article Сиљановска-Давкова со остри критики до институциите за порастот на фемицидот 5.3.2026г.
Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова упати сериозни критики кон правосудниот и социјалниот систем за време на собраниската седница посветена на Меѓународниот ден на жената. Таа истакна дека институционалната превенција доживеала пораз, посочувајќи дека симболиката на 8 Март е засенета од бруталната реалност на семејното насилство и зачестените случаи на убиства на жени. Во своето обраќање, претседателката ги презентираше алармантните статистики за 2025 и почетокот на 2026 година, нагласувајќи дека зад бројките стојат уништени животи како оние на Ивана и Катја. Таа побара одговорност од полицијата, обвинителството и судството, критикувајќи ја практиката на преквалификација на делата и изрекувањето на благи казни за насилниците наместо примена на строгите законски одредби.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во 2025 година се регистрирани 4.745 пријави за семејно насилство и шест убиства на жени. | Поделба: 6 потврдуваат, 2 делумно, 2 не спомнуваат. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие бројки за 2025 година. | Делумно: Се споменуваат речиси 5 илјади пријави лани, но без прецизната бројка и година. | Делумно: Се споменуваат над 4 илјади пријави и 6 убиства во 2025 година. | Не е споменато | Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година. | Да: Текстот директно ги наведува овие бројки за 2025 година. | Да: Претседателката ги потврди овие бројки за 2025 година. | Да: Претседателката ги цитираше овие точни бројки за 2025 година. | Не е споменато | Да: Претседателката ги наведува точно овие бројки за 2025 година. |
| Во првите два месеци од 2026 година веќе се евидентирани четири случаи на фемицид. | Поделба: 7 потврдуваат, 2 молчат, alfa.mk негира (2 наместо 4). | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026. | Не: Се наведува дека од почетокот на годината има две убиства на жени. | Да: Текстот потврдува 4 случаи на фемицид во два месеци од 2026 година. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026. | Да: Статијата потврдува 4 случаи на фемицид за 2 месеци во 2026. | Да: Силјановска Давкова ги наведе овие податоци во говорот. | Да: Статијата наведува четири случаи на фемицид за два месеци во 2026. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува четири случаи на фемицид за два месеца во 2026. |
| Институционалната превенција и навремената акција на системот доживеале пораз. | Поделба: 6 извори директно потврдуваат пораз, 4 делумно. | Да: Авторот директно нотира пораз на институционалната превенција. | Да: Битиќи посочува на непрекината низа од институционални слабости. | Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и сизифовски напори за законите. | Делумно: Се споменуваат непреземени мерки и исти проблеми секоја година. | Да: Сиљановска Давкова директно нотира пораз на овие механизми. | Делумно: Се споменува дека стратегиите не даваат резултати и законите се немоќни. | Да: Претседателката директно нотира пораз на превенцијата и акцијата. | Да: Сиљановска Давкова директно ја оцени состојбата како пораз. | Да: Претседателката прашува зошто системот не реагира навреме. | Да: Сиљановска-Давкова директно нотира пораз на превенцијата и акцијата. |
| Фемицидот не е ненадеен изблик на гнев, туку крај на долг процес на психолошка тортура. | Повеќето извори го цитираат тврдењето, некои не го спомнуваат. | Да: Статијата го дефинира фемицидот како крај на долг процес на тортура. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието. | Делумно: Се зборува за банализирање на насилството кое води до фемицид. | Да: Тврдењето е цитирано како дел од говорот на претседателката. | Да: Претседателката нагласи дека тоа е крај на долг процес на тортура. | Да: Текстот директно го содржи овој цитат на претседателката. | Да: Ова е директен цитат од говорот на претседателката во Собранието. |
| Институциите се имуни на предупредувачките сигнали за семејно насилство. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, TRT и 365 го имплицираат. | Да: Авторот прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни на сигналите. | Делумно: Се посочуваат исти резултати на непреземени мерки и активности. | Да: Насловот директно го поставува ова прашање за институциите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни. | Делумно: Се имплицира преку спомнување на сомнежот во поддршката при пријавување. | Да: Претседателката прашува како е можно тие да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката праша до кога институциите ќе останат имуни. | Да: Претседателката прашува како е можно да се имуни на сигналите. | Да: Претседателката прашува како е можно институциите да се имуни. |
| Обучените полицајци и судии можат да бидат или активни спасители или пасивни соучесници. | Поделба: 6 извори го поддржуваат, 4 не го спомнуваат, 1 делумно. | Да: Статијата ги опишува како активни спасители или пасивни соучесници. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека нивната обученост ги прави спасители или соучесници. | Делумно: Се споменува реакцијата на поединецот кај кој се пријавува насилството. | Да: Текстот наведува дека тие се активни спасители или соучесници. | Да: Ова е директен став на претседателката наведен во текстот. | Да: Директно наведено во говорот на Сиљановска Давкова. | Да: Текстот наведува дека тие се или спасители или соучесници. |
