МеѓуРедовите

Анализа на тврдења

claims

• Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.
• Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.
• 75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.
• 90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.
• Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.
• Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.
• Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.
• Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.
• Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.
• Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.
• Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.
• Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.
• Постои глобален тренд на интеграция на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

key differences

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Само Press24 го потврдува податокот, другите го премолчуваат.

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Само Press24 го пренесува податокот, другите го премолчуваат.

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Единство во ставот, разлики во изворот (БРО наспроти Јаневска).

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Речиси сите потврдуваат, Press24 акцентира содржини во учебници.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Разлики во деталите за целните групи и директната улога на НБ.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Само „Слободен печат“ потврдува, останатите целосно премолчуваат.

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Само „Слободен печат“ го пренесува ставот, другите го премолчуваат.

Постои глобален тренд на интеграция на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Целосен молк кај сите медиуми; тврдењето воопшто не е третирано.

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Мал дел потврдуваат преку Славески, останатите целосно премолчуваат.

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Алфа не го наведува ОЕЦД, другите ја потврдуваат врската.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Малцинство цитираат извор преку Славески, останатите премолчуваат.

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Повеќето потврдуваат, Trn и 24.mk се помалку децидни.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Дел потврдуваат преку Славески, повеќето воопшто не споменуваат.

source analyses

24.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Имаат познавање за базични поими, но не и за примена во животот.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: МОН со други институции развива програми за управување и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Народната банка е наведена како партнер во развој на програмите.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Јаневска потврдува дека според ОЕЦД 56% се финансиски писмени.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Делумно: Се залагаат за подобрување на состојбата преку изборни предмети.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

4NEWS.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Статијата наведува дека учениците паѓаат на практично штедење.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: Јаневска истакна дека развиваат програми за управување и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се наведува соработка со Народната банка за развој на програми.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Министерката Јаневска потврдува 56% писменост според ОЕЦД.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Воведен е изборниот предмет „Финансиски знаења“ за тие одделенија.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Делумно: Се споменува дека светот станува покомплексен на економски план.

Press24.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Да: Податоците од анализата на Бирото точно го потврдуваат ова.

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Да: Статијата ги наведува овие проценти за деветтоодделенците.

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Статијата наведува силна теорија, но слаба пракса кај основците.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Делумно: Се препорачуваат нови содржини и вежби во учебниците.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се препорачуваат игри со пари, но не е именувана НБРМ.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Министерката Јаневска потврдува ниво од 56% според ОЕЦД.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Директорката потврдува дека постои како слободен изборен предмет.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

TV21.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Јаневска изјави дека имаат основни знаења, но не за примена.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: МОН и БРО развиваат програми за управување и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се споменува соработка со НБ за развој на програми за млади.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Министерката потврдува дека според ОЕЦД нивото е 56%.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Наведено е дека предметот постои како изборен во тие одделенија.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

Trn.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Имаат основни знаења, но тешко ги применуваат во пракса.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: МОН развива програми за управување со средства и проценка на ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се споменува соработка со НБ за развој на програми за млади.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграция на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Податоците на ОЕЦД го потврдуваат овој процент за земјата.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Делумно: Се споменува учење од најрана возраст преку нови програми.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

alfa.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: БРО потврдува дека имаат познавање, но не можат да го применуваат.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: Јаневска изјави дека развиваат програми за управување и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се споменува соработка со НБ за развој на програми за млади.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Делумно: Јаневска потврдува 56% писменост, но не го споменува ОЕЦД.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Тримчевска потврдува дека постои како изборен предмет од 4 до 9 одд.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

Независен Весник

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Истражувањето покажува познавање на поими, но не и нивна примена.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: МОН со други институции развива програми за менаџирање и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Да: Изработени се материјали, игри и се планираат програми за професии.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Да: Славески посочи дека по 2008 г. во светот е присутен овој тренд.

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Јаневска потврдува дека според ОЕЦД 56% од населението е писмено.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Да: Славески цитира истражување на Стандард и Пурс со овој податок.

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Тримчевска потврдува дека постои како слободен изборен предмет.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Да: Славески вели дека продуктите се комплексни и тешки за разбирање.

Нова Македонија

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Истражувањето на БРО покажува познавање поими, но не и примена.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: Јаневска изјави дека развиваат програми за управување и ризици.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Да: Славески спомена игри за ученици и програми за полиција, армија итн.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Да: Славески истакна дека овој тренд е присутен по кризата од 2008.

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Јаневска потврдува дека според ОЕЦД 56% од населението е писмено.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Да: Славески цитира истражување на Стандард и Пурс со овој податок.

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Тримчевска потврди дека постои како изборен од 4-то до 9-то одд.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Да: Славески посочи дека продуктите се комплексни и тешки за разбирање.

Портал Национал - nacionalno.mk

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Истражувањето на БРО покажува познавање поими, но не и примена.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: Министерката Јаневска потврди развој на вакви програми.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Да: НБ развива материјали за ученици и за полиција, армија, здравство.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Не е споменато

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Не е споменато

Постои глобален тренд на интеграција на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Да: Славески истакна глобален тренд по кризата 2008-2009.

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Податоците на ОЕЦД го потврдуваат овој процент за населението.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Да: Статијата го цитира истражувањето на Стандард и Пурс.

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Директорката на БРО вели дека е дел од слободните изборни предмети.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Да: Гувернерот Славески нагласи дека производите се комплексни.

Слободен печат

75% од четвртоoдделенците знаат што е буџет, но 60% не знаат да распоредат џепарлак.

Не е споменато

90% од деветтоодделенците го разбираат поимот буџет, но само 30% знаат да пресметаат камата.

Не е споменато

Македонските ученици имаат теоретско познавање на финансиските поими, но не знаат да ги применат во пракса.

Да: Јаневска вели дека имаат познавање поими, но не и примена.

Министерството за образование развива нови програми за управување со средства и проценка на ризици.

Да: МОН со други институции развива програми за овие вештини.

