article Избори во Унгарија: Орбан и Маѓар во тесна битка при висока излезност 11.4.2026г.
Во Унгарија се одржуваат десеттите парламентарни избори од 1990 година, на кои над 8,1 милион граѓани избираат 199 пратеници во Националното собрание. Главната политичка борба се води меѓу долгогодишниот премиер Виктор Орбан од партијата Фидес и неговиот нов сериозен предизвикувач Петер Маѓар, кој ја предводи проевропската партија Тиса. Изборниот ден го одбележува рекордно висока излезност, која до 13 часот достигна 54,14 проценти, што е за околу 10% повеќе во споредба со претходниот изборен циклус во 2022 година. Анкетите на јавното мислење покажуваат контрадикторни резултати, при што независните агенции предвидуваат предност за Тиса, додека провладините институти му даваат водство на Фидес. Клучниот фактор на овие избори е дали некоја од партиите ќе успее да обезбеди двотретинско мнозинство (133 пратеници), што овозможува промена на Уставот. Процесот на гласање се одвива во 106 изборни единици според мешовит систем, а првичните резултати се очекуваат доцна во изборната ноќ.
| Тврдење | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Излезноста на парламентарните избори во Унгарија до 13 часот изнесувала 54,14 проценти. | Само два извори потврдуваат, повеќето воопшто не известуваат. | Да: Изборната комисија потврди излезност од 54,14% до 13 часот. | Да: Статијата го наведува точниот процент од 54,14% до 13 часот. | Делумно: Се споменува дека НВО ќе информира за излезноста во 13:00 часот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Главни соперници на изборите се партијата Фидес на Виктор Орбан и партијата Тиса на Петер Маѓар. | Сите потврдуваат, но со различен фокус на анкети наспроти сценарија. | Да: Статијата ги наведува Фидес и Тиса како главни соперници. | Да: Наведени се како главни соперници според анкетите. | Да: Статијата директно ги наведува Фидес и Тиса како главни соперници. | Да: Статијата ги анализира сценаријата за победа на овие две партии. | Да: Статијата ги наведува како главни конкуренти за власт. | Да: Статијата ги опишува Маѓар и Орбан како главни конкуренти. | Да: Текстот ги наведува Орбан (Фидес) и Маѓар (Тиса) како главни ривали. | Да: Наведени се како клучни актери и можни победници. | Да: Статијата наведува дека главната битка е меѓу Фидес и Тиса. |
| Речиси половина милион унгарски граѓани од странство имаат право да гласаат по пошта. | Дел потврдуваат со бројки, останатите целосно го премолчуваат. | Да: Наведено е дека речиси половина милион можат да гласаат по пошта. | Не е споменато | Да: Наведено е дека речиси половина милион граѓани можат да гласаат по пошта. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека речиси 500.000 такви граѓани се регистрирани. | Да: Се споменуваат речиси 500.000 регистрирани гласачи по пошта. | Да: Се наведува дека околу половина милион во странство гласаат по пошта. |
| За влез во унгарскиот парламент е потребен изборен праг од пет проценти. | Повеќето потврдуваат, додека останатите воопшто не го споменуваат. | Да: Текстот експлицитно го наведува прагот од пет проценти. | Да: Текстот потврдува дека прагот за влез во парламентот е 5%. | Да: Текстот потврдува дека изборниот праг за влез е пет проценти. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува дека партијата мора да освои најмалку 5 проценти. | Да: Текстот експлицитно го наведува прагот од 5 проценти. | Да: Текстот потврдува дека е потребен праг од 5 отсто. |
| Виктор Орбан изјави дека високата излезност е клучна за заштита на безбедноста на Унгарија. | Само provereno.mk го пренесува цитатот, другите го премолчуваат. | Да: Орбан изјави дека за заштита на безбедноста никој не смее да остане дома. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Агенцијата Medián предвидува поддршка од 58% за партијата Тиса наспроти 33% за Фидес. | Само Plusinfo ги наведува бројките; другите воопшто не ги спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Овие точни проценти се наведени во текстот за Medián. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Изборните единици во Унгарија се прекроени за да им дадат поголема тежина на руралните средини. | DW и МКД потврдуваат, другите премолчуваат или се нејасни. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат 106 изборни единици, но не и нивно прекројување. | Делумно: Се споменува само дека изборите се одржуваат во 106 единици. | Да: Текстот потврдува дека единиците се прекроени во корист на руралните. | Делумно: Се споменува дека изборниот систем може да му оди во прилог на Фидес. | Да: Текстот потврдува дека се прекроени во корист на руралните области. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| За уставни измени во Унгарија е потребно двотретинско мнозинство од 133 пратеници. | Само Plusinfo наведува бројка, другите само мнозинство или молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство за уставни измени. | Да: Текстот експлицитно го наведува овој услов и број на пратеници. | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство за измени на Уставот. | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство за реформи, но не и бројката 133. | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство за реформи и 199 пратеници. | Не е споменато |
