МеѓуРедовите

Анализа на тврдења

claims

• Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.
• Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.
• Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.
• Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.
• Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.
• Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.
• Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.
• Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.
• Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.
• Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.
• Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.
• Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.
• Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.
• Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.
• Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

key differences

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Разлика: 5 извори го потврдуваат, 4 не го спомнуваат.

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Сите извори го поддржуваат тврдењето. Главна разлика: OhridNews, Рацин.мк и 24.mk даваат детална конверзија во д

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, само alfa.mk не го спомнува.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, а 24.mk делумно го поткрепува.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

OhridNews и Lider.mk потврдуваат; alfa.mk и DW препорачуваат диверзификација.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Изворите се делат: дел потврдуваат, дел не го спомнуваат европскиот контекст.

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

24.mk тврди 5 години; други велат 2020 (4-5).

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

alfa.mk тврди истечена пред 5+ години; другите велат 2020 (4 год).

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Разлика: некои извори директно потврдуваат негативно салдо, други само споменуваат дека расходите ги надминуваат приходите.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Поделба: 6 извори потврдуваат, 4 не споменуваат.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но OhridNews и 24.mk го игнорираат.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Мнозинството извори го потврдуваат, DW дава поинаква бројка.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Поделба: 4 потврдуваат, 3 делумно, 3 молчат.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Клучни разлики: некои извори тврдат под 1% за сите услуги, други само за помош во домот.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но OhridNews и 24.mk го игнорираат.

source analyses

24.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Не е споменато

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Текстот наведува трансфери од 42.474 милиони денари (околу 690,6 мил. евра).

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Емиграцијата е посочена како главна причина покрај нискиот наталитет.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Делумно: Се вели дека расходите ги надминуваат приходите од придонеси.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Не е споменато

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Делумно: Се наведува дека населението забрзано старее, но без споредба со Европа.

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Да: Во текстот стои дека државата веќе пет години нема стратегија за стари лица.

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Директно е наведено дека првиот столб работи со негативно салдо.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Наведено е зголемување од 32,3 во 2000 на 41,8 години во 2024 година.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Не е споменато

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Не е споменато

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Не е споменато

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Да: Наведено е дека услугите за грижа опфаќаат помалку од 1 отсто од популацијата.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Не е споменато

Deutsche Welle

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Не е споменато

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Наведено е дека во 2024 година достигнале околу 690 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Наведено е дека емиграцијата е главна причина покрај наталитетот.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Наведено е дека зголемувањата не се засновани на овие параметри.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Делумно: Се препорачува диверзификација на инвестициите во вториот столб.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Делумно: Текстот споменува забрзани демографски промени и загрижувачки трендови.

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Делумно: Наведено е дека е истечена во 2020 година (пред 4-5 години).

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Текстот експлицитно ја потврдува оваа состојба.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Наведен е пораст од 32,3 (2000 г.) на 41,8 (2024 г.).

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Наведено е намалување за околу 470.000 лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Делумно: Се споменува дека би можеле да надминат 7% од БДП.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Да: Текстот директно ја наведува оваа бројка на општини.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Да: Наведено е дека опфаќаат помалку од еден процент од лицата над 65 г.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Статијата директно го наведува овој процент и година.

Lider.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Од 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 (раст од 6,5 пати).

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Наведено е дека трансферите достигнуваат околу 690,6 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Наведено како главна причина покрај нискиот наталитет.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Наведено дека линеарниот раст не е проследен со раст на платите.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Да: Наведено дека се концентрирани во домашни државни обврзници.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Да: Директно наведено во заклучокот на ДЗР во статијата.

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Делумно: Истечена во 2020, а текстот вели дека нема нова веќе 7 години.

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Директно наведено дека расходите ги надминуваат приходите.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Наведено за периодот од 2000 до 2024 година.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Наведено е намалување за приближно 470.000 лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Да: Наведено како проекција во отсуство на реформи.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Да: Директно наведено во делот за формални услуги.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Делумно: Помошта во домот е под 1%, но другите услуги не се сумирани.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Проекциите на ДЗР предвидуваат 34,2 отсто во 2055 година.

OhridNews

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Не е споменато

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Статијата наведува 42.474 милиони денари, што е околу 690,6 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Статијата експлицитно ја наведува емиграцијата како причина за демографскиот пад.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Статијата наведува дека зголемувањата не се засновани на раст на плати и вработеност.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Да: Статијата потврдува концентрација во домашни државни обврзници.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Делумно: Статијата потврдува забрзано стареење, но не го спомнува европскиот контекст.

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Делумно: Статијата вели дека е истечена во 2020 година (пред 4 години).

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Делумно: Статијата вели дека е истечена во 2020 година (пред 4 години).

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Делумно: Се споменуваат растечки буџетски трансфери, но не и негативно салдо.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Статијата ги наведува овие податоци за периодот 2000-2024 година.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Не е споменато

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Не е споменато

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Да: Статијата директно го потврдува овој податок.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Да: Статијата наведува дека помошта во домот е достапна за под 1% од лицата над 65г.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Не е споменато

TV21.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Не е споменато

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Статијата наведува дека трансферите достигнуваат над 690 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Статијата го наведува иселувањето на младите како главна причина.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Статијата потврдува дека покачувањата не се засновани на раст на плати.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Не е споменато

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Не е споменато

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Не е споменато

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Не е споменато

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Извештајот наведува дека првиот столб работи со негативно салдо.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Не е споменато

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Статијата потврдува намалување за речиси половина милион лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Да: Статијата ја наведува оваа проекција за 2057 година.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Не е споменато

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Не е споменато

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Делумно: Се споменува зголемување над 34% во следните 30 години.

Trn.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Се наведува раст од 22.000 на повеќе од 144.000.

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Статијата наведува 690,6 милиони евра за 2024 година.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Статијата ја посочува засилената емиграција како причина.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Не е споменато

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Не е споменато

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Делумно: Статијата потврдува забрзано стареење, но не го спомнува европскиот контекст.

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Делумно: Се наведува дека стратегијата истекла во 2020 година.

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Делумно: Се наведува дека стратегијата истекла во 2020 година.

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Делумно: Се наведува дека расходите ги надминуваат приходите од придонеси.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Не е споменато

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Се наведува намалување за околу 470.000 лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Не е споменато

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Делумно: Се наведува дека услугите се недостапни во голем дел од општините.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Не е споменато

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Се наведува 34,2% до 2055 година.

alfa.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Наведено е зголемување од 22.000 на 144.000 (над 6 пати).

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Наведено е дека во 2024 година изнесувале 690 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Не е споменато

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Не е споменато

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Делумно: Се препорачува диверзификација на инвестициите во вториот столб.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Да: Текстот директно го наведува ова според истражувањето.

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Да: Ревизорите констатирале дека е истечена пред повеќе од 5 години.

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Наведено е дека системот цело време е во минусно салдо.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Не е споменато

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Текстот експлицитно го наведува ова намалување.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Да: Ова е наведено како проекција во извештајот на ДЗР.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Делумно: Се споменува нерамномерно распоредување на услугите за згрижување.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Да: Текстот потврдува дека се достапни за помалку од 1%.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Ова е наведено како демографска проекција на ревизорите.

puls24.mk

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Наведено е зголемување од 22.000 на над 144.000 лица.

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Наведено е дека трансферите достигнуваат околу 690,6 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Наведено е дека емиграцијата е главна причина покрај наталитетот.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Текстот наведува дека линеарниот раст не е проследен со раст на плати.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Да: Наведено е дека портфолијата на вториот столб се високо концентрирани.

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Да: Текстот директно го наведува ова во последниот пасус.

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Не: Стратегијата истекла во 2020 година (пред 4 години од 2024).

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Текстот експлицитно го потврдува негативното салдо на првиот столб.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Наведен е раст од 32,3 во 2000 година на 41,8 во 2024 година.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Текстот наведува намалување за приближно 470.000 лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Да: Оваа бројка е наведена како проекција за 2057 година.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Да: Текстот директно наведува дека услугата не е воспоставена во 31 општина.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Делумно: Помалку од 1% се однесува на услугата помош во домот, не на сите услуги.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Проекциите во текстот предвидуваат 34,2% до 2055 година.

Во Центар

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Се предвидува раст од 22.000 на над 144.000 лица.

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Статијата наведува дека трансферите изнесуваат над 690 милиони евра.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Се наведува како една од главните причини за демографскиот пад.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Да: Статијата наведува дека зголемувањата не се базираат на раст на плати.

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Не е споменато

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Не е споменато

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Не е споменато

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Не е споменато

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Да: Извештајот на ДЗР потврдува негативен финансиски биланс.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Да: Потврдено со податоци за периодот 2000-2024 година.

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Се наведува намалување за приближно 470.000 лица.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Да: Директно цитирано од извештајот на ДЗР.

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Не е споменато

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Не е споменато

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Се наведува дека учеството ќе достигне 34,2% до 2055 година.

Рацин.мк

Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми за повеќе од шест пати до 2055 година.

Да: Директно наведено во текстот.

Буџетските трансфери за пензии во 2024 година достигнаа 690 милиони евра.

Да: Потврдено во текстот како износ за 2024 година.

Емиграцијата е една од главните причини за демографскиот пад на земјата.

Да: Наведено како главна причина според извештајот на ДЗР.

Зголемувањето на пензиите не е засновано на раст на платите и вработеноста.

Не е споменато

Инвестициите на пензиските фондови се премногу концентрирани во државни обврзници.

Не е споменато

Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа.

Не е споменато

Националната стратегија за стари лица е истечена перед повеќе од пет години.

Да: Текстот наведува дека истекла во 2020 година.

Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години.

Да: Текстот наведува дека истекла во 2020 година.

Првиот пензиски столб континуирано работи со негативно финансиско салдо.

Делумно: Се наведува дека расходите ги надминуваат приходите од придонеси.

Просечната старост на населението пораснала од 32,3 на 41,8 години за 24 години.

Не е споменато

Работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица во наредните децении.

Да: Наведено во текстот како проекција до 2055 година.