Народната банка развива едукативни материјали и игри за ученици и специфични професии.

Делумно: Се споменува дека НБ соработува во развивање програми за млади.

Новиот закон за високо образование наскоро ќе влезе во владина процедура и покрај отпорот.

Да: Јаневска е децидна дека законот наскоро оди во владина процедура.

Отпорот кон новиот закон за високо образование доаѓа од страв од повисоки критериуми.

Да: Јаневска тврди дека отпорот е поради страв од нови услови.

Постои глобален тренд на интеграция на финансиската едукација по кризата во 2008 година.

Не е споменато

Само 56% од населението во Македонија е финансиски писмено според податоците на ОЕЦД.

Да: Јаневска потврдува дека според ОЕЦД писменоста е околу 56%.

Само една третина од возрасните во светот се финансиски писмени според Стандард и Пурс.

Не е споменато

Финансиската писменост е веќе воведена како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

Да: Наведено е дека постои како слободен изборен предмет во тој опсег.

Финансиските производи на пазарот се често комплексни и тешко разбирливи за граѓаните.

Не е споменато

Анализа на сентимент

entities

• Весна Јаневска
• Милка Тримчевска
• Трајко Славески
• Министерство за образование и наука
• Биро за развој на образованието (БРО)
• Народна банка
• ОЕЦД (OECD)
• Министерство за финансии
• Управа за јавни приходи (УЈП)
• Здружение на банки во Македонија
• Стандард и Пурс
• Влада на Република Македонија

key differences

Биро за развој на образованието (БРО)

Единствен неутрален приказ како технички спроведувач на програми.

Весна Јаневска

Единствен пристап: сите извори неутрално ја пренесуваат како говорник.

Влада на Република Македонија

Преовладува отсуство; само два извора се неутрални и процедурални.

Здружение на банки во Македонија

Единство во неутралноста; варира само терминот (Здружение/Асоцијација).

Милка Тримчевска

Единствен извор е неутрален, без разлики во ставот или акцентот.

Министерство за образование и наука

Единство во неутралноста: фокус на министерката наспроти институцијата.

Министерство за финансии

Единствен третман кај сите, освен Press24 кој воопшто не известува.

Народна банка

Единствен став: сите извори неутрално ја претставуваат како партнер.

ОЕЦД (OECD)

Единствен извор на податоци без идеолошки разлики во пристапот.

Стандард и Пурс

Единствен извор за глобални истражувања со неутрален тон.

Трајко Славески

Единствен приказ: неутрален говорник за финансиска едукација.

Управа за јавни приходи (УЈП)

Едногласен неутрален приказ како технички партнер во соработка.

source analyses

24.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како спроведувач на истражувањето.

Весна Јаневска

Неутрално: Пренесени изјави и заложби без мета-вреднување.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато како соработник (како Асоцијација на банки).

Милка Тримчевска

Не е споменато

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато како институција која развива програми.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато во контекст на соработка.

Народна банка

Неутрално: Информативно спомената како соработник на програмите.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитирано како извор на статистички податоци.

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Информативно спомената како дел од институциите.

4NEWS.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: споменато преку изјавата на директорката

Весна Јаневска

Неутрално: цитирана како говорник за образовните програми

Влада на Република Македонија

Неутрално: индиректно спомената преку државните институции

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: споменато како дел од институционалната соработка

Милка Тримчевска

Неутрално: цитирана како говорник за фокусот на БРО

Министерство за образование и наука

Неутрално: споменато во контекст на активностите на министерката

Министерство за финансии

Неутрално: споменато како институционален соработник

Народна банка

Неутрално: спомената како соработник во развој на програми

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: споменат како извор на анализи

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: спомената преку акронимот ДАП како соработник

Press24.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Информативно споменато како автор на анализата.

Весна Јаневска

Неутрално: Цитирана како министерка за образование и наука.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Не е споменато

Милка Тримчевска

Неутрално: Цитирана како директорка на БРО.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато преку функцијата на министерката Јаневска.

Министерство за финансии

Не е споменато

Народна банка

Не е споменато

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Споменато како извор на истражување за писменост.

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Не е споменато

TV21.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како институција која развива програми.

Весна Јаневска

Неутрално: Говорник кој изнесува податоци и најавува програми.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Информативно наведено како институција соработник.

Милка Тримчевска

Неутрално: Говорник кој ги објаснува целите на програмите на БРО.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Информативно споменато како носител на активности.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато во контекст на соработка.

Народна банка

Неутрално: Само информативно наведена како соработник на програми.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитиран извор на статистички податоци.

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Индиректно спомената преку акронимот ДАП.

Trn.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како институција која развива програми.

Весна Јаневска

Неутрално: Говорник кој информира за нови образовни програми.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато како партнер во процесот на едукација.

Милка Тримчевска

Неутрално: Говорник кој ги објаснува целите на Бирото.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Информативно споменато како носител на активности.

Министерство за финансии

Неутрално: Споменато како институционален партнер.

Народна банка

Неутрално: Спомената како соработник во едукативни програми.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитиран извор на статистички податоци.

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Индиректно спомената како дел од соработката.

alfa.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Извор на анализи и соработник во нови програми.

Весна Јаневска

Неутрално: Говорник кој презентира податоци и планови за едукација.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Информативно споменато како партнер во програмите.

Милка Тримчевска

Неутрално: Говорник кој објаснува постоечки наставни програми.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато во контекст на развој на нови програми.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато како партнер во програмите.

Народна банка

Неутрално: Информативно спомената како партнер во програмите.

ОЕЦД (OECD)

Не е споменато

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Информативно спомената како партнер во програмите.

Независен Весник

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како спроведувач на истражувањето и програмите.

Весна Јаневска

Неутрално: Говорник кој презентира планови за подобрување на состојбата.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато како партнер во развојот на нови програми.

Милка Тримчевска

Неутрално: Говорник кој презентира извештај и тековни програми.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато како институција која развива програми и раководи.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато како иден соработник во процесот.

