article СДСМ реагира на поразот на Виктор Орбан и победата на Петер Маѓар во Унгарија 12.4.2026г.
Опозициската партија СДСМ и нејзиниот лидер Венко Филипче упатија серија реакции по парламентарните избори во Унгарија, каде партијата Тиса на Петер Маѓар извојува убедлива победа над владејачката Фидес. СДСМ го оцени овој настан како крај на 16-годишниот автократски режим на Виктор Орбан и победа на демократските вредности и европскиот пат. Во своите соопштенија, партијата нагласува дека со падот на Орбан, владејачката ВМРО-ДПМНЕ го губи својот клучен сојузник во Европската Унија. Филипче истакна дека ова означува крај за засолништето на Никола Груевски во Будимпешта и најави дека слични политички промени ги очекуваат и Александар Вучиќ во Србија и Христијан Мицкоски во Македонија.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Партијата Тиса на Петер Маѓар оствари убедлива победа на парламентарните избори во Унгарија. | Сите извори ја потврдуваат победата, но разликата е во деталите: ДВ тврди двотретинско мнозинство, додека другите не го | Да: Статијата наведува дека Тиса победила на изборите. | Делумно: Статијата тврди дека Орбан е поразен и Маѓар е нов премиер. | Делумно: Статијата цитира изјава дека режимот паднал, но не потврдува резултати. | Да: Статијата тврди дека Маѓар е нов премиер по падот на Орбан. | Да: Статијата наведува дека партијата Тиса победи на изборите. | Делумно: Статијата споменува победа на Тиса, но не дава детали за убедливост. | Да: Статијата наведува дека Тиса победила на изборите. | Да: Статијата наведува дека Тиса обезбедила двотретинско мнозинство. | Да: Статијата потврдува победа на Тиса на парламентарните избори. | Делумно: Се споменува историска победа во Унгарија и пад на режимот на Орбан. |
| Виктор Орбан го призна изборниот пораз по 16 години на власт. | Поделба: 4 потврдуваат, 3 негираат/не спомнуваат, 3 делумно. | Да: Текстот потврдува дека Орбан го признал поразот по 16 години. | Не: Статијата наведува дека режимот паднал, но не спомнува признавање. | Не: Нема таква информација во текстот. | Делумно: Се споменува падот на Орбан, но не и негово признавање. | Делумно: Статијата наведува дека Орбан го признал поразот. | Не е споменато | Да: Директно се наведува дека Орбан го признал поразот по 16 години. | Да: Статијата потврдува дека Орбан го признал поразот по 16 години. | Да: Текстот наведува дека Орбан го признал поразот по 16 години власт. | Делумно: Се наведува дека по 16 години неговиот режим паднал. |
| Тиса освои 138 мандати, обезбедувајќи двотретинско мнозинство во унгарскиот парламент. | Само 2 од 10 извори го потврдуваат тврдењето. | Да: Наведено е дека Тиса има 138 мандати и двотретинско мнозинство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство, но не и бројот 138. | Делумно: Се споменува двотретинско мнозинство, но не и бројот 138. | Да: Наведено е дека Тиса освоила 138 мандати за двотретинско мнозинство. | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ останува без својот единствен сојузник во Европската Унија. | Повеќето извори го пренесуваат тврдењето, но Expres.mk и Glas.mk го игнорираат. | Да: Филипче тврди дека ВМРО останува без единствениот сојузник во ЕУ. | Да: Директно цитирано во изјавата на Венко Филипче. | Делумно: Наведено како цитат од изјавата на Филипче. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно се тврди во изјавата на Филипче. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата го цитира Филипче дека ВМРО-ДПМНЕ го губи сојузникот. | Да: Филипче изјавува дека ВМРО останува без единствениот сојузник во ЕУ. | Да: Директно цитирано тврдење од соопштението на СДСМ. |
| Никола Груевски повеќе нема да може да се крие во Будимпешта. | Доминантно се поддржува, само Expres.mk го молчи. | Да: Филипче директно изјавува дека нема повеќе криење за Груевски. | Да: Директно цитирано во изјавата на Венко Филипче. | Делумно: Наведено како дел од цитираната изјава на Филипче. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Филипче директно го тврди ова во својата објава. | Не е споменато | Да: Статијата цитира дека нема веќе криење на Груевски во Будимпешта. | Да: Статијата пренесува тврдења дека нема повеќе криење на Груевски. | Да: Насловот и изјавата на Филипче директно го тврдат ова. | Да: Текстот експлицитно наведува дека нема повеќе криење за Груевски. |