Трансферите од буџетот за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП до 2057 година.

Не е споменато

Услугата за помош и нега во домот не е воспоставена во 31 општина.

Делумно: Се наведува дека се недостапни во голем дел од општините.

Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација.

Делумно: Текстот наведува дека услугите се ограничени и за мал процент.

Учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% од населението до 2055 година.

Да: Директно наведено во текстот според проекциите.

Анализа на сентимент

entities

• Државен завод за ревизија (ДЗР)
• Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)
• Максим Ацевски
• Државен завод за статистика (ДЗС)
• Врховна ревизорска институција на Израел
• Министерство за финансии / Централен буџет
• Македонски пензионери
• Работоспособно население
• Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)
• Република Северна Македонија
• Европа
• Иселеници / Емигранти

key differences

Врховна ревизорска институција на Израел

Нема достапни извори за анализа.

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивен тон (OhridNews, TV21, Trn) наспроти неутрален (останатите).

Државен завод за статистика (ДЗС)

Само еден извор го спомнува, неутрално.

Европа

Само како географска споредба; без сентимент или тематска разновидност.

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Критики за ниски приноси (OhridNews, Lider.mk) наспроти неутрални описи (puls24.mk, alfa.mk, DW).

Иселеници / Емигранти

Доминира негативен тон; ретко неутрален, никогаш позитивен.

Македонски пензионери

Нема разлики; сите извори се неутрални.

Максим Ацевски

alfa.mk го прикажува неутрално; останатите не го спомнуваат.

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрални извори vs негативни: фискален ризик.

Работоспособно население

Доминира неутрален извештај, два извори даваат негативен призвук.

Република Северна Македонија

Неутрални vs негативни: демографија без критика наспроти критика за немање стратегија.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрални извештаи vs. негативни критики за неодржливост.

source analyses

24.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: Извор на информации и податоци во текстот.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Не е споменато

Иселеници / Емигранти

Неутрално: Наведени како причина за демографскиот пад.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати преку демографски трендови и услуги за грижа.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: Споменат во контекст на трансфери и фискален ризик.

Работоспособно население

Неутрално: Индиректно споменато преку падот на помладите генерации.

Република Северна Македонија

Неутрално: Спомената како држава со демографски и фискални предизвици.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрално: Информативно споменат преку статистички податоци.

Deutsche Welle

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: Институцијата е извор на информациите и ревизорскиот извештај.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Неутрално: Споменат како дел од системот со потреба од инвестиции.

Иселеници / Емигранти

Негативно: Посочени како главна причина за демографскиот пад.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати во контекст на демографски промени и грижа.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Негативно: Изложен на сериозни фискални притисоци и ризици.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато само преку статистички проекции за намалување.

Република Северна Македонија

Негативно: Критика за немање стратешки документи и системски мерки.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Негативно: Критика за неодржливост и негативно финансиско салдо.

Lider.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: Извор на информации и автор на ревизорскиот извештај.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Неутрално: Споредена со брзината на демографското стареење во земјата.

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Негативно: Критика за ограничени приноси и концентрација во државни обврзници.

Иселеници / Емигранти

Неутрално: Посочени како фактор за демографскиот пад без вреднување.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати во контекст на демографски трендови и исплата на пензии.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Негативно: Изложен на фискален ризик поради растечки трансфери за пензии.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато преку статистички податоци за негово намалување.

Република Северна Македонија

Негативно: Критика за немање стратешки документи и нефункционална грижа.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Негативно: Критика за негативно салдо и зависност од буџетски трансфери.

OhridNews

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен извор на критички наоди и препораки

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Негативно: критикувани за концентрирани портфолија во државни обврзници со низок принос

Иселеници / Емигранти

Негативно: емиграцијата наведена како главна причина за демографски пад

Македонски пензионери

Неутрално: споменати како корисници на системот, без вреднување

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: споменато како извор на трансфери, без вреднување

Работоспособно население

Неутрално: споменато во контекст на демографски трендови, без вреднување

Република Северна Македонија

Неутрално: спомената како држава, без мета-вреднување

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрално: споменат само како објект на ревизија, без мета-вреднување

TV21.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: Авторот го пренесува предупредувањето на ДЗР како авторитативен извор, без критика.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Не е споменато

Иселеници / Емигранти

Негативно: Иселувањето на младите наведено како главна причина за проблемите.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати како растечка група, без вреднување.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: Споменат како извор на трансфери, без мета-вреднување.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато во демографски проекции, без мета-вреднување.

Република Северна Македонија

Неутрално: Спомената како држава со демографски трендови, без вреднување.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрално: Споменат како фонд со дупка, без мета-вреднување.

Trn.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како авторитетен извор на предупредувања и проекции

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Не е споменато

Иселеници / Емигранти

Негативно: споменати како причина за намалување на работоспособното население

Македонски пензионери

Неутрално: споменати како група што ќе се зголеми и ќе зависи од системот

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: споменат како извор на буџетски трансфери за пензии

Работоспособно население

Негативно: прикажано како значително намалено, што предизвикува економски притисок

Република Северна Македонија

Неутрално: спомената како држава во демографска криза без вреднување

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрално: споменат како институција со податоци за приходи и буџетски трансфери

alfa.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: Извор на информации и истражување, цитиран без вреднување.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Неутрално: Употребена како географска рамка за споредба на стареењето.

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Неутрално: Споменат како дел од предлозите за системски реформи.

Иселеници / Емигранти

Не е споменато

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати во контекст на демографски промени и нега.

Максим Ацевски

Неутрално: Пренесува загрижувачки податоци како главен државен ревизор.

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: Споменат во контекст на оптоварување и буџетски трансфери.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато преку статистички податоци за негово намалување.

Република Северна Македонија

Негативно: Критика за отсуство на стратегија и брзо стареење.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Неутрално: Индиректно споменат преку првиот пензиски столб и трансфери.

puls24.mk

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: Извор на информациите и спроведувач на ревизијата.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Неутрално: Цитиран како извор на демографски проекции.

Европа

Неутрално: Спомената како географски контекст за стареењето.

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Неутрално: Опишана нивната инвестициска структура и ограничувања.

Иселеници / Емигранти

Негативно: Посочени како причина за демографскиот пад.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати во контекст на грижа и исплата на пензии.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Негативно: Изложен на висок фискален ризик и притисоци.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато само преку статистички податоци за намалување.

Република Северна Македонија

Негативно: Критикувана за немање стратешки документи и реформи.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Негативно: Критикуван за негативно салдо и неодржливост.

Во Центар

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: ДЗР е извор на предупредувања и цитати, без мета-вреднување од авторот.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Не е споменато

Иселеници / Емигранти

Негативно: Емиграцијата на младите наведена како причина за демографски пад.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати како растечка група, без вреднување.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: Споменат како извор на трансфери, без вреднување.

Работоспособно население

Неутрално: Споменато во демографски проекции, без вреднување.

Република Северна Македонија

Неутрално: Спомената како контекст, без вреднување.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Не е споменато

Рацин.мк

Врховна ревизорска институција на Израел

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: ДЗР е цитиран како извор на извештајот, без мета-вреднување на институцијата.

Државен завод за статистика (ДЗС)

Не е споменато

Европа

Не е споменато

Задолжителни пензиски фондови (Втор столб)

Не е споменато

Иселеници / Емигранти

Негативно: Емиграцијата на младото население е идентификувана како главна причина за кризата.

Македонски пензионери

Неутрално: Споменати како дел од демографските трендови, без вреднување.

Максим Ацевски

Не е споменато

Министерство за финансии / Централен буџет

Неутрално: Споменато како извор на буџетски трансфери за пензии, без вреднување.

Работоспособно население

Негативно: Предвидено намалување за половина милион лица, што ја влошува состојбата.

Република Северна Македонија

Неутрално: Спомената како држава која се соочува со демографска криза, без вреднување.

Фонд за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ)

Не е споменато

Извори

articles

• article order

  8

  body

  Иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението, се вели во извештајот на Државниот завод за ревизија. Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите кои ги преземаат надлежните институции во Република Северна Македонија околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението. Преземените мерки и активности од надлежните институции не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии, посочуваат во ивештајот. Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, велат, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари (приближно 690,6 милиони евра). Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1% од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата. Демографските трендови се загрижувачки. Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6% (од 22.585 живородени/14.771 матуранти).

  language

  mkd

  published at

  2026-04-11T08:11:24

  source

  OhridNews

  title

  ДЗР: Неминовни се реформи за одржлив пензиски систем и соодветна грижа за старите лица - OhridNews

  url

  https://www.ohridnews.com/dzr-neminovni-se-reformi-za-odrzhliv-penziski-sistem-i-soodvetna-grizha-za-starite-licza/