Народна банка

Неутрално: Спомената како соработник во развој на едукативни програми.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитиран извор на статистички податоци за писменоста.

Стандард и Пурс

Неутрално: Цитиран извор за глобално истражување.

Трајко Славески

Неутрално: Говорник кој укажува на потребите од финансиска едукација.

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Само набројана како институција вклучена во соработката.

Нова Македонија

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како спроведувач на истражувањето и програмите.

Весна Јаневска

Неутрално: Цитирана како говорник за образовните политики.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато (како Асоцијација) во контекст на соработка.

Милка Тримчевска

Неутрално: Пренесува информации за извештајот и програмите на БРО.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато како институција која развива програми и соработува.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато како соработник во процесот.

Народна банка

Неутрално: Спомената како партнер во едукацијата и извор на активности.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитиран извор на статистички податоци за писменоста.

Стандард и Пурс

Неутрално: Цитиран извор за глобално истражување.

Трајко Славески

Неутрално: Цитиран како говорник за активностите на Народната банка.

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Наведена како една од институциите вклучени во соработката.

Портал Национал - nacionalno.mk

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Споменато како спроведувач на истражувањето и соработник.

Весна Јаневска

Неутрално: Цитирана како говорник за активностите на министерството.

Влада на Република Македонија

Не е споменато

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато како Асоцијација на банки во контекст на соработка.

Милка Тримчевска

Неутрално: Цитирана како говорник за извештајот и насоките.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато во контекст на соработка и развој на програми.

Министерство за финансии

Неутрално: Информативно споменато како соработник во програмите.

Народна банка

Неутрално: Спомената како институција која развива едукативни материјали.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Споменато како извор на статистички податоци.

Стандард и Пурс

Неутрално: Споменато како извор на глобално истражување.

Трајко Славески

Неутрално: Цитиран како говорник за финансиската едукација.

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Информативно спомената како институција соработник.

Слободен печат

Биро за развој на образованието (БРО)

Неутрално: Информативно споменато како носител на програми и извештаи.

Весна Јаневска

Неутрално: Јаневска е главен говорник, пренесува информации без мета-оцена.

Влада на Република Македонија

Неутрално: Спомената само во контекст на претстојна владина процедура.

Здружение на банки во Македонија

Неутрално: Споменато (како Асоцијација) во листата на соработници.

Милка Тримчевска

Неутрално: Директорката е цитирана како извор на информации за извештај.

Министерство за образование и наука

Неутрално: Споменато во контекст на соработка и законски процедури.

Министерство за финансии

Неутрално: Наведено како соработник во развојот на програми.

Народна банка

Неутрално: Спомената како партнерска институција во едукативни програми.

ОЕЦД (OECD)

Неутрално: Цитирана како извор на статистички податоци за писменост.

Стандард и Пурс

Не е споменато

Трајко Славески

Не е споменато

Управа за јавни приходи (УЈП)

Неутрално: Спомената како институција вклучена во едукација на децата.

Извори

articles

• article order

  10

  body

  Иако теоретски ги познаваат основните термини, нашите ученици паѓаат на испитот по "практично штедење". Да се знае што е банкнота или банкарска картичка е едно, но да се разбере како парите работат во реалниот свет е сосема друга вештина. Најновите анализи на ОЕЦД и надлежните институции во земјава покажуваат загрижувачка слика: македонските ученици имаат само површни познавања за финансиските концепти, но не знаат како да ги применат во секојдневието. Според министерката за образование и наука, Весна Јаневска, нивото на финансиска писменост кај населението од околу 56% е под посакуваното ниво. Токму затоа, државата во соработка со низа институции - од Народната банка и Министерството за финансии, па сè до ДАП и Здружението на банки - развива програми кои треба да го пополнат овој вакуум во знаењето. "Развиваме програми со кои младите од најрана возраст ќе учат како да управуваат со своите средства, како да штедат, да инвестираат и како да ги проценат ризиците," истакна Јаневска. За оваа цел, во основните училишта веќе е воведен изборниот предмет "Финансиски знаења", кој е достапен за учениците од 4-то до 9-то одделение. Намерата не е само сувопарно учење дефиниции, туку создавање вештини. Директорката на Бирото за развој на образованието (БРО), Милка Тримчевска, објаснува дека фокусот е ставен и на заштитата на потрошувачите. Целта е образовниот процес да продуцира индивидуи кои во иднина ќе носат одговорни и информирани финансиски одлуки, наместо да паѓаат во стапиците на долговите или лошите инвестиции. Промените во наставната програма значат дека децата веќе нема да учат за парите само "од дома". Преку институционална поддршка, тие ќе се запознаат со: Додека светот станува сè покомплексен на дигитален и економски план, ваквите вештини веќе не се луксуз, туку неопходност за преживување во 21-виот век.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-15T09:14:21

  source

  4NEWS.mk

  title

  Заглавени во теорија: Само половина од населението е финансиски писмено - каде греши образованието?

  url

  https://4news.mk/zaglaveni-vo-teorija-samo-polovina-od-naselenieto-e-finansiski-pismeno-kade-greshi-obrazovanieto/

