article МЕМО официјално го активираше пазарот на електрична енергија во тековниот ден 6.5.2026г.
Националниот оператор МЕМО официјално го означи почетокот на тргувањето на пазарот „во тековниот ден“ (Intraday Market) во Македонија. Со оваа нова алатка, цената на електричната енергија веќе не се одредува со административни одлуки, туку се формира преку понудата и побарувачката во речиси реално време. Настанот беше поддржан од премиерот Христијан Мицкоски и министерката за енергетика Сања Божиновска, кои истакнаа дека ова е клучен чекор кон целосна либерализација и европска интеграција на енергетскиот сектор. Новиот систем овозможува поголема флексибилност за компаниите, кои сега можат да ги корегираат своите енергетски потреби само неколку часа пред испораката. Ова е особено значајно за интеграција на обновливите извори на енергија, како сонцето и ветерот, чија непредвидливост сега станува развојна шанса наместо пазарен ризик. Технолошката основа на пазарот е платформата М7 на Дојче Берза, имплементирана во соработка со стратешките партнери од словенечката берза БСП и Енергетската заедница.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во Македонија официјално започна со работа пазарот на електрична енергија во тековниот ден (Intraday Market). | Едногласна потврда, но utro.mk меша термини за пазарот. | Да: МЕМО воведе пазар во тековниот ден кој започна од денеска. | Да: Статијата потврдува старт на интрадеј пазарот. | Да: Статијата потврдува официјален старт на пазарот во тековниот ден. | Да: Директорот на МЕМО потврди старт на тргувањето „во тековниот ден“. | Да: Премиерот порача официјален почеток на тргувањето на Intraday Market. | Да: Божиновска го означи официјалниот почеток на пазарот. | Да: Божиновска означи почеток на пазарот во тековниот ден. | Делумно: Статијата споменува старт на тргување „ден однапред“ и нова фаза. | Да: Статијата потврдува старт на Пазарот во тековниот ден. | Да: Статијата потврдува официјално започнување на Интрадеј пазарот. |
| Цената на струјата на новиот пазар ќе се формира преку понудата и побарувачката, а не преку административни одлуки. | МЕМО потврдува пазарна цена, другите само либерализација. | Да: Текстот вели дека пазарот ќе ја одредува цената наместо одлуки. | Делумно: Се споменува либерализација и пазарен модел на тргување. | Да: Директорот на МЕМО експлицитно го наведува ова како економска вистина. | Да: Цената ќе се формира пазарно, а не со административни одлуки. | Да: Директорот на МЕМО потврди дека цената се формира врз понуда и побарувачка. | Делумно: Се споменува конкурентен пазар и пазарни механизми. | Делумно: Се споменува либерализација и конкурентен пазар. | Да: Директорот на МЕМО нагласи формирање цени преку понуда и побарувачка. | Делумно: Се споменува конкурентен пазар и либерализација. | Делумно: Се споменуваат јасни ценовни сигнали и либерализација на пазарот. |
| Новиот механизам ќе овозможи тргување со електрична енергија во речиси реално време. | Повеќето потврдуваат реално време, економски извори се попрецизни. | Да: Насловот и воведот потврдуваат тргување во речиси реално време. | Да: МЕМО овозможува тргување речиси во реално време. | Да: Наведено е дека пазарот почнува да дише и живее во реално време. | Да: Овозможува купување и продажба во текот на самиот ден на испорака. | Делумно: Се споменува тргување во тековниот ден и дека струјата се троши во истиот момент. | Да: Овозможува компаниите да реагираат во реално време. | Да: Компаниите ќе реагираат во реално време пред испораката. | Делумно: Се споменува пофлексибилен систем и модерно управување со тргувањето. | Да: Божиновска истакна реагирање во реално време. | Да: Нагласено е дека овозможува управување во реално време. |
| Интрадеј пазарот служи како 'сигурносен вентил' за стабилност на енергетскиот систем. | Директни цитати наспроти описни анализи за стабилноста. | Делумно: Наведено е дека ќе помогне побрзо да се реагира при дисбаланси во системот. | Делумно: Се наведува дека системот станува постабилен и поотпорен. | Делумно: Се споменува дека пазарот значи стабилност и баланс на системот. | Делумно: Се споменува одржување баланс и корекции во текот на денот. | Делумно: Наведено е дека пазарот значи стабилност и е клучен за стабилен систем. | Да: Директно цитирано како сигурносен вентил на системот. | Да: Пазарот е наречен 'заштитен вентил' за системот. | Делумно: Се наведува дека системот треба да донесе долгорочна стабилност. | Да: Насловот и министерката го користат токму тој термин. | Да: Опишан е како сигурносен механизам за флексибилност и стабилност. |
| Тргувањето започна со вкупно 21 регистриран учесник на пазарот. | Само еМагазин и 24.mk го потврдуваат бројот, другите го премолчуваат. | Да: Статијата наведува дека тргувањето започна со 21 учесник. | Да: Тргувањето започна со 21 регистриран учесник. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Новиот систем ќе ги намали трошоците за дебаланс на компаниите и ќе овозможи подобро планирање. | Директна потврда наспроти имплицирана ефикасност и ризици. | Делумно: Се споменува побрза реакција при дисбаланси, што имплицира менаџирање трошоци. | Да: Министерката вели дека ќе има помали трошоци за дебаланс. | Делумно: Се споменува подобро управување со ризици и баланс на системот. | Делумно: Овозможува побрза реакција на промени во потрошувачката. | Да: Истакнато е дека ќе овозможи поефикасно справување со дебалансот. | Да: Наведено е дека ќе ги намали трошоците за дебаланси. | Да: Ќе се намалат загубите од дебаланси и ќе се подобри управувањето. | Делумно: Се споменува подобро управување со ризици и економска ефикасност. | Да: Директно се наведува намалување на трошоци за дебаланси. | Да: Директно се наведува намалување на трошоците за дебаланс. |
