article ЕУ воведува EES и ETIAS системи за строга контрола и здравствен скрининг 3.4.2026г.
Европската Унија започнува нова ера на гранична контрола со целосна имплементација на два клучни дигитални системи: EES (Entry/Exit System) и ETIAS. Системот EES ќе започне со работа со полн капацитет на 10 април, овозможувајќи детално следење на влезот и излезот на патниците преку дигитална евиденција која ги заменува традиционалните печати во пасошите. Овој систем ќе работи непрекинато 24 часа на ден, со цел да се спречат злоупотреби на престојот во Шенген-зоната. Од крајот на 2026 година, за патниците од земјите со безвизен режим, вклучително и Македонија, задолжително станува и ETIAS овластувањето. Овој систем воведува онлајн апликација која чини 20 евра и вклучува автоматски здравствени проверки за рано откривање на епидемиски ризици. Иако процесот е автоматизиран и брз за повеќето корисници, конечната одлука за влез во земјите на ЕУ и понатаму останува во надлежност на граничните служби.
| Тврдење | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Системот EES за контрола на влез и излез започнува со полн капацитет на 10 април. | Целосен консензус без разлики во потврдата на датумот. | Да: Статијата наведува дека EES започнува со полн капацитет од 10 април. | Да: Статијата наведува дека EES започнува со целосна работа на 10 април. | Да: Статијата наведува дека EES стапува на сила на 10 април. | Да: Текстот потврдува почеток со полн капацитет на 10 април. | Да: Текстот потврдува дека EES почнува со полн капацитет на 10 април. | Да: Статијата потврдува дека EES започнува на 10 април. | Да: Статијата наведува дека EES почнува со полн капацитет на 10 април. | Да: Стапува на сила на 10 април со полн капацитет. | Да: Стапува на сила на 10 април со полн капацитет. |
| Од крајот на 2026 година, ETIAS станува задолжително овластување за патници од земји без виза. | Повеќето потврдуваат рок 2026, utro.mk ја изоставува годината. | Да: Тврдењето е директно потврдено во текстот за крајот на 2026 година. | Делумно: Се споменува воведување за земји без визи, но не и 2026 година. | Да: Текстот потврдува дека ETIAS станува задолжителен на крајот на 2026. | Да: Наведено е дека ETIAS е задолжителен од последниот квартал на 2026. | Да: Наведено е дека ќе биде задолжителен од последниот квартал на 2026. | Да: Наведено е дека ETIAS е задолжителен од последниот квартал на 2026. | Да: Наведено е дека ETIAS е задолжителен од последен квартал на 2026. | Да: Наведено е дека станува задолжително на крајот на 2026 година. | Да: Потврдено дека станува задолжителен на крајот на 2026 година. |
| Апликацијата за ETIAS ќе чини 20 евра и ќе важи додека е валиден пасошот. | Повеќето потврдуваат, додека Expres и prv.mk воопшто не го споменуваат. | Не е споменато | Да: Текстот потврдува такса од 20 евра и важност додека важи пасошот. | Не е споменато | Да: Потврдена е цената од 20 евра и важноста до истек на пасошот. | Да: Потврдена е цената од 20 евра и важноста додека важи пасошот. | Да: Потврдена е цената од 20 евра и важноста до истек на пасошот. | Да: Потврдено е дека чини 20 евра и важи додека е валиден пасошот. | Да: Цената е 20 евра и важи додека е валиден пасошот. | Да: Наведено е дека чини 20 евра и важи додека важи пасошот. |
| ETIAS воведува автоматизирани здравствени проверки за откривање на епидемиски ризици. | Речиси сите потврдуваат, prv.mk е попретпазлив со деталите. | Делумно: Се споменува дека системот ќе ги споредува податоците со здравствени индикатори. | Да: Се наведува автоматска анализа на ризици поврзани со епидемии. | Да: Наведено е дека апликацијата вклучува автоматски здравствени проверки. | Да: Се споменуваат автоматизирани проверки за епидемиски ризици. | Да: Системот воведува автоматски проверки за епидемиски ризици. | Да: Се споменуваат автоматизирани проверки за епидемиски ризици. | Да: Системот воведува автоматски контроли за епидемиски ризик. | Да: Системот вклучува автоматски проверки за епидемиски ризици. | Да: Системот автоматски оценува индикатори за епидемиски ризик. |