| Режимот на Виктор Орбан беше недемократски и автократски. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето; само alfa.mk и Expres.mk го цитираат без директно потврдување. | Да: Филипче го нарекува режимот недемократски и автократски. | Да: Повеќе соговорници во статијата го опишуваат режимот така. | Делумно: Наведено како тврдење во цитираната изјава на Филипче. | Да: Текстот го карактеризира режимот како автократски. | Да: Статијата го опишува режимот како недемократски и автократски. | Делумно: Се цитира изјава дека Унгарија рекла „ДОСТА Е на автократијата“. | Не е споменато | Да: Статијата го опишува режимот на Орбан како недемократски. | Да: Филипче го нарекува режимот на Орбан недемократски и автократски. | Да: Текстот директно го нарекува режимот недемократски и автократски. |
| Следни автократски лидери што ќе паднат се Александар Вучиќ и Христијан Мицкоски. | Повеќето извори го пренесуваат тврдењето, само Expres.mk го игнорира. | Да: Филипче најавува дека следни се Вучиќ и Мицкоски. | Да: Директно цитирано во изјавата на Венко Филипче. | Делумно: Наведено како предвидување во цитираната изјава на Филипче. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Филипче го наведува ова како предвидување во својата објава. | Не е споменато | Да: Се пренесува прогнозата на Филипче дека следен е Вучиќ и Мицкоски. | Да: Статијата пренесува прогноза дека следни се Вучиќ и Мицкоски. | Да: Филипче тврди дека следни се Вучиќ и Мицкоски. | Да: СДСМ тврди дека Вучиќ и Мицкоски се следните што ќе паднат. |
| Победата на Тиса е победа на Европа над руското и кинеското влијание. | Разлика: Некои извори ја поддржуваат, други ја избегнуваат тезата за руско/кинеско влијание. | Делумно: Се споменува победа на Европа, но не и руско/кинеско влијание. | Делумно: Се споменува победа на демократијата и антиевропски режим. | Не е споменато | Делумно: Се споменува победа на Европа, но не и руското влијание. | Делумно: Се споменува победа на демократијата и Европа. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува победа на демократијата и Европа, но не директно Русија. | Делумно: Филипче вели дека Европа победува, но не ги споменува експлицитно Русија и Кина. | Делумно: Се вели дека регионот припаѓа на Европа, а не на Русија. |
| Петер Маѓар најави длабоки реформи во медиумите во Унгарија. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но Expres.mk, Glas.mk и 24.mk го игнорираат. | Да: Наведено е дека Маѓар најавил длабока реформа на медиумите. | Да: Директно наведено во текстот како најава од Маѓар. | Делумно: Наведено како тврдење во цитираната изјава на Филипче. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека Маѓар најавил длабока реформа на медиумите. | Да: Во текстот се цитира дека Маѓар најавил длабока реформа на медиумите. | Не е споменато |
| Преку режимот на Орбан доаѓале кинески пари и се правеле тајни бизнис-комбинации. | 24.mk единствено потврдува кинески пари; останатите само бизнис комбинации. | Делумно: Се споменуваат бизнис комбинации, но не и кинески пари. | Делумно: Се споменуваат бизнис-комбинации во контекст на Орбан. | Делумно: Текстот споменува бизнис комбинации и влијание на луѓе на Орбан. | Делумно: Се споменуваат бизнис комбинации, но не и кинески пари. | Делумно: Се споменуваат „бизнис комбинации“ поврзани со режимот. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат бизнис-комбинации, но не и кинески пари. | Делумно: Се споменуваат „бизнис комбинации“, но не експлицитно кинески пари. | Делумно: Се споменуваат бизнис комбинации на Орбан, но не и кинески пари. | Да: Текстот ги споменува кинеските пари и тајните бизнис-комбинации. |
| СДСМ најавува враќање на Македонија на европскиот пат. | Пет извори го пренесуваат, четири не го спомнуваат. | Да: Филипче вели дека СДСМ ќе ја врати Македонија на европскиот пат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Филипче го најавува ова во име на СДСМ. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата пренесува изјава на Филипче за враќање на европскиот пат. | Да: Филипче најавува дека СДСМ ќе ја врати Македонија на европскиот пат. | Делумно: Се имплицира преку пораките за припадност кон Европа. |
| Резултатот од изборите во Унгарија е болен, но јасен за партијата Фидес. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 4 молчат, 2 делумно. | Да: Орбан изјавил дека резултатот е болен, но јасен. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува падот на Орбан, но не и партијата Фидес. | Да: Статијата го цитира Орбан со ова тврдење. | Не е споменато | Да: Директно цитирано како оценка на Орбан. | Да: Статијата го цитира Орбан кој го оценил поразот како болен и јасен. | Да: Орбан изјавил дека резултатот е болен, но јасен. | Делумно: Се вели дека пораката е јасна и дека режимот паднал. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| СДСМ | Неутрално vs негативно: исмејување и критика. | Неутрално: Споменат како партија на говорникот без мета-вреднување. | Неутрално: партијата е спомената преку претседателот Филипче, без мета-вреднување | Негативно: авторот ги прикажува како неконзистентни и нерелевантни, славејќи туѓа победа | Неутрално: партијата е говорник, но не е мета-вреднувана | Неутрално: лидерот на СДСМ е говорник, без мета-вреднување од авторот | Негативно: Иронично исмејување преку лажна честитка за победа на сестринска партија со 1,18% | Неутрално: Спомената како претходна влада, без мета-вреднување. | Негативно: авторот ја критикува СДСМ за немање легитимитет и дисонантност | Неутрално: Филипче е говорник, партијата е спомената во контекст на враќање власт | Неутрално: Партијата е само пренесена како извор на соопштението. |
