article ДЗР утврди сериозни финансиски пропусти и незаконски набавки во работата на ДИК 24.3.2026г.
Државниот завод за ревизија (ДЗР) изрази неповолно мислење за работењето на Државната изборна комисија (ДИК) во 2024 година, нотирајќи сериозни прекршувања на законите и системски слабости. Клучните наоди откриваат дека над 2,1 милиони евра наменети за изборни дејствија биле незаконски пренаменети за платено политичко рекламирање, со што е нарушен законскиот сооднос на распределба на буџетските средства. Ревизијата дополнително утврди дека ДИК вршела набавки на стоки и услуги во вредност од 52.000 евра без никаков тендер, што е далеку над законскиот лимит за директни набавки. Констатирани се и неправилности при набавката на софтверот за изборни резултати, несоодветно чување на изборниот материјал, како и фактот дека институцијата со години игнорира дури 80% од препораките на ревизорите, што укажува на длабок институционален проблем.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Државниот завод за ревизија изрази неповолно мислење за финансиските извештаи на ДИК за 2024 година. | Повеќето потврдуваат, 24.mk и meta.mk не го спомнуваат мислењето. | Да: Статијата потврдува неповолно мислење за работењето во 2024 година. | Да: ДЗР утврдил сериозни пропусти и неправилности во извештајот за 2024. | Не е споменато | Не: Статијата споменува сериозни нерегуларности, но не и мислењето. | Не е споменато | Да: Извештајот потврдува неповолно мислење за работењето во 2024. | Да: ДЗР изразува неповолно мислење за финансиските извештаи за 2024 г. | Да: ДЗР изрази неповолно мислење за работењето и извештаите во 2024. | Да: ДЗР изрази неповолно мислење за финансиските извештаи за 2024 г. | Да: ДЗР изрази неповолно мислење за реалноста на извештаите за 2024. |
| Над 2,1 милиони евра (129,4 милиони денари) се пренаменети за политичко рекламирање наместо за изборни активности. | Повеќето извори потврдуваат, два не споменуваат. | Да: Статијата наведува прелевање на околу 129 милиони денари. | Да: 129,4 милиони денари се пренаменети за политичко рекламирање. | Да: Статијата потврдува пренасочување на 129 милиони денари (2,1 млн евра). | Да: Статијата потврдува прелевање на 129,453,000 денари (2,1 млн евра). | Да: Статијата потврдува пренасочување на 129 милиони денари. | Не е споменато | Да: Утврдено е прелевање на 129.453.000 денари за рекламирање. | Не е споменато | Да: Над 129 милиони денари биле прелеани за политичко рекламирање. | Да: 129.453 илјади денари се прелеани за платено политичко рекламирање. |
| ДИК набавувала стоки и услуги во вредност од 52.000 евра без спроведена постапка за јавна набавка. | Разлика: 4 извори го потврдуваат износот, 4 го спомнуваат без сума, 2 го игнорираат. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат набавки без постапка, но не и точниот износ. | Да: Потврдено во текстот како наод на ревизорот. | Да: Потврдено, набавени се стоки и услуги од 3,217,000 денари. | Не е споменато | Делумно: Потврдено е набавување без постапка, но сумата не е наведена. | Да: Исплатени се околу 52.000 евра без распишан тендер. | Да: Исплатени се 3.217 илјади денари (околу 52.000 евра) без постапка. | Делумно: Се наведува набавка без постапка, но не е прецизиран износот. | Делумно: Наведено е дека се набавени стоки без јавна набавка, но сумата не е. |
| Планирањето на буџетот за изборите не е извршено согласно законски утврдениот сооднос од Изборниот законик. | Сите освен alfa.mk го потврдуваат тврдењето. | Да: Статијата потврдува дека буџетот бил планиран поинаку од законскиот. | Да: Планирањето не се вршело согласно законските пропорции. | Да: Директно наведено како наод на ревизорот. | Да: ДИК планирала сооднос 50-50 наместо законскиот 1/3 спрема 2/3. | Не е споменато | Да: Ревизијата констатира неусогласеност со законскиот сооднос. | Да: Планирањето не е согласно членот 88 од Изборниот законик. | Да: Планирањето на средствата не е според законскиот сооднос. | Да: Планирањето не било во согласност со законскиот сооднос. | Да: Планирањето не е согласно членот 88 од Изборниот законик. |
| Постои недоследна примена на Законот за јавни набавки при набавка на софтвер за сумирање на изборни резултати. | Повеќето потврдуваат, но некои не го спомнуваат софтверот. | Да: Наведено е непочитување на процедурите при набавка на софтвер. | Делумно: Утврдена е недоследна примена на Законот за јавни набавки воопшто. | Делумно: Се споменува недоследна примена на ЗЈН, но не се специфицира софтвер. | Да: Констатирани се неправилности и спротивност со Законот за ЈН. | Не е споменато | Да: Директно е наведено во извештајот на ДЗР. | Да: Нотирана е недоследна примена на ЗЈН за софтверското решение. | Да: Утврдена е недоследна примена на законот за овој софтвер. | Да: Утврдена е недоследна примена на законот за софтверот. | Делумно: Има недоследна примена на законот, но софтверот не е експлицитно именуван. |
