article МЗ и СЗО презентираа загрижувачки податоци за пушењето кај младите во Македонија 27.2.2026г.

МЗ и СЗО презентираа загрижувачки податоци за пушењето кај младите во Македонија
newspaper Analizirano 10 od 19 virov language Makedonščina

Министерството за здравство, Институтот за јавно здравје и Светската здравствена организација презентираа резултати од национално истражување кое открива дека 13,6% од учениците на возраст од 13 до 15 години користат тутунски производи. Ова е највисока досега регистрирана преваленца, при што употребата на електронски цигари е двојно зголемена во споредба со 2016 година. Податоците покажуваат и висока изложеност на пасивно пушење во домовите и јавните простори. Како одговор на овие состојби, министерот за здравство Азир Алиу најави нов предлог-закон за заштита од пушење заснован на четири столба. Новата регулатива предвидува целосна забрана на пушење во затворени простории, вклучувајќи и електронски цигари, забрана на карактеристични ароми и вкусови кои ги привлекуваат младите, како и строги ограничувања на маркетингот и достапноста на производите за малолетници.

Infografika dogodka
20 Spornost
Visoka Nizka
11 trditev
11 trditev
✓ Največje soglasje 100%
Вкупно 13,6% од учениците на возраст од 13 до 15 години користат некаков тутунски производ.
? Najmanj soglasja 58%
Новиот предлог-закон предвидува забрана на електронски цигари со вкусови и пушење во автомобил со деца.
ТврдењеКлучни разлики
Вкупно 13,6% од учениците на возраст од 13 до 15 години користат некаков тутунски производ. Сите извори го потврдуваат истиот податок, без разлики. Да: Податокот е директно наведен во текстот. Да: Податокот е директно наведен во статијата. Да: Потврдено во насловот и воведниот дел од статијата. Да: Податоците од истражувањето го потврдуваат овој точен процент. Да: Директно потврдено во текстот. Да: Истражувањето на ИЈЗ потврдува 13,6% употреба кај учениците. Да: Потврдено од министерот Алиу и ИЈЗ за возраста 13-15 години. Да: Потврдено со податоците од истражувањето за 2024 година. Да: Потврдено со податоците од анкетата за 2024 година. Да: Статијата го наведува овој точен процент за таа возраст.
Употребата на електронски цигари кај младите е повеќе од двојно зголемена во споредба со 2016 година. Само 4 од 10 извори го потврдуваат тврдењето, останатите го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Министерот Алиу истакна дека ова е двојно зголемување од 2016. Да: Текстот директно го наведува ова зголемување. Да: Алиу потврдува двојно зголемување кај 9% од учениците. Да: Министерот потврдува дека ова е повеќе од двојно зголемување.
Дури 73,2% од малолетните пушачи не биле спречени да купат цигари и покрај нивната возраст. Само 5 од 9 извори го цитираат, сите негирање или молчење. Не е споменато Не е споменато Да: Директно наведено како показател за слаба примена на правилата. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Податокот е директно наведен во изјавата на министерот. Да: Министерот Алиу го наведува овој процент во изјавата. Да: Анкетата покажува дека овој процент не бил спречен при купување. Да: Истражувањето покажува дека 73,2% не биле спречени при купување.
Високи 57% од младите се изложени на тутунски чад во сопствените домови. Повеќето извори го потврдуваат, но некои не го спомнуваат. Да: Податокот е директно наведен во текстот. Не е споменато Да: Потврдено во делот за пасивно пушење. Да: Статијата наведува дека 57% биле изложени на чад во домот. Да: Директно потврдено во текстот. Не е споменато Да: Министерот Алиу го наведува овој процент за изложеност дома. Да: Потврдено како податок за изложеност во домот. Да: Податоците потврдуваат изложеност во домот кај 57% од младите. Да: Министерот потенцира дека 57% биле изложени на чад во домот.
Околу 45,1% од учениците виделе некој како пуши во или околу училишните згради. Само 4 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Да: Потврдено во делот за пасивно пушење. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Ова е наод од истражувањето за 2024 година. Да: Овој процент е наведен како загрижувачки наод од 2024 година. Не е споменато Да: Наведено е дека 45,1% виделе пушење во или околу училиштата.