• article order

  13

  body

  Опасна комбинација: Што значат висок крвен притисок и низок пулс? Државниот завод за ревизија предупредува на нестабилноста на пензискиот систем, бидејќи бројот на пензионери се зголемува, додека протокот на придонеси во пензискиот фонд се намалува. Ова е нагласено во најновиот извештај на ревизорите , кој се базира на демографските промени во земјата, поточно на сè постарото население, објавува Телеграф Македонија. "Иако пензискиот систем изграден на три столба обезбедува редовна исплата на пензиите, неговата вистинска одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниските стапки на придонеси, како и зголемувањето на пензиите кое не се базира на зголемување на платите и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навреме, ова се постигнува преку зголемени трансфери од буџетот и одложување на потребните структурни реформи", велат од Државниот завод за ревизија. Во извештајот се истакнува и дека првиот столб на пензискиот систем, организиран на солидарна основа, постојано функционира со негативен финансиски биланс. Трошоците за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, додека дупката во пензискиот фонд се покрива со трансфери од Буџетот, кои изнесуваат над 690 милиони евра. Дополнителен товар се линеарните зголемувања кои не се во согласност со зголемувањето на платите. "Во текот на 2024 и 2025 година, нивото на пензиите се зголеми неколку пати на линеарен начин, што не беше придружено со зголемување на платите на осигурениците, ниту со зголемување на бројот на осигуреници. Во отсуство на навремени и ефикасни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година, што ќе донесе сериозен товар за централниот буџет", велат од Државниот завод за ревизија. Според демографските проекции, во следните 30 години се очекува учеството на лицата над 65 години да се зголеми на над 34%, додека населението во работоспособна возраст ќе се намали за речиси половина милион луѓе, што дополнително ќе го зголеми притисокот врз јавните финансии. Како главна причина се наведува ниската стапка на наталитет, а особено емиграцијата на младите луѓе. Од ДЗР велат дека демографските трендови се загрижувачки. Просечната возраст на населението се зголемила од 32,3 години во 2000 година на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години се зголемува, додека учеството на помладите генерации се намалува. Главната причина за демографскиот пад не е само ниската стапка на наталитет, туку и емиграцијата на населението. "Според прогнозите на Државниот завод за ревизија, учеството на лицата над 65 години ќе се зголеми од 19,1% во 2025 година на 32,6% во 2050 година и 34,2% во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 година на над 144.000 во 2055 година, додека населението во работоспособна возраст (15-64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуство на навремени и ефикасни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година, што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет", велат од Државниот завод за ревизија

  language

  mkd

  published at

  2026-04-10T15:53:57

  source

  Во Центар

  title

  Пензискиот систем е нестабилен, демографските трендови се загрижувачки - Во Центар

  url

  https://vocentar.com/пензискиот-систем-е-нестабилен-демог/

• article order

  14

  body

  Печатите во пасошите заминуваат во историја - од денеска целосна имплементација на новиот систем на ЕУ Државниот завод за ревизија предупредува на неодржливост на пензискиот систем, поради тоа што се повеќе расте бројот на пензионерите, а опаѓа приливот на придонесите во пензискиот фонд. Ова се наведува во последниот извештај на ревизорите кое се темели на демографските поместувања во земјава, односно се поголемото стареење на населението. "Иако пензискиот систем димензиониран во три столба обезбедува редовна исплата на пензии неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи", велат од Државниот завод за ревизија. Извештајот наведува и дека првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а дупката во пензискиот фонд се покрива со префрлање пари од Буџетот кои достигнуваат и до над 690 милиони евра. Дополнителен товар се и линеарните покачувања кои не се во согласност со зголемувањето на платите. "Во текот на 2024 и 2025 година висината на пензиите се зголемија линеарно неколку пати што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и зголемување на бројот на осигуреници кои плаќаат придонеси. Во отсуство на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7.4% од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на централниот буџет", велат од Државниот завод за ревизија. Според демографските проекции во следните 30 години се очекува учеството на лицата над 65 години да се зголеми на над 34% додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. Како главна причина се наведува нискиот наталитет а особено иселувањето на младите.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-10T15:31:59

  source

  TV21.mk

  title

  Населението старее, дупката во пензинскиот фонд се поголема, ДЗР предупредува: Неодржливо е префрлање пари од буџетот на пензии

  url

  https://mk.tv21.tv/naselenieto-staree-dupkata-vo-penzinskiot-fond-se-pogolema-dzr-predupreduva-neodrzhlivo-e-prefrlane-pari-od-budhetot-na-penzii/

• article order

  15

  body

  Државниот завод за ревизија предупредува на нестабилноста на пензискиот систем, бидејќи бројот на пензионери се зголемува, додека протокот на придонеси во пензискиот фонд се намалува. Ова е нагласено во најновиот извештај на ревизорите , кој се базира на демографските промени во земјата, поточно на сè постарото население, објавува Телеграф Македонија. "Иако пензискиот систем изграден на три столба обезбедува редовна исплата на пензиите, неговата вистинска одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниските стапки на придонеси, како и зголемувањето на пензиите кое не се базира на зголемување на платите и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навреме, ова се постигнува преку зголемени трансфери од буџетот и одложување на потребните структурни реформи", велат од Државниот завод за ревизија. Во извештајот се истакнува и дека првиот столб на пензискиот систем, организиран на солидарна основа, постојано функционира со негативен финансиски биланс. Трошоците за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, додека дупката во пензискиот фонд се покрива со трансфери од Буџетот, кои изнесуваат над 690 милиони евра. Дополнителен товар се линеарните зголемувања кои не се во согласност со зголемувањето на платите. "Во текот на 2024 и 2025 година, нивото на пензиите се зголеми неколку пати на линеарен начин, што не беше придружено со зголемување на платите на осигурениците, ниту со зголемување на бројот на осигуреници. Во отсуство на навремени и ефикасни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година, што ќе донесе сериозен товар за централниот буџет", велат од Државниот завод за ревизија. Според демографските проекции, во следните 30 години се очекува учеството на лицата над 65 години да се зголеми на над 34%, додека населението во работоспособна возраст ќе се намали за речиси половина милион луѓе, што дополнително ќе го зголеми притисокот врз јавните финансии. Како главна причина се наведува ниската стапка на наталитет, а особено емиграцијата на младите луѓе. Од ДЗР велат дека демографските трендови се загрижувачки. Просечната возраст на населението се зголемила од 32,3 години во 2000 година на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години се зголемува, додека учеството на помладите генерации се намалува. Главната причина за демографскиот пад не е само ниската стапка на наталитет, туку и емиграцијата на населението. "Според прогнозите на Државниот завод за ревизија, учеството на лицата над 65 години ќе се зголеми од 19,1% во 2025 година на 32,6% во 2050 година и 34,2% во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 година на над 144.000 во 2055 година, додека населението во работоспособна возраст (15-64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуство на навремени и ефикасни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година, што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет", велат од Државниот завод за ревизија The post Пензискиот систем е нестабилен, демографските трендови се загрижувачки appeared first on Во Центар. Пронајдете не на следниве мрежи:

  language

  mkd

  published at

  2026-04-10T15:23:33

  source

  puls24.mk

  title

  Пензискиот систем е нестабилен, демографските трендови се загрижувачки

  url

  https://puls24.mk/%d0%bf%d0%b5%d0%bd%d0%b7%d0%b8%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%be%d1%82-%d1%81%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b5%d0%bc-%d0%b5-%d0%bd%d0%b5%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b1%d0%b8%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b4%d0%b5%d0%bc%d0%be%d0%b3/

• article order

  20

  body

  Државниот завод за ревизија предупредува дека земјава забрзано старее, бројот на луѓе над 65 години расте, а товарот врз пензискиот систем станува сè поголем. Македонија влегува во длабока демографска криза. Според најновите проекции на Државниот завод за ревизија, до 2055 година земјава ќе изгуби речиси половина милион луѓе од работоспособното население, додека секој трет жител ќе биде постар од 65 години. Извештајот покажува дека населението старее со забрзано темпо, а причините не се сведуваат само на нискиот наталитет, туку и на засилената емиграција. До 2055 година лицата над 65 години ќе сочинуваат 34,2 проценти од вкупното население, а бројот на луѓе постари од 80 години ќе порасне од околу 22.000 во 2024 година на повеќе од 144.000. Во исто време, бројот на жители на возраст од 15 до 64 години ќе се намали за околу 470.000. Оваа промена не е само демографски проблем, туку и директен удар врз економијата и јавните финансии. Помал број работоспособни граѓани значи помалку луѓе што ќе плаќаат придонеси, а повеќе луѓе што ќе зависат од пензискиот и здравствениот систем. Ревизорите предупредуваат дека пензискиот систем веќе работи под сериозен притисок, бидејќи расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата сè почесто се покрива од државниот буџет. Само во 2024 година, буџетските трансфери за пензии достигнале околу 690,6 милиони евра. Во изминатата деценија, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движело меѓу 32,6 и 43,6 проценти, што покажува колку системот станува зависен од државната каса. Последиците веќе се гледаат и во образованието. Бројот на запишани првачиња е значително помал од бројот на родени деца шест години претходно, а кај матурантите падот е уште поизразен. Тоа, според ревизијата, е јасен сигнал дека младите не само што се помалку на број, туку и сè почесто ја напуштаат државата уште пред да станат дел од домашниот пазар на труд. Паралелно со ова, државата нема ниту доволно развиен систем за долготрајна грижа за старите лица. По истекот на националната стратегија во 2020 година, сè уште нема нов сеопфатен документ, а услугите за домашна нега и институционална грижа остануваат ограничени и недостапни во голем дел од општините. Пораката од ревизијата е јасна: стареењето на населението веќе не е тема што може да се оттурка како проблем на иднината. Тоа станува сегашен притисок врз пензискиот систем, социјалната заштита, здравството и буџетот, во држава што истовремено губи луѓе, работна сила и време за реакција.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-10T06:04:06

  source

  Trn.mk

  title

  До 2055 Македонија ќе остане без половина милион работници - Trn.mk

  url

  https://trn.mk/do-2055-makedonija-ke-ostane-bez-polovina-milion-rabotnici/

• article order

  13

  body

  Северна Македонија се соочува со сериозна демографска криза, при што бројот на пензионери расте, а бројот на млади и деца континуирано се намалува. Според најновиот извештај на Државниот завод за ревизија (ДЗР), главната причина за ваквите негативни трендови не е само нискиот наталитет, туку и засилената емиграција на населението. Ревизијата, која го опфаќа периодот од 2014 до јуни 2024 година, покажува дека и покрај одредени мерки на институциите, не е обезбедена соодветна грижа за лицата над 65 години, ниту пак е загарантирана долгорочната одржливост на пензискиот систем. Демографските проекции се особено загрижувачки - се очекува до 2055 година уделот на населението над 65 години да надмине 34 проценти, додека бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на 2024 година. Истовремено, работоспособното население ќе се намали за околу половина милион лица, што дополнително ќе ги зголеми притисоците врз јавните финансии. Овие трендови веќе се видливи и во образовниот систем. Бројот на запишани првачиња е значително помал во однос на бројот на родени деца шест години претходно, а уште поголема разлика се забележува кај матурантите, каде што намалувањето достигнува над една третина. Според ДЗР, ваквите податоци директно укажуваат на интензивна миграција на младото население. Пензискиот систем, пак, функционира со сериозни финансиски предизвици. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со средства од државниот буџет. Во 2024 година, буџетските трансфери за пензии достигнале околу 690 милиони евра, што ја потврдува зависноста на системот од јавните финансии. Иако пензиите се исплаќаат редовно, ревизорите предупредуваат дека тоа се постигнува со зголемени буџетски издвојувања и без суштински реформи. Дополнителен проблем претставува и недоволно развиената социјална грижа за старите лица. По истекот на Националната стратегија во 2020 година, државата сè уште нема нов сеопфатен документ, а услугите за долготрајна нега се ограничени и недостапни во голем дел од општините. Само мал процент од лицата над 65 години добиваат помош и нега во домашни услови, додека капацитетите во домовите за стари лица остануваат недоволни. ДЗР предупредува дека без итни и системски реформи, стареењето на населението и иселувањето ќе продолжат да го оптоваруваат буџетот и да ја зголемуваат социјалната нееднаквост. Демографските трендови, како што се наведува во извештајот, веќе не се само статистика, туку реален предизвик за иднината на државата.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-10T03:27:24

  source

  Рацин.мк

  title

  До 2055 Македонија ќе остане без половина милион работници - Рацин.мк

  url

  https://racin.mk/makedonija/do-2055-makedonija-ke-ostane-bez-polovina-milion-rabotniczi/

