article Уставниот суд ја оценува законитоста на Колективниот договор за култура 28.4.2026г.

Уставниот суд ја оценува законитоста на Колективниот договор за култура
newspaper Analizirano 10 od 15 virov language Makedonščina

Уставниот суд на Република Северна Македонија поведе постапка за оценување на уставноста и законитоста на Колективниот договор за култура и на член 78-љ од Законот за култура. Судот изрази сомнеж дека договорот воспоставува сопствен модел за плати надвор од законската методологија, што може да го наруши владеењето на правото. Во пресрет на најавениот протест на културните работници, Судот појасни дека постапката е во втора фаза и дека конечна одлука сè уште не е донесена. Синдикатот на културата (СКРМ) изрази силна загриженост дека оваа постапка може да доведе до укинување на веќе стекнатите работнички права и намалување на платите. Културните работници организираа протест под мотото „Договорите не се поништуваат“, тврдејќи дека евентуалното поништување на договорот ќе создаде несигурност за над 2.300 вработени во 123 национални и локални установи. Судот, пак, нагласува дека контролата се однесува на правниот акт, а не на вреднувањето на трудот на уметниците.

Infografika dogodka
32 Spornost
Visoka Nizka
14 trditev
14 trditev
Največje soglasje 100%
Уставниот суд поведе постапка за оценување на уставноста на Колективниот договор за култура.
? Najmanj soglasja 50%
Законот за култура не содржи конкретна методологија и коефициенти за пресметка на плата.
ТврдењеКлучни разлики
Уставниот суд поведе постапка за оценување на уставноста на Колективниот договор за култура. Сите извори потврдуваат, без разлики. Да: Судот потврди дека е поведена постапка за овој договор. Да: Статијата потврдува дека Судот поведе постапка за оценување. Да: Судот потврди дека е отворена постапка за оценување на актот. Да: Судот потврдува дека е поведена постапка за овој договор. Да: Судот соопшти дека постапката е во фаза на оценување. Да: Судот потврди дека постапката е во фаза на оценување. Да: Судот поведе постапка за уставноста на договорот во април. Да: Судот информира дека е поведена постапка за овој договор. Да: Судот информира дека е започната постапка за овој договор. Да: Судот потврди дека е поведена постапка за овој договор.
Синдикатот на културата организира протест пред Уставниот суд на 28 април. Само Рацин.мк го потврдува протестот за денес, 28 април. Делумно: Се споменува протест, но не и датумот или организаторот. Делумно: Протестот е потврден, но датумот не е прецизиран во текстот. Делумно: Протестот е потврден, но датумот не е наведен во текстот. Делумно: Се споменува најавен протест на 28.04.2026 во соопштението. Да: Протестот е најавен за денеска, 28 април. Делумно: Протестот е потврден, но датумот не е прецизиран во текстот. Делумно: Најавен е протест за денеска, но точниот датум не е наведен. Делумно: Се споменува најавен протест пред Судот на 28.04.2026. Делумно: Се споменува најавен протест за 28.04.2026, но не и синдикатот. Делумно: Протестот е денес пред Судот, но точниот датум не е наведен.
Постапката се однесува на член 78-љ (или 76-љ) од Законот за култура. Разлика: член 76-љ vs 78-љ, некои не го спомнуваат. Да: Судот експлицитно го наведува членот 76-љ. Не е споменато Делумно: Се споменува постапка за член 78 од Законот за култура. Да: Во текстот е наведено дека се оценува членот 76-љ. Да: Предметот се однесува на член 78-љ од Законот за култура. Не е споменато Да: Текстот експлицитно го наведува членот 78-љ. Да: Наведено е дека постапката го опфаќа членот 76-љ. Да: Текстот потврдува дека постапката е и за член 76-љ. Да: Текстот експлицитно го споменува членот 76-љ.
