Сиљановска-Давкова со остри критики до институциите за порастот на фемицидот 5.3.2026г.
Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова упати сериозни критики кон правосудниот и социјалниот систем за време на собраниската седница посветена на Меѓународниот ден на жената. Таа истакна дека институционалната превенција доживеала пораз, посочувајќи дека симболиката на 8 Март е засенета од бруталната реалност на семејното насилство и зачестените случаи на убиства на жени. Во своето обраќање, претседателката ги презентираше алармантните статистики за 2025 и почетокот на 2026 година, нагласувајќи дека зад бројките стојат уништени животи како оние на Ивана и Катја. Таа побара одговорност од полицијата, обвинителството и судството, критикувајќи ја практиката на преквалификација на делата и изрекувањето на благи казни за насилниците наместо примена на строгите законски одредби.
Инфографика
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | Нова Македонија | alfa.mk | trtbalkan.com | 24.mk | plusinfo.mk | 365.com.mk | еМагазин | Рацин.мк | МКД.мк | 360 степени |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени. | Поделба: 6 потврдуваат, 2 делумно, 2 не спомнуваат. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие бројки за 2025 година. | Делумно: Се споменуваат речиси 5 илјади пријави лани, но без прецизната бројка и година. | Делумно: Се споменуваат над 4 илјади пријави и 6 убиства во 2025 година. | Не е споменато | Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година. | Да: Текстот директно ги наведува овие бројки за 2025 година. | Да: Претседателката ги потврди овие бројки за 2025 година. | Да: Претседателката ги цитираше овие точни бројки за 2025 година. | Не е споменато | Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година. |
| Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид. | Поделба: 7 потврдуваат, 2 молчат, alfa.mk негира (2 наместо 4). | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026. | Не: Се наведува дека од почетокот на годината има две убиства на жени. | Да: Текстот потврдува 4 случаи на фемицид во два месеци од 2026 година. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026. | Да: Статијата потврдува 4 случаи на фемицид за 2 месеци во 2026. | Да: Силјановска Давкова ги наведе овие податоци во говорот. | Да: Статијата наведува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026. |
| Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз. | Поделба: 6 извори директно потврдуваат пораз, 4 делумно. | Да: Авторот директно нотира пораз на институционалната превенција. | Да: Битиќи посочува на непрекината низа од институционални слабости. | Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и сизифовски напори за законите. | Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и исти проблеми секоја година. | Да: Сиљановска Давкова директно нотира пораз на овие механизми. | Делумно: Се споменува дека стратегиите не даваат резултати и законите се немоќни. | Да: Претседателката директно нотира пораз на превенцијата и акцијата. | Да: Сиљановска Давкова директно ја оцени состојбата како пораз. | Да: Претседателката прашува зошто системот не реагира навреме. | Да: Сиљановска-Давкова директно нотира пораз на превенцијата и акцијата. |
| Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура. | Повеќето извори го цитираат тврдењето, некои не го спомнуваат. | Да: Статијата го дефинира фемицидот како крај на долг процес на тортура. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието. | Делумно: Се зборува за банализирање на насилството кое води до фемицид. | Да: Тврдењето е цитирано како дел од говорот на претседателката. | Да: Претседателката нагласи дека тоа е крај на долг процес на тортура. | Да: Текстот директно го содржи овој цитат на претседателката. | Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието. |
| Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, TRT и 365 го имплицираат. | Да: Авторот прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите. | Делумно: Се посочуваат исти резултати на непреземени мерки и активности. | Да: Насловот директно го поставува ова прашање за институциите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни. | Делумно: Се имплицира преку спомнување на сомнежот во поддршката при пријавување. | Да: Претседателката прашува како е можно тие да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката праша до кога институциите ќе останат имуни. | Да: Претседателката прашува како е можно да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни. |
| Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници. | Поделба: 6 извори го поддржуваат, 4 не го спомнуваат, 1 делумно. | Да: Статијата ги опишува како активни спасители или пасивни соучесници. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека нивната обученост ги прави спасители или соучесници. | Делумно: Се споменува реакцијата на поединецот кај кој се пријавува насилството. | Да: Текстот наведува дека тие се активни спасители или соучесници. | Да: Ова е директен став на претседателката наведен во текстот. | Да: Директно наведено во говорот на Сиљановска Давкова. | Да: Текстот наведува дека тие се или спасители или соучесници. |
| Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела. | Пет извори го поддржуваат тврдењето, пет не го спомнуваат. | Да: Статијата наведува дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се критикува честата преквалификација и преферирање условни казни. | Не е споменато | Да: Нагласено е дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Не е споменато | Да: Се посочува дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Да: Се нагласува дека често доаѓа до преквалификација на делото. |
| Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи. | Изворите се делат: дел го пренесуваат како реторичко прашање на претседателката, а други не го спомнуваат. | Да: Статијата го поставува ова прашање како констатација за реалноста. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е реторичко прашање поставено од претседателката во говорот. | Делумно: Се критикува маскулинизираната политика и немоќта на правната норма. | Да: Претседателката прашува зошто оваа трансформација се случува често. | Не е споменато | Да: Претседателката го поставува ова како прашање за реалноста. | Не е споменато |
| Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но trtbalkan.com и 365.com.mk се делумни. | Да: Авторот критикува менување на закони наместо нивна примена. | Да: Сиљановска прашува до кога ќе се менуваат закони наместо да се применуваат. | Делумно: Се споменуваат измени на закони наспроти непреземени мерки. | Делумно: Се споменува усвојување стратегии без преземање мерки. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна доследна примена. | Делумно: Се вели дека напорите за закони се залудни и нема конкретни резултати. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена. | Да: Таа праша до кога ќе се менуваат законите наместо тие што не ги применуваат. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена од надлежните. |
| Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда. | alfa.mk директно го поддржува тврдењето, додека другите само делумно го допираат или го игнорираат. | Делумно: Се споменува ранливост и несигурност, но не експлицитно економска. | Да: Пренџов директно изјавува дека економската зависност носи тишина и неправда. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека жените остануваат тивки ако немаат поддршка. | Делумно: Се споменува структурна нееднаквост и трпење насилство. | Не е споменато | Делумно: Се споменува економската сигурност и ранливоста на жените. | Делумно: Се споменува економската сигурност и социјалната ранливост. |
| Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но разликата е во акцентот: некои директно ја нагласуваат државната одговорност | Да: Статијата нагласува дека државата има обврска за системска заштита. | Да: Зајкова порачува дека насилството не е семејна работа, туку државна одговорност. | Делумно: Се прашува дали Уставот важи за жртвите на семејно насилство. | Делумно: Се нагласува одговорноста на институциите и политиките. | Делумно: Се споменува уставна обврска за заштита и државни обврски. | Делумно: Се повикува на Уставот и државните закони за заштита. | Да: Се нагласува државната обврска за заштита и санкционирање. | Делумно: Се имплицира преку критиката за институционален пораз и одговорност. | Да: Се нагласува државната обврска за заштита и функционален систем. | Делумно: Се споменува уставната обврска и одговорноста на институциите. |
| Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени. | Само 3 извори го потврдуваат тврдењето, останатите не го спомнуваат. | Да: Статијата наведува дека повеќе од половина од истражувачите се жени. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено како податок во говорот. | Да: Сиљановска-Давкова посочува дека над половина истражувачи се жени. |
| Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки. | Поделба: 3 извори поддржуваат, 3 делумно, 4 не споменуваат. | Да: Статијата го потврдува ова како суштински показател за зрелост. | Делумно: Гаши истакнува дека жените креираат политики и ја збогатуваат дебатата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува борбата за еднаквост и цивилизациски стандарди. | Делумно: Се споменува партиципативна политичка култура на еднакви субјекти. | Не е споменато | Да: Наведено е дека тоа е суштински показател за зрелоста. | Да: Учеството во власта е наречено суштински показател за зрелоста. |
| Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни. | Поделба: 5 целосно поддржуваат, 5 делумно, 2 молчат. | Да: Авторот истакнува дека заложбите не смеат да бидат декларативни. | Делумно: Се критикуваат декларативни стратегии и непреземени мерки. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се нагласува дека ратификацијата не смее да биде само симболична. | Делумно: Се споменуваат конвенциите како дел од „Сизифовите напори“ без резултат. | Да: Наведено е дека заложбите не се остваруваат само декларативно. | Делумно: Се бара акција наместо протоколарни форми и симболични гестови. | Да: Се нагласува дека не треба да бидат само декларативни заложби. | Делумно: Се потсетува на обврските од ратификуваната конвенција. |
claims
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
key differences
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Изворите се делат: дел го пренесуваат како реторичко прашање на претседателката, а други не го спомнуваат.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Поделба: 6 потврдуваат, 2 делумно, 2 не спомнуваат.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Поделба: 7 потврдуваат, 2 молчат, alfa.mk негира (2 наместо 4).
