article САД и Иран договорија двонеделно примирје со посредство на Пакистан 8.4.2026г.
Соединетите Американски Држави и Иран постигнаа договор за двонеделен прекин на огнот со посредство на Пакистан, само неколку часа пред истекот на ултиматумот на претседателот Доналд Трамп. Договорот вклучува итно отворање на стратешкиот Ормуски теснец за трговски бродови под координација на иранските сили, со што се запираат најавените американски напади врз иранската инфраструктура. Двете страни прогласија победа, а преговорите за конечен мировен договор треба да започнат во Исламабад. Основата за претстојните разговори е иранскиот предлог од 10 точки, кој вклучува барања за повлекување на американските трупи од регионот, укинување на сите санкции и признавање на правото на збогатување ураниум. Иако Трамп го оцени планот како „работна основа“, Израел нагласи дека примирјето не ги опфаќа неговите операции во Либан, а на теренот веќе се регистрирани првични прекршувања на прекинот на непријателствата.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| САД и Иран договорија двонеделен прекин на огнот со посредство на Пакистан. | Поделба: 3 потврдуваат, 3 негираат, 3 делумно. | Не: Статијата не споменува двонеделен рок ниту посредство на Пакистан. | Не: Статијата не споменува двонеделен прекин ниту посредство на Пакистан. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата потврдува двонеделно примирје со посредство на Пакистан. | Делумно: Се споменува условно примирје и разговори во Пакистан во рок од 15 дена. | Да: Текстот потврдува договор за двонеделен прекин преку Пакистан. | Да: Договорен е двонеделен прекин со посредство на Пакистан. | Делумно: Трамп одложи бомбардирање за 2 недели; преговори во Исламабад. | Делумно: Се споменуваат преговори со посредство на Пакистан кои ќе траат две недели. |
| Иранскиот план од 10 точки бара целосно повлекување на американските сили од Блискиот Исток. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Се споменува повлекување на американските сили од регионот. | Да: Статијата наведува повлекување на американските сили од регионот. | Да: Статијата наведува повлекување на американските сили од регионот. | Да: Статијата наведува повлекување на американските сили од регионот. | Да: Наведено во иранските 10 точки цитирани во статијата. | Да: Наведено е дека американските сили ќе се повлечат од регионот. | Да: Една од точките е повлекување на воените сили од Блискиот Исток. | Да: Планот бара повлекување на сите американски борбени сили од базите. | Да: Бара повлекување од сите бази и места за распоредување во регионот. | Да: Планот бара повлекување на американските борбени сили од регионот. |
| Доналд Трамп го одложи бомбардирањето на Иран под услов веднаш да се отвори Ормускиот теснец. | Само 2 од 9 извори го потврдуваат тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува ултиматум за отворање на теснецот пред закани. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп ги суспендира нападите под услов за итно отворање на теснецот. | Да: Трамп одложи напад на 2 недели под услов веднаш да се отвори теснецот. | Не е споменато |
| Планот на Иран вклучува признавање на правото за збогатување ураниум. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето; А1он единствен не го споменува. | Да: Договорот вклучува продолжување на работата на збогатување ураниум. | Да: Директно е наведено како дел од предлогот од десет точки. | Да: Статијата го наведува прифаќањето на збогатување ураниум. | Да: Статијата експлицитно го наведува прифаќањето на збогатувањето. | Да: Наведено како дел од иранските 10 точки. | Да: Текстот вели дека САД ќе дозволат збогатување на ураниум. | Да: Текстот наведува признавање на правото за збогатување ураниум. | Не е споменато | Да: Точка 7 од иранските барања го содржи ова право. | Да: Предлогот вклучува признавање на правото на Техеран за збогатување ураниум. |