Судот смета дека Колективниот договор можеби воспоставува сопствен модел за плати надвор од законската методологија. Само Рацин.мк директно го потврдува тврдењето. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Судот оценува дали договорот воспоставува сопствен модел за плати. Не е споменато Делумно: Се споменува сомнеж за законитоста на начинот на плати. Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Синдикатот предупредува дека укинувањето на договорот ќе ги загрози стекнатите работнички права. Пет извори го поддржуваат тврдењето, два го споменуваат делумно, два не го спомнуваат. Не е споменато Да: Синдикатот наведува дека постапката ги загрозува стекнатите права. Да: Синдикатот истакнува дека договорот ги штити работните права. Делумно: Се споменува загриженост на културната заедница во јавноста. Да: Синдикатот предупредува на загрозување на стекнатите права. Да: Синдикатот изрази загриженост за стекнатите права. Не е споменато Делумно: Се споменува загриженост на културната заедница. Делумно: Се споменува загриженост на културната заедница за статусот. Да: Синдикатот стравува од уривање на стекнатите права.
Уставниот суд нагласува дека контролата се однесува на правниот акт, а не на вреднувањето на трудот на уметниците. Сите извори се согласни, нема разлики. Да: Судот нагласува дека се оценуваат актите, а не придонесот. Да: Судот наведува дека не го оценува придонесот или статусот на уметниците. Да: Судот експлицитно ја прави оваа разлика во соопштението. Да: Судот јасно прави разлика меѓу актот и вреднувањето на трудот. Да: Контролата се однесува на актот, а не на вреднувањето на трудот. Да: Судот наведе дека оценува акт, а не правата на работниците. Да: Насловот и текстот велат дека се оценува актот, а не придонесот. Да: Судот нагласува дека се оценува актот, а не трудот на уметниците. Да: Судот вели дека се фокусира на актите, а не на работата на уметниците. Да: Судот вели дека се оценува актот, а не придонесот на уметниците.
Оспорениот Колективен договор опфаќа вкупно 2.345 вработени во 123 установи од културата. Само Рацин.мк ја потврдува прецизната статистика. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Наведени се точните бројки за вработени и установи. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Синдикатот тврди дека најголем дел од вработените имаат плати меѓу 35.000 и 55.000 денари. Само Рацин.мк го пренесува тврдењето. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Синдикатот наведува плати во рамки од 35.000 до 55.000 денари. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Судот се сомнева дека договорот ја нарушува поделбата на власта и владеењето на правото. Само 2 од 10 извори делумно го спомнуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува усогласеност со Уставот и законите, што имплицира владеење на правото. Не е споменато Не е споменато Делумно: Постапката е поведена поради сомнеж за уставност и законитост. Не е споменато Не е споменато
Законот за култура не содржи конкретна методологија и коефициенти за пресметка на плата. Само Рацин.мк делумно го спомнува отсуството на методологија. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Делумно: Се споменува отсуство на јасно утврдена законска методологија во контекст на сомнежите. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Постои сомнеж за дискриминација каде вработени на исти позиции имаат различни плати поради различен основач. Сите извори не го спомнуваат тврдењето. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Судот го почитува правото на протест како темелна демократска вредност. Само 24.mk, Expres.mk и 365.com.mk го потврдуваат тврдењето; останатите не го спомнуваат. Не е споменато Не е споменато Не е споменато Да: Судот наведува дека го почитува и штити правото на протест. Делумно: Судот наведува дека со внимание ги следи реакциите и загриженоста на заедницата. Не е споменато Не е споменато Да: Судот експлицитно наведува дека го почитува и штити ова право. Да: Судот потсетува дека протестот е основна демократска вредност. Не е споменато
Постапката е поведена по иницијатива на адвокат и по сопствена иницијатива на Судот. Три извори потврдуваат, еден делумно, пет не споменуваат. Не е споменато Да: Статијата ја потврдува иницијативата на адвокатот и на Судот. Да: Потврдено е за адвокатот Стефков и сопствената иницијатива. Не е споменато Не е споменато Да: Судот потврди иницијатива од адвокат и сопствена иницијатива. Делумно: Наведено е дека Судот поведе постапка по сопствена иницијатива. Не е споменато Не е споменато Не е споменато
Уставниот суд тврди дека сè уште не е донесена конечна одлука за оспорените акти. Еден извор (Expres.mk) не го спомнува тврдењето. Да: Судот јасно наведува дека нема конечна одлука. Да: Судот експлицитно наведува дека конечна одлука не е донесена. Да: Судот нагласува дека нема конечна одлука. Да: Судот експлицитно наведува дека конечна одлука сè уште нема. Да: Судот нагласува дека конечна одлука сè уште не е донесена. Да: Судот соопшти дека конечна одлука сѐ уште не е донесена. Да: Судот соопшти дека конечна одлука сè уште не е донесена. Not Mentioned Да: Судот појаснува дека уште не е донесена конечна одлука. Да: Судот соопшти дека сè уште нема конечна одлука.