Вкупно 86,9% од испитаните ученици ја поддржуваат мерката за забрана на пушење во затворени јавни простори. Пет извори го потврдуваат, три не го спомнуваат. Да: Податокот е директно наведен во текстот. Не е споменато Да: Потврдено во делот за законски мерки. Да: Овој податок е истакнат и во насловот и во изјавата на министерот. Да: Директно потврдено во текстот. Не е споменато Да: Министерот го истакна овој висок процент на поддршка. Да: Министерот ја истакнува оваа висока поддршка од учениците. Не е споменато Не е споменато
Новиот предлог-закон предвидува забрана на електронски цигари со вкусови и пушење во автомобил со деца. Најголема разлика: само Либертас потврдува забрана за пушење во автомобил со деца. Делумно: Се споменува забрана на ароми, но не и специфично за автомобили. Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува забрана на ароми, но не и пушење во автомобил. Делумно: Спомената е забрана на ароми, но не и пушење во автомобил. Делумно: Се споменува нов предлог-закон за никотински производи. Да: Наведено во поднасловот и во контекст на новиот предлог-закон. Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува нов закон за заштита, но без овие специфики.
Повеќе од половина од сегашните млади пушачи (56,5%) изјавиле дека сакаат веднаш да престанат со пушење. Само 3 извори го потврдуваат тврдењето; останатите 7 го игнорираат. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Д-р Прошева потврди дека 56,5% сакаат да престанат сега. Да: Текстот наведува дека 56,5% сакаат да престанат сега. Не е споменато Да: Д-р Прошева посочи дека 56,5% сакаат да престанат сега.
Угостителите ќе имаат рок од една година да ги адаптираат терасите според новиот закон. Сите извори не го споменуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Законот се заснова на четири столба: заштита од пасивно пушење, намалена привлечност, маркетинг ограничувања и контрола на продажба. Разлика: 4 извори го потврдуваат, 5 не го спомнуваат, 2 делумно. Да: Столбовите се експлицитно наведени во изјавата на министерот. Не е споменато Не е споменато Да: Министерот Алиу експлицитно ги набројува овие четири столба. Да: Директно наведено во изјавата на министерот. Делумно: Министерот потврдува дека законот има четири столбови. Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменуваат пасивно пушење, реклами и контрола на продажба. Не е споменато
Девет проценти од учениците користат електронски цигари, со поголема застапеност кај девојчињата. Поделба: 3 потврдуваат, 2 делумно, 4 молчат. Не е споменато Не е споменато Да: Потврдено во делот за потрошувачка. Не е споменато Не е споменато Делумно: Се наведува дека никотинските производи земаат замав кај младите. Да: 9% користат е-цигари (9,6% девојчиња наспроти 8,2% момчиња). Да: 9% користат е-цигари (9,6% девојчиња наспроти 8,2% момчиња). Делумно: Потврдено е дека 9% користат е-цигари, но не и за девојчињата. Да: 9% користат е-цигари, со 9,6% кај девојчиња наспроти 8,2% кај момчиња.
Пасивното пушење ги зголемува хоспитализациите и смртноста од кардиоваскуларни заболувања. Разлика: два извора потврдуваат, пет делумно, останати не спомнуваат. Да: Потврдено во изјавата на д-р Аким Али. Не е споменато Не е споменато Делумно: СЗО претставникот споменува заштита на здравјето на сите. Не е споменато Делумно: Министерот вели дека огромен број граѓани страдаат поради пушење. Не е споменато Делумно: Се споменува заштита на непушачи, но не и специфични болести. Да: Аким Али нагласува дека законот ги намалува овие ризици. Делумно: Се споменува заштита на непушачи, но не и специфичните болести.