| Системот ETIAS нема да собира детални медицински картони на патниците. | Речиси сите потврдуваат, prv.mk не споменува медицински податоци. | Не е споменато | Да: Експлицитно е наведено дека системот не бара детални медицински картони. | Да: Директно е наведено дека системот не собира детални медицински картони. | Да: Нагласено е дека не се собираат детални медицински досиеја. | Да: Наведено е дека не собира медицински картони, туку само индикатори. | Да: Нагласено е дека не се собираат детални медицински досиеја. | Да: Наведено е дека не се собираат детални медицински картони. | Да: Експлицитно е наведено дека не се собираат медицински картони. | Да: Експлицитно е наведено дека не се собираат медицински картони. |
| Одобрението од ETIAS не гарантира автоматски влез во Европската Унија. | Повеќето потврдуваат, некои го нагласуваат граничниот авторитет. | Да: Наведено е дека конечната одлука ја носат граничните служби. | Да: Текстот нагласува дека ETIAS не гарантира автоматски влез во ЕУ. | Делумно: Се споменува дека проверките помагаат да се избегне одбивање влез. | Да: Јасно е наведено дека овластувањето не гарантира влез. | Да: Текстот експлицитно вели дека ETIAS не гарантира автоматски влез. | Да: Јасно е наведено дека овластувањето не гарантира влез. | Делумно: Се нагласува дека граничната полиција ја носи конечната одлука. | Да: Овластувањето овозможува патување, но не гарантира влез. | Да: Овластувањето овозможува патување, но не гарантира влез. |
| Конечната одлука за влез на патниците останува во надлежност на граничната полиција. | Повеќето потврдуваат, Expres и Utro се помалку децидни. | Да: Текстот потврдува дека граничните служби ја носат конечната одлука. | Делумно: Се споменува дека патникот се појавува на граница за проверка. | Делумно: Се споменува дека системот работи под надзор на граничните власти. | Да: Потврдено е дека одлуката е кај граничната полиција. | Да: Наведено е дека конечната одлука ја носи граничната полиција. | Да: Одлуката останува кај граничната полиција на преминот. | Да: Текстот експлицитно вели дека полицијата ја носи крајната одлука. | Да: Граничната полиција ја донесува конечната одлука. | Да: Граничната полиција ја донесува конечната одлука. |
| Системот EES ќе ги замени традиционалните печати во пасошите со дигитална евиденција. | Повеќето не го спомнуваат, само Plusinfo и Pari потврдуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека дигиталната евиденција ги заменува печатите. | Не е споменато | Да: EES ќе ги замени печатите со дигитална евиденција. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Неточните податоци во апликацијата може да доведат до одбивање на влез во ЕУ. | Разлики во фокусот: од директна вина до системски ризик. | Делумно: Експертите предупредуваат дека неподготвеноста може да значи одбивање влез. | Не е споменато | Делумно: Се наведува дека разбирањето на проверките спречува одбивање влез. | Делумно: Се споменува дека системот анализира податоци и може да одбие барање. | Да: Неточните податоци може да доведат до одбивање на влез. | Делумно: Се споменува дека е можно одбивање на барањето при ризик. | Да: Наведено е дека неточни податоци може да доведат до одбивање. | Да: Неточните податоци може да го спречат одобрувањето или влезот. | Да: Неточните податоци можат да го спречат одобрувањето. |
| Системот ќе работи 24 часа дневно, 7 дена во неделата. | Повеќето потврдуваат 24/7 достапност, два медиума воопшто не ја споменуваат. | Не е споменато | Да: Наведено е дека EES ќе работи 24/7 без прекини. | Да: Наведено е дека EES ќе работи нон-стоп од 00 до 24 часа. | Делумно: Наведено е дека апликацијата е достапна 24 часа дневно. | Да: Наведено е дека апликациите ќе можат да се поднесуваат 24/7. | Делумно: Наведено е дека апликацијата е достапна 24 часа дневно. | Да: Аплицирањето ќе биде достапно онлајн 24/7. | Да: Наведено е дека ќе работи нон-стоп од 00 до 24 часот. | Не е споменато |
| Патниците ќе бидат прашувани за претходни посети на конфликтни или нестабилни региони. | Повеќето потврдуваат, дел се нејасни, еден извор премолчува. | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека се користи историја на патувања од формуларот. | Делумно: Се споменува дека системот ќе бара историја на патувања. | Да: Потврдено е дека ќе има прашања за конфликтни и нестабилни региони. | Да: Патниците ќе треба да дадат податоци за посети во региони со конфликт. | Да: Патниците ќе одговараат за посети на конфликтни региони. | Делумно: Се споменува внесување на историја на патувања. | Да: Ќе има прашања за патувања во области со конфликт и нестабилност. | Да: Ќе има прашања за патувања во области со конфликт и нестабилност. |
