article IQAir: Пакистан е најзагадена земја, само 13 држави дишат чист воздух 24.3.2026г.
Најновиот глобален извештај за квалитетот на воздухот за 2025 година на швајцарската компанија IQAir открива алармантно влошување на состојбата со загадувањето. Само 13 земји и територии во светот успеале да ги исполнат безбедносните стандарди на СЗО за концентрација на ПМ 2,5 честички, додека дури 91 отсто од анализираните држави ги надминале овие граници. Пакистан е рангиран како најзагадена земја, а индискиот град Лони е прогласен за најзагадено населено место во светот. Главните причини за ваквиот тренд се препишуваат на климатските промени предизвикани од човекот, зголемениот број на шумски пожари, песочните бури и согорувањето на фосилни горива. Во Европа, само Андора, Естонија и Исланд се сметаат за безбедни зони. Дополнително, извештајот предупредува на сериозни јазови во мониторингот, особено по укинувањето на одредени глобални програми за следење на квалитетот на воздухот.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Пакистан е рангиран како најзагадена земја во светот во 2025 година. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 2 делумно, 2 не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Пакистан е наведен како еден од најзагадените, но не е прв. | Да: Статијата потврдува дека Пакистан е на врвот на листата за 2025. | Да: Пакистан е прв на листата со 67,3 µg/m³ во 2025 година. | Да: Наведен е како прв меѓу петте најзагадени со 67,3 µg/m³. | Да: Пакистан е прв на листата со 67,3 µг/м³ според извештајот за 2025. | Делумно: Се споменува како една од најтешко погодените во извештајот за 2025. | Да: Текстот наведува дека Пакистан е прв меѓу петте најзагадени земји. | Да: Текстот наведува дека Пакистан е прв меѓу петте најзагадени земји. |
| Само 13 земји и територии во светот ги исполнуваат безбедносните стандарди на СЗО за квалитет на воздухот. | Сите извори го поддржуваат тврдењето; разликата е во деталите. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно го наведува овој број. | Да: Наведено е дека 13 земји и територии ги задржале нивоата под 5 µg/m³. | Да: Текстот потврдува дека само 13 земји и територии се во границите. | Да: Текстот експлицитно наведува дека само 13 земји се во тие граници. | Да: Текстот експлицитно наведува дека само 13 земји се во тие граници. | Да: Текстот потврдува дека само 13 земји имаат безбеден воздух. | Да: Статијата експлицитно потврдува дека само 13 земји се во тие граници. | Да: Статијата експлицитно го потврдува овој број според извештајот. |
| Квалитетот на воздухот глобално се влошува поради климатските промени предизвикани од човекот. | Сите извори што го спомнуваат тврдењето го поддржуваат, без контрадикции. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува влошување поради климатски промени и човечки активности. | Да: Статијата го потврдува ова како главен фактор. | Не е споменато | Да: Извештајот открива влошување поради човечки фактор. | Да: Наведено е како главна причина за влошување на глобално ниво. | Да: Статијата го наведува ова како главна причина за влошувањето. | Да: Климатските промени се наведени како фактор за влошување. | Да: Наведено е како главна причина за влошување на квалитетот на воздухот. | Да: Наведено е дека ова е главната причина за влошувањето. |
| Само 14 отсто од градовите на глобално ниво го исполнуваат стандардот на СЗО за ПМ 2,5 честички. | Еден извор (Trn.mk) не го спомнува тврдењето, додека сите останати го поддржуваат без контрадикции. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека 14% од градовите имаат безбеден воздух. | Да: Овој податок е директно наведен во текстот. | Да: Текстот експлицитно наведува дека само 14 отсто го исполниле стандардот. | Да: Наведено е дека само 14% од градовите дишат безбеден воздух. | Да: Извештајот покажува дека само 14% од градовите имаат безбеден воздух. | Да: Наведено е дека само 14% од градовите имаат безбеден воздух. | Да: Наведено е дека само 14% од градовите се во рамките на стандардите. | Да: Извештајот покажал дека само 14% од градовите имаат безбеден воздух. | Да: Извештајот покажува дека само 14% од градовите имаат безбеден воздух. |
| Шумските пожари во ЕУ во 2025 година предизвикаа економски загуби од најмалку 43 милијарди евра. | Пожари vs. екстремно време: 3 извори потврдуваат, 3 делумно, 3 не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Загубите се припишуваат на екстремни временски настани вклучувајќи пожари. | Не е споменато | Делумно: Загубите се од екстремни временски услови, не само од пожари. | Да: Потврдено е дека екстремното време предизвикало толкави загуби. | Делумно: Загубите се поврзани со екстремни временски услови низ целиот континент. | Не е споменато | Да: Текстот ги поврзува пожарите и екстремното време со оваа сума во ЕУ. | Да: Текстот ги поврзува пожарите во 2025 со овие загуби во ЕУ. |
