article Македонија е глобален лидер во намалување на неонаталната смртност според ОН 19.3.2026г.
Министерот за здравство Азир Алиу и претставници на меѓународни организации ги презентираа резултатите од извештајот на ОН за 2025 година, според кој Македонија е рангирана меѓу најуспешните земји во светот. За помалку од една деценија, државата постигна драстично намалување на смртноста кај новороденчињата за 87% и кај децата под пет години за 75%, позиционирајќи се како успешен глобален пример. Овој напредок е резултат на системски реформи, вклучувајќи го Мастер-планот за перинатална нега 2020-2030, зајакнување на итната акушерска помош и воведување на задолжителна ревизија за секој смртен случај на новороденче. Успехот е постигнат преку тесна координација помеѓу Министерството за здравство, Комитетот за безбедно мајчинство и партнерите како СЗО, УНИЦЕФ и УНФПА.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Македонија е рангирана меѓу најдобрите земји во светот во намалување на неонаталната смртност според извештај на ОН за 2025 година. | Мнозинството потврдува, некои не цитираат 2025. | Да: Потврдено според глобалниот извештај на ОН за 2025 година. | Да: Потврдено во извештајот на меѓуагенциската група на ОН. | Делумно: Статијата го споменува извештајот на ОН, но не ја наведува 2025 г. | Делумно: Статијата ја позиционира земјата меѓу најдобрите, но не цитира извештај од 2025. | Делумно: Статијата споменува рангирање меѓу најдобрите, но не цитира извештај на ОН за 2025. | Да: Потврдено во насловот и воведот на статијата. | Да: Потврдено во насловот и воведот на статијата. | Делумно: Статијата споменува извештај на ОН и успех, но не прецизира 2025. | Делумно: Статијата ја позиционира земјата меѓу најдобрите, но не цитира извештај од 2025. | Да: Статијата го потврдува ова според извештај на ОН за 2025 година. |
| Неонаталната смртност во Македонија е намалена за 87 отсто за помалку од една деценија. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без контрадикции. | Да: Министерот Алиу потврди намалување од 87% за неполна деценија. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Статијата потврдува намалување од 87% од 2015 година. | Да: Статијата потврдува намалување од 87% во периодот 2015-2025. | Делумно: Наведено е намалување од 87%, но не е прецизиран временскиот период. | Да: Статијата наведува намалување од 87% за неполна деценија. | Да: Потврдено во изјавите на министерот и претставникот на СЗО. | Да: Статијата наведува намалување од 87% од 2015 година. | Да: Статијата наведува намалување од 87%. |
| Стапката на смртност кај новороденчињата падна од 8,1 на 1,1 на 1.000 живородени деца. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но СКОПСКО ЕХО го наведува само делумно. | Да: Наведени се точно овие бројки во извештајот. | Да: Податоците се експлицитно наведени. | Да: Податоците се експлицитно наведени. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Делумно: Статијата ја наведува сегашната стапка од 1,1, но не и почетната. | Да: Директно наведено во текстот како резултат од извештајот. | Не е споменато | Да: Овие бројки се експлицитно наведени во текстот. |
| Смртноста кај децата под 5 години е намалена за 75 отсто, односно од 11,1 на 2,8 на 1.000 живородени. | Разлика: некои извори даваат точни бројки, други само проценти. | Да: Потврдено намалување од 75% со наведените вредности. | Да: Податоците се експлицитно наведени. | Да: Податоците се експлицитно наведени. | Делумно: Потврдено е намалување од 75%, но не се наведени конкретните бројки 11,1 и 2,8. | Делумно: Потврдено е намалување од 75%, но не се наведени конкретните бројки. | Да: Директно наведено во текстот. | Делумно: Статијата ја наведува стапката од 2,8, но не и почетната. | Да: Податоците се експлицитно наведени во статијата. | Делумно: Потврдено е намалување од 75%, но не се наведени конкретните бројки 11,1 и 2,8. | Да: Овие податоци се директно цитирани во статијата. |