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- alfa.mk директно го поддржува тврдењето, додека другите само делумно го допираат или го игнорираат.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но trtbalkan.com и 365.com.mk се делумни.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Поделба: 5 целосно поддржуваат, 5 делумно, 2 молчат.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, TRT и 365 го имплицираат.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Поделба: 6 извори директно потврдуваат пораз, 4 делумно.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Сите извори го поддржуваат тврдењето, но разликата е во акцентот: некои директно ја нагласуваат државната одговорност
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Поделба: 6 извори го поддржуваат, 4 не го спомнуваат, 1 делумно.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Само 3 извори го потврдуваат тврдењето, останатите не го спомнуваат.
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Пет извори го поддржуваат тврдењето, пет не го спомнуваат.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Поделба: 3 извори поддржуваат, 3 делумно, 4 не споменуваат.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Повеќето извори го цитираат тврдењето, некои не го спомнуваат.
source analyses
- 24.mk
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Не е споменато
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Не е споменато
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Не е споменато
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Не е споменато
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Делумно: Се споменува усвојување стратегии без преземање мерки.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Не е споменато
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Насловот директно го поставува ова прашање за институциите.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и исти проблеми секоја година.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се нагласува одговорноста на институциите и политиките.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Не е споменато
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Не е споменато
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Не е споменато
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Не е споменато
- 360 степени
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Не е споменато
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Делумно: Се споменува економската сигурност и социјалната ранливост.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена од надлежните.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Делумно: Се потсетува на обврските од ратификуваната конвенција.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Сиљановска-Давкова директно нотира пораз на превенцијата и акцијата.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се споменува уставната обврска и одговорноста на институциите.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Текстот наведува дека тие се или спасители или соучесници.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Да: Сиљановска-Давкова посочува дека над половина истражувачи се жени.
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Да: Се нагласува дека често доаѓа до преквалификација на делото.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Да: Учеството во власта е наречено суштински показател за зрелоста.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието.
- 365.com.mk
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Делумно: Се критикува маскулинизираната политика и немоќта на правната норма.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Текстот директно ги наведува овие бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Статијата потврдува 4 случаи на фемицид за 2 месеци во 2026.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Делумно: Се споменува дека жените остануваат тивки ако немаат поддршка.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Делумно: Се вели дека напорите за закони се залудни и нема конкретни резултати.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Делумно: Се споменуваат конвенциите како дел од „Сизифовите напори“ без резултат.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Делумно: Се имплицира преку спомнување на сомнежот во поддршката при пријавување.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Делумно: Се споменува дека стратегиите не даваат резултати и законите се немоќни.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се повикува на Уставот и државните закони за заштита.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Делумно: Се споменува реакцијата на поединецот кај кој се пријавува насилството.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Не е споменато
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Делумно: Се споменува борбата за еднаквост и цивилизациски стандарди.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Делумно: Се зборува за банализирање на насилството кое води до фемицид.
- alfa.mk
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Не е споменато
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Делумно: Се споменуваат речиси 5 илјади пријави лани, но без прецизната бројка и година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Не: Се наведува дека од почетокот на годината има две убиства на жени.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Да: Пренџов директно изјавува дека економската зависност носи тишина и неправда.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Сиљановска прашува до кога ќе се менуваат закони наместо да се применуваат.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Делумно: Се критикуваат декларативни стратегии и непреземени мерки.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Битиќи посочува на непрекината низа од институционални слабости.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Да: Зајкова порачува дека насилството не е семејна работа, туку државна одговорност.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Не е споменато
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Не е споменато
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Делумно: Гаши истакнува дека жените креираат политики и ја збогатуваат дебатата.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Не е споменато
- plusinfo.mk
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Да: Ова е реторичко прашање поставено од претседателката во говорот.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Не е споменато
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна доследна примена.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Да: Се нагласува дека ратификацијата не смее да биде само симболична.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Сиљановска Давкова директно нотира пораз на овие механизми.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се споменува уставна обврска за заштита и државни обврски.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Наведено е дека нивната обученост ги прави спасители или соучесници.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Да: Се критикува честата преквалификација и преферирање условни казни.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Не е споменато
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието.
- trtbalkan.com
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Не е споменато
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Делумно: Се споменуваат над 4 илјади пријави и 6 убиства во 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Текстот потврдува 4 случаи на фемицид во два месеци од 2026 година.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Не е споменато
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Делумно: Се споменуваат измени на закони наспроти непреземени мерки.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Не е споменато
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Делумно: Се посочуваат исти резултати на непреземени мерки и активности.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и сизифовски напори за законите.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се прашува дали Уставот важи за жртвите на семејно насилство.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Не е споменато
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Не е споменато
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Не е споменато
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Не е споменато
- МКД.мк
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Да: Претседателката го поставува ова како прашање за реалноста.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Не е споменато
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Не е споменато
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Делумно: Се споменува економската сигурност и ранливоста на жените.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Да: Се нагласува дека не треба да бидат само декларативни заложби.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката прашува како е можно да се имуни на сигналите.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Претседателката прашува зошто системот не реагира навреме.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Да: Се нагласува државната обврска за заштита и функционален систем.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Директно наведено во говорот на Сиљановска Давкова.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Да: Директно наведено како податок во говорот.
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Да: Се посочува дека често доаѓа до преквалификација на делото.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Да: Наведено е дека тоа е суштински показател за зрелоста.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Текстот директно го содржи овој цитат на претседателката.
- Нова Македонија
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Да: Статијата го поставува ова прашање како констатација за реалноста.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Статијата експлицитно ги наведува овие бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Делумно: Се споменува ранливост и несигурност, но не експлицитно економска.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Авторот критикува менување на закони наместо нивна примена.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Да: Авторот истакнува дека заложбите не смеат да бидат декларативни.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Авторот прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Авторот директно нотира пораз на институционалната превенција.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Да: Статијата нагласува дека државата има обврска за системска заштита.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Статијата ги опишува како активни спасители или пасивни соучесници.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Да: Статијата наведува дека повеќе од половина од истражувачите се жени.
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Да: Статијата наведува дека често доаѓа до преквалификација на делото.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Да: Статијата го потврдува ова како суштински показател за зрелост.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Статијата го дефинира фемицидот како крај на долг процес на тортура.
- Рацин.мк
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Не е споменато
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Претседателката ги цитираше овие точни бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Статијата наведува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Не е споменато
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Таа праша до кога ќе се менуваат законите наместо тие што не ги применуваат.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Делумно: Се бара акција наместо протоколарни форми и симболични гестови.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката праша до кога институциите ќе останат имуни.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Сиљановска Давкова директно ја оцени состојбата како пораз.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Делумно: Се имплицира преку критиката за институционален пораз и одговорност.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Ова е директен став на претседателката наведен во текстот.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Не е споменато
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Не е споменато
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Претседателката нагласи дека тоа е крај на долг процес на тортура.