Уставниот суд твдри дека сè уште не е донесена конечна одлука за оспорените акти. Разлика: 6 извори потврдуваат, 4 не споменуваат. Да: Повторено тврдење, потврдено во текстот. Да: Судот експлицитно наведува дека конечна одлука не е донесена. Да: Судот нагласува дека нема конечна одлука. Not Mentioned Not Mentioned Да: Судот соопшти дека конечна одлука сѐ уште не е донесена. Not Mentioned Да: Во соопштението се вели дека конечна одлука сè уште не е донесена. Not Mentioned Not Mentioned
Visoka pokritost Sporno
Vroče teme
Potrjeno
Nejasno
Tiho soglasje
Soglasje Nizka pokritost
Konsenz:
Nesoglasje
Soglasje
Velikost = pokritost virov
ЕнтитетКлучни разлики
Уставен судСите извори се неутрални; нема разлики.Неутрално: Судот е цитиран во соопштение, без мета-вреднување од авторот.Неутрално: Судот е споменат како институција што повела постапка, со цитат од судот без мета-вреднувањеНеутрално: Судот е цитиран со објаснување за постапката, без вреднување од авторот.Неутрално: Судот е главен извор на информации и појаснувања.Неутрално: Информативно пренесени соопштенија и надлежности на судот.Неутрално: Судот е цитиран со објаснување за постапката, без мета-вреднување.Неутрално: Информативно пренесени соопштенија и правни дејствија.Неутрално: Информативно пренесување на соопштението и процедурите.Неутрално: Информативно пренесување на соопштението и процедурите.Неутрално: Информативно пренесено соопштение и појаснување на судот.
Синдикат на културата (СКРМ)Сите извори се неутрални; нема разлики.Не е споменатоНеутрално: Синдикатот е организатор на протестот, цитиран без мета-вреднување од авторотНеутрално: Организатор на протест, цитиран без мета-вреднување од авторот.Не е споменатоНеутрално: Цитиран како говорник и организатор на протест.Неутрално: Синдикатот е организатор на протестот, цитиран без мета-вреднување.Неутрално: Споменат како организатор на најавениот протест.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Организатор на протестот, цитиран без вреднување од авторот.
Министерство за култура и туризамНема разлики: само неутрално спомнување како локација.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Споменато како место на претходно собирање, без вреднување.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Споменато само како локација на претходен протест.
Томислав СтефковНеутрален приказ, без разлики во сентиментот.Не е споменатоНеутрално: Споменат како подносител на иницијатива, без мета-вреднувањеНеутрално: Споменат како подносител на иницијатива, без вреднување.Не е споменатоНе е споменатоНеутрално: Споменат како иницијатор на постапката, без мета-вреднување.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато
Христина БеловскаСите извори не ја спомнуваат.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато
Културни работнициПозитивен тон во 24.mk, Expres.mk, 365.com.mk; останатите неутрални.Неутрално: Споменати како предмет на апел, без вреднување.Неутрално: Прикажани како протестирачки субјект, цитирани без мета-вреднувањеНеутрално: Споменати како учесници на протест, без вреднување.Позитивно: Судот изразува неспорна почит кон нивната општествена улога.Неутрално: Споменати во контекст на протест и опфат на договорот.Неутрално: Прикажани како демонстранти со цитати, без мета-вреднување.Неутрално: Споменати во контекст на протест и плати без вреднување.Позитивно: Судот нагласува дека нивната општествена улога е неспорна.Позитивно: Судот го нарекува нивниот придонес неспорен.Неутрално: Актери во протестот, нивните ставови се пренесени без оцена.