| Сите 25 најзагадени градови во светот се наоѓаат во Индија, Пакистан и Кина. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Статијата го потврдува овој податок. | Да: Статијата потврдува дека најзагадените 25 града се од овие три земји. | Да: Статијата наведува дека овие градови се во тие три држави. | Да: Статијата директно го потврдува овој податок. | Да: Текстот потврдува дека овие три земји ги држат сите 25 места. | Да: Текстот експлицитно ја потврдува оваа концентрација во трите држави. | Да: Статијата директно го наведува овој податок за овие три држави. | Да: Статијата директно ја наведува оваа информација. |
| Градот Лони во Индија е најзагадениот град во светот со концентрација 22 пати над дозволеното. | Разлика: 6 извори потврдуваат, 3 не спомнуваат; сите потврди се идентични. | Не е споменато | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата го идентификува Лони како најлош со таа концентрација. | Да: Лони е најзагаден со концентрација над 22 пати повеќе од СЗО. | Не е споменато | Да: Лони е прв со 112,5 µg/m³, што е 22 пати над препораката на СЗО. | Да: Лони е прв со 112,5 µг/м³, што е 22 пати над препораката на СЗО. | Не е споменато | Да: Лони е прв со 112,5 µg/m³, што е 22 пати над препораката на СЗО. | Да: Лони е прв со 112,5 µg/m³, што е 22 пати над препораката на СЗО. |
| Загадувањето во Швајцарија и Грција се зголеми за над 30 отсто поради чад од пожари и сахарска прашина. | Повеќето извори го потврдуваат, еден делумно, а четири не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата го наведува ова зголемување и причините. | Не е споменато | Да: Потврдено е зголемување над 30% поради овие причини. | Да: Потврдено е зголемување од над 30% поради овие специфични причини. | Да: Наведено е зголемување од над 30% поради пожари и прашина. | Делумно: Се споменува зголемување во Европа поради пожари и прашина. | Да: Наведено е зголемување над 30% поради пожари и сахарска прашина. | Да: Потврдено е зголемувањето од над 30% поради овие причини. |
| Андора, Естонија и Исланд се единствените европски земји со безбеден воздух. | Еден извор (Anadolu) вели дека има 13 земји, другите велат само три. | Да: Статијата наведува дека само овие три земји ги исполнуваат стандардите. | Не е споменато | Да: Статијата ги наведува овие три земји како единствени во Европа. | Делумно: Тие се наведени меѓу 13-те со безбеден воздух, но не како единствени. | Да: Тие се единствените три во Европа што ги исполнуваат упатствата. | Да: Наведени се како единствени во Европа што ги исполнуваат упатствата. | Да: Текстот вели дека само овие три земји ги исполнуваат упатствата. | Да: Овие три се наведени како единствени светли точки во Европа. | Да: Наведено е дека само тие три ги исполнуваат упатствата во Европа. | Да: Текстот вели дека само тие три ги исполнуваат упатствата во Европа. |
| Њувудвил во Јужноафриканската Република е рангиран како најчист град во светот. | Разлика: 4 извори го потврдуваат како најчист, 3 делумно, 3 не споменуваат. | Не е споменато | Делумно: Се споменува Јужна Африка како најчист воздух, но не и градот. | Делумно: Наведен е како едно од најчистите места, не апсолутно прв. | Да: Ниувортвил (варијација на името) е наведен како најчист град во светот. | Не е споменато | Да: Наведено е како најмалку загадено место на листата. | Да: Наведено е дека Њувудвил е најмалку загаденото место на листата. | Не е споменато | Да: Текстот вели дека е најмалку загаденото место на листата. | Делумно: Наведено е како најмалку загадено место на листата (хипоним). |
| Службата Коперник предупреди на загадување во Европа од земјоделски ѓубрива и полен. | Разлика: 4 извори потврдуваат, 5 не спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува ова предупредување. | Не е споменато | Да: Коперник предупреди на ПМ2,5 од ѓубрива, полен и времето. | Да: CAMS предупреди на загадување од амонијак од ѓубрива и полен. | Да: Коперникус предупреди на амонијак од ѓубрива и зголемен полен. | Не е споменато | Да: Коперник предупредил на емисии од ѓубрива, полен и стабилно време. | Не е споменато |