| Иран бара исплата на воена отштета и компензација за претрпените штети. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики во позициите. | Не е споменато | Да: Статијата споменува исплата на отштета на Иран. | Да: Статијата споменува исплата на компензација на Иран. | Да: Статијата наведува барање за исплата на отштета на Иран. | Да: Наведено во иранските 10 точки цитирани во статијата. | Да: Се споменува исплата на компензација на Иран. | Да: Планот содржи барање за исплата на воена отштета на Иран. | Да: Предлогот повикува на целосна компензација за воените штети. | Да: Точка 3 експлицитно бара надомест за штетите на Иран. | Да: Планот бара исплата на надомест. |
| Трамп изјави дека САД се многу блиску до конечен договор за долгорочен мир. | А1он потврдува, NetPress негира, останатите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Трамп зборува за „златна ера“ и позитивни акции. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Трамп на Truth Social објави дека се многу блиску до таков мир. | Не: Трамп рече дека предлогот е значаен, но не е доволно добар. | Не е споменато |
| Иран бара укинување на сите примарни и секундарни санкции наметнати од САД. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Се споменува укинување на примарните и секундарните санкции. | Да: Статијата наведува укинување на сите основни и секундарни санкции. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие барања. | Да: Статијата ги наведува овие барања како дел од планот. | Да: Наведено во иранските 10 точки цитирани во статијата. | Да: Експлицитно е наведено укинување на сите санкции. | Да: Планот бара укинување на примарните и секундарните санкции. | Делумно: Бара укинување на сите санкции од САД, СБ на ОН и МААЕ. | Да: Точка 4 бара укинување на сите примарни и секундарни санкции. | Да: Планот бара укинување на сите примарни и секундарни санкции на САД. |
| Прекинот на огнот ги вклучува и фронтовите во Либан и нападите врз Хезболах. | Најголема разлика: едни известуваат за прекин на огнот, други за негирање од Израел. | Делумно: Се споменува дека настаните во Либан се кршење на примирјето. | Делумно: Се споменува прекин на конфликтот на сите фронтови, вклучително Либан. | Делумно: Се споменува крај на војната на сите фронтови, вклучително Либан. | Делумно: Се споменува прекин на војната на сите фронтови, вклучително Либан. | Делумно: Иран бара запирање на војната, но Израел вели дека Либан не е опфатен. | Да: Се споменува крај на војната на фронтот против отпорот на Либан. | Делумно: Се споменува прекин на напади врз Исламскиот отпор во Либан. | Делумно: Шариф вели вклучува Либан, но Израел негира за неговите операции. | Делумно: Бара прекин на непријателства против сите групи на отпор. | Не е споменато |
| Иранските власти прогласија 'историски пораз' за САД и победа за иранскиот народ. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 4 не споменуваат. | Да: Иран прогласи историска победа над САД по 40 дена војна. | Да: Статијата наведува прогласување на историска победа над САД. | Да: Статијата потврдува прогласување историска победа над САД. | Да: Иран прогласи историска победа над САД. | Да: Иранската телевизија објави дека Иран постигнал голема победа. | Делумно: Се споменува консолидирање на победата на Иран на терен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Безбедниот премин низ Ормускиот теснец ќе се одвива под координација на иранските вооружени сили. | Разлика: некои извори (А1он, NetPress, trtbalkan.com) директно потврдуваат иранска координација, додека други само делумно ја сп | Делумно: Се споменува продолжување на иранската контрола врз теснецот. | Делумно: Се споменува продолжување на иранската контрола над теснецот. | Делумно: Се споменува продолжување на иранската контрола врз теснецот. | Делумно: Се споменува продолжување на иранската контрола врз теснецот. | Делумно: Се споменува продолжување на иранската контрола врз теснецот. | Да: Се наведува прифаќање на континуирана иранска контрола врз теснецот. | Делумно: Се наведува продолжување на иранската контрола врз теснецот. | Да: Арагчи потврди дека преминот ќе биде во координација со нивните сили. | Да: Точка 2 наведува отворање под координација на иранските сили. | Да: Преминот ќе биде координиран со вооружените сили на Иран. |