• article order

  16

  body

  Македонија рапидно старее - бројот на луѓе со наполнети 80 години од 22.000 колку што е сега, ќе порасне на дури 144.000. Пензискиот систем едвај се одржува, и цело време е во минусно сладо, состојба која може да се влоши со стареењето на нацијата. И не само што старееме, туку и државата веќе пет години нема никаква стратегија за луѓето постари од 65 години. Фрапани податоци од истражувањето на државниот завод за ревизија за периодот од 2014-та до 2024-та година. "Констатираме дека енормно населението ни веќе ни старее. Имаме пад во она што значи млада популација, имамаме загрижувачки податоци во делот на работноспособно населени, имамаме загрувачки поатоци во делот на сместувачки капацитети и негата на старите лица, загриживачки податцои за нерамномерното распоредување на услугите за згрижување на старите лица", изјави Максим Ацевски, државен ревизор. Според ревизорите, еден од најголемите ризици е демографската проекција која е негативна, односно предвидува учеството на луѓето над 65 години да порасне на над 34% до 2055 година, а бројот на луѓе над 80 години да се зголеми повеќе од 6 пати, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион. Шокатно е што ревизорите констатираа дека стратегијата за стари луѓе е истечена пред повеќе од 5 години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарите, а трансферите од буџетот секоја година растат. Во 2024 година тие изнесувале 690 милиони евра, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. "Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет", се наведува во извештајот на Државен завод за ревизија. Според истражувањето, Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Таквата состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, приспособување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T12:35:21

  source

  alfa.mk

  title

  Македонија ужасно старее: За 30-тина години ќе нема кој да работи за да има пензии за сите

  url

  https://alfa.mk/makedoni%d1%98a-uzhasno-staree-za-30-tina-godini-%d1%9ce-nema-ko%d1%98-da-raboti-za-da-ima-penzii-za-site/

• article order

  15

  body

  Буџетските трансфери за пензии достигнаа околу 690 милиони евра во 2024 година и ќе продолжат да растат, додека услугите за грижа за старите лица опфаќаат помалку од 1 отсто од оваа популација - ова е нотирано во новиот извештај на Државниот завод за ревб. Се потенцира дека во услови кога државата веќе пет години нема стратегија за стари лица, а населението забрзано старее, ризиците за јавните финансии и социјалната стабилност се зголемуваат. " Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари (приближно 690,6 милиони евра). Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет." - пишува во извештајот на ДЗР. Демографските трендови се загрижувачки. Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година . "Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6% ." - пишува во извештајот на ДЗР. Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од Централниот буџет на државата.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T12:02:27

  source

  24.mk

  title

  Буџетските трансфери за пензии достигнаа околу 690 милиони евра во 2024 година и ќе продолжат да растат

  url

  https://24.mk/details/budzetskite-transferi-za-penzii-dostignaa-okolu-690-milioni-evra-vo-2024-godina-i-kje-prodolzhat-da-rastat

• article order

  9

  body

  Според демографските проекции, учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% до 2055 година, додека работоспособното население ќе се намали за околу 470.000 лица. Реформи за обезбедување одржлив пензиски систем и соодветна грижа за старите лица се неминовни. Буџетските трансфери за исплата на пензии во 2024 година достигнаа околу 690 милиони евра, а проекциите за 2025 година укажуваат дека овој износ дополнително ќе се зголеми. Истовремено, Националната стратегија за стари лица е истечена пред повеќе од пет години, а услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од еден отсто од населението над 65 години. Овие показатели укажуваат на сериозни системски слабости и ризик од зголемување на социјалната исклученост и фискалните притисоци во наредните децении. Ова се посочува во најновиот извештај на Државниот завод за ревизија, кој согласно годишната програма за работа за 2025 година изврши ревизија на успешност на темата "Стареење на населението". Ревизијата е реализирана во рамки на меѓународна ревизија и го опфаќа периодот од 2014 до јуни 2024 година. "Целта беше да се оцени дали преземените мерки од надлежните институции обезбедуваат соодветна грижа за лицата над 65 години и одржлив пензиски систем во услови на забрзани демографски промени", посочуваат ревизорите. Според нив, "иако се преземени одредени мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица, ниту пак е обезбедена долгорочна одржливост на пензискиот систем". Ревизијата покажува дека преземените политики не се доволни за среднорочна и долгорочна одржливост. Не се имплементирани системски мерки за ублажување на демографското стареење и на зголемените притисоци врз јавните финансии. Иако пензискиот систем е димензиониран во три столба и обезбедува навремена исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е сериозно нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите и вработеноста. Првиот пензиски столб, кој функционира на солидарна основа, континуирано работи со негативно финансиско салдо. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнале 42,5 милијарди денари, што претставува околу 43% од вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување. Системот за грижа за старите лица останува недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата сè уште нема донесено нов сеопфатен стратешки документ. Формалните услуги за долготрајна нега се ограничени - услугата помош и нега во домот опфаќа околу 3.000 корисници, односно помалку од еден процент од лицата над 65 години, и не е воспоставена во 31 општина. Грижата во најголема мера ја преземаат семејствата и неформалниот сектор, што создава дополнителен социјален и економски притисок. Демографските трендови се загрижувачки. Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно, бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6% (од 22.585 живородени/14.771 матуранти). Според демографските проекции, ревизорите посочуваат дека учеството на лицата над 65 години ќе надмине 34% до 2055 година, додека работоспособното население ќе се намали за околу 470.000 лица. Без навремени реформи, трансферите за првиот пензиски столб би можеле да достигнат над 7% од БДП, што претставува сериозен фискален ризик. Ревизијата укажува на потребата од итни системски реформи: ревизија на моделот за усогласување на пензиите, прилагодување на стапките на придонеси, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и значително зголемување на капацитетите за грижа за старите лица.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T10:49:42

  source

  Deutsche Welle

  title

  Демографски ризици: Пензискиот систем под сè поголем товар

  url

  https://www.dw.com/mk/revizijata-otkriva-seriozni-rizici-naselenieto-brzo-staree-potrebni-se-reformi-na-penziskiot-sistem/a-76717945

• article order

  7

  body

  Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 година во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, а уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението - се наведува во конечниот ревизорски извештај за извршената ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Истражувањето е направено со цел да се даде одговор на прашањето "Какви мерки и активности преземаат надлежните институции за грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата?" Во извештајот се посочува дека во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените шест години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6 проценти - од 22.585 живородени/14.771 матуранти. Овие информации се споделени во денешното соопштение на Државниот завод за ревизија. - Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите што ги преземаат надлежните институции во Северна Македонија за грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението - се додава во соопштението. Преземените мерки и активности од надлежните институции, како што наведуваат од таму, не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Се додава дека иако пензискиот систем димензиониран во три столба обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите, кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. - Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници, што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1 отсто од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата - се појаснува во соопштението. Од ДЗР истакнуваат дека како резултат на наведеното потребен е сеопфатен, меѓуресорски ангажман со јасни рокови, финансирање и разграничување на должностите за постапување. Навремените и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците, односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Извештајот од извршената ревизија на Државниот завод за ревизија, нагласуваат, кој детаљно ги анализира состојбите во пензискиот систем, демографските трендови и капацитетите за долготрајна нега на лицата над 65 години покажува дека пензискиот систем во земјата се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. - Првиот столб на пензискиот систем, кој е организиран на солидарна основа, континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од централниот буџет на државата. Во периодот од 2014 до 2024 година учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6 отсто и 43,6 проценти. Во 2024 година трансферите од централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари - приближно 690,6 милиони евра. Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. Усогласувањето на пензиите се врши според швајцарскиот модел, што овозможува континуиран раст на просечната пензија за анализираниот период 2015 - 2025 година - стои во извештајот. Извештајот потсетува дека во текот на 2024 и 2025 висината на пензиите се зголеми линеарно неколкупати, што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и зголемување на бројот на осигуреници што плаќаат придонеси. Просечната пензија бележи раст за целиот период и во октомври 2025 достигнува околу 27.143 денари, но овој раст се финансира и со буџетски трансфери. Според проекциите на ДЗР, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1 отсто во 2025 на 32,6 проценти во 2050 и 34,2 отсто во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од речиси 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, а работоспособното население - 15 - 64 години, ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуство на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4 проценти од БДП во 2057 година, што, како што се додава, ќе доведе до сериозно оптоварување на централниот буџет. - Системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Националната развојна стратегија 2024 - 2044 првпат го третира демографското стареење како егзистенцијално прашање, но претходните стратегии, кои се поврзани со оваа тема, покажуваат системски слабости: преобемни цели, нејасни рокови, отсутни финансиски проценки и неефикасна координација - стои во извештајот. Се додава дека буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 е зголемен за 68,8 проценти, но растот е главно насочен за исплата на паричните права - надоместок за помош и нега од друго лице, социјална пензија. Надоместокот за нега во 2024 година го користеле над 33.600 лица над 65 години - 60,2 отсто од корисниците и во пракса служи како замена за формален систем на долготрајна нега, главно преку негуватели, кои се членови на семејството на лицето што има потреба од грижа. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Исто така, во извештајот се додава дека формалните услуги за стари лица се ограничени - услугата помош и нега во домот опфаќа речиси 3.000 корисници - помалку од 1 отсто од 315.000 лица над 65 години и не е достапна во 31 општина во земјата, дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети - 7 легла на 1.000 жители над 65 години. Притоа, се посочува, постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност - претежно во Скопскиот Регион, што е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги - информираа од Државниот завод за ревизија. Според извршените проекции заклучно со 2024 година, речиси 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега, а до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица - за 70 отсто. Поради ова, без значително зголемување на капацитетите, се додава, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор. - Северна Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Наведената состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, приспособување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица. ДЗР даде препораки за надминување на утврдените слабости, вклучително зајакнување на институционалните капацитети, подобрување на координацијата, мониторинг и финансиска одржливост на системот за грижа за стари лица, што треба да одговорат на демографските предизвици во наредните децении - потенцираат од Државниот завод за ревизија.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T10:15:09