Visoka pokritost Sporno
Vroče teme
Potrjeno
Nejasno
Tiho soglasje
Soglasje Nizka pokritost
Konsenz:
Nesoglasje
Soglasje
Velikost = pokritost virov
ЕнтитетКлучни разлики
Министерство за здравствоСите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.Неутрално: споменато како институција која спроведува политики, без мета-вреднувањеНеутрално: само најавува нов закон, без мета-вреднувањеНеутрално: само наведено како домаќин на презентацијата и извор на идни законски решенијаНеутрално: Информативно споменато како носител на политиките.Неутрално: Министерот Алиу презентира резултати, без мета-вреднување на институцијата.Неутрално: Информативно споменато како извор и предлагач на закон.Неутрално: Институцијата е спомената само како организатор на прес-конференција.Неутрално: Информативно споменато преку присуството на министерот.Не е споменатоНеутрално: Информативно споменато како локација на прес-конференцијата.
Институт за јавно здравје (ИЈЗ)Сите извори го третираат неутрално, без разлики во сентиментот или интерпретацијата.Неутрално: цитирана директорката, без мета-вреднување на институцијатаНе е споменатоНеутрално: презентира податоци и предупредува, без мета-вреднувањеНеутрално: Споменат како извор на податоци и учесник на прес.Неутрално: ИЈЗ спровел истражување, само информативно споменат.Неутрално: Споменато како спроведувач на истражувањето.Неутрално: Институтот е споменат како спроведувач на истражувањето и извор.Неутрално: Информативно споменат како презентер на истражувањето.Неутрално: Институтот е споменат како извор на истражувањето.Неутрално: Институцијата е извор на податоците преку свои претставници.
Светска здравствена организација (СЗО)Сите извори се неутрални; нема разлики.Неутрално: претставникот цитиран, без мета-вреднувањеНе е споменатоНеутрално: цитирана како извор на предупредување, без вреднувањеНеутрално: Цитиран претставник со стручни согледувања.Неутрално: СЗО дала поддршка, претставник цитиран без вреднување.Неутрално: Претставникот е цитиран со предупредувачки пораки.Неутрално: СЗО е спомената како соработник во истражувањето без вреднување.Неутрално: Спомената како соработник во истражувањето и извор на податоци.Неутрално: СЗО е цитирана преку својот претставник за законот.Неутрално: Спомената како поддржувач на истражувањето и извор на изјави.
Азир АлиуСите извори се неутрални; нема разлики.Неутрално: говорник без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Говорник кој презентира истражување и законски измени.Неутрално: Алиу е говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот.Неутрално: Цитиран за новиот закон, иако немал моментални податоци.Неутрално: Министерот е само говорник кој ги презентира загрижувачките податоци.Неутрално: Говорник кој презентира загрижувачки податоци без мета-вреднување.Неутрално: Алиу е само говорник кој ги презентира податоците.Неутрално: Говорник кој ги презентира податоците и изразува загриженост.
Марија АндоновскаСите извори ја прикажуваат неутрално, без разлики во сентиментот.Неутрално: говорник без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Говорник кој ги објаснува јавноздравствените предизвици.Неутрално: Само спомената како директорка на ИЈЗ, без вреднување.Неутрално: Цитирана во својство на директорка на ИЈЗ.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Директорката е цитирана како говорник за истражувањето.Неутрално: Говорник кој ја нагласува важноста на истражувањето.
Аким АлиСите извори го прикажуваат неутрално, без разлики.Неутрално: говорник без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Говорник кој укажува на важноста на законот.Неутрално: Претставник на СЗО, само споменат без вреднување.Неутрално: Цитиран како претставник на СЗО со глобални податоци.Неутрално: Претставникот на СЗО е само говорник кој дава препораки.Неутрално: Говорник кој дава препораки и ги коментира наодите.Неутрално: Претставникот на СЗО е цитиран како говорник.Неутрално: Говорник кој повикува на заштита на децата.
Сања ПрошеваНема разлики — сите извори не ја спомнуваат.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Докторката е само цитиран говорник на прес-конференцијата.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Говорник кој ги презентира статистичките податоци.