| Државата е посочена како успешен глобален пример за имплементација на интегрирани здравствени политики. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, само Kurir е делумен, а Скопско Ехо не го спомнува. | Делумно: Се наведува како успешен пример поради заеднички активности. | Да: Наведено е дека државата е успешен пример на глобално ниво. | Да: Наведено е дека државата е успешен пример на глобално ниво. | Да: Статијата ја наведува земјата како моќен пример за трансформација на системот. | Да: Наведено е дека Македонија е најуспешна приказна за намалување на смртноста. | Да: Потврдено во изјавите на прес-конференцијата. | Не е споменато | Да: Наведено е дека државата е прикажана како успешен глобален пример. | Да: Наведено е дека Македонија покажува како реформите носат брзи резултати. | Да: Текстот ја потврдува оваа констатација. |
| Успехот се должи на координирани активности помеѓу Министерството за здравство и меѓународните партнери. | Еден извор не го споменува тврдењето. | Да: Наведени се МЗ и партнерите УНИЦЕФ, СЗО и УНФПА. | Да: Потврдено од министерот Алиу. | Да: Потврдено како резултат на координација со ОН и СЗО. | Да: Се споменува поддршка од СЗО, УНИЦЕФ и УНФПА за реформите на Министерството. | Да: Потврдена е соработка со СЗО, УНИЦЕФ и УНФПА. | Да: Наведено како плод на системски реформи и партнерства. | Не е споменато | Да: Наведено е како резултат на соработка со УНИЦЕФ, СЗО и УНФПА. | Да: Статијата ја истакнува поддршката од СЗО, УНИЦЕФ и УНФПА. | Да: Статијата ги наведува овие фактори како клучни за резултатите. |
| Воведен е мастер-план за перинатална нега 2020-2030 за воспоставување на стратифицирана здравствена мрежа. | Пет извори потврдуваат, шест не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се споменува Генералниот (мастер) план за перинатална грижа 2020-2030. | Делумно: Се споменува мастер-план, но без прецизен временски опсег 2020-2030. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавата на министерот и проф. д-р Алексиоска-Папестиев. | Да: Споменат е Генерален план за перинатална грижа 2020-2030. | Да: Министерството го спроведува овој мастер-план. |
| Ревидиран е секој поединечен смртен случај на новороденче од 2019 година за да се детектираат системски пропусти. | Само еден извор (vecer.mk) го потврдува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат рутински ревизии на перинаталната смртност, но не се прецизира 2019. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува комисија за ревизија и ревидирање, но не е прецизирана 2019. | Делумно: Споменати се рутински ревизии на перинаталната смртност. | Да: Потврдено е формирање комисија во 2019 за ревизија на секој случај. |
| Зголемениот број на породувања со царски рез претставува нов ризик за мајките и новороденчињата. | Само 2 од 11 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директорката на клиниката го истакнува ова како проблем и ризик. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено од проф. д-р Алексиоска-Папестиев. | Не е споменато | Не е споменато |
| Подобрени се клиничките протоколи за реанимација, превенција на инфекции и медицински транспорт. | Поддршка од 60%, делумно покривање од 30%, молчење 10%. | Не е споменато | Делумно: Споменати се нови клинички протоколи, но не и спецификите. | Делумно: Се споменуваат нови клинички протоколи, но не и деталите. | Да: Статијата ги наведува овие конкретни подобрувања во здравствените услуги. | Делумно: Се споменуваат протоколи, заштита од инфекции и опрема, но не и транспорт. | Да: Директно наведено во последниот пасус. | Не е споменато | Да: Наведено како дел од преземените активности. | Да: Статијата ги наведува овие конкретни подобрувања. | Да: Овие мерки се експлицитно наведени како дел од реформите. |
| Инвестирано е во нова медицинска опрема и континуирана обука на здравствениот кадар. | alfa.mk, МКД.мк и vecer.mk потврдуваат; Kurir и други молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува зајакнување на услугите и стручната грижа, но не експлицитно опрема. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие инвестиции. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавите на проф. д-р Алексиоска-Папестиев. | Делумно: Споменато е зајакнување на услугите и стручната грижа. | Да: Статијата потврдува инвестиции во опрема и обука на кадар. |