| Пописот на средствата и обврските во ДИК не е извршен согласно законските прописи. | Еден извор (alfa.mk) не го спомнува тврдењето, за разлика од останатите. | Да: Пописот е спроведен делумно и без суштински елементи. | Да: Пописот не бил спроведен во согласност со законските правила. | Да: Потврдено во текстот како наод на ревизорот. | Да: Не е извршен попис на недвижен имот, нематеријални средства и инвентар. | Не е споменато | Да: Потврдено во текстот како констатација на ревизорите. | Да: Пописот не е извршен на начин пропишан со законските акти. | Да: Пописот не е извршен на начин пропишан со законските акти. | Да: Пописот на имотот и обврските не е спроведен согласно правилата. | Да: Пописот не е извршен на начин пропишан со законските акти. |
| Постои ризик и недостаток на објективни критериуми при распределбата на парите за рекламирање меѓу партиите. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но 360 степени и МКД.мк директно го потврдуваат, додека другите се воздржани | Делумно: Статијата споменува дилема за рамноправноста на изборната трка. | Делумно: Се нагласува потреба од ревидирање на моделот за распределба. | Делумно: Ревизорот укажува на потреба од преиспитување на начинот на распределба. | Делумно: Ревизорот апелира на преиспитување на моделот на распределба. | Да: Ревизијата бара преиспитување на начинот на распределба. | Делумно: Се споменуваат нејасни правила за поделба на парите. | Да: ДЗР смета дека нема јасно утврдени мерливи критериуми. | Да: ДЗР констатирал ризик и недостаток на јасни критериуми. | Делумно: Се споменуваат неправилности и пренамена на средства за реклами. | Делумно: Ревизорите укажуваат да се преиспита начинот на распределба на средствата. |
| Од девет ревизорски препораки дадени во 2019 година, само една е целосно реализирана до 2024 година. | Само два извора го потврдуваат тврдењето; останатите не го спомнуваат. | Да: Статијата експлицитно ја потврдува оваа статистика. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се наведува дека старите грешки не се поправени. | Не е споменато | Да: Од девет препораки, само една е целосно спроведена. | Не е споменато | Не е споменато |
| ДИК функционирала без назначен генерален секретар во текот на 2024 година. | Пет извори потврдуваат, шест не спомнуваат. | Да: Статијата наведува дека ДИК функционирала без секретар 4 години. | Не е споменато | Да: Потврдено во текстот како наод на ревизорот. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е како констатација во извештајот. | Да: Во извештајот е наведено дека не е назначен генерален секретар. | Да: Во извештајот се наведува дека не е назначен генерален секретар. | Не е споменато | Не е споменато |
| Не е извршена процена на вредноста на дел од недвижностите со кои располага комисијата. | Еден извор (alfa.mk) не го спомнува тврдењето. | Да: Статијата потврдува дека недвижностите не се проценети. | Да: Дел од недвижниот имот воопшто не бил соодветно проценет. | Да: Потврдено во текстот како наод на ревизорот. | Да: Дел од недвижностите не биле проценети ниту евидентирани. | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно е наведено дека не е извршена процена на недвижностите. | Да: Наведено е дека не е извршена процена на дел од недвижностите. | Да: Дел од недвижностите воопшто не биле проценети ни евидентирани. | Да: Наведено е дека не е извршена процена на вредноста на дел од недвижностите. |
| Документацијата за трошоците на изборните органи била доставувана ненавремено и некомплетно. | Речиси сите потврдуваат, alfa.mk молчи; деталите варираат, нема контрадикции. | Да: Потврдено е доставување на некомплетни извештаи. | Да: Документацијата била доставувана доцна и во нецелосна форма. | Да: Потврдено во текстот како наод на ревизорот. | Да: ОИК и ИО доставувале некомплетни извештаи и документација. | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Нотирано е ненавремено и некомплетно доставување документација. | Да: Утврдено е ненавремено и некомплетно доставување документација. | Да: Извештаите за трошоци биле некомплетни и без основни документи. | Да: Забележано е ненавремено и некомплетно доставување на документацијата. |