| Малта забележа намалување на загадувањето за 24 отсто поради премин на обновливи извори на енергија. | Повеќето извори го потврдуваат, но Навалица го спомнува без точен процент. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата го наведува овој податок за Малта. | Not Mentioned | Да: Намалувањето е 24% поради обновливи извори и сообраќајни политики. | Да: Намалувањето од 24% се должи на премин од мазут кон обновливи извори. | Да: Потврдено е намалување од 24% поради обновливи извори и транспорт. | Делумно: Се споменува подобрување поради обновливи извори, без точен процент. | Да: Малта има намалување од 24% поради обновливи извори и транспорт. | Да: Наведено е намалување од 24% поради енергетска транзиција. |
| ПМ 2,5 честичките се поврзани со респираторни, кардиоваскуларни заболувања и рак. | Разлика: Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но некои (Радио МОФ, Навалица) го изоставуваат ракот | Да: Статијата ги наведува овие здравствени ризици од ПМ 2,5 честичките. | Делумно: Се споменуваат срцеви и респираторни заболувања, но не и рак. | Да: Статијата ги наведува овие здравствени ризици. | Делумно: Се споменуваат како опасни ситни честички, но без набројување болести. | Да: Текстот директно ги поврзува честичките со овие болести. | Да: Наведено е дека навлегуваат во крвотокот и ги предизвикуваат тие болести. | Да: Статијата директно ги поврзува честичките со овие заболувања. | Делумно: Се споменуваат респираторни и кардиоваскуларни проблеми, но не и рак. | Да: СЗО ги поврзува овие честички со наведените здравствени ризици. | Not Mentioned |
| ПМ 2,5 честичките се поврзани со респираторни, кардиоваскурани заболувања и рак. | Три извори го потврдуваат тврдењето, еден делумно, а пет не го споменуваат. | Да: Статијата ги наведува овие здравствени ризици од ПМ 2,5 честичките. | Делумно: Се споменуваат срцеви и респираторни заболувања, но не и рак. | Да: Статијата ги наведува овие здравствени ризици. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Текстот ги наведува овие специфични здравствени ризици. |
| Мала забележа намалување на загадувањето за 24 отсто поради премин на обновливи извори на енергија. | Само Независен Весник го спомнува, но како печатна грешка за Малта. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Статијата се однесува на Малта, веројатна печатна грешка во тврдењето. | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Пакистан | Негативен vs неутрален тон. | Не е споменато | Неутрално: споменат како една од земјите каде се наоѓаат 25-те најзагадени градови, без мета-вреднување | Негативно: наведен како една од најзагадените земји, со нивоа на PM2.5 многу пати над безбедните граници | Неутрално: Информативно споменат како најзагадена земја според податоци. | Неутрално: Информативно наведен како една од најзагадените земји. | Неутрално: Информативно споменат како една од најзагадените земји. | Неутрално: Информативно наведен како една од најзагадените земји. | Негативно: Епицентар на еколошка криза и најзагадена земја. | Неутрално: Информативно наведен како една од најзагадените земји. | Негативно: Наведен како една од најзагадените земји во светот. |
| Индија | Негативен vs неутрален тон; фокус на загадување. | Не е споменато | Негативно: експлицитно наведена како дом на најзагадениот град Лони и сите 25 најзагадени градови, со причини с... | Негативно: опишана како земја со три од четирите најзагадени градови, вклучувајќи го најлошиот Лони | Неутрално: Информативно споменување на градови и загаденост без квалификација. | Неутрално: Информативно спомената поради високи нивоа на загадување. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на најзагадени градови. | Неутрално: Спомената во контекст на локација на најзагадени градови. | Негативно: Една од трите држави со најзагадени градови во светот. | Неутрално: Спомената во контекст на локација на најзагадени градови. | Негативно: Наведена како земја каде се наоѓаат најзагадените градови. |
| Кина | Негативен наспроти неутрален тон. | Не е споменато | Неутрално: спомената како една од земјите со најзагадени градови, без дополнително вреднување | Негативно: спомената меѓу земјите со најзагадени градови, без позитивен контекст | Неутрално: Само спомената во контекст на листата на најзагадени градови. | Неутрално: Спомената во контекст на градови со најголемо загадување. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на најзагадени градови. | Неутрално: Информативно спомената како земја со најзагадени градови. | Негативно: Епицентар на криза каде индустрискиот раст убива. | Неутрално: Информативно спомената во статистиката за загадени градови. | Негативно: Наведена како земја со најзагадени градови во светот. |