• article order

  7

  body

  Слободни изборни предмети и интеграција во наставата од основно до средно образование Истражувањето "Анализа на финансиската писменост во основното образование", спроведено од Бирото за развој на образованието, покажува дека учениците имаат познавање на базичните финансиски поими, но недостасува нивна примена во секојдневниот живот. Според податоците на ОЕЦД, само околу 56% од населението е финансиски писмено, што се оценува како незадоволително. Министерката за образование и наука, Весна Јаневска, истакна дека Министерството, во соработка со Бирото за развој на образованието, Народната банка, Министерството за финансии, УЈП, Асоцијацијата на банките и други институции, развива програми за најмладите за управување со средства, штедење, вложување и проценка на финансиски ризици. Таа додаде дека целта е знаењата од финансиската писменост да се применуваат во иднина. Директорката на Бирото, Милка Тримчевска, посочи дека извештајот за финансиска писменост дава конкретни насоки за подобрување на наставата и носење одговорни финансиски одлуки од страна на учениците. Финансиската писменост досега е дел од слободните изборни предмети од четврто до деветто одделение, а е интегрирана и во содржини од други предмети како Иновации, Математика, Животни вештини и Општество. Гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, нагласи дека многу финансиски производи се комплексни и често рекламирани на начин што е тешко разбирлив за граѓаните. Тој истакна дека финансиската едукација е клучна за одговорно и свесно однесување и дека постои глобален тренд на интегрирање на финансиската писменост во наставата по финансиската криза во 2008-2009 година. Според истражувањето на "Стандард и Пурс", само околу една третина од возрасните во светот се финансиски писмени, што ја истакнува потребата од систематски приод во едукацијата. Народната банка развива едукативни материјали, игри и предавања насочени кон учениците и студентите, како и посебни програми за професии како полиција, армија и здравство. Некои од препораките на анализата вклучуваат интегрирање финансиски теми во различни предмети од најрана возраст, целогодишно предавање на финансиски содржини во одредени предмети, активни педагошки пристапи кон учениците, постојан професионален развој на наставниците, реалистично оценување на знаењата преку примери од секојдневниот живот и зајакната соработка меѓу институции, невладини организации и медиуми, под водство на МОН и Бирото. Анализата заклучува дека зајакнувањето на финансиската писменост кај младите е долгорочна инвестиција која ќе го зголеми капацитетот на идните генерации за лична благосостојба и национален социо-економски развој.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T20:09:54

  source

  Портал Национал - nacionalno.mk

  title

  УЧЕНИЦИТЕ ЗНААТ ПОИМИ - Но не умеат да ги применуваат во животот

  url

  https://nacionalno.mk/uchenicite-znaat-poimi-no-ne-umeat-da-gi-primenuvaat-vo-zhivotot/

• article order

  9

  body

  Силна теорија, слаба пракса. Основците во Македонија ги знаат поимите за финансиската писменост, но тешко се снаоѓаат кога треба да донесат практична одлука со пари, покажува анализата на Бирото за развој на образованието. Пример, 75% од анкетираните четвртоодделенци знаат што е буџет, штедење и банкарска сметка, но 60% од нив тешко се снаоѓаат во ситуација каде треба да распоредат џепарлак. Во анализата се наведува дека 90% од анкетираните деветтоодделенци го разбираат поимот буџет, но само 30% од нив точно пресметуваат каматна стапка. Ваквите резулати укажуваат дека основците немаат способност да решаваат покомплекси финансиски задачи - што во пракса соодвствува и со наодите од ПИСА истражувањата, каде само мал дел од 15-годишниците достигнале највисоки нивоа на знаење и одличност. "Финансиска писменост и досега стои како слободен изборен предмет во четвртто, петто и шестто одделение. И понаттаму слободен изборен предмет во седмо, осмо и деветто одделение и се уште нели, во старата програма во деветто одделение предметот Иновации. Така што имаат можности и во наставните програми, апсолутно се интегрирани содржини по другите предмети не само по овие слободни изборни предмети", изјави Милка Тримчевска, директорка на Бирото за развој на образованието. Има уште многу работа, проценува и министерката Јаневска посочувајќи го истражувањето од OЕCD кое покажа декa половина од населението во Македонија е финансиски неписмено. "Ни претстои сериозна работа за подигнувањето на нивото на финансиската писменост. Според последното истражување спроведено од OCD кое ја опфаќа и Македонија, финансиската писменост кај нас е на ниво од 56 % од максималната вредност. Тоа значи дека на граѓаните во просек им недостасува уште половина знаење и умеење практично да го применат за да бидат целосно финансиски писмени, изјави Весна Јаневска, министерка за образование и наука. За да се зајакне финансиската писменост кај најмладите, експертите во анализата препорачуваат во учебниците да се вметнат објаснети поими за пари, штедење, буџет, камата и инвестирање, практични вежби за ученциите за пресметки за заштеда, како и примена на секојдневни игри со пари. Анализата е направена од Бирото за развој на образованието, во која учествувале 7000 испитаници меѓу кои ученици, родители и наставници од 68 училишта од сите осум плански региони во земјата.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T17:56:50

  source

  Press24.mk

  title

  Бирото за образование анализираше колку основците во Македонија се финансиски (не)писмени - Press24

  url

  https://press24.mk/biroto-za-obrazovanie-analizirashe-kolku-osnovcite-vo-makedonija-se-finansiski-nepismeni/

• article order

  5

  body

  Македонските ученици имаат само основно познавање за финансиска писменост, но не можат да го применуваат. Ова го покажуваат анализите на Бирото за развој на образованието. Министерката Јаневска вели дека податоците покажуваат дека само половина од нашето население е финансиски писмено, што според неа е незадоволително. "Затоа, Министерството првенствено со Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка и Министерството за финансии и УЈП, и Асоцијацијата на банки во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата коишто им се на располагање, да научат да штедат, да научат да вложуваат, да научат да проценуваат ризици, да научат на кој начин да управуваат, менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба", изјави Весна Јаневска - министерка за образование. Извештајот им дава конкретни насоки на институциите во кој правец да се движат за подобрување на можноста учениците да достигнат повисоко ниво за да носат финансиски одлуки. "Финансиска писменост и досега постои како слободен изборен предмет во четврто, петто и шесто одделение, и понатаму слободен изборен предмет во седмо, осмо и деветто одделение. И сѐ уште, нели, по старата програма во деветто одделение предметот Иновации", изјави Милка Тримчевска, директорка на Бирото за образование. Во наставните програми апсолутно се интегрирани содржини и под другите предмети, не само по овие слободни изборни предмети и се постигнуваат стандарди кои што се постигнуваат, односно треба да ги имаат децата, зборуваме само за основното образование. Резултатите подоцна ќе нѐ наведат, односно веќе нѐ наведуваат, нели, понатаму што треба ние да развиваме и во средното образование. Настанот на кој беа презентирани податоците од истражувањето е во пресрет на 15 март, Денот на заштитата на потрошувачите.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T17:23:30

  source

  alfa.mk

  title

  Јаневска: Нашето население е писмено финансиски околу 56%, што е незадоволително

  url

  https://alfa.mk/%d1%98anevska-nasheto-naselenie-e-pismeno-finansiski-okolu-56-shto-e-nezadovolitelno/