| Не постои соодветен простор за чување на доверливиот и чувствителен изборен материјал. | Пет извори потврдуваат, шест не спомнуваат, ниту еден не негира. | Да: Статијата наведува дека ДИК нема сопствен магацин. | Не е споменато | Не е споменато | Да: ДИК со години нема сопствен траен магацински простор. | Не е споменато | Не е споменато | Да: ДЗР нотира несоодветен простор за чување на материјалот. | Делумно: Дадена е препорака за трајно обезбедување соодветен простор. | Да: Укажано е на нерешено прашање со складирање на материјалот. | Не е споменато |
| Договорот за софтверот за изборни резултати бил потпишан пред да се обезбеди банкарска гаранција. | Само 3 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Договорот е склучен пред доставување на банкарска гаранција. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Договорот е склучен пред доставување на банкарска гаранција. | Не е споменато | Да: Договорот е потпишан пред обезбедување банкарска гаранција. | Не е споменато |
| Моделот на распределба на средства (45%, 45%, 7%, 3%) ги фаворизира големите политички партии. | Три извори потврдуваат фаворизирање, останатите молчат или се неутрални. | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од ревидирање на моделот за распределба. | Делумно: Статијата го цитира моделот, но не го користи терминот „фаворизира“. | Не е споменато | Да: Статијата го опишува моделот на распределба на средствата. | Не е споменато | Да: ДЗР наведува дека моделот дава предност на најголемите партии. | Да: Ревизијата вели дека овој модел дава предност на најголемите партии. | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од преиспитување на распределбата, но не и моделот. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Државна изборна комисија (ДИК) | Сите извори негативни, без разлики. | Негативно: авторот детално ги наведува системските слабости, неправилности и критики од ДЗР | Негативно: ДЗР утврдил сериозни пропусти и неправилности во работата. | Негативно: Ревизијата открива неправилности, пренасочени средства и неусогласеност со закони. | Негативно: ревизијата открива системски недостатоци, незаконска распределба на средства и неправилности | Не е споменато | Негативно: ДИК е критикувана од ДЗР за слабости, непоправени грешки и неповолно мислење. | Негативно: Критика за незаконски набавки и финансиски недоследности. | Негативно: Експлицитни критики за незаконско работење и лошо менаџирање. | Негативно: експлицитни критики за неправилности и лошо работење | Негативно: сериозни слабости, неповолно мислење и незаконско работење |
| Државен завод за ревизија (ДЗР) | Поделба: позитивен (CivilMedia, 24, meta) vs неутрален (останатите). | Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен извор што открива проблеми | Неутрално: Известување за наодите од ревизорскиот извештај. | Позитивно: Авторот го прикажува ДЗР како кредибилен извор кој укажува на проблеми. | Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како откривач на сериозни нерегуларности | Неутрално: ДЗР е извор на барање и ревизорски наоди, без мета-вреднување | Неутрално: ДЗР е извор на ревизорскиот извештај, само цитиран без мета-вреднување. | Неутрално: Извор на информации и автор на ревизорскиот извештај. | Неутрално: Се појавува како главен извор на информации и ревизор. | Неутрално: извор на информациите и ревизорските наоди | Неутрално: извор на информации и ревизорски наоди без мета-вреднување |
| Собрание на Република Македонија | Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато само во контекст на распределба на средства според Изборниот закон. | Не е споменато | Неутрално: Споменато како институција во која партиите не се застапени | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како референца за застапеност на партиите. | Неутрално: Споменато само во контекст на парламентарни групи. | Не е споменато | Не е споменато |
| ОБСЕ | Нема разлики: ниту еден извор не го спомнува. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за финансии | Само МКД.мк го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато во контекст на недонесени подзаконски акти. | Не е споменато | Не е споменато |