| Процесот на одобрување за повеќето апликанти ќе трае само неколку минути. | Мнозинството потврдува, utro.mk нагласува автоматизација. | Не е споменато | Делумно: Се вели дека процесот се спроведува автоматски веднаш по аплицирањето. | Не е споменато | Да: Наведено е дека за повеќето процесот ќе трае неколку минути. | Да: За мнозинството процесот ќе биде со одобрување во рок од неколку минути. | Да: За повеќето процесот ќе трае неколку минути. | Да: Наведено е дека за мнозинството процесот ќе трае неколку минути. | Да: Одобрението се добива во рок од неколку минути за мнозинството. | Да: За мнозинството одобрението се добива во рок од неколку минути. |
| Системот EES ќе овозможи попрецизно следење на времетраењето на престојот во Шенген-зоната. | Разлики во прецизноста: од потврда до само споменување влез. | Делумно: Се наведува дека EES овозможува детално следење на сите патници. | Делумно: Се наведува дека EES е систем за влез и излез за поорганизирана контрола. | Не е споменато | Да: Потврдено е попрецизно следење на престојот во Шенген. | Делумно: Се споменува дека EES е за контрола на влез и излез и краткорочен престој. | Да: EES ќе овозможи попрецизно следење на престојот. | Не е споменато | Делумно: Се споменува контрола на влез/излез, но не и прецизноста на следењето. | Делумно: Се споменува дека EES е за влез и излез, што имплицира следење. |
| Ентитет | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Европска Унија | Единствен фокус е техничката улога во новите патни правила. | Неутрално: Информативно спомената како иницијатор на новите правила. | Неутрално: Информативно спомената како воведувач на новиот систем. | Неутрално: Информативно спомената како дестинација и рамка за системите. | Неутрално: Информативно споменување на новите правила за контрола. | Неутрално: Информативно спомената како дестинација и политички простор. | Неутрално: Информативно споменување во контекст на нови правила за влез. | Неутрално: Информативно спомената како дестинација за патување. | Неутрално: Информативно споменување во контекст на нови правила за влез. | Неутрално: Информативно спомената како дестинација и рамка за новите правила. |
| Шенген-зона | Единствен неутрален третман како зона со нови гранични правила. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како дестинација со поорганизирана контрола. | Неутрално: Спомената во контекст на гранични политики и влез. | Неутрално: Спомената како територија каде ќе важат новите правила. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како територија на која ќе се применуваат правилата. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како територија на која се применуваат новите политики. | Неутрално: Спомената во контекст на гранични политики и зона на влез. |
| Европска комисија | Единствен неутрален приказ како надзорен орган или целосно отсуство. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како орган кој врши надзор врз системот. | Неутрално: Наведена само како надзорно тело на системот. | Неутрално: Спомената како институција што врши надзор над податоците. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како институција која врши надзор над податоците. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како орган кој го надгледува системот. | Неутрално: Спомената само како институција под чиј надзор работи системот. |
| ETIAS (Европски систем за информации и овластување за патување) | Технички фокус наспроти безбедносни и здравствени придобивки. | Неутрално: Опишан како иден задолжителен дигитален систем за дозволи. | Позитивно: Опишан како систем за заштита од здравствени ризици. | Неутрално: Детално објаснување на функциите и целите на системот. | Неутрално: Опишан како нов систем за онлајн одобрување патувања. | Позитивно: Опишан како систем што го прави патувањето побезбедно. | Неутрално: Детално објаснување на техничките функции и процедури на системот. | Неутрално: Опишан како нов систем со технички детали и правила. | Неутрално: Детално објаснување на функциите и процедурите на системот. | Неутрално: Детално објаснување на функцијата и процедурите на системот. |