- еМагазин
- Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи.
- Да: Претседателката прашува зошто оваа трансформација се случува често.
- Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени.
- Да: Претседателката ги потврди овие бројки за 2025 година.
- Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид.
- Да: Силјановска Давкова ги наведе овие податоци во говорот.
- Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда.
- Делумно: Се споменува структурна нееднаквост и трпење насилство.
- Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните.
- Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена.
- Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни.
- Да: Наведено е дека заложбите не се остваруваат само декларативно.
- Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство.
- Да: Претседателката прашува како е можно тие да се имуни на сигналите.
- Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз.
- Да: Претседателката директно нотира пораз на превенцијата и акцијата.
- Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност.
- Да: Се нагласува државната обврска за заштита и санкционирање.
- Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници.
- Да: Текстот наведува дека тие се активни спасители или соучесници.
- Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени.
- Не е споменато
- Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела.
- Да: Нагласено е дека често доаѓа до преквалификација на делото.
- Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки.
- Делумно: Се споменува партиципативна политичка култура на еднакви субјекти.
- Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура.
- Да: Тврдењето е цитирано како дел од говорот на претседателката.
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | Нова Македонија | alfa.mk | trtbalkan.com | 24.mk | plusinfo.mk | 365.com.mk | еМагазин | Рацин.мк | МКД.мк | 360 степени |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гордана Сиљановска-Давкова | Сите извори се неутрални, без значајни разлики. | Не е споменато | Неутрално: Претседателката е цитирана како главен говорник на седницата. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзини ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претставена како говорник со емотивен и критички став. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. |
| Собрание на Република Македонија | Сите извори го третираат неутрално, само како локација. | Не е споменато | Неутрално: Место на одржување на седницата за правата на жените. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Се споменува само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација (говорница) каде се одржува говорот. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. |
| Ивана | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот. | Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. |
| Катја | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот. | Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. |
| Фатмир Битиќи | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој укажува на институционални слабости. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Моника Зајкова | Единствено alfa.mk ја спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како говорник кој повикува на државна одговорност. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Љупчо Пренџов | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој повикува на искреност и аргументи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Африм Гаши | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој ја нагласува улогата на жените. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| СДСМ | Нема значајни разлики; повеќето извори не го спомнуваат. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Битиќи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | 1 извор: неутрално споменување, останатите: без податоци. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Пренџов. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЛДП | Единствено alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Зајкова. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Истанбулска конвенција | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Спомената како документ со заложби, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на ратификација и обврски за заштита. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на обврските и потребата од примена. | Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска. |
| Пекиншка декларација | Само два извора неутрално ја спомнуваат. | Неутрално: Спомената како документ, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како меѓународен документ за родова еднаквост. | Не е споменато |
| Кривичен законик | Неутрален третман; разлика само во опфат и контекст (фемицид). | Неутрално: Споменат во контекст на измени, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат во контекст на законски измени. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена на нормите. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законските измени за фемицид. | Неутрално: Споменат во контекст на законските измени и примена. |
entities
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Собрание на Република Македонија
- Ивана
- Катја
- Фатмир Битиќи
- Моника Зајкова
- Љупчо Пренџов
- Африм Гаши
- СДСМ
- ВМРО-ДПМНЕ
- ЛДП
- Истанбулска конвенција
- Пекиншка декларација
- Кривичен законик
key differences
- Љупчо Пренџов
- Само alfa.mk го спомнува, неутрално.
- Африм Гаши
- Само alfa.mk го спомнува, неутрално.
- ВМРО-ДПМНЕ
- 1 извор: неутрално споменување, останатите: без податоци.
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Сите извори се неутрални, без значајни разлики.
- Ивана
- Нема разлики; сите извори се неутрални.
- Истанбулска конвенција
- Сите извори се неутрални; нема разлики.
- Катја
- Нема разлики; сите извори се неутрални.
- Кривичен законик
- Неутрален третман; разлика само во опфат и контекст (фемицид).
- ЛДП
- Единствено alfa.mk го спомнува, неутрално.
- Моника Зајкова
- Единствено alfa.mk ја спомнува, неутрално.
- Пекиншка декларација
- Само два извора неутрално ја спомнуваат.
- СДСМ
- Нема значајни разлики; повеќето извори не го спомнуваат.
- Собрание на Република Македонија
- Сите извори го третираат неутрално, само како локација.
- Фатмир Битиќи
- Само alfa.mk го спомнува, неутрално.
source analyses
- 24.mk
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник без мета-вреднување.
- Ивана
- Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан.
- Истанбулска конвенција
- Не е споменато
- Катја
- Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан.
- Кривичен законик
- Не е споменато
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- 360 степени
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Истанбулска конвенција
- Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска.
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Кривичен законик
- Неутрално: Споменат во контекст на законските измени и примена.
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- 365.com.mk
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претставена како говорник со емотивен и критички став.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан.
- Истанбулска конвенција
- Не е споменато
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан.
- Кривичен законик
- Не е споменато
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- alfa.mk
- Љупчо Пренџов
- Неутрално: Цитиран како говорник кој повикува на искреност и аргументи.
- Африм Гаши
- Неутрално: Цитиран како говорник кој ја нагласува улогата на жените.
- ВМРО-ДПМНЕ
- Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Пренџов.
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е цитирана како главен говорник на седницата.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Истанбулска конвенција
- Не е споменато
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Кривичен законик
- Не е споменато
- ЛДП
- Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Зајкова.
- Моника Зајкова
- Неутрално: Цитирана како говорник кој повикува на државна одговорност.
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Битиќи.
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Место на одржување на седницата за правата на жените.
- Фатмир Битиќи
- Неутрално: Цитиран како говорник кој укажува на институционални слабости.
- plusinfo.mk
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Истанбулска конвенција
- Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска.
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Кривичен законик
- Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена.
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- trtbalkan.com
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзини ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот.
- Истанбулска конвенција
- Не е споменато
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот.
- Кривичен законик
- Неутрално: Информативно споменат во контекст на законски измени.
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- МКД.мк
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Истанбулска конвенција
- Неутрално: Спомената во контекст на обврските и потребата од примена.
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Кривичен законик
- Неутрално: Споменат во контекст на законските измени за фемицид.
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Неутрално: Спомената како меѓународен документ за родова еднаквост.
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација (говорница) каде се одржува говорот.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- Нова Македонија
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Не е споменато
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување
- Истанбулска конвенција
- Неутрално: Спомената како документ со заложби, без вреднување
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување
- Кривичен законик
- Неутрално: Споменат во контекст на измени, без вреднување
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Неутрално: Спомената како документ, без вреднување
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Не е споменато
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- Рацин.мк
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Истанбулска конвенција
- Не е споменато
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани.
- Кривичен законик
- Не е споменато
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Се споменува само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
- еМагазин
- Љупчо Пренџов
- Не е споменато
- Африм Гаши
- Не е споменато
- ВМРО-ДПМНЕ
- Не е споменато
- Гордана Сиљановска-Давкова
- Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови.
- Ивана
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Истанбулска конвенција
- Неутрално: Спомената во контекст на ратификација и обврски за заштита.
- Катја
- Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани.
- Кривичен законик
- Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена на нормите.
- ЛДП
- Не е споменато
- Моника Зајкова
- Не е споменато
- Пекиншка декларација
- Не е споменато
- СДСМ
- Не е споменато
- Собрание на Република Македонија
- Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата.
