета дека предлозите на превозниците се 'премногу креативни' и спротивни на Шенгенскиот кодекс. | Разлика: 3 извори потврдуваат, 4 делумно, 3 не спомнуваат. | Делумно: Статијата наведува дека идеите биле оценети како имагинативни. | Да: Статијата наведува дека идеите биле оценети како имагинативни. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: ЕК ги оцени предлозите како невозможни и спротивни на Шенген. | Да: Предлозите се оценети како премногу креативни и спротивни на законодавството. | Делумно: ЕУ институциите велат дека решенијата се несоодветни со правилата. | Не е споменато | Делумно: ЕК одговорила дека предлозите не се во согласност со правилата. | Да: ЕК ги оценила предлозите како премногу креативни и спротивни на законот. |
| Транспортните здруженија најавуваат нови блокади на граничните премини и пристаништата низ регионот. | Најголема разлика: plusinfo.mk негира блокади, додека другите потврдуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се наведуваат можни нови протести и блокади на гранични премини. | Не е споменато | Делумно: Се предупредува на ризик од нови протести и блокади. | Делумно: Најавена е повторна блокада на товарни гранични премини, не и пристаништа. | Да: Се најавуваат нови протести и можни блокади на премини и пристаништа. | Не: Муратовска смета дека нема да има потреба од нови блокади. | Да: Се најавуваат нови протести и блокади на премини и пристаништа. | Да: Донесена е одлука за нови блокади на товарните гранични премини. |
| Единственото понудено решение од ЕУ е возачите да аплицираат за долгорочни визи во поединечни земји-членки. | Клучна разлика: 5 извори потврдуваат визи, 24.mk вели пријавување престој. | Не е споменато | Не е споменато | Да: ЕК понуди виза од земја-членка за престој подолг од 90 дена. | Не е споменато | Да: ЕК понудила виза од земја-членка за престој подолг од 90 дена. | Делумно: Предложено е пријавување престој во блиска членка, не долгорочни визи. | Да: ЕУ вели дека единствена опција е прилагодување или долгорочна виза. | Делумно: Се споменува модел на виза и измени во визната стратегија. | Да: ЕК понудила само виза од земја-членка за престој над 90 дена. | Делумно: ЕУ предложила возачите да пријават престој во земја членка. |
| Превозниците тврдат дека со сегашните правила можат да работат само десет дена во месецот. | НОВА ТВ и Expres.mk поддржуваат, Либертас делумно (15 дена). | Не е споменато | Не е споменато | Да: Превозниците сметаат дека ќе можат да работат максимум 10 дена. | Делумно: Статијата наведува дека можат да работат околу 15 дена месечно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Превозниците сметаат дека реално ќе работат максимум 10 дена месечно. | Не е споменато |
| Регистрацијата на живеалиште во ЕУ за превозниците е неприфатлива бидејќи води кон иселување на работната сила. | НОВА ТВ директно поддржува, другите делумно или не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Превозниците велат дека тоа води кон губење на возачите. | Не е споменато | Делумно: Превозниците бараат работа без промена на живеалиштето. | Делумно: Регистрацијата е неприфатлива, но причината за иселување не е наведена. | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека возачите немаат намера за трајно населување. | Делумно: Се наведува дека возачите би станале граѓани на тие земји. | Делумно: Пријавувањето престој во ЕУ е наведено како неприфатливо. |
| Македонските превозници бараат итна примена на новата ЕУ-стратегија за визи за професионални возачи. | Еден извор (plusinfo) поддржува, други делумно споменуваат (DW, Либертас), повеќето молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува стратегија за визи во контекст на изјава на министерот. | Не е споменато | Делумно: Макам транс зборува за борба околу визната либерализација, не за стратегија. | Делумно: Бараат преодно решение додека не стапи во сила најавената стратегија. | Да: Макам-транс бара забрзување на процесот и итна примена на измените. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат барања на превозниците од Западен Балкан. |
| Поради строгите правила, транспортните компании од Западен Балкан стравуваат од целосен прекин на работата во април. | Изворите се делат: три потврдуваат страв од прекин, два го негираат, еден делумно потврдува. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се наведува дека превозниците ќе останат без работа во април. | Не е споменато | Делумно: Се предупредува дека никој нема да вози ако не се среди. | Не е споменато | Да: Дел од возачите стравуваат дека од април ќе останат без можност за работа. | Делумно: Се стравува од прекин на работата, но не е прецизиран април. | Да: Се наведува дека превозниците ќе останат без работа веќе во април. | Не е споменато |