| САД доставиле свој предлог од 15 точки како основа за преговорите. | Најголема разлика: А1он тврди дека предлогот е ирански (10 точки), додека Нет тврди дека е американски (15 точки). | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Трамп изјави дека иранскиот предлог од 10 точки е основа за преговори. | Да: Министерот Арагчи потврди постоење на американски предлог од 15 точки. | Не е споменато |
| Иран бара поништување на сите резолуции на Советот за безбедност на ОН и МААЕ. | Разлика: Слободен печат и А1он бараат само суспензија/санкции, другите целосно укинување. | Делумно: Се споменува суспендирање на одлуки на Советот за безбедност. | Да: Се споменува поништување на резолуции на СБ на ОН и Одборот на гувернери. | Да: Статијата наведува укинување на резолуции на ООН и Одборот на гувернери. | Да: Статијата наведува укинување на резолуции на ОН и Одборот на гувернери. | Да: Наведено во иранските 10 точки цитирани во статијата. | Да: Наведено е повлекување на сите резолуции на СБ на ОН и МААЕ. | Да: Се бара поништување на одлуки на СБ на ОН и резолуции на МААЕ. | Делумно: Бара укинување на санкциите од СБ на ОН и МААЕ. | Да: Точка 4 бара укинување на резолуциите на СБ и Одборот на директори. | Да: Се бара прекинување на резолуциите на СБ на ОН и МААЕ против Иран. |
| Трамп тврди дека иранскиот збогатен ураниум ќе биде 'совршено згрижен' според договорот. | Сите извори не го споменуваат тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Преговорите за финализирање на договорот ќе започнат во Исламабад на 10 април 2026 година. | Само А1он го потврдува точниот датум и место. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува 10 април, но без годината 2026. | Делумно: Се споменува Исламабад во рок од 15 дена, но без точен датум. | Не е споменато | Да: Шариф ги покани делегациите во Исламабад на тој датум. | Делумно: Разговорите почнуваат в петок во Исламабад; годината не е наведена. | Делумно: Преговорите почнуваат во петок во Исламабад, но годината не е наведена. |
| Иран тврди дека САД 'во принцип' го прифатиле нивниот мировен предлог од 10 точки. | Повеќето извори го пренесуваат тврдењето, но некои додаваат дека САД биле „принудени“. | Да: Се наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон е принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Иранската телевизија тврди дека САД го прифатиле планот во принцип. | Делумно: Се вели дека САД се согласиле на низа услови од планот од 10 точки. | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Иран изјави дека САД во принцип го прифатиле предлогот од 10 точки. |
| Иран твдри дека САД 'во принцип' го прифатиле нивниот мировен предлог од 10 точки. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но NetPress го негира. | Да: Се наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон е принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Иранската телевизија тврди дека САД го прифатиле планот во принцип. | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Арагчи вели дека Трамп ја прифатил општата рамка на предлогот. | Не: Текст вели дека не е јасно дали САД се согласиле дури и во принцип. | Not Mentioned |
| Иран твди дека САД 'во принцип' го прифатиле нивниот мировен предлог од 10 точки. | Само 4 извори го пренесуваат тврдењето, сите со ист наратив за „принуда“. | Да: Се наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон е принуден да го прифати предлогот. | Да: Статијата наведува дека Вашингтон бил принуден да го прифати предлогот. | Да: Иранската телевизија тврди дека САД го прифатиле планот во принцип. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Доналд Трамп | Нема разлики: сите извори неутрални или го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник за преговорите и мировниот план. | Неутрално: Претставен како носител на одлуки и преговарач. | Не е споменато |
| Абас Арагчи | Само неутрални извори го спомнуваат, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно пренесена изјава во име на Иран. | Неутрално: Цитиран како извор на информации за преговорите. | Не е споменато |
| Шехбаз Шариф | Само А1он го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Пренесена неговата улога како посредник и домаќин. | Не е споменато | Не е споменато |