| Светска здравствена организација (СЗО) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати се препораките на СЗО за безбедно ниво на PM2.5 | Неутрално: спомената преку препораките за PM2.5, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како референтен орган за стандарди за квалитет на воздухот, без вреднување | Неутрално: Цитирана како референтна точка за стандарди за квалитет. | Неутрално: Цитирана како извор на безбедносни стандарди и упатства. | Неутрално: Цитирана како извор на здравствени стандарди и граници. | Неутрално: Цитирана како извор на здравствени упатства и граници. | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како авторитет за поставување безбедни граници. | Неутрално: Цитирана како авторитет кој поставува здравствени граници. |
| IQAir | Еден извор (Радио МОФ) го третира позитивно, останатите неутрално. | Неутрално: извештајот на IQAir е цитиран како извор на податоци | Позитивно: авторот го користи извештајот на IQAir како авторитативен извор, што имплицира признавање на неговат... | Неутрално: споменат како издавач на извештајот, со цитат од извршниот директор, без мета-вреднување | Неутрално: Извор на податоци и извештај, без дополнително вреднување. | Неутрално: Извор на податоци и извештајот за квалитет на воздухот. | Неутрално: Извор на податоци и извештајот за квалитет на воздухот. | Неутрално: Извор на извештајот и податоците без мета-вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Извор на податоците и извештајот за квалитет на воздухот. | Неутрално: Извор на податоците и извештајот за квалитетот на воздухот. |
| Европска Унија | Сите извори неутрални; само еколошки контекст. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како регион погоден од пожари и економски загуби. | Неутрално: Спомената во контекст на шумски пожари и економски загуби. | Неутрално: Спомената во контекст на шумски пожари и економски загуби. | Неутрално: Индиректно спомената преку европските еколошки политики. | Неутрално: Спомената како регион погоден од пожари и економски загуби. | Неутрално: Спомената во контекст на шумски пожари и економски загуби. |
| Бангладеш | Негативен vs неутрален тон за загадувањето. | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: наведен како една од најзагадените земји, со нивоа на PM2.5 многу пати над безбедните граници | Неутрално: Информативно наведен како втора најзагадена земја. | Неутрално: Наведен на листата на најзагадени земји во светот. | Неутрално: Информативно наведен како втора најзагадена земја. | Неутрално: Наведен на листата на најзагадени земји според податоци. | Негативно: Наведена како една од најтешко погодените земји. | Неутрално: Наведен во статистичките податоци за најзагадени земји. | Негативно: Рангиран како втора најзагадена земја во светот. |
| Таџикистан | Негативен vs неутрален тон за загадувањето. | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: наведен како една од најзагадените земји, со нивоа на PM2.5 многу пати над безбедните граници | Неутрално: Информативно наведен како трета најзагадена земја. | Неутрално: Информативно споменат меѓу најзагадените држави. | Неутрално: Информативно наведен како трета најзагадена земја. | Неутрално: Информативно наведен како трета најзагадена земја. | Негативно: Се соочува со нивоа на загаденост над дозволените граници. | Неутрално: Информативно наведен на листата на најзагадени земји. | Негативно: Рангиран меѓу петте најзагадени земји во светот. |
| Малта | Сите извори се позитивни, без негативни или неутрални гледишта. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: истакната како земја со најголем пад на загадувањето, благодарение на политики за обновливи извори | Не е споменато | Позитивно: Пофалена за напори во енергетиката и намалување на загадување. | Позитивно: Пофалена за напорите и мерките за намалување на емисиите. | Позитивно: Пофалена за напори за енергетска транзиција и чист воздух. | Позитивно: Пример за надеж и успех преку обновливи извори. | Позитивно: Пофалена за напорите и мерките за намалување на загадувањето. | Позитивно: Пофалена за најголемо намалување на загадувањето. |
| Андора | The main difference is that some sources (like Кајга и Кајга и Мајка? (веројатно т.е. кајга и кајга? (не е изолано? (не, не е | Неутрално: наведена како една од трите европски земји што ги исполнуваат стандардите | Не е споменато | Позитивно: наведена како една од трите европски земји што ги исполнуваат безбедните граници на СЗО | Неутрално: Спомената како земја која ги исполнува стандардите на СЗО. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедносните норми. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедните упатства. | Неутрално: Спомената како земја која ги исполнува упатствата на СЗО. | Позитивно: Една од ретките „светли точки“ со безбеден воздух. | Неутрално: Спомената како земја која ги исполнува упатствата на СЗО. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува упатствата на СЗО. |