| Партијата Тиса најавува подобрување на состојбите во здравството и образованието. | Само DW и МКД.мк го пренесуваат ветувањето; другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека Тиса најавува подобрување во овие сектори. | Не е споменато | Да: Наведено е дека Тиса најавила подобрувања во овие сектори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Постои драстична разлика во резултатите меѓу независните и провладините агенции за анкетирање. | Само Plusinfo го истакнува феноменот, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата ја опишува оваа разлика како голем феномен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Етничките Унгарци во странство традиционално даваат огромна поддршка за партијата Фидес. | Повеќето молчат; А1он и Независен потврдуваат, Фактор е нејасен. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат гласачи од странство, но не и нивната поддршка. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека мнозинството од нив традиционално ја поддржуваат Фидес. | Да: Наведено е дека мнозинството од нив традиционално ја поддржуваат Фидес. | Не е споменато |
| Ова се десетти парламентарни избори во Унгарија од враќањето на демократијата во 1990 година. | Три извори потврдуваат, останатите воопшто не го споменуваат. | Да: Статијата потврдува дека ова се десетти избори од 1990 година. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека ова се десетти избори од 1990 година. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно наведува дека ова се десетти избори од 1990. |
| Орбан би можел да го оспори изборниот резултат пред суд доколку изгуби со тесна разлика. | DW и МКД.мк се најдетални, другите се површни или молчат. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Статијата наведува дека Орбан би го активирал правниот апарат. | Делумно: Се споменува сценарио за спорен резултат и политички тензии. | Да: Се наведува дека би го активирал правниот апарат за оспорување. | Делумно: Се споменува дека резултатите би можеле да бидат оспорени при тесна победа. | Делумно: Се споменува дека резултатите би можеле да бидат оспорени. | Not Mentioned |
| Орбан би можел да го оспори изборниот резултат перед суд доколку изгуби со тесна разлика. | Ниту еден извор не го споменува тврдењето; нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Виктор Орбан | Разликата е во DW: го опишува како стратег, другите само како функционер. | Неутрално: Цитиран како говорник и споменат како актуелен премиер. | Неутрално: Информативно споменат како премиер и лидер на Фидес. | Неутрално: Споменат само како актуелен премиер и лидер на партија. | Неутрално: Анализиран како политички актер и стратег без вреднување. | Неутрално: Информативно споменат како актуелен лидер и учесник на изборите. | Неутрално: Опишан како стратег кој ја менува земјата и можен опозиционер. | Неутрално: Информативно споменат како премиер и лидер на партија. | Неутрално: Информативно споменат како премиер и лидер на партија. | Неутрално: Споменат само како премиер и лидер на партија. |
| Петер Маѓар | Сите извори се неутрални, со фокус на неговиот подем како ривал. | Неутрално: Информативно споменат како лидер на партијата Тиса. | Неутрално: Споменат како лидер на партијата Тиса без вреднување. | Неутрално: Информативно наведен како лидер на опозициската партија. | Неутрално: Споменат како лидер на Тиса во контекст на изборни сценарија. | Неутрално: Споменат како главен предизвикувач и лидер на опозицијата. | Неутрално: Споменат како предизвикувач со водство во анкетите. | Неутрално: Опишан како лидер на Тиса и поранешен сојузник на Орбан. | Неутрално: Опишан како лидер на Тиса и поранешен сојузник на Орбан. | Неутрално: Информативно споменат како лидер на опозицијата. |
| Фидес | Еднообразен неутрален приказ фокусиран на изборни стратегии. | Неутрално: Спомената како партија на Орбан и учесник на изборите. | Неутрално: Наведена како една од главните партии на изборите. | Неутрално: Спомената како една од главните партии на изборите. | Неутрално: Опишана е нивната политичка моќ и изборни стратегии. | Неутрално: Информативно спомената како владејачка партија во изборен контекст. | Неутрално: Анализирани се нивните изборни шанси и минати тактики. | Неутрално: Спомената во контекст на изборни сценарија и поддршка. | Неутрално: Спомената во контекст на изборни анкети и можни исходи. | Неутрално: Наведена како владејачка партија во изборна трка. |
| Тиса | Идеолошки нијанси: од десен центар до проевропски реформисти. | Неутрално: Спомената како проевропска партија и главен соперник. | Неутрално: Опишана како проевропска партија и главен соперник. | Неутрално: Опишана како проевропска партија и главен соперник. | Неутрално: Анализирана преку потенцијални изборни исходи и ветувања. | Неутрално: Спомената како опозициска партија со висок рејтинг во анкетите. | Неутрално: Спомената како партија со потенцијал за победа и реформи. | Неутрално: Опишана како централно-десничарска партија во изборна трка. | Неутрално: Опишана како проевропска партија со шанси за победа. | Неутрално: Опишана како проевропска опозициска партија. |