| Постои честа преквалификација на кривичното дело фемицид во полесни дела. | Пет извори го поддржуваат тврдењето, пет не го спомнуваат. | Да: Статијата наведува дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се критикува честата преквалификација и преферирање условни казни. | Не е споменато | Да: Нагласено е дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Не е споменато | Да: Се посочува дека често доаѓа до преквалификација на делото. | Да: Се нагласува дека често доаѓа до преквалификација на делото. |
| Владеењето на правото често се трансформира во владеење на насилните мажи. | Изворите се делат: дел го пренесуваат како реторичко прашање на претседателката, а други не го спомнуваат. | Да: Статијата го поставува ова прашање како констатација за реалноста. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е реторичко прашање поставено од претседателката во говорот. | Делумно: Се критикува маскулинизираната политика и немоќта на правната норма. | Да: Претседателката прашува зошто оваа трансформација се случува често. | Не е споменато | Да: Претседателката го поставува ова како прашање за реалноста. | Не е споменато |
| Законите се менуваат постојано, но не се применуваат од страна на надлежните. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но trtbalkan.com и 365.com.mk се делумни. | Да: Авторот критикува менување на закони наместо нивна примена. | Да: Сиљановска прашува до кога ќе се менуваат закони наместо да се применуваат. | Делумно: Се споменуваат измени на закони наспроти непреземени мерки. | Делумно: Се споменува усвојување стратегии без преземање мерки. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна доследна примена. | Делумно: Се вели дека напорите за закони се залудни и нема конкретни резултати. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена. | Да: Таа праша до кога ќе се менуваат законите наместо тие што не ги применуваат. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена. | Да: Се критикува менувањето закони наместо нивна примена од надлежните. |
| Економската зависност на жените создава ранливост која води кон тишина и неправда. | alfa.mk директно го поддржува тврдењето, додека другите само делумно го допираат или го игнорираат. | Делумно: Се споменува ранливост и несигурност, но не експлицитно економска. | Да: Пренџов директно изјавува дека економската зависност носи тишина и неправда. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека жените остануваат тивки ако немаат поддршка. | Делумно: Се споменува структурна нееднаквост и трпење насилство. | Не е споменато | Делумно: Се споменува економската сигурност и ранливоста на жените. | Делумно: Се споменува економската сигурност и социјалната ранливост. |
| Насилството врз жените не е приватна семејна работа, туку државна одговорност. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но разликата е во акцентот: некои директно ја нагласуваат државната одговорност | Да: Статијата нагласува дека државата има обврска за системска заштита. | Да: Зајкова порачува дека насилството не е семејна работа, туку државна одговорност. | Делумно: Се прашува дали Уставот важи за жртвите на семејно насилство. | Делумно: Се нагласува одговорноста на институциите и политиките. | Делумно: Се споменува уставна обврска за заштита и државни обврски. | Делумно: Се повикува на Уставот и државните закони за заштита. | Да: Се нагласува државната обврска за заштита и санкционирање. | Делумно: Се имплицира преку критиката за институционален пораз и одговорност. | Да: Се нагласува државната обврска за заштита и функционален систем. | Делумно: Се споменува уставната обврска и одговорноста на институциите. |
| Повеќе од половина од истражувачите во државата се жени. | Само 3 извори го потврдуваат тврдењето, останатите не го спомнуваат. | Да: Статијата наведува дека повеќе од половина од истражувачите се жени. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено како податок во говорот. | Да: Сиљановска-Давкова посочува дека над половина истражувачи се жени. |
| Учеството на жените во власта е клучен показател за зрелоста на јавните одлуки. | Поделба: 3 извори поддржуваат, 3 делумно, 4 не споменуваат. | Да: Статијата го потврдува ова како суштински показател за зрелост. | Делумно: Гаши истакнува дека жените креираат политики и ја збогатуваат дебатата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува борбата за еднаквост и цивилизациски стандарди. | Делумно: Се споменува партиципативна политичка култура на еднакви субјекти. | Не е споменато | Да: Наведено е дека тоа е суштински показател за зрелоста. | Да: Учеството во власта е наречено суштински показател за зрелоста. |