| Врховен совет за национална безбедност (SNSC) на Иран | Повеќето извори се неутрални; zoom.mk и Фактор даваат позитивна рамка. | Неутрално: SNSC објавува соопштение за победа, но без мета-вреднување. | Неутрално: само цитиран како извор на соопштението | Позитивно: авторот го пренесува нивното прогласување победа без критика, рамката е пофална | Позитивно: Иранскиот совет прогласува победа, но текстот не дава мета-вреднување; само пренесува нивна изјава. | Неутрално: само информативно споменат како извор на информација | Неутрално: Ентитетот е само извор на информации и соопштенија. | Неутрално: Извор на информации за предлогот од 10 точки. | Неутрално: Извор на информации за иранските услови и преговори. | Неутрално: Информативно споменат како извор на иранските барања. | Неутрално: Ентитетот е примарен извор на информации и говорник. |
| Иран | Најголема разлика: неутрално vs. позитивно прикажување („победа“). | Неутрално: Иран е субјект на извештајот, но не е експлицитно оценет. | Позитивно: авторот го пренесува иранското тврдење за 'историска победа' | Позитивно: статијата го прикажува Иран како победник, со историска победа и уништување на непријателот | Позитивно: Иран прогласува историска победа, но текстот не дава експлицитно вреднување; само пренесува нивна из... | Неутрално: споменат како страна во договор, без експлицитно вреднување | Неутрално: Информативно пренесени тврдења за нивните услови и победи. | Неутрално: Информативно претставен како страна во преговорите. | Неутрално: Опишан како страна во конфликтот и преговорите. | Неутрално: Актер во преговорите чии барања се таксативно наведени. | Неутрално: Информативно претставување на позициите и барањата. |
| Соединети Американски Држави | Поделба: неутрално vs негативно (поразени). | Неутрално: САД се споменати како страна во конфликтот, без вреднување. | Негативно: опишани како поразени и принудени да прифатат ирански предлог | Негативно: прикажани како поразени, принудени да прифатат ирански услови и уништени | Негативно: САД се прикажани како поразени и принудени да прифатат ирански услови. | Неутрално: споменати како страна во договор, без мета-вреднување | Неутрално: Споменати како страна во преговорите и можен потписник. | Неутрално: Споменати како примател на барања и страна во договорот. | Неутрално: Споменати како преговарачка страна; изразена недоверба кон нив. | Неутрално: Споменати како страна во преговорите и воен фактор. | Неутрално: Споменати како страна која прифаќа рамка за преговори. |
| Пакистан | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како посредник, без вреднување | Неутрално: Споменат само како локација за претстојните разговори. | Неутрално: Споменат само како посредник во договорот. | Неутрално: Споменат само како локација за преговорите. | Не е споменато | Неутрално: Споменат само како посредник во преговорите. |
| Израел | Најголема разлика: неутрално vs. негативно прикажување (како дел од „поразен непријател“). | Неутрално: Израел е споменат како непријател, но без експлицитно вреднување. | Негативно: споменат како дел од поразениот непријател заедно со САД | Негативно: споменат како дел од поразениот непријател, заедно со САД | Негативно: Израел е споменат како страна против која Иран води војна и нанесува удари. | Неутрално: споменат како поддржувач на договорот, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат дека се согласил на примирјето. | Неутрално: Споменат како воена страна која поддржува одлука на Трамп. | Не е споменато | Не е споменато |
| Либан | Сите извори се неутрални, без разлики во тонот. | Неутрално: Либан е споменат во контекст на прекршување на прекинот на огнот, без оценка. | Неутрално: споменат како фронт и локација на сојузници | Неутрално: споменат како фронт на војната, без вреднување | Неутрално: Либан е споменат како фронт на војната, без вреднување. | Неутрално: споменат како жртва на напади, без вреднување на самиот Либан | Неутрално: Споменат во контекст на завршување на војната. | Неутрално: Споменат како територија на која се однесува примирјето. | Неутрално: Споменат како територија зафатена од конфликтот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Хезболах | Неутрален третман, без контрасти; само индиректни/информативни спомнувања. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: Индиректно споменат преку терминот Исламски отпор на Либан. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како учесник во напади врз Израел. | Не е споменато | Не е споменато |