  source

  Lider.mk

  title

  ДЗР: Потребни реформи за одржлив пензискиот систем, бидејќи бројот на лицата над 65 години расте, a на помладите генерации опаѓа

  url

  https://denesen.mk/dzr-potrebni-reformi-za-odrzliv-penziskiot-sistem-bidejkji-brojot-na-licata-nad-65-godini-raste-a-na-pomladite-generacii-opagja/

source scope

analyzed source count

10

omitted articles

• article order

  10

  body

  Земјава се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Таквата состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, приспособување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица, предупредува во последниот извештај на Државниот завод а ревизија тема "Стареење на населението" за периодот 2014 - 2024 година. Во него се наведуваат низа пропусти кои државата ги направила за да ја сопре демографската структура на населението и да ја подобри состојбата на лицата постари од 65 години. Ревизорите констатираат дека стратегијата за стари лица е истечена пред повеќе од 5 години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарите лица, што упатува на сеопфатни системски реформи, а трансферите од буџетот секоја година растат. Во 2024 година тие изнесувале 690 милиони евра, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. "Постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении", се вели во извештајот Според ревизорите, еден од најголемите ризици е демографската проекција која за нашата држава е негативна, односно предвидува учеството на лицата над 65 години да се искачи на над 34% до 2055 година, бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од 6 пати во однос на состојбата во 2024 година, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. Ревизорите констатираат дека пензискиот систем се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од централниот буџет на државата. Инвестициските портфолија, пак, на задолжителните пензиски друштва (втор столб) се високо концентрирани во државни обврзници, што обезбедува стабилност, но ја ограничува заштитата од инфлација и потенцијалот за повисок реален принос. "Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи", стои во извештајот на ДЗР. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат околу 690,6 милиони евра. Просечната пензија бележи раст за целиот период, но овој раст се финансира и со буџетските трансфери. "Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет", се наведува во извештајот. Ревизорите утврдиле и дека просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно. Бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6%, од 22.585 живородени само 14.771 биле матуранти. Според проекциите на Државниот завод за статистика, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1% во 2025 на 32,6% во 2050 и 34,2% во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население (15 - 64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. Според ревизорите, и системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. Буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 година е зголемен за 68,8%, но растот е главно насочен за исплата на паричните права како што се надоместок за помош и нега од друго лице и социјална пензија. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Ревизорите оценуваат и дека формалните услуги за стари лица се ограничени, помош и нега во домот добиваат околу 3.000 корисници или помалку од еден отсто од 315.000 лица над 65 години и не е достапна во 31 општина во земјата. Дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети, што во просек е 7 легла на 1.000 жители над 65 години. "Притоа постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност (претежно во Скопскиот регион) што е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги. Според извршени проекции заклучно со 2024 година околу 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега додека до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица (за 70%). Поради ова без значително зголемување на капацитетите, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор", се наведува во извештајот. Оттаму додаваат дека навремени и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Притоа се препорачува зајакнување на институционалните капацитети, подобрување на координацијата, мониторинг и финансиска одржливост на системот за грижа за стари лица, кои треба да одговорат на демографските предизвици во наредните децении.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T09:35:33

  source

  plusinfo.mk

  title

  БРОЈОТ НА ЛИЦА НАД 80 ГОДИНИ ЌЕ СЕ ЗГОЛЕМИ ОД 22.000 НА 144.000 ВО 2055 ГОДИНА Грижата за стари лица не го следи брзото стареење на нацијата - plusinfo.mk

  url

  https://plusinfo.mk/bro-ot-na-lica-nad-80-godini-e-se-zgolemi-od-22-000-na-144-000-vo-2055-godina-grizhata-za-stari-lica-ne-go-sledi-brzoto-staree-e-na-naci-ata/

• article order

  12

  body

  Буџетските трансфери за пензии достигнуваат околу 690 милиони евра во 2024 година, со очекување за нивно дополнително зголемување во 2025 година, што укажува на сериозен притисок врз јавните финансии, е заклучокот на Државниот завод за ревизија на тема "Реформи за одржлив пензискиот систем и соодветна грижа за старите". Во исто време, стратегијата за стари лица е истечена повеќе од пет години, а услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1% од постарата популација, што наметнува потреба од сеопфатни системски реформи и носи ризик од зголемена социјална исклученост во иднина, се наведува во извештајот. Државниот завод за ревизија, согласно Годишната програма за 2025 година, спроведе ревизија на успешност на тема "Стареење на населението", како дел од меѓународна ревизија координирана од Врховната ревизорска институција на Израел, со учество на повеќе држави. Ревизијата го опфаќа периодот од 2014 до јуни 2024 година и има за цел да ја оцени грижата за лицата над 65 години и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење. Нивните наоди покажуваат дека, иако се преземени одредени мерки, не е обезбедена соодветна и целосна грижа за постарата популација, ниту пак одржливост на пензискиот систем. Постојните политики не се доволни за среднорочна и долгорочна стабилност, а недостигаат системски решенија за справување со демографските промени. Пензискиот систем, како што посочуваат во извештајот, иако обезбедува редовна исплата на пензии, се соочува со структурни слабости. Неговата одржливост е нарушена поради неповолни демографски трендови, ниска наплата на придонеси и зголемување на пензиите кое не е во согласност со растот на платите и вработеноста. Растот на пензиите се финансира преку зголемени буџетски трансфери, што ја одложува потребата од суштински реформи. Во извештајот се наведува дека првиот столб на пензискиот систем континуирано работи со дефицит, при што расходите ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива од државниот буџет. Во периодот 2014-2024 година, буџетските средства учествуваат со 32,6% до 43,6% во приходите на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување. Во 2024 година тие достигнуваат 42,4 милијарди денари, со тенденција на понатамошен раст. Вториот столб се карактеризира со висока концентрација на инвестиции во државни обврзници, што обезбедува стабилност, но го ограничува потенцијалот за повисок принос и заштита од инфлација. Демографските трендови се негативни. Просечната возраст се зголемила од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека младото население се намалува, главно поради емиграција. Забележано е намалување на бројот на ученици и матуранти во однос на бројот на родени деца. Според проекциите на ДЗС, до 2055 година лицата над 65 години ќе сочинуваат над една третина од населението, бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќекратно, а работоспособното население ќе се намали за околу 470.000 лица. Ова дополнително ќе го зголеми фискалниот притисок, при што буџетските трансфери за пензии би можеле да достигнат 7,4% од БДП. Во 2024 година околу 63.000 лица имале потреба од долготрајна нега, а до 2050 година оваа бројка ќе порасне на 108.000. Без значително проширување на капацитетите, товарот ќе остане на семејствата и неформалниот сектор, забележуваат ревизорите. Поради сето наведено, ревизијата укажува на потреба од итен, координиран и меѓуресорски пристап со јасни обврски, рокови и финансиска поддршка. Само преку навремени структурни реформи може да се обезбеди одржлив пензиски систем и соодветна грижа за старото население во услови на забрзано демографско стареење. Tweet Share 0 Reddit LinkedIn 0

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T09:34:59

  source

  Радио МОФ

  title

  Ревизорскиот извештај на ДЗР покажува дека младото население во Македонија се намалува, главно поради емиграција

  url

  https://www.radiomof.mk/revizorskiot-izvestaj-na-dzr-pokazuva-deka-mladoto-naselenie-vo-makedonija-se-namaluva-poradi-emigracija/