| Системот сè уште се соочува со предизвици како преоптовареност на терциерните центри и недоволна развиеност на периферијата. | Само еден извор (vecer.mk) го потврдува тврдењето; останатите го игнорираат или делумно споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од намалување на нееднаквоста, но не прецизно овие предизвици. | Делумно: Се споменуваат проблеми во руралните болници, но не и преоптовареност на терциерни центри. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот ги наведува овие предизвици како дел од проценката. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Азир Алиу | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики. | Неутрално: Министерот е само говорник кој ги презентира податоците. | Неутрално: министерот е цитиран како говорител, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: министерот е говорник кој соопштува податоци, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: цитиран како министер кој ги пофалува резултатите, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: министерот е говорник кој изнесува податоци и ги фали резултатите, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: министерот е говорник кој презентира резултати, без мета-вреднување од авторот |
| Ирена Алексиоска-Папестиев | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Директорката е само говорник кој дава изјава. | Неутрално: директорката на ГАК е цитирана, без мета-вреднување | Неутрално: директорката е цитирана како дава стручно објаснување, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: цитирана како директорка, без мета-вреднување | Неутрално: спомената како присутна, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: говорник кој ги презентира активностите и успесите, без мета-вреднување од текстот | Не е споменато | Неутрално: говорник кој објаснува активности, без мета-вреднување од авторот |
| Аким Али | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како шеф на СЗО, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како присутен, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: говорник кој ја фали државата, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: само споменат како присутен на прес-конференција, без вреднување |
| Министерство за здравство | Позитивен наспроти неутрален приказ. | Позитивно: Признаени заслуги за координација и успешни резултати. | Неутрално: споменато како координатор, без вреднување | Неутрално: споменато како координатор на активности, без експлицитно вреднување | Позитивно: авторот го фали за брзо зајакнување на услугите и реформи | Позитивно: пофалено како поддржано од СЗО, УНИЦЕФ и УНФПА | Позитивно: имплицитно пофалено преку успешни политики | Не е споменато | Позитивно: авторот го прикажува како успешен креатор на политики преку цитати на министерот | Позитивно: авторот го прикажува Министерството како брзо реактивно и успешно во спроведувањето реформи | Позитивно: авторот го опишува како доследно спроведувач на мастерпланот и успешни политики |
| Комитет за безбедно мајчинство | Само 2 од 10 извори го спомнуваат, обата позитивно. | Позитивно: Експлицитно наведен како клучен за успешниот пример. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како присутен, без вреднување | Не е споменато | Позитивно: претставен како клучен координатор на успешните активности | Не е споменато | Неутрално: споменат како создаден за координација, без мета-вреднување |
| Обединети нации (ОН) | Единствен позитивен приказ наспроти неутрални. | Неутрално: Изворот на извештајот е само информативно споменат. | Неутрално: споменати како партнер во извештајот, без вреднување | Неутрално: споменати како партнер и извор на извештај, без вреднување | Неутрално: споменати преку агенциите СЗО, УНИЦЕФ, УНФПА | Не е споменато | Позитивно: извештајот на ОН ја признава Македонија | Неутрално: ОН се споменати како извор на извештајот, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како дел од насловот и партнер, без мета-вреднување | Неутрално: само споменат преку агенциите што ја поздравуваат Македонија | Неутрално: споменати како извор на извештај, без вреднување |
| Светска здравствена организација (СЗО) | Позитивен тон кај 4 извори, неутрален кај 5. | Позитивно: Признаена како партнер заслужен за успехот. | Неутрално: спомената како партнер, без вреднување | Неутрално: спомената како партнер, без мета-вреднување | Позитивно: авторот ја прикажува како поддржувач на реформите | Позитивно: пофалена како горда на поддршката | Неутрално: спомената како партнер, без вреднување | Не е споменато | Позитивно: претставена како поддржувач и горд партнер во успехот | Неутрално: само наведена како поддржувач на реформите | Неутрално: спомената како поддржувач и извор на извештаи, без мета-вреднување |