МакедонијаСите извори се неутрални, без разлики.Неутрално: спомената како држава, без вреднувањеНеутрално: спомената како локација со висока стапка на пушење, без вреднувањеНеутрално: спомената како локација на истражувањето и домашна дебатаНеутрално: Спомената како земја во која се спроведува истражувањето.Неутрално: Спомената како држава каде е спроведено истражувањето.Неутрално: Индиректно спомената преку иднината на земјата и политиките.Неутрално: Државата е спомената само како локација на истражувањето.Неутрално: Спомената како локација каде е спроведено истражувањето.Неутрално: Земјата е спомената како локација на истражувањето.Неутрално: Спомената како територијален контекст на истражувањето.
Адолесценти (ученици од 13 до 15 години)Сите извори се неутрални, без разлики.Неутрално: споменати како предмет на истражување, без вреднувањеНеутрално: статистички споменати како корисници на тутун, без вреднувањеНеутрално: опишани како ранливи, но без експлицитно вреднување на нивНеутрално: Прикажани како целна група на истражувањето и законот.Неутрално: Податоци за нивната изложеност и употреба, без вреднување на групата.Неутрално: Предмет на истражувањето за употреба на никотин.Неутрално: Тие се предмет на истражувањето и статистички приказ на навики.Неутрално: Примарна цел на истражувањето, споменати преку статистички податоци.Неутрално: Групата е предмет на статистичка анализа во текстот.Неутрално: Предмет на истражувањето без директно вреднување на нив.
УгостителиСамо TV21.mk го спомнува, неутрално.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Индиректно споменати преку придобивките за индустријата.Не е споменато
Влада на Република Северна МакедонијаНема разлики — сите извори неутрални или не го спомнуваат.Неутрално: имплицирана преку министерот, без мета-вреднувањеНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Индиректно спомената преку министерството и државата.Неутрално: Министерот зборува за државата, но без мета-вреднување на Владата.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато

Analizirano 10 od 19 virov

Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.

VirNaslov
Зелена Берза
Речиси 14 отсто од учениците од 13 до 15 години пушат цигари - Зелена Берза
utro.mk
АЛАРМАНТНО: 13,6% од учениците во македонија користат тутун - никотинот сè поприсутен во
Рацин.мк
Никотинот во училиште: 13,6% од учениците користат тутунски производи
Expres.mk
Аларм: Децата без око да им трепне си купуваат цигари како да се мастики
trtbalkan.com
Истражување: Малолетниците непречено купуваат цигари и покрај нивната возраст
24.mk
МЗ: Расте бројот на адолесцентите кои консумираат никотин што преку класични цигари, што преку електронски
Либертас
Тутунски производи користат 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение - Либертас
360 степени
Тутунски производи користат 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение - 360 степени
TV21.mk
13,6% од учениците користат тутун - загрижувачка изложеност на чад во домот
Радио Слободна Европа
Истражување: Над 13 отсто од тинејџерите во државата користат тутунски производ
Зелена Берза
Речиси 14 отсто од учениците од 13 до 15 години пушат цигари - Зелена Берза
arrow_forward_ios
utro.mk
АЛАРМАНТНО: 13,6% од учениците во македонија користат тутун - никотинот сè поприсутен во
arrow_forward_ios
Рацин.мк
Никотинот во училиште: 13,6% од учениците користат тутунски производи
arrow_forward_ios
Expres.mk
Аларм: Децата без око да им трепне си купуваат цигари како да се мастики
arrow_forward_ios
trtbalkan.com
Истражување: Малолетниците непречено купуваат цигари и покрај нивната возраст
arrow_forward_ios
24.mk
МЗ: Расте бројот на адолесцентите кои консумираат никотин што преку класични цигари, што преку електронски
arrow_forward_ios
Либертас
Тутунски производи користат 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение - Либертас
arrow_forward_ios
360 степени
Тутунски производи користат 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение - 360 степени
arrow_forward_ios
TV21.mk
13,6% од учениците користат тутун - загрижувачка изложеност на чад во домот
arrow_forward_ios
Радио Слободна Европа
Истражување: Над 13 отсто од тинејџерите во државата користат тутунски производ
arrow_forward_ios