- Фатмир Битиќи
- Не е споменато
Извори
- articles
- article order
- 6
- body
- Долго се думав дали има смисла да зборувам по страотното банализирање на злото, наречено семејно насилство до степен на фемицид! Во траорна атмосфера по смртта на Ивана и Катја, сизифовски напор е да потсетувам на женската историска борба за еднаквост, за цивилизациските стандарди, за конвенциите и резолуциите, за законите за превенција и заштита од семејно насилство, па дури и за измените на Кривичниот законик? Причина? Правниот илузионизам дека нормата ги решава хроничните проблеми, со длабоки корени во патријархалната и парохијална (не)култура, жилавата традиција, маскулираната политика, жедна за супериорност и победа, што изроди војни, чиишто најчести жртви се невините жени и деца. Страшно е секој 8 Март, да броиме нови жртви, да презентираме апдејтирани статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност. За два месеца во 2026 г. - веќе четири случаи на фемицид: Дали навистина животот е неприкосновен, како што гарантира членот 10 од Уставот? Пред нас е фундаменталното прашање: Дали навистина животот е неприкосновен, како што гарантира членот 10 од Уставот? Дали ова важи за Рамајана, Росица, Ивана и малата Каја, прашувам? Шокира фактот дека во 2025-та имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026-та - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа. Се чини дека клучен момент е оној на пријавувањето. Ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото! Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога post festum ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството? Како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали? Зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме? До кога ќе ги менуваме законите наместо оние што не ги применуваат? Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите? Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа? Да потсетам: Уставниот член 10 став (2) гласи: "Смртна казна не може да се изрече по ниту еден основ". Зарем мажите насилници на нивните сопруги/партнерки и нивните деца се самопрогласени судии кои изрекуваат смртни пресуди? Зошто се зголемува нивниот број? Зарем не сме сите соучесници дозволувајќи им да се однесуваат како неприкосновени сопственици на женскиот и детскиот живот? Од каде им извира силата да бидат господари не само на женското тело туку и на женскиот ум и мисла, кога под смртен притисок и страв кај жените, ги менуваат нивните мисли и изјави? Кој ја избриша гаранцијата на неприкосновеноста на физичкиот и моралниот интегритет на човекот, значи и на жената од членот 11 и императивната забрана за мачење, нечовечко или понижувачко однесување и казнување? Дали навистина за жените и за децата во некои семејства е забранета присилната работа? Не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат ex officio, односно по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна наместо највисоката? Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постојат сами за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата. Со нејзината ратификација, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. Основното прашање е дали и како ја применуваме и дали е намалена ранливоста, односно безбедноста на жените? Во 1995 година, на Четвртата светска конференција за жените во Пекинг, државите членки на Обединетите нации ја усвоија Декларацијата и платформа за акција, документ што ја постави родовата еднаквост како предуслов за одржлив развој и мир. Тоа беше јасна порака дека правата на жените не се посебна агенда, туку дел од универзалната агенда за човекови права. Но, чудно беше кога при одбележувањето на 30-годишнината во ООН во 2025-та, една од препораките беше: примена на Пекиншките документи. За жал, воените времиња се неразделни од насилството. Во ова време-невреме, жените и девојките се најчестите и најранливите жртви на војната. Тие се раселуваат, силуваат, најнесигурни се, најсиромашни, најнезаштитени. Војната ја продлабочува и ја радикализира нееднаквоста. Логиката на доминација на глобално ниво се прелева во приватната сфера, каде контролата, стравот и насилството стануваат прифатлив образец на однесување. Ако историјата нè учи дека придонесот на жените бил систематски потценуван, тогаш денес треба да се запрашаме: Кој ја обликува новата структура на моќта? Во книгата "Нејзината историја", Филипа Грегори го обработува периодот од норманското освојување до модерното време и на речиси секоја страница провејува истата појава: жените активно учествувале во создавањето на историјата, биле реформаторки, визионерки и двигатели на општествени промени, но нивното признание дошло многу подоцна: премолчено, минимизирано или припишано на други. Тоа доцнење на признанието не е случајност, туку одраз на структурата на моќ во која центарот не ја рефлектира реалната распределба на придонесот. Ако историјата нè учи дека придонесот на жените бил систематски потценуван, тогаш денес треба да се запрашаме: Кој ја обликува новата структура на моќта? Живееме во време кога моќта се прераспределува и добива нови, посуптилни форми. Таа не е само во институциите што ги гледаме, туку и во алгоритмите што ги користиме, во платформите што посредуваат меѓу граѓаните и услугите, во системите на вештачка интелигенција што носат одлуки или влијаат врз нив. Технологијата станува новата архитектура на моќта, а партиципирањето во нејзиното создавање значи учество во обликувањето на иднината. Како што предупредуваше Хана Арент, моќта не е само инструмент на владеење, туку простор на заедничко дејствување. Ако жените се отсутни од тој простор, тогаш отсутна е и перспективата во обликувањето на иднината. Во ера на алгоритми и вештачка интелигенција, прашањето за еднаквоста станува прашање за тоа кој ги поставува правилата на новата реалност. Во македонската држава повеќе од половина од истражувачите се жени, што претставува сериозен интелектуален потенцијал. Знаењето постои, но патот до позициите на одлучување и до центрите каде што се дефинираат правилата сè уште не е подеднакво пристапен. Затоа, учеството на жените во локалната и во централната власт не претставува само прашање на квантитативна застапеност, туку суштински показател за зрелоста и за квалитетот на јавните одлуки. Политиките не се апстрактни норми, туку конкретни механизми што ги обликуваат условите за живот: домот, образованието, безбедноста, економската сигурност и секојдневната благосостојба. Оттука, кога во процесите на одлучување се интегрираат женската емпатија како способност за препознавање на социјалната ранливост, мајчинската одговорност како свест за долгорочните последици, како и умот и знаењето, изградени низ професионално и животно искуство, се креираат политики со поголема аналитичка длабочина, етичка чувствителност и општествена одржливост. Да ја градиме како пристојно и безбедно место за живеење во кое правата и достоинството на секоја жена се неприкосновени Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно. Жените не очекуваат привремена, празнична галантност, врзана за празничниот ден, туку трајна сигурност што произлегува од стабилен, функционален и правичен систем. Со букетите в раце, вреди да се потсетиме дека и идејата за еднаквост често се оформувала спротивно на условите, небаре кокиче среде зима. Кога Мери Вулстонкрафт ја формулираше еднаквоста како прашање на разум и право, таа отвора мисловна линија што подоцна ќе ја продлабочат Роза Луксембург, Клара Цеткин, Бети Фридан и Кејт Милет, сведочејќи дека напредокот не произлегува од симболиката, туку од критичкото размислување и дејствување. Во тој дух, дозволете ми, со искрена почит кон придонесот, знаењето и истрајноста на жените, да го честитам 8 Март и да ја потврдам заедничката определба, државата да ја градиме како пристојно и безбедно место за живеење во кое правата и достоинството на секоја жена се неприкосновени.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-07T09:18:25
- source
- Нова Македонија
- title
- Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност - Нова Македонија
- url
- https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/simbolikata-na-praznikot-se-izgubi-vo-mrakot-na-surovata-nepoimliva-i-neprifatliva-realnost/
- article order
- 12
- body
- Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви, само од почетокот на годинава има две убиства на жени, а лани имало речиси 5 илјади пријави за семејно насилство. Ова го порача претседателката Гордана Сиљановска - Давкова во Собранието на седницата посветена на "правата и можностите на жените". Претседателката од говорницата запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? "Страшно е секој 8 март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност", рече претседателката. Пратеникот од СДСМ Фатмир Битиќи вели дека поради непрекината низа од инстутуционални слабости згаснаа два животи. Додека пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ Љупчо Пренџов истакна дека на оваа тема мора да се зборува искрено и одговорно, но и со аргументи. Моника Зајкова од ЛДП пак порача дека насилството врз жените не е семејна работа, тоа е државна одговорност. "И ако некој мисли дека тоа е изолиран случај, треба да се сетиме на Росица од Велес. Треба да се сетиме на мојата ќерка кој некој и го наруши мирот во својот дом", изјави Фатмир Битиќи од СДСМ. "Дали сите треба да умреме за да проработат институциите. Дали треба уште едно име да стане хаштаг, уште едно дете да остане без мајка или родители без ќерка, за институциите да сватат дека молкот навистина убива", изјави Моника Зајкова од ЛДП. "Факт е почитувани дами и господа дека економската зависност создава ранливост и факт е дека ранливоста носи тишина, а тишината носи неправда, а неправдата не смее и не може да биде третирана како нормалност", изјави Љупчо Пренџов од ВМРО ДПМНЕ. Претседателот на собранието Африма Гаши за крај додаде дека овој ден е потсетник на долгото патување на жените кон нивната заслужена улога во општеството, на тивките жртви, на извојуваните победи и на оние што сеу ште чекаат да бидат добиени. Во обраќањето тој истакна дека историјата на човештвото не може да се замисли без улогата на жените, нагласувајќи дека тие се темел на семејството, двигател на образованието и инспирација на културата. Се заблагодари на пратеничките за нивната улога во законодавниот дом, нагласувајќи дека тие не се таму само за да пополнуваат квоти, туку да креираат политики и да ја збогатат политичката дебата.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T16:50:24
- source
- alfa.mk
- title
- Сиљановска Давкова: Овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената
- url
- https://alfa.mk/osmi-mart-vo-senka-na-tragedii-institucziite-na-prozivka-za-zashtitata-na-zhenite/
- article order
- 9
- body
- Пред сите нас е фундменталното прашање, дали навистина животот е неприкосновен како што гарантира членот 10 од Уставот- дали ова важи за Рамајана, Росица, Ивана и малата Катја, праша претседателкатана собраниска седница посветена на Денот на жената По смртта на Ивана и Катја сизифовски напор е да зборувам за закони за заштита и превенција од семејно насилство, рече претседателката Гордана Сиљановска Давкова, на собраниска седница посветена на 8 Март Денот на жената. "Долго се думев дали има смисла да зборувам по страотното банализирање на злото наречено семејно насилство до степен на фемицид. Во траорна атмосфера по смртта на Ивана и Катја сизифовски напор е да зборувам за резолуции, за закони за заштита и превенција од семејно насилство па дури и за измени на кривичниот законик", рече Сиљановска Давкова. Таа вели дека е тешко секој 8 Март да се бројат нови жртви, да се дебатира за политики, да се усвојуваат стратегии посочувајќи ги речиси истите резултати на непреземени мерки и активности. "И овој 8 март непосредно по несфатливата смрт на Ивана и Катја тешко ми е да го доживеам како ден на жената. Симболиката на празникот како да се губи во мракот на неприфатливата реалност. Пред сите нас е фундменталното прашање, дали навистина животот е неприкосновен како што гарантира членот 10 од Уставот. Дали ова важи за Рамајана, Росица, Ивана и малата Катја?", праша претседателката. Таа истакна дека шокира фактот дека во 2025 година имало над 4 илјади пријави за семејно насилство и 6 случаи на убиство, а во два месеци од 2026 веќе четири случаи на фемицид.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T16:04:10
- source
- trtbalkan.com
- title
- Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви
- url
- https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/c17f3c3f982d
- article order
- 9
- body
- Страшно е секој 8 март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност, рече претседателката.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:25:48
- source
- 24.mk
- title
- Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 март да броиме нови жртви, како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали
- url
- https://24.mk/details/siljanovska-davkova-strashno-e-sekoj-8-mart-da-broime-novi-zhrtvi-kako-e-mozhno-instituciite-da-se-imuni-na-predupreduvachkite-signali
- article order
- 1
- body
- Шокира фактот дека во 2025 имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа. Ова го нагласи претседателката Гордана Сиљановска Давкова, на пленарната седница во Собранието "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март. - Страшно е секој 8 Март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност - рече претседателката. Таа посочи дека кучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, посочи Сиљановска Давкова, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. - Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога post festum ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството? - запраша Сиљановска Давкова. Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката. - Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето - рече Сиљановска Давкова. Таа потсети дека со ратификацијата на Истанбулската конвенција државата презела обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. - Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно. Жените не очекуваат привремена, празнична галантност, врзана за празничниот ден, туку трајна сигурност што произлегува од стабилен, функционален и правичен систем - нагласи Сиљановска Давкова.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:18:11
- source
- plusinfo.mk
- title
- ОВА Е ПОРАЗИТЕЛЕН 8 МАРТ Сиљановска Давкова критикуваше дека е недоволна заштитата на жените - plusinfo.mk
- url
- https://plusinfo.mk/ova-e-porazitelen-8-mart-si-anovska-davkova-kritikuvashe-deka-e-nedovolna-zashtitata-na-zhenite/
- article order
- 10
- body
- По загубата на Ивана и Катја, зборувањето за законите за заштита и превенција од семејно насилство стана исклучително тешко, изјави претседателката Гордана Сиљановска - Давкова на собраниска седница по повод 8 Март, Денот на жената. Долгата размисла доведе до прашањето дали воопшто има смисла да се дискутира за темата, особено по страшното банализирање на семејното насилство, кое води до фемицид. Во тажната атмосфера по смртта на овие жени, моите напори да ја потсетам јавноста на историската борба за еднаквост, цивилизациски стандарди, конвенции и закони за превенција и заштита од семејно насилство, изгледаат како Сизифови напори. Дали вистински може правната норма да реши длабоко вкопаните проблеми во патријархалната култура, која не само што не е култура, туку и жилава традиција на маскулинизирана политика? Оваа политика, која стреми кон супериорност и победа, често завршува со војни во кои најчести жртви се невините жени и деца. Тажно е што секој 8 март се соочуваме со нови жртви, со обновени статистики и со стратегии кои за жал не даваат конкретни резултати. Овој 8 март, непосредно по несфатливата загуба на Ивана и Катја, во моите очи губи на значење како ден на жената. Симболиката на празникот се надминува од суровата реалност. Фундаменталното прашање пред нас е дали животот навистина е неприкосновен, како што вели членот 10 од Уставот. Дали ова важи за Рамајана, за Росица, за Ивана и за малата Каја? Шокантно е фактот што во 2025 година имало 4.745 пријави за семејно насилство и 6 случаи на убиство, а само за 2 месеци во 2026 веќе 4 случаи на фемицид. Овие загрижувачки бројки ја одразуваат состојбата на општеството, каде што основното право на живот е загрозено. Не се само статистички податоци, туку реални животни приказни, семејни трагедии и неостварени соништа. Клучниот момент е пријавувањето на насилството. Ако жената се соочи со поддршка, сигурност и разбирање, ќе се охрабри да се избори за себе. Но, ако наиде на човек кој насилството го смета за нормално, ќе се посомнева во позитивните аспекти на преземениот чекор и, за жал, често ќе остане тивка.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:17:15
- source
- 365.com.mk
- title
- Сиљановска: Овој 8 март, веднаш по несфатливата смрт на Ивана и Катја, ми тешко е да го восприемам како ден посветен на жената.