| Асоцијацијата Макам-транс бара поддршка од амбасадорите на Шенген-зоната и ЕУ за преодно решение. | Најголема разлика: puls24.mk и plusinfo.mk потврдуваат, 24.mk делумно, останатите не спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Макам-транс испратиле писма до амбасади за надминување на проблемот. | Делумно: Макам транс е спомената, но не и барање поддршка од амбасадори. | Да: Испратени се дописи до амбасадорите на Шенген и ЕУ за преодно решение. | Да: Испратени се дописи до амбасадите на ЕУ и до евроамбасадорот Рокас. | Не е споменато | Не е споменато |
| ЕУ институциите тврдат дека возачите мора да се прилагодат на постојните правила без исклучоци. | plusinfo.mk негира, останатите потврдуваат или делумно поддржуваат. | Да: Статијата наведува дека возачите се упатени кон правилото 90/180. | Да: Возачите се упатени да се придржуваат кон правилото 90/180. | Делумно: ЕК нема коментар за забелешките и стои зад своите ставови. | Да: ЕК потврди дека мора да се прилагодат без посебни исклучоци. | Делумно: ЕК ги одбила предлозите како невозможни и спротивни на Шенген. | Делумно: ЕУ бара вклопување во правилото 90/180 и вели дека поинаку не може. | Да: ЕУ повторува дека возачите мора да се приспособат на правилото 90/180. | Не: ЕК веќе разгледува можности за специјални визи и преодни решенија. | Да: ЕК децидно одговорила дека мора да се прилагодат на 90/180 дена. | Да: ЕУ порачала возачите да се вклопат во постојното правило 90/180. |
| Новиот систем за влез и излез (EES) дополнително го застрожува следењето на престојот на возачите. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 6 не споменуваат. | Да: Статијата потврдува дека EES го засили спроведувањето на правилата. | Да: Статијата потврдува дека EES ја засилил примената на правилото. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека EES системот строго го брои престојот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека новиот систем строго го ограничува престојот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Европска комисија | Негативен тон кај 4 медиуми, неутрален кај 4; без контрадикции. | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: прикажана како отфрлачка и некомпромисирана, без коментар на забелешките | Негативно: авторот ја прикажува како одбивачка и непопустлива кон предлозите на превозниците | Негативно: авторот пренесува дека ЕК ги отфрлила предлозите како невозможни, прикажувајќи ја како некомпромисна | Негативно: превозниците ја критикуваат дека ги одбила нивните предлози како 'невозможни' | Неутрално: спомената како извор на најава за нова визна стратегија | Неутрално: Информативно спомената во контекст на разгледување предлози. | Неутрално: Информативно пренесени одлуки и ставови без мета-вреднување. | Неутрално: Информативно спомената како тело што ги одбило предлозите. |
| Западен Балкан | Сите извори го третираат неутрално, без разлики во сентиментот. | Неутрално: регионот е споменат како контекст за правилата и протестите | Неутрално: регионот е споменат како контекст за правилото 90/180, без вреднување | Неутрално: регионот е споменат како испраќач на предлози, без вреднување | Неутрално: споменат како регион чии превозници се одбиени | Неутрално: споменато како регион чии превозници имаат предлози отфрлени од ЕК | Неутрално: споменат како регион чии превозници се во спор со ЕУ | Неутрално: споменат во контекст на одбиени предлози од регионот | Неутрално: Регионот е споменат како засегната страна во преговорите. | Неутрално: Регионот е споменат како извор на предлози и засегната страна. | Неутрално: Регионот е споменат како извор на предлозите и превозниците. |
| Макам-транс | Нема разлики: сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како асоцијација што ги претставува превозниците | Неутрално: само наведено дека испратиле писма до институции, без мета-вреднување | Неутрално: претседателката цитирана без мета-вреднување | Неутрално: претставена како активен субјект кој бара решенија | Неутрално: Здружението е споменато како активен учесник и говорник. | Не е споменато | Не е споменато |
| Билјана Муратовска | Единствено plusinfo.mk ја спомнува, неутрално како гласноговорник. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Главен говорник кој ги пренесува барањата на превозниците. | Не е споменато | Не е споменато |
| Неџо Мандиќ | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник и претставник на здружение. |