| Унгарија | Единствен неутрален фокус врз изборниот процес и системот. | Неутрално: Информативно споменување на државата во контекст на избори. | Неутрално: Информативно известување за изборниот процес и излезноста. | Неутрално: Текстот известува за изборниот процес во државата. | Неутрално: Опишана како држава со специфичен изборен систем. | Неутрално: Локација на настанот, опишана низ призма на изборна атмосфера. | Неутрално: Контекст за изборниот систем и политичката поделеност. | Неутрално: Информативно спомената како место на одржување на изборите. | Неутрално: Држава во која се одржуваат изборите. | Неутрално: Контекст на известување за изборниот процес. |
| Национална изборна канцеларија (НВО) | Единствен извор за технички податоци, без разлики во ставовите. | Неутрално: Извор на статистички податоци за излезноста и гласачите. | Неутрално: Спомената во контекст на објавување на резултатите. | Неутрално: Цитирана како извор на технички информации за изборите. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како извор на податоци за регистрирани гласачи. | Неутрално: Извор на податоци за регистрирани гласачи. | Неутрално: Цитиран извор за бројот на гласачи. |
| Тамаш Суљок | Минимално присуство, исклучиво неутрално и протоколарно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат во рамки на неговите уставни надлежности. | Неутрално: Споменат само во рамките на неговите уставни надлежности. | Не е споменато |
| Будимпешта | Претежно неутрално: само како локација или статистички податок. | Неутрално: Информативно споменување на излезноста во главниот град. | Неутрално: Наведен е само процентот на излезност во градот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Локација на известување и седиште на тинк-тенк. | Не е споменато |
| Европска Унија | Доминира неутрален тон со фокус на избори и европска ориентација. | Неутрално: Индиректно спомената преку описот на Тиса како проевропска. | Неутрално: Индиректно спомената преку придавката проевропска. | Неутрално: Индиректно спомената преку придавката „проевропска“. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на идните односи со новата власт. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како субјект кој ги следи изборите. | Неутрално: Спомената како субјект кој ги следи изборите. | Неутрално: Индиректно спомената преку придавката проевропска. |
| Романија | Само неутрално споменување како локација на гласачи во странство. | Неутрално: Спомената како земја каде живеат гласачи со право на глас. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на гласачи кои живеат таму. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како локација на гласачи во странство. |
| Србија | Единствен фокус е неутралното споменување како локација на гласачи. | Неутрално: Спомената како земја каде живеат гласачи со право на глас. | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на гласачи кои живеат таму. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како локација на гласачи во странство. |
| Medián | Само Plusinfo го вреднува како прецизен, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишана како една од најпрецизните агенции во Унгарија. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Политички капитал (Political Capital) | Главно игнориран; само Независен го користи како стручен извор. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како извор на анализи за изборните сценарија. | Не е споменато |
| Унгарско национално собрание | Нема разлики; сите извори го третираат чисто процедурално. | Неутрално: Споменато во контекст на бројот на членови што се избираат. | Неутрално: Споменато во контекст на бројот на членови што се избираат. | Неутрално: Споменато како институција за која се избираат членови. | Неутрално: Споменато во контекст на распределба на пратенички места. | Неутрално: Споменато во контекст на пратенички места и мнозинство. | Неутрално: Споменато во контекст на распределба на пратенички места. | Неутрално: Споменато во контекст на изборниот процес и процедури. | Неутрално: Споменато во контекст на изборниот систем и процедури. | Неутрално: Информативно споменато како институција што се избира. |
Analiziranih 9 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Проверено | ||
| Голема излезеност на изборите во Унгарија: 54% до 13 часот | ||
| Унгарски избори: Отворени гласачки места, околу 7,5 милиони граѓани избираат нов парламент | ||
| Дојче веле: Четири можни сценарија на изборите во Унгарија - МКД.МК | ||
| ЌЕ ИМА ЛИ ПРЕСВРТ НА ИЗБОРИТЕ ВО УНГАРИЈА? Без победа со двотретинско мнозинство нема промени - plusinfo.mk | ||
| Избори во Унгарија: Четири можни сценарија | ||
| Можни резултати од унгарските избори, и што секој од нив ќе значи | ||
| Ова се можните резултати од унгарските избори, еве што би значело секој од нив - Независен Весник | ||
| Унгарија пред клучни избори: Орбан и Маѓар во трка за власт |