- url
- https://365.com.mk/siljanovska-ovoj-8-mart-vednash-po-nesfatlivata-smrt-na-ivana-i-katja-mi-teshko-e-da-go-vospriemam-kako-den-posveten-na-zhenata/
- article order
- 0
- body
- Шокира фактот дека во 2025 имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 - веќе четири случаи на фемицид, рече претседателката Гордана Силјановска Давкова, на пленарната седница во Собранието "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март. Таа потенцираше дека овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. "Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа. Страшно е секој 8 Март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност," рече Силјановска Давкова. Таа посочи дека клучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. "Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога post festum ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството? Како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите? Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?," рече претседателката. Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката? "Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постои сама за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад-хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата," рече Силјановска Давкова. Со нејзината ратификација, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. "Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите? Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?," рече претседателката. Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката? "Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постои сама за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад-хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата," рече Силјановска Давкова. Со нејзината ратификација, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:12:52
- source
- еМагазин
- title
- Како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали за фемицид, праша Силјановска Давкова од собраниската говорница - еМагазин
- url
- https://emagazin.mk/kako-e-mozhno-instituciite-da-se-imuni-na-predupreduvachkite-signali-za-femicid-prasha-siljanovska-davkova-od-sobraniskata-govornica/
- article order
- 6
- body
- Претседателката на државата, Гордана Сиљановска Давкова, на пленарната седница во Собранието по повод 8 Март, упати остра критика кон институциите, оценувајќи ја состојбата како пораз на институционалната превенција. Таа истакна дека во 2025 година биле регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства, додека само во првите два месеци од 2026 година се евидентирани четири случаи на фемицид. Во излагањето на пленарната седница во Собранието "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март, Сиљановска Давкова нагласи дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на тортура, и праша до кога институциите ќе останат имуни на предупредувачките сигнали, наместо да преземаат навремени мерки за заштита на жртвите. "Шокира фактот дека во 2025 имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа", истакна претседателката. За Сиљановска Давкова, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. "Страшно е секој 8 Март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност", рече Гордана Сиљановска Давкова. Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? "Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно", рече Сиљановска-Давкова во Собранието на пленарната седница во Собранието по повод 8 Март.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:05:12
- source
- Рацин.мк
- title
- Сиљановска Давкова: Фемицидите се пораз на институциите и на ненавремена акција - Рацин.мк
- url
- https://racin.mk/makedonija/silanovska-davkova-femiczidite-se-poraz-na-institucziite-i-na-nenavremena-akczija/
- article order
- 5
- body
- "Страшно е секој 8 март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност", рече претседателката. Таа посочи дека кучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, посочи Сиљановска Давкова, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. "Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога post festum ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството?", запраша Сиљановска Давкова. Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? "Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите?Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?", рече претседателката. Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката? "Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постои сама за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад-хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата", рече Сиљановска Давкова. Со нејзината ратификација, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. "Основното прашање е дали и како ја применуваме и дали е намалена ранливоста, односно безбедноста на жените? Во 1995 година, на Четвртата светска конференција за жените во Пекинг, државите членки на Обединетите нации ја усвоија Декларацијата и платформа за акција, документ што ја постави родовата еднаквост како предуслов за одржлив развој и мир. Тоа беше јасна порака дека правата на жените не се посебна агенда, туку дел од универзалната агенда за човекови права. Но, чудно беше кога при одбележувањето на 30-годишнината во ООН во 2025, една од препораките беше: примена на Пекиншките документи", истакна претседателката. Таа кажа дека воените времиња се неразделни од насилството и дека жените и девојките се најчестите и најранливите жртви на војната, а војната ја продлабочува и ја радикализира нееднаквоста. "Ако историјата нè учи дека придонесот на жените бил систематски потценуван, тогаш денес треба да се запрашаме: Кој ја обликува новата структура на моќта? Живееме во време кога моќта се прераспределува и добива нови, посуптилни форми. Таа не е само во институциите што ги гледаме, туку и во алгоритмите што ги користиме, во платформите што посредуваат меѓу граѓаните и услугите, во системите на вештачка интелигенција што носат одлуки или влијаат врз нив. Технологијата станува новата архитектура на моќта, а партиципирањето во нејзиното создавање значи учество во обликувањето на иднината", рече Сиљановска Давкова. Во македонската држава, како што посочи, повеќе од половина од истражувачите се жени, што претставува сериозен интелектуален потенцијал. "Знаењето постои, но патот до позициите на одлучување и до центрите каде што се дефинираат правилата сè уште не е подеднакво пристапен. Затоа, учеството на жените во локалната и во централната власт не претставува само прашање на квантитативна застапеност, туку суштински показател за зрелоста и за квалитетот на јавните одлуки. Политиките не се апстрактни норми, туку конкретни механизми што ги обликуваат условите за живот: домот, образованието, безбедноста, економската сигурност и секојдневната благосостојба", рече претседателката. Оттука, додаде таа, кога во процесите на одлучување се интегрираат женската емпатија како способност за препознавање на социјалната ранливост, мајчинската одговорност како свест за долгорочните последици, како и умот и знаењето, изградени низ професионално и животно искуство, се креираат политики со поголема аналитичка длабочина, етичка чувствителност и општествена одржливост. "Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно. Жените не очекуваат привремена, празнична галантност, врзана за празничниот ден, туку трајна сигурност што произлегува од стабилен, функционален и правичен систем", нагласи Сиљановска Давкова. Со букетите в раце, истакна претседателката, вреди да се потсетиме дека и идејата за еднаквост често се оформувала спротивно на условите, небаре кокиче среде зима. "Кога Мери Вулстонкрафт ја формулираше еднаквоста како прашање на разум и право, таа отвора мисловна линија што подоцна ќе ја продлабочат Роза Луксембург, Клара Цеткин, Бети Фридан и Кејт Милет, сведочејќи дека напредокот не произлегува од симболиката, туку од критичкото размислување и дејствување. Во тој дух, дозволете ми, со искрена почит кон придонесот, знаењето и истрајноста на жените, да го честитам 8 Март и да ја потврдам заедничката определба, државата да ја градиме како пристојно и безбедно место за живеење во кое правата и достоинството на секоја жена се неприкосновени", заклучи претседателата Гордана Сиљановска Давкова од собраниската говорница.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:04:53
- source
- МКД.мк
- title
- Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви - МКД.МК
- url
- https://mkd.mk/makedonija/siljanovska-davkova-strashno-e-sekoj-8-mart-da-broime-novi-zhrtvi/
- article order
- 3
- body
- Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката Шокира фактот дека во 2025 имало 4 745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 година - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во кое е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа. Ова го нагласи претседателката Гордана Сиљановска-Давкова на пленарната седница во Собранието, "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март. "Страшно е секој 8 март да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност", Таа посочи дека клучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, посочи Сиљановска Давкова, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. "Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога пост фестум ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството?", Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат. "Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите? Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?", Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката. Со ратификацијата на Истанбулската конвенција, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. Во македонската држава, како што посочи Сиљановска-Давкова, повеќе од половина од истражувачите се жени, што претставува сериозен интелектуален потенцијал. "Знаењето постои, но патот до позициите на одлучување и до центрите каде што се дефинираат правилата сè уште не е подеднакво пристапен. Затоа, учеството на жените во локалната и во централната власт не претставува само прашање на квантитативна застапеност, туку суштински показател за зрелоста и за квалитетот на јавните одлуки. Политиките не се апстрактни норми, туку конкретни механизми што ги обликуваат условите за живот: домот, образованието, безбедноста, економската сигурност и секојдневната благосостојба", Оттука, додаде таа, кога во процесите на одлучување се интегрираат женската емпатија како способност за препознавање на социјалната ранливост, мајчинската одговорност како свест за долгорочните последици, како и умот и знаењето, изградени низ професионално и животно искуство, се креираат политики со поголема аналитичка длабочина, етичка чувствителност и општествена одржливост.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T13:00:05