• article order

  2

  body

  Буџетските трансфери за пензии достигнаа 690 милиони евра во 2024 година, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. Стратегијата за стари лица е истечена пред повеќе од пет години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1 отсто од постарите лица, што упатува на сеопфатни системски реформи. Постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении Државниот завод за ревизија согласно Годишната програма за работа за 2025 година изврши ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението, се наведува во Конечниот ревизорски извештај за извршената ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Истражувањето е направено со цел да се даде одговор на прашањето "Какви мерки и активности преземаат надлежните институции околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата?". Во Извештајот се посочува дека во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените шест години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6 проценти - од 22.585 живородени / 14.771 матуранти. Овие информации се споделени во денешното соопштение на Државниот завод за ревизија. - Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите кои ги преземаат надлежните институции во Северна Македонија околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението, се додава во соопштението. Преземените мерки и активности од надлежните институции, како што наведуваат оттаму, не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Се додава дека иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. - Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1 отсто од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата, се појаснува во соопштението. Од ДЗР истакнуваат дека како резултат на наведеното, потребен е сеопфатен, меѓуресорски ангажман со јасни рокови, финансирање и разграничување на должностите за постапување. Навремените и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците, односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Извештајот од извршената ревизија на Државниот завод за ревизија, нагласуваат, кој детално ги анализира состојбите во пензискиот систем, демографските трендови и капацитетите за долготрајна нега на лицата над 65 години покажува дека пензискиот систем во земјава се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. - Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од Централниот буџет на државата. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6 отсто и 43,6 проценти. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари - приближно 690,6 милиони евра. Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. Усогласувањето на пензиите се врши според Швајцарскиот модел, што овозможува континуиран раст на просечната пензија за анализираниот период 2015 - 2025 година, стои во извештајот. Извештајот потсетува дека во текот на 2024 и 2025, висината на пензиите се зголемија линеарно неколкупати што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и зголемување на бројот на осигуреници кои плаќаат придонеси. Просечната пензија бележи раст за целиот период и во октомври 2025 достигнува околу 27.143 денари, но, овој раст се финансира и со буџетски трансфери. Според проекциите на ДЗР, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1 отсто во 2025 на 32,6 проценти во 2050 и 34,2 отсто во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население - 15 - 64 години, ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4 проценти од БДП во 2057 година што, како што се додава, ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет. - Системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Националната развојна стратегија 2024-2044 за првпат го третира демографското стареење како егзистенцијално прашање, но, претходните стратегии кои се поврзани со оваа тема покажуваат системски слабости: преобемни цели, нејасни рокови, отсутни финансиски проценки и неефикасна координација, стои во извештајот. Се додава дека буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 е зголемен за 68,8 проценти, но растот е главно насочен за исплата на паричните права - надоместок за помош и нега од друго лице, социјална пензија. Надоместокот за нега во 2024 година го користеле над 33.600 лица над 65 години - 60,2 отсто од корисниците, и во пракса служи како замена за формален систем на долготрајна нега, главно преку негуватели кои се членови на семејството на лицето кое има потреба од грижа. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но, износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Исто така, во извештајот се додава дека формалните услуги за стари лица се ограничени - услугата помош и нега во домот опфаќа околу 3.000 корисници - помалку од 1 отсто од 315.000 лица над 65 години и не е достапна во 31 општина во земјата, дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети - 7 легла на 1.000 жители над 65 години. Притоа, се посочува, постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност - претежно во скопскиот регион, што е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги, информираа од Државниот завод за ревизија. Според извршени проекции заклучно со 2024 година околу 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега додека до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица - за 70 отсто. Поради ова без значително зголемување на капацитетите, се додава, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор. - Северна Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Наведената состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица. ДЗР даде препораки за надминување на утврдените слабости, вклучително зајакнување на институционалните капацитети, подобрување на координацијата, мониторинг и финансиска одржливост на системот за грижа за стари лица, што треба да одговорат на демографските предизвици во наредните децении, потенцираат од Државниот завод за ревизија.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T09:17:17

  source

  Фактор портал

  title

  МИЛИОНСКИ СУМИ ОД БУЏЕТОТ ЗА ПЕНЗИИ, БЕЗ СТРАТЕГИЈА ЗА СТАРИ ЛИЦА: ДЗР со посебна ревизија

  url

  https://faktor.mk/milionski-sumi-od-budzetot-za-penzii-bez-strategija-za-stari-lica-dzr-so-posebna-revizija

• article order

  11

  body

  Буџетските трансфери за пензии достигнаа околу 690 милиони евра во 2024 година и ќе продолжат да растат, додека услугите за грижа за старите лица опфаќаат помалку од 1 отсто од оваа популација. Во услови кога државата веќе пет години нема стратегија за стари лица, а населението забрзано старее, ризиците за јавните финансии и социјалната стабилност се зголемуваат. Ова се клучните наоди од ревизијата на успешност на тема "Стареење на населението", што ја спроведе Државниот завод за ревизија. Ревизијата, која го опфаќа периодот од 2014 до јуни 2024 година, покажува дека иако институциите преземаат одредени мерки, тие не се доволни за да обезбедат одржлив пензиски систем и соодветна грижа за лицата над 65 години. Според ревизорите, постои сериозен ризик од дополнително оптоварување на буџетот и зголемување на социјалната исклученост во наредните децении. Првиот столб на пензискиот систем континуирано работи со дефицит. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со буџетски средства. Во изминатата деценија, учеството на буџетските трансфери во приходите на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување достигнува и до 43,6 проценти. Само во 2024 година тие изнесуваат 42,5 милијарди денари, односно околу 690 милиони евра, а за 2025 се очекува дополнителен раст. Иако пензиите се исплаќаат редовно и бележат континуиран раст - просечната пензија достигнува околу 27.143 денари во 2025 година - тоа не е поткрепено со зголемување на придонесите и на вработеноста. Дел од зголемувањата се правени линеарно, без економска основа, што дополнително ја нарушува одржливоста на системот. Сериозен проблем е и структурата на инвестициите во вториот пензиски столб. Средствата во голема мера се вложуваат во државни обврзници, што обезбедува стабилност, но го ограничува приносот и заштитата од инфлација. Ревизијата укажува дека демографските трендови се особено загрижувачки. Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Според проекциите на Државниот завод за статистика, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1 % во 2025 на 32,6 % во 2050 и 34,2 % во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население (15-64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. Овие трендови директно ќе влијаат врз пензискиот систем. Без реформи, посочуваат ревизорите, буџетските трансфери за пензии би можеле да достигнат 7,4 проценти од БДП до 2057 година, што претставува сериозен фискален ризик. Покрај пензискиот систем, сериозни слабости се детектирани и во грижата за старите лица. По истекот на Националната стратегија во 2020 година, државата сè уште нема нов сеопфатен документ. Постојните услуги се ограничени и недоволно развиени. Помошта и негата во домот опфаќа околу 3.000 корисници, односно помалку од 1 процент од лицата над 65 години, а не е достапна во 31 општина. Дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 места, со нерамномерна распределеност и листи на чекање. Во вакви услови, најголемиот дел од грижата паѓа врз семејствата и неформалниот сектор. Во 2024 година, околу 63.000 лица над 65 години имале потреба од долготрајна нега, а до 2050 година оваа бројка се очекува да достигне 108.000. Без значително проширување на капацитетите, овој притисок дополнително ќе се зголемува. Ревизорите заклучуваат дека се неопходни итни и сеопфатни реформи - зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица. Без такви мерки, системот за пензиска и социјална заштита тешко ќе може да одговори на забрзаното стареење на населението и на растечките економски и социјални предизвици. Ревизијата е реализирана во рамките на меѓународната ревизија на успешност координирана од Врховната ревизорска институција на Израел, со учество на Државниот завод за ревизија на Република Северна Македонија и Врховните ревизорски институции на Република Албанија, Република Чешка, Република Литванија, Република Малта, Република Парагвај, Република Полска, Република Португалија и Република Словачка.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T09:06:40

  source

  Pari.com.mk

  title

  ДЗР: Милиони од Буџетот за пензии, а минимална грижа - од 2020 година нема стратегија за стари лица - Pari.com.mk

  url

  https://pari.com.mk/dzr-milioni-od-budzetot-za-penzii-minimalna-griza-od-2020/

• article order

  8

  body

  Системот за грижа за стари луѓе е неразвиен и нефункционален. Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1 отсто од луѓето над 65 години. Истовремено, пензискиот систем е неодржлив, во услови кога населението сѐ повеќе старее, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Оттука, постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении. Државниот завод за ревизија (ДЗР) објави ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, а главниот заклучок е дека се потребни сеопфатни системски реформи што ќе донесат стабилност на пензискиот ситем, но и промени во грижата за пензионерите во Македонија. Според ревизорите, буџетските трансфери за пензии достигнаа 690 милиони евра во 2024 година, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. "Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи", стои во документот. Дополнително, инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани водомашни државни обврзници, што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. "Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1 отсто од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата", забележуваат ревизорите. Во пензионерските домови се сместени 368 лица, педесетина сè уште чекаат Демографските проекции за Македонија се негативни. Ова во превод значи дека учеството на луѓето над 65 години ќе се искачи на над 34 отсто до 2055 година, бројот на луѓе над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на состојбата во 2024 година, додека работоспособното население од 14 до 64 години ќе се намали за речиси половина милион, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. "Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година. Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6% (од 22.585 живородени/14.771 матуранти)", посочуваат ревизорите. Со негативни демографски проекции, а во отсуството на навремени и ефективни реформи, нагласуваат тие, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4 отсто од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет. Пензиите се навреме, ама реформите доцнат "Системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Националната развојна стратегија 2024-2044 за прв пат го третира демографското стареење како егзистенцијално прашање, но претходните стратегии кои се поврзани со оваа тема покажуваат системски слабости: преобемни цели, нејасни рокови, отсутни финансиски проценки и неефикасна координација", стои меѓу заклучоците од резизијатаа. Буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 година е зголемен за 68,8 отсто, но растот е главно насочен за исплата на паричните права - надоместок за помош и нега од друго лице, социјална пензија и слично. "Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Формалните услуги за стари лица се ограничени: услугата помош и нега во домот опфаќа околу 3.000 корисници (помалку од 1% од 315.000 лица над 65 години) и не е достапна во 31 општина во земјата. Дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети (7 легла на 1.000 жители над 65 години)", забележува ДЗР. Уништена небезбедна храна од старечки домови, четири фирми добија и казни Воедно, притоа постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност, претежно во Скопскиот регион, што според ревизорите е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги. "Според извршени проекции заклучно со 2024 година околу 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега додека до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица (за 70 отсто). Поради ова без значително зголемување на капацитетите, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор", нагласува ДЗР. Заклучокот е дека Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Состојбата упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T08:38:44

  source

  Слободен печат

  title

  Населението старее, негата опаѓа, а пензискиот систем е неодржлив - Слободен печат

  url

  https://www.slobodenpecat.mk/naselenieto-staree-negata-opagja-a-penziskiot-sistem-e-neodrzhiv/

