article Државниот архив одбележа 75 години постоење и најави процес на дигитализација 1.4.2026г.
Државниот архив на Република Северна Македонија свечено одбележа 75 години од своето основање под мотото „Столб на македонската држава, колективна меморија“. На свеченоста во Порта Македонија, директорот Димитар Богески го истакна значењето на институцијата како чувар на историското наследство, вклучувајќи го и најстариот документ, Евангелието на Лука од 12-тиот век. Главниот фокус на институцијата во наредниот период ќе биде дигитализацијата на архивската граѓа преку пилот-проект со Словенија и соработка со Турција за конзервација на оштетените документи. И покрај проблемите со просторните услови и недостигот на ИТ кадар, Архивот планира долгорочна модернизација и заштита на документите од кибернапади.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Државниот архив одбележува 75 години од своето основање во 1951 година. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Директорот ја потврди 75-годишнината на свеченост. | Да: Статијата потврдува 75-годишнина и основање во 1951 година. | Да: Статијата потврдува 75 години од основањето на 1 април 1951. | Да: Статијата потврдува 75 години од основањето на 1 април 1951. | Да: Статијата потврдува 75-годишнина од основањето во 1951 година. | Да: Насловот и текстот потврдуваат 75 години постоење. | Да: Статијата потврдува 75 години од основањето на 1 април 1951. | Да: Основан е во 1951 година и одбележува 75 години постоење. | Да: Архивот одбележа 75 години од основањето во 1951 година. | Да: Статијата потврдува 75 години јубилеј и основање во 1951 година. |
| Главниот предизвик на институцијата во моментов е дигитализација на архивските документи. | Само 2 од 8 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Делумно: Се споменува како дел од процесот, но финансирањето е примарен проблем. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се нагласува ерата на електронски документи и системи. | Не е споменато | Да: Директорот Богески потврдува дека дигитализацијата е предизвик. | Да: Директорот изјави дека предизвик е дигитализација на документите. | Не е споменато |
| Државниот архив се соочува со сериозен недостиг на ИТ-кадар. | Само 4 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите не го спомнуваат. | Да: Директорот потврди дека им фали кадар во ИТ секторот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директорот изјавува дека кадар недостига особено во ИТ. | Не е споменато | Да: Директорот изјави дека кадар недостига, особено во ИТ секторот. | Да: Директорот потврди дека кадар недостига особено во ИТ. | Не е споменато |
| Најстариот документ во Архивот е Евангелието на Лука од 12-тиот век. | Само 2 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот експлицитно го наведува овој документ и период. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Најстариот документ е Евангелието на Лука од 12. век. | Не е споменато |
| Владата на Словенија обезбедува пилот-проект за софтверски информациски систем. | Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите не го споменуваат. | Не: Се споменува пилот-проект, но не се наведува Словенија. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е дека имаат пилот-проект од Владата на Словенија. | Не е споменато | Да: Имаат пилот-проект од словенечката влада за софтвер. | Да: Имаат пилот-проект од Владата на Словенија за софтвер. | Не е споменато |
| Архивот поседува документи од османлискиот период кои ги нема ниту во Турција. | Два извора го потврдуваат тврдењето, останатите не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се споменува Битолскиот кадилак кој Турција го немала во оригинал. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Поседуваат документи што ни самата Османска империја ги немала. | Не е споменато |
| Документи беа оштетени во депоата поради протекување во новиот објект од 2014 година. | Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е оштетување поради протекување во новиот објект. | Не е споменато | Да: Потврдено е оштетување поради протекување во новиот објект. | Да: Во новиот објект беа оштетени документи поради протекување. | Не е споменато |
| Државниот архив планира да испрати тим на дообука во Турција за методи на конзервација. | Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите не го спомнуваат. | Не: Се споменува истражување на граѓа, не обука за конзервација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Во мај ќе се прати тим во Турција за методи на конзервација. | Не е споменато | Да: Во мај ќе се прати тим во Турција за методи на конзервација. | Да: Во мај ќе испратат тим во Турција на дообука за конзервација. | Не е споменато |
| Постојат околу 3.500 необработени микрофилмови со архивска граѓа од други држави. | Само 2 од 9 извори го потврдуваат тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директорот потврдува 3.500 необработени микрофилмови од странство. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Имаат околу 3.500 необработени микрофилмови од други држави. | Не е споменато |
| Институцијата планира изработка на стогодишен план за технички услови и електронско складирање. | Четири извори го потврдуваат планот; ниту еден не го негира. | Да: Директорот најави план за технички услови за следните 100 години. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Најавена е изработка на план за наредните сто години. | Не е споменато | Да: Ќе изработат план за технички услови за наредните сто години. | Да: Ќе изработат план за технички услови за наредните сто години. | Не е споменато |
| Процесот на откуп на документи поврзани со Македонија од странски архиви е исклучително скап. | 4 извори потврдуваат, 4 не споменуваат; нема контрадикторности. | Да: Директорот потврди дека истражувањето во странство е скапа активност. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Богески изјавува дека процесот за донесување документи е скап. | Не е споменато | Да: Директорот изјави дека процесот на откуп е скап. | Да: Директорот изјави дека процесот на набавка и откуп е скап. | Не е споменато |