- source
- 360 степени
- title
- Сиљановска-Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви, како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали - 360 степени
- url
- https://360stepeni.mk/silanovska-davkova-strashno-e-sekoj-8-mart-da-broime-novi-zhrtvi-kako-e-mozhno-institutsiite-da-se-imuni-na-predupreduvachkite-signali/
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 8
- body
- Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова смета дека институционалната превенција доживеала пораз, со оглед на фактот што во првите два месеца од 2026 година веќе се регистрирани четири случаи на фемицид. На пленарната седница во Собранието по повод Меѓународниот ден на жената, таа изнесе податоци според кои во текот на 2025 година имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства. Според неа, симболиката на 8 Март се губи во мракот на суровата реалност и е страшно секоја година на овој датум само да се бројат нови жртви и да се презентираат брутални статистики. Таа потсети на неодамнешната смрт на Ивана и Катја, велејќи дека ѝ е тешко овој ден да го доживее како празник по такви трагедии кои се слика на општество во кое е загрозено правото на живот. Сиљановска-Давкова вели дека клучниот момент е пријавувањето на насилството. Таа вели дека ако жената не добие поддршка од институциите, туку наиде на службеници за кои насилството е дел од заедницата, таа ќе се посомнева во системот и ќе продолжи да трпи. Обучените полицајци, социјални работници и судии, според претседателката, можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници во делото. Во однос на законската рамка, таа вели дека не е доволно само да се предвиди кривичното дело фемицид во Кривичниот законик ако често се случува преквалификација на делата или ако се изрекуваат условни казни наместо највисоките санкции. Таа запраша зошто владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи и до кога ќе се менуваат законите наместо да се казнат тие што не ги применуваат. Претседателката потсети дека со ратификацијата на Истанбулската конвенција државата презеде обврска за функционален систем на заштита, но тие заложби не смеат да останат само декларативни. Таа укажа и на глобалниот контекст, велејќи дека дури и по 30 години од Пекиншката декларација, правата на жените сè уште се загрозени, особено во воени услови каде жените и девојките се најчестите жртви. Како позитивен пример го наведе податокот дека во земјава повеќе од половина од истражувачите се жени, што е сериозен интелектуален потенцијал. Сепак, таа вели дека патот до позициите на одлучување сè уште не е подеднакво пристапен за сите и дека учеството на жените во власта е показател за зрелоста на јавните одлуки. На крајот, Сиљановска Давкова рече дека жените не очекуваат привремена галантност со букети и рози кои брзо венеат, туку трајна безбедност низ функционален систем во кој достоинството на секоја жена ќе биде заштитено.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T12:51:15
- source
- Сакам Да Кажам
- title
- ВО 2026 ВЕЌЕ ИМА ЧЕТИРИ ФЕМИЦИДИ, ИНСТИТУЦИИТЕ СЕ СОУЧЕСНИЦИ АКО НЕ РЕАГИРААТ НАВРЕМЕ, ВЕЛИ ПРЕТСЕДАТЕЛКАТА СИЉАНОВСКА-ДАВКОВА - Сакам Да Кажам
- url
- https://sdk.mk/index.php/makedonija/vo-2026-veke-ima-chetiri-femitsidi-institutsiite-se-souchesnitsi-ako-ne-reagiraat-navreme-veli-pretsedatelkata-silanovska-davkova/
- article order
- 7
- body
- По смртта на Ивана и Катја сизифовски напор е да зборувам за закони за заштита и превенција од семејно насилство, рече претседателката Гордана Сиљановска - Давкова, на собраниска седница посветена на 8 Март Денот на жената. "Долго се думев дали има смисла да зборувам по страотното банализирање на злото наречено семејно насилство до степен на фемицид. Во траорна атмосфера по смртта на Ивана и Катја сизифовски напор е да зборувам за резолуции, за закони за заштита и превенција од семејно насилство па дури и за измени на кривичниот законик", рече Сиљановска - Давкова. Таа вели дека е тешко секој 8 Март да се бројат нови жртви, да се дебатира за политики, да се усвојуваат стратегии посочувајќи ги речиси истите резултати на непреземени мерки и активности. "И овој 8 март непосредно по несфатливата смрт на Ивана и Катја тешко ми е да го доживеам како ден на жената. Симболиката на празникот како да се губи во мракот на неприфатливата реалност. Пред сите нас е фундменталното прашање, дали навистина животот е неприкосновен како што гарантира членот 10 од Уставот. Дали ова важи за Рамајана, Росица, Ивана и малата Катја?", праша претседателката. Таа истакна дека шокира фактот дека во 2025 година имало над 4 илјади пријави за семејно насилство и 6 случаи на убиство, а во два месеци од 2026 веќе четири случаи на фемицид. Според неа, овие алармантни бројки се слика на општество во кое е загрозено основното човеково право - правото на живот. "Зарем не сфативме дека фемицидот не е ненадеен излив на бес туку крај на долг мачен процес на психолошки притисок, страв и торутра. Крајно време е да престанеме пост фестум да тагуваме наместо навреме да споречуваме и санционираме и да се радуваме со потенцијално спасени жртви", рече Сиљановска - Дакова. Таа праша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали. "Зошто ситемот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судуството не реагираат на време или како што треба, до кога ќе ги менуваме законите", праша претседателката.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T12:46:08
- source
- Опсервер
- title
- Сиљановска - Давкова: По смртта на Ивана и Катја сизифовски напор е да зборувам за закони за заштита и превенција од семејно насилство
- url
- https://opserver.mk/makedonija/siljanovska-davkova-po-smrtta-na-ivana-i-katja-sizifovski-napor-e-da-zboruvam-za-zakoni-za-zashtita-i-prevencija-od-semejno-nasilstvo/
- article order
- 4
- body
- Гордана Сиљановска-Давкова за време на обраќањето во Собранието Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова денска од собраниската говорници запраша "колку вреди женскиот живот", рече дека е шокирана од бројките за семејното насилство, дека е потресена од "несфатливата смрт на Ивана и Катја", но не побара директна одговорност од врвните луѓе на полицијата, од директорите за центрите за социјална работа или министри за трагедијата во скопската општина Карпош. Нејзиниот говор беше силен, но му недостасуваше повик за одговорност малтертирањето и убиството на Росица во Велес, за избоденото тело на Танкица од Кочани или поттурнувањето кон смрт на Ивана заедно со Катја. Таа праша зошто институциите се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме. Но тука подзапре. Во излагањето на пленарната седница во Собранието "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март Сиљановска рече дека "шокира фактот дека во 2025 имало 4.745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа". "Страшно е секој 8 Март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност", рече претседателката. Таа посочи дека кучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, посочи Сиљановска, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. "Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога пост фестум ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството?", запраша Сиљановска-Давкова. Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? "Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите? Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?", рече претседателката. Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката? "Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постои сама за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад-хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата", рече Сиљановска-Давкова. Со нејзината ратификација, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. Таа кажа дека воените времиња се неразделни од насилството и дека жените и девојките се најчестите и најранливите жртви на војната, а војната ја продлабочува и ја радикализира нееднаквоста. "Ако историјата нè учи дека придонесот на жените бил систематски потценуван, тогаш денес треба да се запрашаме: Кој ја обликува новата структура на моќта? Живееме во време кога моќта се прераспределува и добива нови, посуптилни форми. Таа не е само во институциите што ги гледаме, туку и во алгоритмите што ги користиме, во платформите што посредуваат меѓу граѓаните и услугите, во системите на вештачка интелигенција што носат одлуки или влијаат врз нив. Технологијата станува новата архитектура на моќта, а партиципирањето во нејзиното создавање значи учество во обликувањето на иднината", рече Сиљановска Давкова. Во македонската држава, како што посочи, повеќе од половина од истражувачите се жени, што претставува сериозен интелектуален потенцијал. "Знаењето постои, но патот до позициите на одлучување и до центрите каде што се дефинираат правилата сè уште не е подеднакво пристапен. Затоа, учеството на жените во локалната и во централната власт не претставува само прашање на квантитативна застапеност, туку суштински показател за зрелоста и за квалитетот на јавните одлуки. Политиките не се апстрактни норми, туку конкретни механизми што ги обликуваат условите за живот: домот, образованието, безбедноста, економската сигурност и секојдневната благосостојба", рече претседателката. "Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно", рече Сиљановска-Давкова во Собранието. (Н.В.)