• article order

  6

  body

  Само 56% од населението е финансиски писмено, покажуваат податоци на ОЕЦД. Учениците имаат основни знаења, но тешко ги применуваат во пракса. Само околу 56% од населението во земјата е финансиски писмено, покажуваат податоците на ОЕЦД, што според надлежните институции претставува загрижувачко ниво. Иако учениците имаат основни познавања за финансиските концепти, тие често немаат доволно практични вештини за нивна примена во реалниот живот. Министерката за образование и наука Весна Јаневска истакна дека токму поради ова, Министерството за образование и наука работи на развивање програми за финансиска едукација на младите. "Министерството, преку Бирото за развој на образованието, но и во соработка со Народната банка, Министерството за финансии, Управата за јавни приходи, Здружението на банки и други институции, развива програми со кои младите од најрана возраст учат како да управуваат со своите средства - како да штедат, инвестираат, проценуваат ризици и носат информирани финансиски одлуки", изјави Јаневска. Директорката на Бирото за развој на образованието, Милка Тримчевска, посочи дека целта на овие програми е учениците уште во текот на образованието да стекнат практични знаења за управување со финансии. "Бирото активно работи на унапредување на програмите поврзани со финансиската писменост и заштитата на потрошувачите, со цел учениците да развијат вештини кои ќе им помогнат во носење одговорни и информирани финансиски одлуки во иднина", изјави Тримчевска.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T15:17:06

  source

  Trn.mk

  title

  Само 56% од населението е финансиски писмено - учениците имаат проблем со примената на знаењата

  url

  https://trn.mk/finansiska-pismenost-ucenici-makedonija/

• article order

  8

  body

  Министерката Божиновска уверува: Снабдувањето со гориво стабилно, цените најниски во регионот Учениците во нашата земја имаат основни знаења за финансиските концепти, но немаат доволно знаења за нивно применување, изјави министерката за образование и наука, Весна Јаневска, додавајќи дека според ОЕЦД, околу 56% од населението е финансиски писмено, што е незадоволително ниво. " Затоа, Министерството, главно преку Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка, Министерството за финансии, ДАП, Здружението на банки во Македонија и други институции, развива програми со кои младите од најрана возраст учат како да управуваат со своите средства или со средствата што им се на располагање, како да штедат, како да инвестираат, како да ги оценат ризиците и како да управуваат со нивните финансии", порача Весна Јаневска. Директорката на Бирото за развој на образованието, Милка Тримчевска, изјави дека целта на овие програми е учениците за време на образовниот процес да стекнат знаења и вештини за финансиско управување, создавајќи индивиди кои во иднина ќе носат одговорни и информирани финансиски одлуки. "Бирото, како институција позната во рамките на своите надлежности, работи на заштита на програмата за заштита на потрошувачите во соработка со соодветните институции, ја подобрува целината, односно работи на подобрување на можностите за време на образовниот процес, за учениците да стекнат знаења и вештини за финансиско образование", вели Милка Тримчевска. "Финансиските знаења" постојат како изборен предмет од 4-то до 9-то одделение.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T15:02:49

  source

  TV21.mk

  title

  Само 56% од населението е финансиски писмено - учениците не знаат да ги применат основните финансиски знаења

  url

  https://mk.tv21.tv/samo-56-od-naselenieto-e-finansiski-pismeno-uchenitsite-ne-znaat-da-gi-primenat-osnovnite-finansiski-znaena/