| Михалис Рокас | Нема разлики; само неутрално спомнување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како примател на официјален допис | Неутрално: Споменат како примател на допис за забрзување на процесот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Шенген-зона | Нема разлики: сите извори се неутрални, само контекстуални. | Неутрално: спомената како географска област со правила за престој | Неутрално: спомената како географска област за правилото 90/180, без вреднување | Неутрално: спомената како територија на ограничување, без вреднување | Неутрално: спомената како област со правило 90/180 дена | Неутрално: спомената како основа за ограничувањата на престој, без вреднување | Неутрално: спомената како контекст за правилото 90/180 | Неутрално: спомената како правна рамка и територија на движење | Неутрално: Спомената како простор каде важат спорните правила за престој. | Неутрално: Спомената во контекст на правилата за престој. | Неутрално: Спомената во контекст на правилата за престој и законите. |
| Македонија | Нема разлики; сите извори се неутрални или не ја спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во цитат на министерот како пријателска земја | Неутрално: спомената во контекст на превозници и пазарни проблеми, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомената како земја на потекло на превозниците | Неутрално: Спомената во контекст на потеклото на превозниците. | Не е споменато | Не е споменато |
| Србија | Само 24.mk и DW ја спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената преку српските медиуми како извор | Неутрално: спомената во контекст на координирани протести | Неутрално: Спомената како земја чии превозници учествувале во блокади. | Не е споменато | Не е споменато |
| Црна Гора | Нема разлики: сите извори неутрални или не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената преку изворот Вијести, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменат црногорски медиум како извор, без вреднување на државата | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на координирани протести | Неутрално: Спомената како земја чии превозници учествувале во блокади. | Не е споменато | Не е споменато |
| Босна и Херцеговина | Најголем дел од изворите не го спомнуваат, а DW и plusinfo го прикажуваат неутрално во контекст на протести. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на координирани протести | Неутрално: Спомената како земја чии превозници учествувале во блокади. | Не е споменато | Не е споменато |
| Меѓународно транспортно бизнис здружение | Нема разлики: само 2 извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирано како говорник без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато како организација чиј претседател дава изјава. |
| Европска Унија | Превозници критикуваат, други неутрално известуваат. | Неутрално: спомената како институција која ги одбила предлозите на превозниците | Неутрално: спомената како институција што ги одбила предлозите, без мета-вреднување | Неутрално: спомената како институција со правила и состаноци, без вреднување | Неутрално: спомената како институција што го одбива предлогот | Неутрално: спомената во контекст на правила и предлози, без експлицитно вреднување | Негативно: превозниците ја критикуваат дека ги одбила предлозите | Неутрално: спомената како институционална рамка и дестинација | Негативно: Критикувана за тромост и неусогласеност на правилата. | Неутрално: Спомената како институционална рамка и пазар. | Неутрално: Прикажана како страна што ги одбила барањата на превозниците. |
| Министерство за надворешни работи и надворешна трговија | Нема разлики; сите извори неутрални или не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато дека Макам-транс испратило писмо до министерот Муцунски, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменато како институција до која се пратени барања | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 26 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Не е точно дека Косово и Албанија се изземени од новите правила на ЕЕС системот на ЕУ | ||
| Не е точно дека Косово и Албанија се изземени од новите правила на ЕЕС системот на ЕУ | ||
| ЕУ ги отфрли сите предлози на превозниците од Западен Балкан | ||
| Дали Владата ги излажа камионџиите: ЕУ ги одби предлозите возачите да се прифатат како професионалци - Либертас | ||
| ЕУ ги отфрли сите предлози на превозниците од Западен Балкан, можни се нови блокади | ||
| Европската Унија ги одби предлозите на балканските превозници, најавени нови блокади?! | ||
| Превозниците бараат преодно решение за влез во Шенген-зоната | ||
| ТРОМОСТА НА ЕУ ГИ ВОЗНЕМИРУВА ВОЗАЧИТЕ Превозниците бараат да се забрза примената на измените за да не останат без возачи - plusinfo.mk | ||
| Превозниците од регионот пред колапс: ЕК ги одби сите предлози за подолг престој во Шенген | ||
| Европската Унија ги одби предлозите на балканските превозници, најавени нови блокади: "Последниот состанок беше катастрофален" |