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T12:16:09
- source
- Независен Весник
- title
- Сиљановска се запраша "колку вреди женскиот живот", но не повика на одговорност за трагедијата во Карпош - Независен Весник
- url
- https://nezavisen.mk/siljanovska-se-zaprasha-kolku-vredi-zhenskiot-zhivot-po-tragedijata-vo-karposh-no-ne-povika-na-odgovornost/
- article order
- 2
- body
- Шокира фактот дека во 2025 имало 4 745 пријави за семејно насилство и шест случаи на убиство, а за два месеца во 2026 - веќе четири случаи на фемицид. Овие алармантни бројки се слика на општество во коешто е загрозено најосновното човеково право - правото на живот. Не цитирам статистика, туку нотирам пораз на институционалната превенција и навремената акција. Зад бројките се кријат животни приказни, семејни трагедии, неостварени соништа. Ова го нагласи претседателката Гордана Сиљановска Давкова, на пленарната седница во Собранието "Правата и можностите на жените - достигнувања и перспективи", која секоја година се одржува по повод Меѓународниот ден на жената 8 Март. -Страшно е секој 8 март, да броиме нови жртви, да презентираме најнови статистики, да дебатираме за политики, да усвојуваме стратегии, посочувајќи ги истите проблеми, презентирајќи брутални статистики, предлагајќи претходно предложени, но непреземени мерки и активности. И овој 8 март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и на Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената! Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност, рече претседателката. Таа посочи дека кучен момент е оној на пријавувањето и ако жената се соочи со човек којшто ѝ влева разбирање, поддршка, сигурност и надеж, таа ќе се охрабри да се избори за себе, ама ако биде пречекана од профил, за кој навредувањето и тепањето се дел од заедницата, ќе се посомнева во ефектите од преземениот чекор и ќе трпи. Затоа, посочи Сиљановска Давкова, обучените и сензибилизираните полицајци, социјални работници и судии се активни спасители или пасивни соучесници во делото. - Зарем сè уште не сфативме и не научивме дека фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку врв и крај на долг, мачен процес на психолошки притисок, манипулација, тортура, страв, неизвесност и малку желби и надеж. До кога post festum ќе ламентираме и ќе тагуваме, наместо навреме да спречуваме и соодветно да санкционираме и да се радуваме со потенцијалните, но спасени жртви? Што стана со уставната обврска за посебната грижа и заштита на семејството?, запраша Сиљановска Давкова. Претседателката од собраниската говорница запраша како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали, зошто системот на социјална заштита, полицијата, обвинителството и судството не реагираат навреме и до кога ќе ги менуваме законите, наместо оние што не ги применуваат? -Зарем сè уште не формиравме природен, нераскинлив сојуз на социјалните работници, полициските службеници, инспекторите за семејно насилство, наставниците, лекарите, новинарите, невладините организации, бесплатните правни застапници и судиите?Прашувам: Дали и колку вреди женскиот живот? Зарем Катја не беше дел од нашата иднина и зарем Ивана немаше право на среќа?, рече претседателката. Таа нагласи дека не е доволно во Кривичниот законик да се предвиди кривично дело фемицид, кога толку често доаѓа до преквалификација, ако надлежните не постапуваат по службена должност, иако измените на Кривичниот законик тоа го овозможуваат, ако се преферира условната казна, наместо највисоката? -Зошто честопати, владеењето на правото се трансформира во владеење на насилните мажи? Не е доволно да потпишете документ и да го ратификувате, славејќи го достигнувањето. Нормите не постои сама за себе, туку регулираат животни состојби, преку правила на однесување за да западнеме во Хобсова состојба. Заложбите од Истанбулската конвенција не се остваруваат преку ад-хок мерки и декларативни заложби, туку преку координиран, институционален и правен систем, што води сметка за правда и етика и развива партиципативна политичка култура на еднакви човечки субјекти коишто се почитуваат и имаат заеднички обврски кон децата, рече Сиљановска Давкова. Со нејзината ратификација, потсети таа, државата презеде обврска да воспостави сеопфатен и функционален систем на превенција, заштита и санкционирање, заснован на разбирањето дека насилството врз жените е поврзано со структурната нееднаквост. -Основното прашање е дали и како ја применуваме и дали е намалена ранливоста, односно безбедноста на жените? Во 1995 година, на Четвртата светска конференција за жените во Пекинг, државите членки на Обединетите нации ја усвоија Декларацијата и платформа за акција, документ што ја постави родовата еднаквост како предуслов за одржлив развој и мир. Тоа беше јасна порака дека правата на жените не се посебна агенда, туку дел од универзалната агенда за човекови права. Но, чудно беше кога при одбележувањето на 30-годишнината во ООН во 2025, една од препораките беше: примена на Пекиншките документи, истакна претседателката. Таа кажа дека воените времиња се неразделни од насилството и дека жените и девојките се најчестите и најранливите жртви на војната, а војната ја продлабочува и ја радикализира нееднаквоста. -Ако историјата нè учи дека придонесот на жените бил систематски потценуван, тогаш денес треба да се запрашаме: Кој ја обликува новата структура на моќта? Живееме во време кога моќта се прераспределува и добива нови, посуптилни форми. Таа не е само во институциите што ги гледаме, туку и во алгоритмите што ги користиме, во платформите што посредуваат меѓу граѓаните и услугите, во системите на вештачка интелигенција што носат одлуки или влијаат врз нив. Технологијата станува новата архитектура на моќта, а партиципирањето во нејзиното создавање значи учество во обликувањето на иднината, рече Сиљановска Давкова. Во македонската држава, како што посочи, повеќе од половина од истражувачите се жени, што претставува сериозен интелектуален потенцијал. -Знаењето постои, но патот до позициите на одлучување и до центрите каде што се дефинираат правилата сè уште не е подеднакво пристапен. Затоа, учеството на жените во локалната и во централната власт не претставува само прашање на квантитативна застапеност, туку суштински показател за зрелоста и за квалитетот на јавните одлуки. Политиките не се апстрактни норми, туку конкретни механизми што ги обликуваат условите за живот: домот, образованието, безбедноста, економската сигурност и секојдневната благосостојба, рече претседателката. Оттука, додаде таа, кога во процесите на одлучување се интегрираат женската емпатија како способност за препознавање на социјалната ранливост, мајчинската одговорност како свест за долгорочните последици, како и умот и знаењето, изградени низ професионално и животно искуство, се креираат политики со поголема аналитичка длабочина, етичка чувствителност и општествена одржливост. -Не дозволувајте одбележувањето на 8 Март да се сведе на протоколарна форма којашто ќе го исцрпи своето значење во симболични гестови и пригодни зборови. Розите коишто денес ќе ја разубават просторијата, утре тивко ќе почнат да ја губат свежината, а вниманието коешто трае еден ден не е доволно. Жените не очекуваат привремена, празнична галантност, врзана за празничниот ден, туку трајна сигурност што произлегува од стабилен, функционален и правичен систем, нагласи Сиљановска Давкова. Со букетите в раце, истакна претседателката, вреди да се потсетиме дека и идејата за еднаквост често се оформувала спротивно на условите, небаре кокиче среде зима. -Кога Мери Вулстонкрафт ја формулираше еднаквоста како прашање на разум и право, таа отвора мисловна линија што подоцна ќе ја продлабочат Роза Луксембург, Клара Цеткин, Бети Фридан и Кејт Милет, сведочејќи дека напредокот не произлегува од симболиката, туку од критичкото размислување и дејствување. Во тој дух, дозволете ми, со искрена почит кон придонесот, знаењето и истрајноста на жените, да го честитам 8 Март и да ја потврдам заедничката определба, државата да ја градиме како пристојно и безбедно место за живеење во кое правата и достоинството на секоја жена се неприкосновени, заклучи претседателата Гордана Сиљановска Давкова од собраниската говорница.
- language
- mkd
- published at
- 2026-03-05T11:56:33
- source
- Kurir
- title
- Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви, како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали
- url
- https://kurir.mk/vesti/makedonija/silanovska-davkova-strashno-e-sekoj-8-mart-da-broime-novi-zhrtvi-kako-e-mozhno-institutsiite-da-se-imuni-na-predupreduvachkite-signali/
- omitted source count
- 4
- total source count
- 14