• article order

  1

  body

  Истражувањето "Анализа на финансиската писменост во основното образование", спроведено од Бирото за развој на образованието, покажува дека учениците имаат познавање за базичните поими, но немаат доволно познавање за она што би требало да се нарече применување на познатите поими во животот, односно применување на таа финансиска писменост. За жал, и според ОЕЦД, речиси 56 отсто од населението е финансиски писмено, што е незадоволително. Ова денеска го истакна министерката за образование и наука Весна Јаневска, која рече дека поради тоа Министерството, првенствено со Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка, Министерството за финансии, УЈП и Асоцијацијата на банките во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата што им се на располагање, да научат да штедат, вложуваат, проценуваат ризици, на кој начин да управуваат, менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба. - Ние сериозно се залагаме, не само преку темите во одредени предмети туку и преку изборни предмети, да ја подобриме оваа состојба и продолжуваме во тој правец да работиме и за финансиската писменост и за други проблеми со кои реално учениците се соочуваат - додаде Јаневска. Директорката на Бирото за развој на образованието, Милка Тримчевска, рече дека во пресрет на 15 март, Денот за заштитa на правата на потрошувачите, презентираат извештај работен од стручен тим од Бирото и надворешните соработници. - Бирото за развој на образованието како нотирана институција во однос во рамките на своите надлежности и работи ја спроведува програмата за заштита на потрошувачите и во соработка со релевантни институции го подобрува нивото, односно работи на усовршување на можностите во текот на образовниот процес учениците да се стекнуваат со знаење и вештини за финансиска писменост и секако да создадеме личности кои понатаму ќе носат одговорни информирани финансиски одлуки - додаде Тримчевска. Одговарајќи на новинарско прашање, таа рече дека резултатите го покажуваат она што и министерката го потенцира - дека нашите ученици имаат базично ниво на познавање финансиска писменост. Токму од тие причини, појасни, се работеше на оваа анализа и извештајот денес ни дава конкретни насоки во кој правец да се движиме, за подобрување на можноста учениците да достигнат повисоко ниво, за да носат финансиска одлуки. - Финансиска писменост и досега постои како слободен изборен предмет во четврто, петто и во шесто одделение и понатаму слободен изборен предмет во седмо, осмо и во деветто одделение и сѐ уште нели по старата програма во деветто одделение предметот Иновации, така што имаат можности, и во наставните програми апсолутно се интегрирани со содржини и по другите предмети не само по овие слободни изборни предмети, каде што се интегрирани одредени елементи, и се постигнуваат стандарди, кои треба да ги имаат децата ако зборуваме само за основното образование. Резултатите веќе нѐ наведуваат понатаму што треба ние да развиваме и во средното образование - додаде Тримчевска. На презентацијата на резултатите од истражувањето се обрати и гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, кој рече дека давателите на финансиски услуги често агресивно, не ретко дури и лажно рекламираат комплексни финансиски продукти, кои се надвор од можноста за разбирање од страна на мнозинството граѓани. Оттаму, посочи тој, образовните системи мора да се адаптираат и да си постават цел оваа област да биде интегрирана во наставата бидејќи финансиската едукација не претставува само дополнително знаење, туку е клучна за одговорно и свесно однесување на граѓаните - рече Славески. Посочи дека по глобалната финансиска криза од 2008 година, која прерасна и во глобална рецесија и траеше до 2009 година, во светот е присутен тренд на вклучување на финансиската писменост во наставните планови за средните училишта. - Според глобалното истражување за финансиска писменост на агенцијата "Стандард и Пурс", само речиси една третина од возрасните во светот се сметаат за финансиски писмени. Тоа укажува дека потребата од систематски приод за зголемување на финансиската писменост е поголема од кога било. Нашиот стремеж е финансиската писменост да биде постојан процес на развивање навики и знаења кај целата популација, а особено кај младите. Народната банка постојано презема активности за унаредување на финансиската писменост на населението. Активностите се насочени кон ученциите од основното и средното образование и специјализирани предавања на конкретни економски теми за студенти преку отворена можност за пријава на интерес за предавање. Наредната недела со повеќе едукативни настани за младите ќе ја одбележиме Глобалната недела на парите, која се одбележува во светски рамки - рече Славески. Потенцира дека планираат да подготват посебни програми, кои ќе таргетираат професии, како вработените во полицијата, армијата, медицинските сестри и слично, и додаде дека континуирано работат на унапредување на едукативните содржини поврзани со финансиската писменост, при што се изработени голем број едукативни материјали во печатена и електронска форма, едукативна компјутерска игра, видеоматеријали... Некои од препораките објавени во публикацијата "Анализата на финансиската писменост во основното образование: Меѓународни добри практики и моментна состојба и предизвици во Северна Македонија" вклучуваат: интегрирање теми поврзани со финансиите и заштита на потрошувачите во наставни предмети, како што се: Животни вештини, Математика, Општество, Иновации и сл., и тоа почнувајќи од најраната возраст, внесување содржини од финансии, кои би се предавале во текот на цело полугодие во некој од предметите (на пример, Иновации во деветто одделение). Ова, како што се посочува, треба да биде поддржано со активни педагошки пристапи насочени кон учениците, сеопфатен професионален развој на наставниците, балансирана стратегија за оценување на знаењата, која ќе се базира на реални примери, како и постигнување на појака формализирана соработка меѓу разните фактори (финансиски институции, пред сѐ, Министерството за финансии и Народната банка, невладини организации, понудувачи на обуки, медиумите и сл.), а под раководство на МОН и Бирото за развој на образованието. Зајакнувањето на финансиската писменост кај најмладите претставува значајна долгорочна инвестиција во зголемувањето на капацитетите на идните генерации со основни и напредни финансиски познавања за лична благосостојба и национален социо-економски напредок - стои во анализата.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T13:43:15

  source

  Независен Весник

  title

  Јаневска: Речиси 56 отсто од населението е финансиски писмено, преку изборни предмети ќе се подобрува состојбата - Независен Весник

  url

  https://nezavisen.mk/janevska-rechisi-56-otsto-od-naselenieto-e-finansiski-pismeno-preku-izborni-predmeti-kje-se-podobruva-sostojbata/

• article order

  3

  body

  Истражувањето "Анализа на финансиската писменост во основното образование", спроведено од Бирото за развој на образованието, покажува дека учениците имаат познавање за базичните поими, но немаат доволно познавање за она што би требало да се нарече применување на познатите поими во животот, односно применување на таа финансиска писменост. За жал, и според ОЕЦД, речиси 56 отсто од населението е финансиски писмено, што е незадоволително. Ова денеска го истакна министерката за образование и наука Весна Јаневска, која рече дека поради тоа Министерството, првенствено со Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка, Министерството за финансии, УЈП и Асоцијацијата на банките во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата што им се на располагање, да научат да штедат, вложуваат, проценуваат ризици, на кој начин да управуваат, менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба. - Ние сериозно се залагаме, не само преку темите во одредени предмети туку и преку изборни предмети, да ја подобриме оваа состојба и продолжуваме во тој правец да работиме и за финансиската писменост и за други проблеми со кои реално учениците се соочуваат - додаде Јаневска.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T13:15:23

  source

  24.mk

  title

  Јаневска: Речиси 56 отсто од населението е финансиски писмено, преку изборни предмети ќе се подобрува состојбата

  url

  https://24.mk/details/janevska-rechisi-56-otsto-od-naselenieto-e-finansiski-pismeno-preku-izborni-predmeti-kje-se-podobruva-sostojbata