| Естонија | Позитивен наспроти неутрален тон; некои извори го истакнуваат како пример, други само го наведуваат. | Неутрално: наведена како една од трите европски земји што ги исполнуваат стандардите | Не е споменато | Позитивно: наведена како една од трите европски земји што ги исполнуваат безбедните граници на СЗО | Неутрално: Спомената како земја која ги исполнува стандардите на СЗО. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедносните норми. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедните упатства. | Неутрално: Наведена како една од ретките земји со безбеден воздух. | Позитивно: Држава каде граѓаните дишат без страв за здравјето. | Неутрално: Наведена како земја со безбеден воздух според извештајот. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува упатствата на СЗО. |
| Исланд | Позитивен vs неутрален тон; некои го величаат како „спас“. | Неутрално: наведен како една од трите европски земји што ги исполнуваат стандардите | Не е споменато | Позитивно: наведен како една од трите европски земји што ги исполнуваат безбедните граници на СЗО | Неутрално: Спомената како земја која ги исполнува стандардите на СЗО. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедносните норми. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува безбедните упатства. | Неутрално: Информативно спомената како земја со безбеден воздух. | Позитивно: Издвоена како земја на „спасот“ со чист воздух. | Неутрално: Споменат како пример за земја со чист воздух. | Позитивно: Истакната како земја која ги исполнува упатствата на СЗО. |
| Лони (Утар Прадеш) | Негативен vs неутрален тон. | Не е споменато | Негативно: наведен како најзагаден град со нивоа на PM2.5 22 пати над препораките, со причини сообраќај, индуст... | Негативно: опишан како најзагаден град со концентрација 22 пати над препораките на СЗО | Неутрално: Информативно наведен како најзагаден град во светот. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како најзагаден град во извештајот. | Неутрално: Наведено како најзагадено место според мерењата. | Не е споменато | Неутрално: Наведено како најзагадено место според концентрација на честички. | Негативно: Означено како најзагадено место во светот. |
| Коперник (CAMS) | Сите извори го третираат неутрално, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како систем што предупредува на сезонски фактори, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како релевантен извор на предупредувања и податоци. | Неутрално: Говорник кој предупредува за нивоата на загадување. | Неутрално: Говорник кој предупредува за загадување без мета-оцена. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како извор на предупредувања за загадување во Европа. | Не е споменато |
| Јужноафриканска Република | Позитивен vs неутрален тон; фокус на квалитет на воздух. | Не е споменато | Позитивно: наведена како место со најчист воздух, што претставува позитивна вредносна оценка | Позитивно: спомената преку градот Њувудвил како едно од најчистите места во светот | Неутрално: Спомената во контекст на најчистиот град во светот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку локацијата со најмало загадување. | Неутрално: Спомената како локација на најмалку загаденото место. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како локација на најмалку загаденото место. | Позитивно: Спомената како локација на најмалку загаденото место. |
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Македонија меѓу најзагадените во Европа | ||
| Загадувањето на воздухот расте глобално: Западен Балкан меѓу најпогодените региони | ||
| Квалитетот на воздухот се влошува: Ова се најзагадените градови и земји во светот - Независен Весник | ||
| Пакистан рангиран како најзагадена земја во 2025 година, покажуваат податоците | ||
| Само 13 земји во светот дишат безбеден воздух - три од нив се во Европа | ||
| Само три европски земји имаат воздух што е безбеден за дишење | ||
| Само три европски земји имаат безбеден воздух | ||
| 13 ЗЕМЈИ НА СПАСОТ: Листата на држави каде сè уште може да се дише слободно - Навалица | ||
| Само 13 земји во светот дишат безбеден воздух - Рацин.мк | ||
| САМО ВО 13 ЗЕМЈИ ВО СВЕТОТ СЕ ДИШЕ БЕЗБЕДЕН ВОЗДУХ Три од нив се во Европа - plusinfo.mk |