| Од септември ќе се нудат финансирања за дообука на вработените за ИТ вештини. | Само 3 од 9 извори го потврдуваат тврдењето; останатите не го спомнуваат. | Не: Се споменува праќање на обука, но не и конкретен датум или финансирање. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека од септември ќе се нудат финансирања за дообука. | Не е споменато | Да: Од септември ќе се нудат финансирања за дообука на вработените. | Да: Од септември ќе понудат финансирања за дообука на вработените. | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Државен архив на Република Северна Македонија | Еден неутрален, останатите позитивни. | Неутрално: директорот изјавува за предизвици, без мета-вреднување од авторот | Позитивно: Авторот го опишува како значајна институција и чувар на државната меморија. | Позитивно: авторот го фали Архивот како жив доказ за идентитет и културно наследство | Позитивно: авторот го фали како исклучителна улога и столб на идентитетот | Позитивно: авторот го фали Архивот како значајна институција и чувар на идентитет | Позитивно: Опишан како „столб на државата“ со значајни документи. | Позитивно: авторот го фали како столб на идентитет и културно наследство | Позитивно: Опишан како столб на државата и колективна меморија. | Позитивно: опишан како столб на државата и колективна меморија. | Позитивно: опишан како клучна институција и чувар на наследството |
| Димитар Богески | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Само цитиран, без мета-вреднување. | Неутрално: само цитиран без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување | Неутрално: Се појавува како главен говорник и извор на информации. | Неутрално: цитиран како директор без мета-вреднување | Неутрално: Директорот е само цитиран како говорник за плановите. | Неутрално: цитиран како главен извор на информации за плановите. | Не е споменато |
| Влада на Словенија | Само 3 извори го покриваат: 2 неутрални, 1 позитивен. Останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Обезбедува поддршка преку пилот-проект за софтвер. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како извор на пилот-проект за софтвер. | Неутрално: спомената како обезбедувач на софтвер преку пилот-проект. | Не е споменато |
| Влада на Македонија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената како идна цел за презентација на план | Неутрално: Спомената како основач на институцијата, без вреднување. | Неутрално: спомената како основач на Архивот во 1951 година | Неутрално: спомената како основач со указ, без вреднување | Неутрално: спомената како основач на Архивот во 1951 | Неутрално: Спомената само како орган пред кој ќе се презентира план. | Неутрално: спомената во историски контекст за основањето | Неутрално: Спомената во контекст на основањето и идни планови. | Неутрално: спомената во контекст на основањето и идните планови. | Не е споменато |
| Архив на Турција | Најголема разлика: само МКД.мк дава позитивен тон, останатите се неутрални или молчат. | Неутрално: споменат како партнер со меморандум | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Соработува за дообука и истражување на документи. | Не е споменато | Неутрално: Споменат само како партнер за договор за дообука. | Неутрално: споменат како партнер за обука на кадар. | Не е споменато |
| Семејство Робевци | Само 2 извори го спомнуваат, обата неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати како извор на вреден историски документ. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати како извор на вреден историски документ. | Не е споменато |
| Институт за национална историја | Само 2 извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како партнер во идна програма за истражување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како соработник во програма за истражување. | Не е споменато |
| Филозофски факултет | Само 2 извори го спомнуваат, неутрално како соработник. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Катедрата за историја е спомената како соработник. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Катедрата за историја е спомената како соработник. | Не е споменато |
| Порта Македонија | Единствен извор го спомнува неутрално како локација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената само како локација на настанот |
| Османлиска империја | Нема разлики: само неутрално спомнување во 3 извори. | Неутрално: спомената како историски период за истражување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во историски контекст на потекло на документи. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на потеклото на историски документи. | Не е споменато |
| Битолски кадилак | Само 2 од 9 извори го спомнуваат, обата позитивно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Истакнат како раритетен и исклучително значаен фонд. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: истакнат како раритетен и исклучително значаен документ. | Не е споменато |
| МИА | Нема спомнувања за анализа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 14 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Државниот архив нема проблем со истражувањата, туку со средства за да се спроведат тие, вели директорот Богески | ||
| "Алкалоид" доби признание за придонес во афирмацијатана Државниот архив - Независен Весник | ||
| Признание за "Алкалоид" на 75-годишнината од Државниот архив на Македонија | ||
| "Алкалоид" доби признание по повод 75 години Државен архив - Локално | ||
| "Алкалоид" доби признание за придонес во афирмацијата на Државниот архив - Pari.com.mk | ||
| "Алкалоид" доби признание по повод 75 години Државен архив - МКД.МК | ||
| "Алкалоид" доби признание по повод 75 години Државен архив - еМагазин | ||
| Државниот архив одбележа 75 години; Богески: Во ерата на електронски документи посветени сме на дигитализација и обука на ИТ-кадар | ||
| ПРАВИМЕ АНАЛИЗИ КОЛКУ ЌЕ ЧИНИ ДИГИТАЛИЗАЦИЈАТА НА ДРЖАВНИОТ АРХИВ, РЕЧЕ ДИРЕКТОРОТ НА ПРОСЛАВАТА НА 75 ГОДИНИ ОД ОСНОВАЊЕТО - Сакам Да Кажам | ||
| Во Порта Македонија се одбележуваат 75 години од Државниот архив |