• article order

  0

  body

  Истражувањето "Анализа на финансиската писменост во основното образование", спроведено од Бирото за развој на образованието, покажува дека учениците имаат познавање за базичните поими, но немаат доволно познавање за она што би требало да се нарече применување на познатите поими во животот, односно применување на таа финансиска писменост. За жал, и според ОЕЦД, речиси 56 отсто од населението е финансиски писмено, што е незадоволително. Ова денеска го истакна министерката за образование и наука Весна Јаневска, која рече дека поради тоа Министерството, првенствено со Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка, Министерството за финансии, УЈП и Асоцијацијата на банки во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата кои им се на располагање, да научат да штедат, вложуваат, проценуваат ризици, на кој начин да управуваат, менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба. - Ние сериозно се залагаме, не само преку темите во одредени предмети, туку и преку изборни предмети, да ја подобриме оваа состојба и продолжуваме во тој правец да работиме и за финансиската писменост и за други проблеми со кои реално учениците се соочуваат - додаде Јаневска. Директорката на Бирото за развој на образованието, Милка Тримчевска рече дека во пресрет на 15-ти март, Денот за заштитa на правата на потрошувачите, презентираат извештај работен од стручен тим од Бирото и надворешните соработници. - Бирото за развој на образование како нотирана институција во однос во рамките на нејзините надлежности, работи ја спроведува програмата за заштита на потрошувачите и во соработка со релевантни институции го подобрува нивото, односно работи на усовршување на можностите во текот на образовниот процес учениците да се стекнуваат со знаење и вештини за финансиска писменост, и секако да создадеме личности коишто понатаму ќе носат одговорни информирани финансиски одлуки - додаде Тримчевска. Одговарајќи на новинарско прашање таа рече дека резултатите кои покажуваат тоа што и министерката го потенцираше, дека нашите ученици имаат базично ниво на познавање на финансиска писменост. Токму од тие причини, појасни, се работеше на оваа анализа и извештајот денес ни дава конкретни насоки во кој правец да се движиме, за подобрување на можноста учениците да достигнат повисоко ниво, за да носат финансиска одлуки. - Финансиска писменост и досега постои како слободен изборен предмет во четврто, петто и шесто одделение, и понатаму слободен изборен предмет во седмо, осмо и деветто одделение, и сѐ уште нели по старата програма во деветто одделение предметот иновации. Така што имаат можности и во наставните програми апсолутно се интегрирани со содржини и по другите предмети, не само по овие слободни изборни предмети каде се интегрирани одредени елементи, и се постигнуваат стандарди кои треба да ги имаат децата до зборуваме само за основното образование. Резултатите веќе не наведуваат понатаму што треба ние да развиваме и во средното образование - додаде Тримчевска. На презентацијата на резултатите од истражувањето се обрати и гувернерот на Народната банка, Трајко Славески рече дека давателите на финансиски услуги често агресивно, не ретко дури и лажно рекламираат комплексни финансиски продукти кои се надвор од можноста за разбирање од страна на мнозинството граѓани. Оттаму, посочи тој, образовните системи мора да се адаптираат и да си постават за цел во оваа област да биде интегрирана во наставата, бидејќи финансиската едукација не претставува само дополнително знаење туку е клучна за одговорно и свесно однесување на граѓаните - рече Славески. Посочи дека по глобалната финансиска криза од 2008 година која прерасна и во глобална рецесија и траеше до 2009 година во светот е присутен тренд на вклучување на финансиската писменост во наставните планови за средните училишта. - Според глобалното истражување за финансиска писменост на агенцијата Стандард и Пурс само околу една третина од возрасните во светот се сметаат за финансиска писмени. Тоа укажува дека потребата од систематски приод за зголемување на финансиската писменост е поголема од кога било. Нашиот стремеж е финансиската писменост да е постојан процес на развивање на навики и знаења кај целата популација, а особено кај младите. Народната банка постојано презема активности за унапредување на финансиската писменост на населението. Активностите се насочени кон ученциите од основното и средното образование и специјализирани предавања на конкретни економски теми за студенти преку отворена можност за пријава на интерес за предавање. Наредната недела со повеќе едукативни настани за младите ќе ја одбележиме Глобалната недела на парите која се одбележува во светски рамки - рече Славески. Потенцира дека планираат да подготват посебни програми кои ќе таргетираат професии, како вработените во полицијата, армијата, медицинските сестри и слично и додаде дека континуирано работат на унапредување на едукативните содржини поврзани со финансиската писменост при што се изработени голем број едукативни материјали во печатена и електронска форма, едукативна компјутерска игра, видео материјали... Дел од препораките објавени во публикацијата Анализата на финансиската писменост во основното образование: Меѓународни добри практики и моментална состојба и предизвици во Македонија вклучуваат: интегрирање на теми поврзани со финансиите и заштита на потрошувачите во наставни предмети како што се: животни вештини, математика, општество, иновации и сл., и тоа почнувајќи од најраната возраст, внесување содржини од финансии кои би се предавале во текот на едно цело полугодие во некој од предметите (на пример Иновации во деветто одделение). Ова, како што се посочува, треба да биде поддржано со активни педагошки пристапи насочени кон учениците, сеопфатен професионален развој на наставниците, балансирана стратегија за оценување на знаењата која ќе базира на реални примери, како и постигнување на појака формализирана соработка меѓу разните чинители (финансиски институции, пред сѐ, Министерство за финансии и Народната банка, невладини организации, понудувачи на обуки, медиумите, и сл.), а под раководство на МОН и Бирото за развој на образованието. Зајакнувањето на финансиската писменост кај најмладите претставува значајна долгорочна инвестиција во зголемувањето на капацитетите на идните генерации со основни и напредни финансиски познавања за лична благосостојба и национален социо-економски напредок, стои во анализата.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T12:48:25

  source

  Нова Македонија

  title

  Преку изборни предмети ќе се подобрува состојбата во образованието, смета Јаневска - Нова Македонија

  url

  https://novamakedonija.com.mk/makedonija/preku-izborni-predmeti-kje-se-podobruva-sostojbata-vo-obrazovanieto-smeta-janevska/