| ВМРО-ДПМНЕ | Поделба: неутрални извори наспроти негативни („криминална организација“). | Негативно: Филипче ја нарекува партијата „криминална организација“. | Неутрално: партијата реагира со критика, но самата не е вреднувана | Неутрално: цитирани како критичари на СДСМ, без мета-вреднување | Негативно: наречена 'криминална организација' | Негативно: наречена 'криминална организација' од говорникот, но без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Споменато како членка на ЕПП, без вреднување | Не е споменато | Негативно: Филипче ја нарекува 'криминална организација' | Негативно: Филипче ја нарекува партијата „криминална организација“ | Негативно: Наречена „криминална организација“ во соопштението. |
| Виктор Орбан | Речиси сите извори се негативни, само Glas.mk е неутрален. | Негативно: Опишан како лидер на „недемократски режим“ и автократ. | Негативно: наречен автократски режим, критикуван од Филипче и други | Негативно: наречен 'недемократски режим' и 'автократски' од Филипче | Негативно: критикуван како автократски лидер | Негативно: наречен 'недемократски режим' од говорникот, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: Споменат како поразен лидер, цитиран без мета-вреднување. | Негативно: Филипче го нарекува 'недемократски режим' | Негативно: Опишан како лидер на „недемократски режим“ и автократ | Негативно: Неговиот режим е опишан како автократски и недемократски. |
| Петер Маѓар | Позитивен наспроти неутрален приказ. | Позитивно: Претставен како носител на демократија и реформи. | Позитивно: најавени реформи, претставен како нов премиер | Позитивно: претставен како победник и реформатор, иако од Филипче | Позитивно: претставен како реформатор | Неутрално: само споменат како победник и најавувач на реформи | Неутрално: Цитиран како победник, без мета-вреднување | Неутрално: Споменат како победник, без мета-вреднување. | Позитивно: опишан како победник кој најавува реформи | Позитивно: Претставен како победник кој најавува реформи и демократија | Не е споменато |
| Тиса (партија) | Позитивен наспроти неутрален тон; некои ја величаат, други само констатираат. | Позитивно: Опишана како победничка партија која носи демократија. | Не е споменато | Неутрално: спомената како победничка партија, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: само спомената како победничка партија | Неутрално: Спомената како десничарска и членка на ЕПП, без вреднување | Неутрално: Спомената како победничка партија, без мета-вреднување. | Позитивно: победничка партија со двотретинско мнозинство | Позитивно: Опишана како победничка партија која носи демократија | Не е споменато |
| Никола Груевски | Доминира негативен тон; Бриф е единствено неутрален. | Негативно: Споменат во контекст на криење и бизнис комбинации. | Негативно: споменат во контекст на криење во Будимпешта | Негативно: споменат во контекст на 'криење' и криминал | Негативно: споменат како криминалец што се крие | Неутрално: споменат во контекст на криење, без вреднување | Не е споменато | Негативно: Филипче го обвинува за криење и бизнис комбинации. | Негативно: спомнат во контекст на криење и бегство | Негативно: Споменат во контекст на криење и бизнис комбинации | Негативно: Споменат во контекст на криење и тајни бизнис-комбинации. |
| Венко Филипче | alfa.mk и Expres.mk критикуваат, други се неутрални. | Неутрално: Пренесен е неговиот став без авторско вреднување. | Неутрално: цитиран, но не е мета-вреднуван | Негативно: авторот го критикува како недоследен и несериозен | Неутрално: само како автор на соопштението | Неутрално: говорник, без мета-вреднување од авторот | Негативно: Исмеан преку иронична честитка и трол објава | Неутрално: Говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: цитиран без мета-вреднување | Неутрално: Пренесен е неговиот став и изјава без мета-вреднување | Не е споменато |