• article order

  5

  body

  Истражувањето е направено со цел да се даде одговор на прашањето какви мерки и активности преземаат надлежните институции околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Во Извештајот се посочува дека во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените шест години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6 проценти - од 22.585 живородени / 14.771 матуранти. "Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите кои ги преземаат надлежните институции во Северна Македонија околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението", се додава во соопштението. Преземените мерки и активности од надлежните институции, како што наведуваат оттаму, не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Се додава дека иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. "Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од еден отсто од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата, се појаснува во соопштението. Од ДЗР истакнуваат дека како резултат на наведеното, потребен е сеопфатен, меѓуресорски ангажман со јасни рокови, финансирање и разграничување на должностите за постапување. Навремените и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците, односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Извештајот од извршената ревизија на Државниот завод за ревизија, нагласуваат, кој детално ги анализира состојбите во пензискиот систем, демографските трендови и капацитетите за долготрајна нега на лицата над 65 години покажува дека пензискиот систем во земјава се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. "Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од Централниот буџет на државата. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6 отсто и 43,6 проценти. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари - приближно 690,6 милиони евра. Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. Усогласувањето на пензиите се врши според Швајцарскиот модел, што овозможува континуиран раст на просечната пензија за анализираниот период 2015 - 2025 година", пишува во извештајот. Извештајот потсетува дека во текот на 2024 и 2025, висината на пензиите се зголемија линеарно неколкупати што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и зголемување на бројот на осигуреници кои плаќаат придонеси. Просечната пензија бележи раст за целиот период и во октомври 2025 достигнува околу 27.143 денари, но, овој раст се финансира и со буџетски трансфери. Според проекциите на ДЗР, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1 отсто во 2025 на 32,6 проценти во 2050 и 34,2 отсто во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население - 15 - 64 години, ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4 проценти од БДП во 2057 година што, како што се додава, ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет. "Системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Националната развојна стратегија 2024-2044 за првпат го третира демографското стареење како егзистенцијално прашање, но, претходните стратегии кои се поврзани со оваа тема покажуваат системски слабости: преобемни цели, нејасни рокови, отсутни финансиски проценки и неефикасна координација, пишува во извештајот. Се додава дека буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 е зголемен за 68,8 проценти, но растот е главно насочен за исплата на паричните права - надоместок за помош и нега од друго лице, социјална пензија. Надоместокот за нега во 2024 година го користеле над 33.600 лица над 65 години - 60,2 отсто од корисниците, и во пракса служи како замена за формален систем на долготрајна нега, главно преку негуватели кои се членови на семејството на лицето кое има потреба од грижа. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но, износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Исто така, во извештајот се додава дека формалните услуги за стари лица се ограничени - услугата помош и нега во домот опфаќа околу 3.000 корисници - помалку од 1 отсто од 315.000 лица над 65 години и не е достапна во 31 општина во земјата, дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети - 7 легла на 1.000 жители над 65 години. Притоа, се посочува, постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност - претежно во скопскиот регион, што е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги. Според извршени проекции заклучно со 2024 година околу 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега додека до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица - за 70 отсто. Поради ова без значително зголемување на капацитетите, се додава, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор. "Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Наведената состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица. ДЗР даде препораки за надминување на утврдените слабости, вклучително зајакнување на институционалните капацитети, подобрување на координацијата, мониторинг и финансиска одржливост на системот за грижа за стари лица, што треба да одговорат на демографските предизвици во наредните децении", потенцираат од Државниот завод за ревизија.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T08:23:26

  source

  МКД.мк

  title

  ДЗР: Македонија старее со рекордна брзина, пензиите се исплаќаат преку задолжувања - МКД.МК

  url

  https://mkd.mk/makedonija/dzr-makedonija-staree-so-rekordna-brzina-penziite-se-isplakjaat-preku-zadolzhuvanja/

• article order

  1

  body

  Буџетските трансфери за пензии достигнаа 690 милиони евра во 2024 година, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. Стратегијата за стари лица е истечена пред повеќе од пет години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1 отсто од постарите лица, што упатува на сеопфатни системски реформи. Постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении. Државниот завод за ревизија согласно Годишната програма за работа за 2025 година изврши ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Ревизијата е спроведена како дел од меѓународната ревизија на успешност координирана од Врховната ревизорска институција на Израел, со учество на Државниот завод за ревизија на Република Северна Македонија и Врховните ревизорски институции на Република Албанија, Република Чешка, Република Литванија, Република Малта, Република Парагвај, Република Полска, Република Португалија и Република Словачка. Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите кои ги преземаат надлежните институции во Република Северна Македонија околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата. Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението. Преземените мерки и активности од надлежните институции не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1% од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата. Демографските проекции за нашата држава се негативни односно учеството на лицата над 65 години ќе се искачи на над 34% до 2055 година , бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на состојбата во 2024 година, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. Како резултат на наведеното потребен е сеопфатен, меѓуресорски ангажман со јасни рокови, финансирање и разграничување на должностите за постапување. Навремените и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Извештајот од извршената ревизија на Државниот завод за ревизија, кој детално ги анализира состојбите во пензискиот систем, демографските трендови и капацитетите за долготрајна нега на лицата над 65 години покажува дека пензискиот систем во Република Северна Македонија се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од Централниот буџет на државата. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари (приближно 690,6 милиони евра). Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. Усогласувањето на пензиите се врши според Швајцарскиот модел, што овозможува континуиран раст на просечната пензија за анализираниот период 2015-2025 година. Во текот на 2024 и 2025 година висината на пензиите се зголемија линеарно неколку пати што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T08:05:29

  source

  Денар

  title

  ДЗР: Реформи за одржлив пензиски систем и соодветна грижа за старите лица се неминовни

  url

  https://denar.mk/341250/ekonomija/dzr-reformi-za-odrzliv-penziski-sistem-i-soodvetna-griza-za-starite-lica-se-neminovsni

• article order

  13

  body

  Сподели со своите пријатели Македонија се соочува со сериозен и забрзан процес на стареење на населението, што носи сериозни предизвици за одржливоста на пензискиот систем и системот за социјална заштита, покажува најновиот извештај на Државниот завод за ревизија. Ревизијата утврдува дека, иако институциите преземаат одредени мерки, тие не се доволни за да обезбедат долгорочна стабилност. Пензискиот систем функционира, но неговата одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниските приходи од придонеси и растечките буџетски трансфери. Само во 2024 година, трансферите од државниот буџет за исплата на пензии достигнале околу 690 милиони евра, а се очекува нивно дополнително зголемување. ПРОЧИТАЈТЕ И: Велики четврток: Ден кога црвени јајца се вапцаат пред изгрејсонце Овој тренд претставува значителен притисок врз јавните финансии, особено ако се земе предвид дека зголемувањето на пензиите не е проследено со раст на платите и бројот на вработени кои плаќаат придонеси. Дополнително загрижуваат и демографските проекции. Според податоците, уделот на лицата над 65 години ќе се зголеми на над 34 проценти до 2055 година, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица. Во исто време, бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќекратно, што ќе создаде дополнителен притисок врз здравствениот и социјалниот систем. Системот за грижа за старите лица, според ревизорите, е недоволно развиен. Услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од еден процент од лицата над 65 години, а во дел од општините воопшто не постојат. Поради тоа, најголемиот дел од грижата паѓа на семејствата и неформалниот сектор. ПРОЧИТАЈТЕ И: ЗНАМ: СДСМ директно ја кочи реформската агенда преку опструкција на законот за ЈО Дополнителен проблем е тоа што државата веќе неколку години нема активна сеопфатна стратегија за стари лица, што укажува на недостаток на координиран пристап кон овој растечки предизвик. Ревизорите предупредуваат дека без навремени и суштински реформи, ризиците за јавните финансии и социјалната стабилност ќе продолжат да растат. Како клучни мерки се посочуваат зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на придонесите, како и значително проширување на услугите за грижа за старите лица. Никола Ивановски

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T07:50:12

  source

  Кумановски Муабети

  title

  Населението во Македонија старее: Алармантни податоци за пензискиот систем и грижата за старите лица

  url

  https://kumanovskimuabeti.mk/naselenieto-vo-makedonija-staree-alarmantni-podatoci-za-penziskiot-sistem-i-grizhata-za-starite-lica1/