| УНИЦЕФ (UNICEF) | Позитивен vs. неутрален/неспомнат. | Позитивно: Признаен како партнер заслужен за успехот. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: авторот ја прикажува како поддржувач на реформите | Позитивно: пофален како горд на поддршката | Неутрално: споменат како присутен, без вреднување | Не е споменато | Позитивно: претставен како поддржувач и партнер во успешните резултати | Неутрално: ја објавува позитивната оценка за Македонија, без мета-вреднување на самиот УНИЦЕФ | Неутрално: споменат како поддржувач и извор на извештаи, без вреднување |
| УНФПА (UNFPA) | Позитивен тон во 4 извори, неутрален во 3, отсутен во 3. | Позитивно: Признаен како партнер заслужен за успехот. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: авторот ја прикажува како поддржувач на реформите | Позитивно: пофален како горд на поддршката | Неутрално: споменат како присутен, без вреднување | Не е споменато | Позитивно: претставен како поддржувач и партнер во успешните резултати | Неутрално: само наведен како поддржувач на реформите | Неутрално: споменат како поддржувач на проценка, без мета-вреднување |
| Клиника за гинекологија и акушерство (ГАК) | Еден извор дава позитивен приказ, останатите се неутрални. | Неутрално: Спомената само преку функцијата на директорката. | Неутрално: спомената преку директорката, без вреднување | Неутрално: спомената преку директорката, без вреднување на институцијата | Не е споменато | Неутрално: спомената преку директорката, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: претставена како клучна институција за третман на предвремено родени деца | Не е споменато | Неутрално: спомената преку директорката, без мета-вреднување |
| Национална комисија за ревизија на перинатална смртност | Само МКД.мк дава позитивен приказ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: претставена како важна алатка за ревизија и подобрување на системот | Не е споменато | Неутрално: спомената како формирана од МЗ, без вреднување |
| Македонија | Сите извори се позитивни, без разлики. | Позитивно: Опишана како успешен пример и меѓу најдобрите во светот. | Позитивно: авторот ја прикажува како успешен пример за намалена смртност | Позитивно: авторот ја опишува како 'успешен пример на глобално ниво' и 'меѓу најдобрите' | Позитивно: авторот ја фали за најголемо подобрување во преживувањето на децата | Позитивно: пофалена како најуспешна приказна и меѓу најдобрите во светот | Позитивно: авторот ја фали како успешен пример | Позитивно: Статијата ја фали Македонија како меѓу најдобрите по намалување на смртност | Позитивно: претставена како успешен пример и меѓу најдобрите земји во светот | Позитивно: авторот ја прикажува Македонија како постигнувач на најголемо глобално подобрување | Позитивно: авторот ја опишува како рангирана меѓу најуспешните земји и пример за успех |
Analizirano 10 od 23 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Алексиоска Папестиев: Постигнат е исклучителен напредок во унапредувањето на здравјето на новороденчињата и децата | ||
| Македонија меѓу најдобрите во светот по намалена смртност кај децата, но бебиња сѐ помалку се раѓаат - во 2025 само 15.431 бебиња | ||
| Македонија меѓу најдобрите во светот по намалена смртност кај децата, но бебиња сѐ помалку се раѓаат | ||
| Северна Македонија забележа најголемо подобрување во преживувањето на децата на глобално ниво - Marketing365 | ||
| Драстичен пад на смртноста кај новороденчињата и децата до пет години - Македонија меѓу најдобрите во светот | ||
| Македонија меѓу најуспешните земји на глобално ниво во намалување на неонаталната смртност и смртноста кај децата под пет години - OhridNews | ||
| Според ОН: Македонија е меѓу најдобрите држави во светот по намалувањето на стапката на смртност на новороденчиња и деца до 5 години | ||
| ОН: Македонија меѓу најдобрите земји во светот според намалувањето на смртноста кај децата под пет години - МКД.МК | ||
| УНИЦЕФ: Македонија забележа најголемо подобрување во намалувањето на стапката на смртност кај новороденчињатана во глобални рамки | ||
| Импресивен напредок: МАКЕДОНИЈА ВО ВРВОТ ПО НАМАЛУВАЊЕ НА СМРТНОСТА КАЈ ДЕЦА |