| EES (Систем за влез и излез) | Единствен неутрален фокус на техничките рокови и имплементација. | Неутрално: Информативно најавен почеток на функционирање на системот. | Неутрално: Информативно најавен почетокот на неговата целосна работа. | Неутрално: Информација за датумот на стапување на сила со полн капацитет. | Неутрално: Информативно објаснување за дигиталната евиденција на влез. | Неутрално: Информативно споменат како технички систем во функција. | Неутрално: Информативно претставување на дигиталната евиденција на границите. | Неутрално: Информативно споменување на датумот на започнување. | Неутрално: Информативно известување за почетокот на неговата примена. | Неутрално: Информативно споменување на датумот на стапување на сила. |
| Македонија | Претежно неутрален и индиректен пристап или целосно отсуство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како земја чии граѓани се засегнати од промените. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како една од земјите засегнати од новите промени. | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку граѓаните кои патуваат за празниците. | Неутрално: Индиректно спомената преку граѓаните кои патуваат за празниците. |
| Гранични служби на земјите членки | Фокус на овластувањата наспроти финалната одлука за влез. | Неутрално: Споменати како носители на конечната одлука за влез. | Неутрално: Споменати во контекст на спроведување на надзорот. | Неутрално: Споменати како корисници и спроведувачи на проверките. | Неутрално: Споменати во контекст на нивните надзорни овластувања. | Неутрално: Споменати во контекст на користење индикатори за ризик. | Неутрално: Споменати во контекст на нивната надзорна и извршна улога. | Неутрално: Споменати како надлежни служби кои даваат појаснувања. | Неутрално: Споменати како извршители на проверките и политиките. | Неутрално: Споменати како извршители на проверките и политиките. |
| Патници од земји со безвизен режим | Единствен неутрален третман како субјекти со нови обврски. | Неутрално: Споменати како субјекти на кои ќе се однесуваат правилата. | Неутрално: Споменати како корисници на системот со нови обврски. | Неутрално: Споменати како субјекти на кои ќе се однесуваат новите правила. | Неутрално: Споменати како група на која се однесуваат новите правила. | Неутрално: Споменати како корисници на системот и подносители на барања. | Неутрално: Опишани како субјекти на кои се однесуваат новите обврски. | Неутрално: Споменати како субјекти на кои се однесуваат новите правила. | Неутрално: Споменати како субјекти на кои се однесуваат новите правила. | Неутрално: Целна група на која се однесуваат новите правила и упатства. |
| Национални власти на земјите од ЕУ | Единствени во неутралноста, со фокус на рачни проверки наспроти ризик. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на користење на индикаторите за ризик. | Неутрално: Споменати како одговорни за дополнителни проверки. | Неутрално: Споменати како одговорни за рачен преглед на апликациите. | Неутрално: Споменати како одговорни за дополнителни проверки на апликации. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како одговорни за рачен преглед на апликациите. | Неутрално: Споменати како одговорни за рачен преглед на апликациите. |
| Гранична полиција | Единствен став за надлежноста, без никакви разлики во приказот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Индиректно споменати преку граничните власти и контроли. | Неутрално: Спомената како орган со конечна одлука за влез. | Неутрално: Спомената како орган што ја носи конечната одлука за влез. | Неутрално: Спомената како орган со конечна надлежност за влез. | Неутрално: Спомената како орган кој ја носи конечната одлука. | Неутрално: Спомената како орган кој ја носи конечната одлука за влез. | Неутрално: Спомената како орган кој ја носи конечната одлука за влез. |
Analiziranih 9 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| НОВИ ПРАВИЛА ЗА ПАТУВАЊЕ: ЕУ воведува систем што ќе одлучува кој може да влезе - дали сте подготвени? | ||
| ETIAS систем ќе ја следи здравствената состојба на патниците при влез во ЕУ | ||
| Само здрави лица ќе можат да влезат во ЕУ! | ||
| ПРЕД СЕКОЕ ПАТУВАЊЕ ВО ЕУ ЌЕ МОРА ДА БАРАТЕ ОДОБРЕНИЕ ОН-ЛАЈН Новите правила предвидуваат и здравствена контрола - plusinfo.mk | ||
| Влезот во ЕУ се менува: ETIAS воведува здравствени проверки и ќе чини 20 евра | ||
| ОНЛАЈН ОДОБРЕНИЕ ПРЕД ПАТУВАЊЕ: ЕУ воведува нов систем за контрола - Pari.com.mk | ||
| Нови правила за влез во ЕУ: Од крајот на 2026 година задолжителен ETIAS и здравствени проверки - Press24 | ||
| Влезот во ЕУ целосно се менува, не чека и здравствена контрола! - Либертас | ||
| Влезот во ЕУ целосно се менува, не чека и здравствена контрола! - Независен Весник |