| Политички партии од власта | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: индиректно споменати преку распределба на средства за рекламирање | Неутрално: Индиректно споменати како корисници на рекламирање. | Неутрално: Споменати како корисници на 45% од средствата според закон. | Неутрално: споменати како корисници на средства за рекламирање, без мета-вреднување | Неутрално: Споменати како корисници на 45% од рекламниот колач, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на законската распределба на средства. | Неутрално: Споменати како корисници на средства за рекламирање. | Не е споменато | Неутрално: споменати како корисници на средства за рекламирање |
| Политички партии од опозицијата | Сите извори се неутрални; разликата е само во споменување наспроти премолчување. | Неутрално: индиректно споменати преку распределба на средства за рекламирање | Неутрално: Индиректно споменати како корисници на рекламирање. | Неутрално: Споменати како корисници на 45% од средствата според закон. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како корисници на 45% од рекламниот колач, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на законската распределба на средства. | Неутрално: Споменати како корисници на средства за рекламирање. | Не е споменато | Неутрално: споменати како корисници на средства за рекламирање |
| Независни кандидати | Само 2 извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати како субјекти со ограничени можности за реклама. | Неутрално: Споменати како субјекти со ограничени можности за реклама. | Не е споменато | Не е споменато |
| Генерален секретар на ДИК | Празна позиција 4 год. – критика, неутрално спомнување. | Негативно: авторот критикува дека позицијата била празна речиси четири години | Не е споменато | Негативно: Ревизијата наведува дека не е назначен генерален секретар. | Неутрално: споменат само како поранешен претседател, без вреднување | Не е споменато | Негативно: Наведено е дека не е назначен генерален секретар, што е критика за ДИК. | Негативно: Експлицитно нотирано дека позицијата не е пополнета. | Негативно: Критика дека позицијата не е пополнета. | Не е споменато | Не е споменато |
| Изборни органи | Доминира негативен сентимент; разликата е во акцентот: системски слабости наспроти конкретни пропусти. | Негативно: општинските изборни комисии доставувале некомплетни извештаи | Не е споменато | Негативно: Ненавремено и некомплетно доставување документација од изборните органи. | Негативно: критикувани за нетранспарентност и недоследност во известувањето | Не е споменато | Негативно: Споменати се ненавремено и некомплетно доставување документација од изборните органи. | Негативно: Критика за некомплетно доставување документација за трошоци. | Неутрално: Споменати во контекст на документација за трошоци. | Негативно: посочени системски слабости во организацијата | Негативно: ненавремено и некомплетно доставување документација |
| Радиодифузери и медиуми | Неутрален третман, без контрадикции. | Не е споменато | Неутрално: Споменати преку трошоците за политичко рекламирање. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати како платформа за претставување на програмите. | Неутрално: Споменати како платформа за политичко претставување. | Неутрално: споменати само во контекст на трошоци за рекламирање | Неутрално: индиректно споменати преку платено политичко рекламирање |
| Дијаспора | Само 2 од 10 извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на трошоци за гласање, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно споменати преку гласањето во странство. | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 19 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| ДЗР со неповолно мислење за ДИК: системски слабости, неправилности во буџетот, набавки без тендер и хаос во документацијата среде изборна година | ||
| Ревизија, каде се парите во ДИК? 2,1 милион евра отишле за политичко рекламирање во 2024 година | ||
| Ревизија за ДИК | ||
| ДЗР откри сериозни нерегуларности во ДИК за изборите во 2024 година кои ги чинеа граѓаните 23 милиони евра | ||
| Ревизија бара да се преиспита како се распределуваат парите за реклами на изборите | ||
| ДИК под лупа на ревизорите - милиони без реализација, систем без контрола и ризик за изборниот процес | ||
| Наместо за изборни активности, 2,1 милион евра отишле за политичко рекламирање во 2024 година - извештај на ДЗР за ДИК - 360 степени | ||
| ДИК под лупа на ревизорите: милиони без реализација, систем без контрола и ризик за изборниот процес - МКД.МК | ||
| Над 2 милиони евра завршиле за политичко рекламирање, спорни тендери, организациски слабости: Ревизија утврди куп неправилности во работењето на ДИК - еМагазин | ||
| Наместо за изборни дејства, над 129 милиони денари прелеани кај партиите - Ревизорите за работата на ДИК - Pari.com.mk |