| Ормуски теснец | Сите извори се неутрални. | Неутрално: Споменат како дел од предлогот, без вреднување. | Неутрално: споменат како точка во иранскиот предлог | Неутрално: споменат како точка од иранскиот предлог, без вреднување | Неутрално: Ормускиот теснец е споменат како област под иранска контрола, без вреднување. | Неутрално: споменат како географска локација во контекст на договор | Неутрално: Споменат како географска точка под иранска контрола. | Неутрално: Споменат како стратешка точка во преговорите. | Неутрално: Споменат како стратешка точка и предмет на преговори. | Неутрално: Споменат како стратешка точка и предмет на преговори. | Неутрално: Споменат како географска точка под иранска контрола. |
| Советот за безбедност на ОН | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Споменат во контекст на суспензија на одлуки, без оценка. | Неутрално: споменат како чии резолуции треба да се поништат | Неутрално: споменат како резолуции што треба да се укинат, без вреднување | Неутрално: Советот за безбедност е споменат во контекст на барање за укинување на резолуции, без вреднување. | Неутрално: споменат во иранските барања, без вреднување | Неутрално: Споменат во контекст на повлекување на резолуции. | Неутрално: Споменат во контекст на барањата за поништување одлуки. | Неутрално: Споменат во контекст на барањата за резолуции и санкции. | Неутрално: Споменат во контекст на резолуции и барања за укинување. | Неутрално: Споменат во контекст на барање за прекин на резолуции. |
| Меѓународна агенција за атомска енергија (МААЕ) | Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како Одбор на гувернери, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на повлекување на резолуции. | Неутрално: Спомената во контекст на барањата за суспензија. | Неутрално: Спомената во контекст на барањето за укинување санкции. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на барање за прекин на резолуции. |
| Исламабад | Сите извори го третираат неутрално, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како локација за преговори, без вреднување | Неутрално: Споменат како град домаќин на преговорите. | Неутрално: Цитиран како официјален извор што го потврдува договорот. | Неутрално: Споменат како град домаќин на преговорите. | Неутрално: Споменат само како локација за претстојните разговори. | Неутрално: Споменат како локација за претстојните преговори. |
| Јеменски Хути | Само 2 извори го спомнуваат: неутрално како ирански сојузници и учесници во напади. | Не е споменато | Неутрално: споменати како сојузници на Иран | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменати како учесници во напади врз Израел. | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 17 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Иран: Три од десетте точки од нашиот предлог веќе се прекршени - Слободен печат | ||
| Иран објави историска победа: "Комплетно се уништи" | ||
| Иран прогласи историска победа: "Тие беа целосно уништени, веќе по 10 дена знаеја дека не можат да победат" - zoom.mk | ||
| Иран прогласи историска победа и тврди дека САД по 10 дена сфатиле дека не можат да победат | ||
| Од ќе умре цела цивилизација, до договор за прекин на огнот - САД се договорија со Иран, две недели примирје, преговорите за мир почнуваат во петок | ||
| Иран: Разговорите за прекин на огнот со САД ќе се одржат во Пакистан | ||
| ШТО БАРА ИРАН? - Ова е планот од 10 точки за крај на војната | ||
| Иран: Преговорите со САД започнуваат во Пакистан со целосна недоверба кон американската страна | ||
| Иранските 10 барања: Целосна компензација, укинување на санкциите, повлекување на САД од Блискиот Исток... | ||
| Иран вели дека САД "во принцип" го прифаќаат мировниот предлог од 10 точки |