| Заложбите од Истанбулската конвенција не смеат да останат само декларативни. | Поделба: 5 целосно поддржуваат, 5 делумно, 2 молчат. | Да: Авторот истакнува дека заложбите не смеат да бидат декларативни. | Делумно: Се критикуваат декларативни стратегии и непреземени мерки. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се нагласува дека ратификацијата не смее да биде само симболична. | Делумно: Се споменуваат конвенциите како дел од „Сизифовите напори“ без резултат. | Да: Наведено е дека заложбите не се остваруваат само декларативно. | Делумно: Се бара акција наместо протоколарни форми и симболични гестови. | Да: Се нагласува дека не треба да бидат само декларативни заложби. | Делумно: Се потсетува на обврските од ратификуваната конвенција. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гордана Сиљановска-Давкова | Сите извори се неутрални, без значајни разлики. | Не е споменато | Неутрално: Претседателката е цитирана како главен говорник на седницата. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзини ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претставена како говорник со емотивен и критички став. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. |
| Собрание на Република Македонија | Сите извори го третираат неутрално, само како локација. | Не е споменато | Неутрално: Место на одржување на седницата за правата на жените. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Се споменува само како локација каде се одржува седницата. | Неутрално: Споменато само како локација (говорница) каде се одржува говорот. | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржува седницата. |
| Ивана | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот. | Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. |
| Катја | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Спомената како жртва на фемицид, без вреднување | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва на насилство во контекст на говорот. | Неутрално: Спомената во контекст на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва на трагичен настан. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагични настани. | Неутрално: Спомената како жртва во контекст на трагичните настани. |
| Фатмир Битиќи | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој укажува на институционални слабости. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Моника Зајкова | Единствено alfa.mk ја спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како говорник кој повикува на државна одговорност. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Љупчо Пренџов | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој повикува на искреност и аргументи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Африм Гаши | Само alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник кој ја нагласува улогата на жените. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| СДСМ | Нема значајни разлики; повеќето извори не го спомнуваат. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Битиќи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | 1 извор: неутрално споменување, останатите: без податоци. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Пренџов. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЛДП | Единствено alfa.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменување на партиската припадност на Зајкова. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Истанбулска конвенција | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: Спомената како документ со заложби, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на ратификација и обврски за заштита. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на обврските и потребата од примена. | Неутрално: Спомената како меѓународен документ и преземена обврска. |
| Пекиншка декларација | Само два извора неутрално ја спомнуваат. | Неутрално: Спомената како документ, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како меѓународен документ за родова еднаквост. | Не е споменато |
| Кривичен законик | Неутрален третман; разлика само во опфат и контекст (фемицид). | Неутрално: Споменат во контекст на измени, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат во контекст на законски измени. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законски измени и примена на нормите. | Не е споменато | Неутрално: Споменат во контекст на законските измени за фемицид. | Неутрално: Споменат во контекст на законските измени и примена. |
Анализирано 10 од 14 извора
Упоредне табеле и инфографика користе само првих 10 извора. Преостали извори су приказани одвојено испод.
| Извор | Наслов | |
|---|---|---|
| Симболиката на празникот се изгуби во мракот на суровата, непоимлива и неприфатлива реалност - Нова Македонија | ||
| Сиљановска Давкова: Овој 8 Март, непосредно по несфатливата смрт на Ивана и Катја, тешко ми е да го доживеам како Ден на жената | ||
| Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви | ||
| Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 март да броиме нови жртви, како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали | ||
| ОВА Е ПОРАЗИТЕЛЕН 8 МАРТ Сиљановска Давкова критикуваше дека е недоволна заштитата на жените - plusinfo.mk | ||
| Сиљановска: Овој 8 март, веднаш по несфатливата смрт на Ивана и Катја, ми тешко е да го восприемам како ден посветен на жената. | ||
| Како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали за фемицид, праша Силјановска Давкова од собраниската говорница - еМагазин | ||
| Сиљановска Давкова: Фемицидите се пораз на институциите и на ненавремена акција - Рацин.мк | ||
| Сиљановска Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви - МКД.МК | ||
| Сиљановска-Давкова: Страшно е секој 8 Март да броиме нови жртви, како е можно институциите да се имуни на предупредувачките сигнали - 360 степени |