| Александар Вучиќ | Доминира негативен сентимент; неутралните извори избегнуваат вреднување. | Негативно: Директно означен како следен автократски режим што паѓа. | Негативно: наречен автократ, цел на критика | Негативно: најавено негово паѓање од власт од Филипче | Негативно: наведен како автократски режим | Неутрално: споменат како следен за паѓање, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменат како следна цел, без мета-вреднување. | Негативно: Филипче го најавува како следен што ќе падне | Негативно: Филипче го означува како следен автократски режим што ќе падне | Негативно: Означен како автократ чиј режим треба да падне. |
| Христијан Мицкоски | Повеќето извори го прикажуваат негативно, поврзувајќи го со автократи; Бриф и Glas.mk се неутрални. | Негативно: Поврзан со падот на автократските режими. | Негативно: поврзан со автократски режими, критикуван | Негативно: споменат како следен за паѓање и поврзан со Орбан | Негативно: поврзан со автократски режими | Неутрално: споменат како следен за паѓање, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменат заедно со Вучиќ, без мета-вреднување. | Негативно: обвинет за продавање национални интереси | Негативно: Директно нападнат од Филипче како сојузник на автократи | Негативно: Директно поврзан со падот на автократските режими. |
| Унгарија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Информативно спомената како место на изборите. | Неутрално: земјата е спомената во контекст на избори | Неутрално: спомената како место на избори, без вреднување | Неутрално: спомената како место на настани | Неутрално: спомената како место на избори и промена | Неутрално: Спомената како место на избори, без вреднување | Неутрално: Спомената како локација на избори, без мета-вреднување. | Неутрално: спомната како локација на настани | Неутрално: Информативно спомената како место каде се одржале изборите | Неутрално: Спомената како локација на изборите и режимот. |
| Македонија | Еден извор (МКД.мк) дава позитивен тон, додека останатите се неутрални. | Неутрално: Спомената во контекст на враќање на европскиот пат. | Неутрално: земјата е спомената како место на реакции | Неутрално: спомената како држава со медиумско влијание | Позитивно: треба да се врати на европскиот пат | Неутрално: спомената како цел за враќање на европскиот пат | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомната во контекст на европски пат | Неутрално: Спомената во контекст на нејзиниот европски пат | Не е споменато |
| Фидес | Само негативен сентимент; разлика во степен на осуда (од "падната" до "автократски режим"). | Негативно: Опишана како партија чиј режим паднал по 16 години. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Опишана како поразена владејачка партија. | Негативно: поразена владејачка партија | Негативно: Опишана како падната владејачка партија на автократски режим | Не е споменато |
| Андреј Жерновски | Само 2 извори го спомнуваат, двата негативно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Исмеан преку иронична честитка и трол објава | Не е споменато | Негативно: авторот го спомнува неговиот срам од поткаст | Не е споменато | Не е споменато |
| Европска Унија | Поделба: неутрална рамка (политички пат) vs позитивна (демократија/победа). | Неутрално: Спомената како контекст за сојузништво и европски пат. | Неутрално: спомената како институција, без вреднување | Неутрално: спомената како контекст за сојузник | Позитивно: поврзана со демократија и победа | Неутрално: спомената како сојузник и пат | Неутрално: Спомената преку ЕПП и ПЕС, без вреднување | Не е споменато | Позитивно: поврзана со демократија и победа | Позитивно: Претставена како цел и вредност што победува | Позитивно: Претставена како цел кон која припаѓа регионот. |
| Русија | Само 2 од 10 извори го спомнуваат, обата негативно. | Не е споменато | Негативно: поврзана со сомнителни бизнис-партнери | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Контрастирана со Европа во контекст на влијание. |
Analizirano 10 od 20 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Филипче повтори: по Орбан паѓаат Вучиќ и Мицкоски | ||
| Изборите во Унгарија во фокусот и кај нас - поделени политичките реакции во Македонија | ||
| Левичарот ја слави десницата: Филипче се израдува како тој да го победил Орбан- "на ред се Вучиќ и Мицкоски" | ||
| Филипче: Унгарија кажа доста е, падна Орбан - МКД.МК | ||
| Филипче: Нема повеќе криење на Груевски во Будимпешта - Бриф | ||
| Илиевски му честиташе на СДСМ за победата на Маѓар во Унгарија, следно е Маврово- Ростуше | ||
| Поразот на Орбан го врати Груевски во фокусот | ||
| Поразот на Орбан го врати Груевски во фокусот | ||
| СДСМ: ВМРО-ДПМНЕ останува без својот единствен сојузник во ЕУ - 360 степени | ||
| СДСМ: ВМРО-ДПМНЕ останува без својот единствен сојузник во ЕУ |