• article order

  0

  body

  Реформи за одржлив пензискиот систем и соодветна грижа за старите лица се неминовни; буџетските трансфери за пензии достигнаа 690 милиони евра во 2024 година, а во 2025 година овие трансфери се очекува да го надминат наведениот износ. Стратегијата за стари лица е истечена пред повеќе од пет години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од 1 отсто од постарите лица, што упатува на сеопфатни системски реформи. Постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении... Ова се дел од заклучоците на Државниот завод за ревизија кој согласно Годишната програма за работа за 2025 година изврши ревизија на успешност на тема "Стареење на населението". Ревизијата е спроведена како дел од меѓународната ревизија на успешност координирана од Врховната ревизорска институција на Израел, со учество на Државниот завод за ревизија на Република Северна Македонија и Врховните ревизорски институции на Република Албанија, Република Чешка, Република Литванија, Република Малта, Република Парагвај, Република Полска, Република Португалија и Република Словачка. Со ревизијата е опфатен периодот од 2014 до јуни 2024 година, со цел да се даде одговор на прашањето во врска со мерките и активностите кои ги преземаат надлежните институции во Република Северна Македонија околу грижата за старите лица на возраст над 65 години и одржливоста на пензиските фондови во земјата, а поврзано со забрзаното стареење на населението во земјата . Со спроведената ревизија стекнавме разумно уверување дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението. Преземените мерки и активности од надлежните институции не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи. Инвестициските портфолија на задолжителните пензиски фондови се концентрирани во домашни државни обврзници што го ограничува приносот на пласираните средства поради ефектот на инфлацијата. Покрај усвојувањето на повеќе стратешки документи, нивната имплементација не е на задоволително ниво. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата нема донесено сеопфатен стратешки документ исклучиво посветен на старата популација. Услугите за старите лица се ограничени, услугата помош во домот е достапна за помалку од 1% од лицата над 65 години, а воопшто не е воспоставена во 31 општина. Доминантен дел од грижата и натаму припаѓа на неформалниот сектор и на семејствата. Демографските проекции за нашата држава се негативни односно учеството на лицата над 65 години ќе се искачи на над 34% до 2055 година , бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на состојбата во 2024 година, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. Како резултат на наведеното потребен е сеопфатен, меѓуресорски ангажман со јасни рокови, финансирање и разграничување на должностите за постапување. Навремените и координирани структурни реформи би придонеле за намалување на ризиците односно системот за пензиска и социјална заштита да може соодветно да одговори на забрзаното стареење на населението. Извештајот од извршената ревизија на Државниот завод за ревизија, кој детално ги анализира состојбите во пензискиот систем, демографските трендови и капацитетите за долготрајна нега на лицата над 65 години покажува дека пензискиот систем во Република Северна Македонија се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од Централниот буџет на државата. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат 42.474 милиони денари (приближно 690,6 милиони евра). Проекциите за крајот на 2025 година укажуваат на дополнително зголемување на трансферите, што претставува значителен фискален ризик за државниот буџет. Усогласувањето на пензиите се врши според Швајцарскиот модел, што овозможува континуиран раст на просечната пензија за анализираниот период 2015-2025 година. Во текот на 2024 и 2025 година висината на пензиите се зголемија линеарно неколку пати што не е проследено со зголемување на платите на осигурениците и зголемување на бројот на осигуреници кои плаќаат придонеси. Просечната пензија бележи раст за целиот период и во октомври 2025 достигнува околу 27.143 денари, но овој раст се финансира и со буџетски трансфери. Портфолијата на задолжителните пензиски друштва (втор столб) се високо концентрирани во државни обврзници, што обезбедува стабилност, но ја ограничува заштитата од инфлација и потенцијалот за повисок реален принос. Демографските трендови се загрижувачки. Просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година . Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања: кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6% (од 22.585 живородени/14.771 матуранти). Според проекциите на Државниот завод за статистика, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1% во 2025 на 32,6% во 2050 и 34,2% во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население (15-64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет. Системот за грижа за стари лица е недоволно развиен. По истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Националната развојна стратегија 2024-2044 за прв пат го третира демографското стареење како егзистенцијално прашање, но претходните стратегии кои се поврзани со оваа тема покажуваат системски слабости: преобемни цели, нејасни рокови, отсутни финансиски проценки и неефикасна координација. Буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 година е зголемен за 68,8%, но растот е главно насочен за исплата на паричните права (надоместок за помош и нега од друго лице, социјална пензија). Надоместокот за нега во 2024 година го користеле над 33.600 лица над 65 години (60,2% од корисниците) и во пракса служи како замена за формален систем на долготрајна нега, главно преку негуватели кои се членови на семејството на лицето кое има потреба од грижа. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. Формалните услуги за стари лица се ограничени: услугата помош и нега во домот опфаќа околу 3.000 корисници (помалку од 1% од 315.000 лица над 65 години) и не е достапна во 31 општина во земјата. Дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети (7 легла на 1.000 жители над 65 години). Притоа постојат листи на чекање и нерамномерна географска распределеност (претежно во Скопскиот регион) што е уште еден показател за недоволниот капацитет на овие услуги. Според извршени проекции заклучно со 2024 година околу 63.000 лица над 65 години имаат потреба од долготрајна нега додека до 2050 година овој број ќе порасне на 108.000 лица (за 70%). Поради ова без значително зголемување на капацитетите, товарот ќе падне врз семејствата и неформалниот сектор. Република Северна Македонија се наоѓа во еден од најбрзите процеси на демографско стареење во Европа. Наведената состојба упатува на итни системски реформи - вклучително зголемување на возраста за пензионирање, прилагодување на стапките на придонеси, ревизија на моделот за усогласување на пензиите, диверзификација на инвестициите во вториот столб, како и зголемување на капацитетите за услуги кон старите лица. Државниот завод за ревизија даде препораки за надминување на утврдените слабости, вклучително зајакнување на институционалните капацитети, подобрување на координацијата, мониторинг и финансиска одржливост на системот за грижа за стари лица, кои треба да одговорат на демографските предизвици во наредните децении.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T07:46:56

  source

  Независен Весник

  title

  ДЗР: Не се грижиме за старите - Стратегијата истечена во 2020 година - Независен Весник

  url

  https://nezavisen.mk/dzr-ne-se-grizhime-za-starite-strategijata-istechena-vo-2020-godina/

• article order

  6

  body

  Демографската проекција за нашата држава е негативна, предвидува учеството на лицата над 65 години да се искачи на над 34% до 2055 година, а бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на 2024 година Буџетските трансфери за пензии достигнаа 690 милиони евра во 2024 година, стратегијата за стари лица е истечена пред повеќе од пет години, услугите за долготрајна нега се достапни за помалку од еден отсто од постарите лица, што упатува на сеопфатни системски реформи. Постои ризик од зголемување на социјалната исклученост и дополнително оптоварување на јавните финансии во наредните децении, утврди Државниот завод за ревизија во својот извештај на успешноста на тема "Стареење на населението". Ревизијата, која го опфаќа периодот од 2014 до јуни 2024 година, покажува дека иако надлежните институции имаат преземено мерки и активности, не е обезбедена целосна и соодветна грижа за старите лица над 65 години и за управувањето и одржливоста на пензискиот систем во услови на забрзано стареење на населението. Еден од најголемите ризици е демографската проекција која за нашата држава е негативна, односно предвидува учеството на лицата над 65 години да се искачи на над 34% до 2055 година , бројот на лица над 80 години ќе се зголеми повеќе од шест пати во однос на состојбата во 2024 година, додека работоспособното население ќе се намали за речиси половина милион лица, што дополнително ќе ги засили притисоците врз јавните финансии. Пензискиот систем се соочува со сериозни предизвици за одржливост, а грижата за старите лица останува недоволно развиена и нефункционална во услови на брзо демографско стареење. Првиот столб на пензискиот систем кој е организиран на солидарна основа континуирано работи со негативно финансиско салдо. Расходите за пензии ги надминуваат приходите од придонеси, а разликата се покрива со трансфери од централниот буџет на државата. "Преземените мерки и активности од надлежните институции не се доволни за одржливост на среден и долг рок, односно не се преземени потребните системски мерки за намалување на брзото демографско стареење на населението и зголемените притисоци врз јавните финансии. Иако пензискиот систем димензиониран во три столба, обезбедува редовна исплата на пензии, неговата фактичка одржливост е нарушена поради неповолните демографски трендови, ниската стапка на придонеси, како и зголемувањата на пензиите кои не се засновани на раст на платите, вработеноста и придонесите. Иако пензиите се исплаќаат навремено, тоа се постигнува со растечки буџетски трансфери и со одложување на потребните структурни реформи", стои во извештајот на ДЗР. Во периодот од 2014 до 2024 година, учеството на буџетските средства во вкупните приходи на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување се движи помеѓу 32,6% и 43,6%. Во 2024 година трансферите од Централниот буџет достигнуваат околу 690,6 милиони евра. Просечната пензија бележи раст за целиот период, но овој раст се финансира и со буџетските трансфери. Извештајот на Државниот завод за ревизија открива дека просечната старост на населението е зголемена од 32,3 години во 2000 на 41,8 години во 2024 година . Учеството на лицата над 65 години расте, додека уделот на помладите генерации опаѓа. Главната причина за демографскиот пад не е само нискиот наталитет, туку и емиграцијата на населението. Во последните години се регистрирани драстични намалувања кај децата во прво одделение во однос на родените 6 години претходно бројот на запишани во основно училиште е понизок за 2.774 ученици, а кај матурантите оваа разлика е повисока и изнесува 34,6%, од 22.585 живородени само 14.771 биле матуранти. Според проекциите на Државниот завод за статистика, уделот на лицата над 65 години ќе се искачи од 19,1% во 2025 на 32,6% во 2050 и 34,2% во 2055 година. Бројот на лица над 80 години ќе се зголеми од околу 22.000 во 2024 на над 144.000 во 2055 година, додека работоспособното население (15-64 години) ќе се намали за приближно 470.000 лица. "Во отсуството на навремени и ефективни реформи, трансферите од буџетот за првиот пензиски столб би можеле да достигнат 7,4% од БДП во 2057 година што ќе доведе до сериозно оптоварување на Централниот буџет", стои во извештајот. ДЗР нотира дека по истекот на Националната стратегија за стари лица во 2020 година, државата веќе седум години нема донесено активен сеопфатен стратешки документ за грижа за лицата над 65 години. Буџетот за социјална заштита од 2019 до 2025 година е зголемен за 68,8%, но растот е главно насочен за исплата на паричните права како што се надоместок за помош и нега од друго лице и социјална пензија. Социјалната пензија опфаќа 13.230 корисници, но износот е двојно помал од минималната пензија и не ја намалува сиромаштијата. И формалните услуги за стари лица се ограничени, помош и нега во домот добиваат околу 3.000 корисници или помалку од еден отсто од 315.000 лица над 65 години и не е достапна во 31 општина во земјата. Дневните центри имаат капацитет од само 200 лица, а домовите за стари лица располагаат со 2.378 кревети, што во просек е 7 легла на 1.000 жители над 65 години.

  language

  mkd

  published at

  2026-04-09T07:46:37

  source

  meta.mk

  title

  ДЗР: Населението старее, а пензискиот систем е неодржлив и се храни од буџетот

  url

  https://meta.mk/dzr-naselenieto-staree-a-penziskiot-sistem-e-neodrzhliv-i-se-hrani-od-budjetot/

omitted source count

10

total source count

20