• article order

  4

  body

  Во пресрет на 15 март, Денот на заштита на правото на потрошувачите, министерката за образование и наука Весна Јаневска рече дека учениците во Македонија имаат познавање за основните поими, но не и како да ја применат финансиската писменост. Според Организацијата за економска соработка и развој, кажа Јаневска, нашето население е писмено финансиски околу 56%, што го окарактеризира како "незадоволително". "Затоа, Министерството првенствено со Бирото за развој на образование, но и со Народната банка и Министерството за финансии и УЈП, и Асоцијацијата на банки во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата кои им се на располагање, да научат да штедат, да научат да вложуваат, да научат да проценуваат ризици, да научат на кој начин да управуваат, менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба", рече Јаневска. Директорката на Бирото за развој на образованието, Милка Тримчевска, рече дека нивен стручен тим заедно со надворешни соработници направило извештај, кој токму покажал дека учениците имаат само основно познавање од финансиите. "Бирото ја спроведува програмата за заштита на потрошувачите и со соработка со институции, го подобруваме нивото и ги поттикнуваме учениците да се стекнуваат со знаења и вештини за финансистка писменост, да станат личности кои понатаму ќе носат одговорни и информирани финансиски одлуки", рече таа, додавајќи дека "резултатите од анализата покажуваат во која насока да се движиме". Финансиска писменост постои како слободен изборен предмет меѓу четврто и деветто одделение како слободен изборен предмет. Во деветто, по старата програма, сѐ уште е и предметот Иновации. "Сериозно се залагаме не само преку темите во одредени предмети, туку и преку изборни предмети да ја подобриме оваа состојба и продолжуваме во тој правец да работиме и за финансиската и за писменост и за други проблеми со кои реално учениците се соочуваат", рече министерката Јаневска на денешната прес-конференција. Запрашана од новинарите во однос на новиот закон за високо образование, за кој имаше повеќе реакции и некои професори побараа негово повлекување, Јаневска е децидна дека тој наскоро ќе влезе во владина процедура. Помалку автономија, повеќе непотизам - академската заедница го критикува предлог-законот за високо образование Според Јаневска "едногодишниот труд на работната група нема да биде поништен" и "отпорот кај дел од академската заедница доаѓа од страв за исполнување на новите, повисоки критериуми". "Мала група професори бараат повлекување на законот. Претпоставувам дека тоа е од страв дека во иднина нема да можат да ги исполнат условите кои законот ги бара. Имаат две можности. Првата можност им е сериозно да се фатат за работа. Втората можност е да останат во истото звање подолго време, па потоа, кога ќе бидат спремни, да одат во следното звање. Од тука ништо не губат", изјави Јаневска, посочувајќи дека сите конструктивни забелешки се влезени во финалниот текст.

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T12:19:55

  source

  Слободен печат

  title

  Населението е писмено финансиски околу 56%, затоа со банките и УЈП ги учиме децата како да штедат и вложуваат, вели Јаневска - Слободен печат

  url

  https://www.slobodenpecat.mk/naselenieto-e-pismeno-finansiski-okolu-56-zatoa-so-bankite-i-ujp-gi-uchime-decata-kako-da-shtedat-i-vlozhuvaat-veli-janevska/

source scope

analyzed source count

10

omitted articles

• article order

  2

  body

  Учениците од основното образование имаат основно образование за финансиска писменост, но не знаат како да го применат во пракса, покажа извештајот за финансиска писменост на Бирото за развој на образованието. Бирото го презентираше извештајот во пресрет 15 март, Денот за заштита на правата на потрошувачите. Министерката за образование и наука Весна Јаневска рече дека децата имаат познавање за базичните поими, но немаат доволно познавање за она што би требало да се нарече применување на познатите поими во животот, односно применување на таа финансиска писменост. "За жал, и според ОЕЦД, нашето население е писмено финансиски околу 56%, што е незадоволително. Затоа, Министерството, првенствено со Бирото за развој на образованието, но и со Народната банка, Министерството за финансии, УЈП и Асоцијацијата на банки во Македонија и други институции, развива програми за најмладите од рани години да научат како да управуваат со сопствените средства или средствата кои им се на располагање. Да научат да штедат, да научат да вложуваат, да научат да проценуваат ризици и да научат на кој начин да управуваат и менаџираат со сопствените средства, што во суштина претставува еден сериозен чекор за примена на знаењата во иднина кога тие навистина ќе имаат таква потреба", кажа Јаневска. Според директорката на Бирото, Милка Тримчевска, извештајот им дава конкретни насоки во кој правец да се движат за подобрување на можноста учениците да достигнат повисоко ниво за да носат финансиски одлуки." "Финансиска писменост и досега постои како слободен изборен предмет во четврто, петто и шесто одделение, и понатаму слободен изборен предмет во седмо, осмо и деветто одделение. И сѐ уште, нели, по старата програма во деветто одделение предметот Иновации. Во наставните програми апсолутно се интегрирани содржини и под другите предмети, не само по овие слободни изборни предмети и се постигнуваат стандарди кои што се постигнуваат, односно треба да ги имаат децата, зборуваме само за основното образование. Резултатите подоцна ќе нѐ наведат, односно веќе нѐ наведуваат, нели, понатаму што треба ние да развиваме и во средното образование", рече Тримчевска. Б. НЕСТОРОСКА

  language

  mkd

  published at

  2026-03-13T11:35:54

  source

  Сакам Да Кажам

  title

  УЧЕНИЦИТЕ ИМААТ ОСНОВНО ПОЗНАВАЊЕ ЗА ФИНАНСИСКА ПИСМЕНОСТ, НО НЕ ЗНААТ ДА ГО ПРИМЕНАТ, ВЕЛИ ИЗВЕШТАЈ НА БИРОТО ЗА РАЗВОЈ НА ОБРАЗОВАНИЕТО - Сакам Да Кажам

  url

  https://sdk.mk/index.php/makedonija/uchenitsite-imaat-osnovno-poznavane-za-finansiska-pismenost-no-ne-znaat-da-go-primenat-veli-izveshtaj-na-biroto-za-razvoj-na-obrazovanieto/

omitted source count

1

total source count

11