УметнициПоделени: неутрални цитати наспроти позитивно вреднување.Не е споменатоНеутрално: Споменати во цитат од Уставен суд, без мета-вреднувањеНеутрално: Споменати во мотото и цитати, без мета-вреднување.Позитивно: Судот го нагласува нивното значење и придонес.Неутрално: Споменати како дел од заедницата чиј труд не се вреднува.Не е споменатоНе е споменатоПозитивно: Експлицитно признавање на нивното значење и придонес.Позитивно: Судот го вреднува нивниот придонес како неспорен.Неутрално: Споменати во контекст на протестни пораки и судско соопштение.
Национални установи од културатаСамо Рацин.мк го спомнува, неутрално.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Статистички споменати како дел од опфатот на договорот.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато
Локални установи од културатаСамо Рацин.мк го спомнува, неутрално.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Статистички споменати како дел од опфатот на договорот.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато
Влада на Република Северна МакедонијаНема достапни податоци за анализа.Не е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменато

Analizirano 10 od 15 virov

Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.

VirNaslov
alfa.mk
Уставен суд: Се оценуваат актите, а не придонесот на уметниците - сè уште нема конечна одлука
Радио МОФ
Културните работници на протест пред Уставниот суд
TV21.mk
"Кога ги гасите уметниците - ја гасите светлината" - Протест на работниците во Културата пред Уставниот суд
24.mk
Синдикатот за култура на протест пред Уставен
Рацин.мк
"Културата е најлесна мета": протест на културните работници пред Уставниот суд
Нова Македонија
Културните работници протестираа пред Уставниот суд: "Рацете подалеку од договорот" - Нова Македонија
360 степени
Уставен суд: Ја оценуваме уставноста на колективниот договор, а не придонесот на културните работници - 360 степени
Expres.mk
Со особено внимание се следат реакциите во јавноста и загриженоста што ја изразуваат претставниците на културната заедница
365.com.mk
Реакција на Уставниот суд по објавите за протест пред институцијата
zoom.mk
Пред протестот на културните работници, Уставен суд порача: Не сме одлучиле, се оценува уставноста на договорот - zoom.mk
alfa.mk
Уставен суд: Се оценуваат актите, а не придонесот на уметниците - сè уште нема конечна одлука
arrow_forward_ios
Радио МОФ
Културните работници на протест пред Уставниот суд
arrow_forward_ios
TV21.mk
"Кога ги гасите уметниците - ја гасите светлината" - Протест на работниците во Културата пред Уставниот суд
arrow_forward_ios
24.mk
Синдикатот за култура на протест пред Уставен
arrow_forward_ios
Рацин.мк
"Културата е најлесна мета": протест на културните работници пред Уставниот суд
arrow_forward_ios
Нова Македонија
Културните работници протестираа пред Уставниот суд: "Рацете подалеку од договорот" - Нова Македонија
arrow_forward_ios
360 степени
Уставен суд: Ја оценуваме уставноста на колективниот договор, а не придонесот на културните работници - 360 степени
arrow_forward_ios
Expres.mk
Со особено внимание се следат реакциите во јавноста и загриженоста што ја изразуваат претставниците на културната заедница
arrow_forward_ios
365.com.mk
Реакција на Уставниот суд по објавите за протест пред институцијата
arrow_forward_ios
zoom.mk
Пред протестот на културните работници, Уставен суд порача: Не сме одлучиле, се оценува уставноста на договорот - zoom.mk
arrow_forward_ios