| Механизмот ќе ја олесни интеграцијата на обновливите извори на енергија како сонцето и ветерот. | Општа поддршка со различен фокус; еМагазин премолчува. | Не е споменато | Да: Ќе придонесе за полесна интеграција на сончеви и ветерни електрани. | Да: Нагласено е дека пазарот е важен за инвестиции во обновливи извори. | Да: Овозможува корекции при промени во производството од обновливи извори. | Делумно: Се споменуваат инвестиции во обновливи извори во контекст на стабилен систем. | Да: Вратите за обновливите извори се ширум отворени. | Да: Вратите кон сонцето и ветерот се отвораат во целост. | Да: Клучен за инвестициски одлуки во делот на обновливи извори. | Да: Се споменува значење за сончева и ветерна енергија. | Да: Истакната е клучната улога за интеграција на сонце и ветер. |
| Следниот чекор во реформите е пазарно поврзување (Market Coupling) со соседните земји. | Различен фокус: од конкретно соседско до општо ЕУ поврзување. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од забрзана интеграција во европскиот систем. | Не е споменато | Делумно: Се споменува интеграција со европските енергетски пазари како важен чекор. | Да: Фокусот се префрла на пазарно поврзување со соседите. | Да: Фокусот од утре е на пазарно поврзување со соседите. | Делумно: Се најавува идно поголемо поврзување и интеграција со ЕУ пазарите. | Да: Најавено е поврзување со регионални и европски пазари. | Да: Наведено е како фокус и следна фаза по воведувањето. |
| Воспоставувањето на пазарот е клучен чекор кон либерализација и европска интеграција на енергетскиот сектор. | Едногласна поддршка со различен фокус на ЕУ или модернизација. | Да: Ова е наведено како значаен исчекор кон либерализација и ЕУ интеграција. | Да: Оценето како значаен чекор во либерализацијата. | Да: Се наведува дека ова е чекор кон модерен и интегриран сектор. | Да: Се наведува усогласување на пазарот со европските правила. | Да: Оценето како сериозен исчекор кон европски усогласена енергетика. | Да: Клучен чекор кон либерализација и европско интегрирање. | Да: Клучен потег кон либерализација и европско интегрирање. | Да: Означува нова фаза во либерализацијата и европската интеграција. | Да: Наведено како клучен чекор кон либерализација и модернизација. | Да: Оценето како значаен исчекор кон либерализација и ЕУ интеграција. |
| Процесот на воведување на пазарот претходно бил закочен поради институционална инертност. | Дел потврдуваат вина кај институциите, останатите премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Божиновска призна дека процесот бил закочен од инертност. | Да: Процесот бил отежнат од институционална неодлучност. | Не е споменато | Да: Божиновска вели дека процесот бил забавен и сега е деблокиран. | Да: Министерката спомена забавување поради институционални слабости. |
| Механизмот CBAM претставува потенцијален финансиски ризик за домашните извозно ориентирани компании. | Различен фокус: од директен финансиски товар до пазарно ублажување. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директорот предупредува на финансиски оптоварувања од CBAM. | Не е споменато | Делумно: МЕМО предупредува дека CBAM отвора сериозни дилеми за економиите во развој. | Да: Се споменуваат дополнителни трошоци од CBAM за извозниците. | Да: CBAM носи дополнителни трошоци за извозните фирми. | Да: CBAM може да создаде дополнителен финансиски притисок врз производителите. | Делумно: Се вели дека пазарот ќе ги ублажи ефектите од CBAM за извозниците. | Делумно: Се споменува заштита од трошоци поврзани со CBAM механизмите. |
| За техничка реализација на пазарот се користи платформата М7 на Дојче берза. | Само Pari, MakPress и utro потврдуваат, останатите целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува имплементација на платформата М7. | Не е споменато | Да: Во техничкиот дел е имплементирана платформата М7 на Дојче берза. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се користи платформата M7 на Deutsche Börse како технолошка основа. | Не е споменато | Не е споменато |
| Властите тврдат дека во земјата нема опасност од енергетска криза. | Само 24.mk го пренесува тврдењето, останатите го премолчуваат. | Not Mentioned | Да: Властите тврдат дека нема опасност од енергетска криза. | Не е споменато | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned | Не е споменато |
| Властите твртдат дека во земјата нема опасност од енергетска криза. | Целосен молк кај сите извори; тврдењето воопшто не е пренесено. | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Не е споменато | Не е споменато | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned |
| Властите твдат дека во земјата нема опасност од енергетска криза. | Целосен молк кај сите извори; нема никаква анализа ниту дебата. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| МЕМО (Национален оператор на пазар на електрична енергија) | Доминира пофалба за модернизација наспроти сув технички опис. | Позитивно: воведува нова алатка за модернизација на пазарот | Позитивно: воведува нова алатка за стабилност и транспарентност | Позитивно: авторот ги пренесува пофалбите за нивната стручност и успех | Неутрално: Информативно споменат како организатор на пазарот. | Неутрално: МЕМО е споменат како организатор и оператор на пазарот. | Позитивно: Пофален за координација и воспоставување на механизмот. | Позитивно: признаен како клучен партнер во воспоставување на механизмот | Позитивно: Организатор на настанот, носител на модернизацијата. | Неутрално: Индиректно споменат преку директорот во информативен контекст | Позитивно: Добива благодарност за посветеност и успешна организација. |
| Христијан Мицкоски | Доминира неутрален тон; разлики има само во присуство или отсуство. | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник кој уверува во стабилност | Неутрално: само информативно споменат како присутен на настанот | Не е споменато | Неутрално: Премиерот е цитиран како говорник на официјалниот настан. | Неутрално: Само споменат како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат како говорник на настанот | Неутрално: Само споменат како присутен на свеченото отворање. | Неутрално: Само наведен како говорник на настанот без вреднување | Неутрално: Говорник кој го отворил настанот и дал изјава. |
| Сања Божиновска | Доминира неутрално пренесување, со редок позитивен реформски акцент. | Не е споменато | Неутрално: цитирана како говорник за придобивките од моделот | Неутрално: само информативно спомената како присутна на настанот | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Главен говорник чии изјави се пренесени без мета-вреднување. | Позитивно: претставена како носител на реформи и политичка волја | Неутрално: Само спомената како присутна на свеченото отворање. | Неутрално: Главен говорник чии изјави се пренесени без мета-коментар | Неутрално: Главен говорник кој ги објаснува придобивките од проектот. |
| Зоран Ѓорѓиевски | Единствена разлика е присуството на цитати наспроти само споменување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: главен говорник чии изјави се пренесени без мета-вреднување | Неутрално: Цитиран како говорник за новиот пазарен сегмент. | Неутрално: Директорот на МЕМО е цитиран како говорник во текстот. | Неутрално: Само споменат како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат како говорник на настанот | Неутрално: Цитиран како главен говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Само наведен како говорник на настанот | Неутрално: Цитиран во својство на директор на МЕМО. |
| Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини | Преовладува позитивен став за развој наспроти неутрални вести. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: добива јавна благодарност за поддршката и визијата | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишано како посветено на развој и поддршка на транзицијата. | Позитивно: истакната посветеност на развој и поддршка на инвеститори | Неутрално: Индиректно споменато преку присуството на министерката. | Неутрално: Споменато во контекст на неговиот фокус и активности | Позитивно: Опишано како посветено на реформи и зајакнување капацитети. |
| БСП (Словенечка берза) | Од неутрално споменување до стратешки партнер со експертиза. | Не е споменато | Позитивно: спомената како поддршка за значаен чекор во либерализација | Неутрално: само информативно споменат ентитет преку неговиот директор | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Само споменат претставник како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат како говорник на настанот | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Истакната како клучен стратешки партнер со експертиза. |
| Енергетска заедница | Од партнер со клучна поддршка до технички извор на експертиза. | Не е споменато | Позитивно: спомената како поддршка за значаен чекор во либерализација | Неутрално: спомената само како организација каде работи експертот | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Само споменат претставник како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат преку присуство на нивен експерт | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Истакната како стратешки партнер чија поддршка била клучна. |
| АДЕКС (ADEX) | Варира од технички соработник до клучен стратешки партнер. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: опишан како стратешки партнер за имплементација на сервисот | Не е споменато | Неутрално: Споменат како соработник во техничкиот дел на проектот. | Неутрално: Само споменат претставник како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат преку функцијата на Анже Предовник | Позитивно: Опишан како партнер во значаен чекор кон дигитализација. | Не е споменато | Не е споменато |
| Анже Предовник | Минимално присуство, исклучиво неутрално и информативно. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат како присутен на настанот | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Само споменат како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат како говорник на настанот | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Мартин Мартиновски | Единствена разлика е самото споменување како експерт или говорник. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат како присутен експерт | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Само споменат како говорник на настанот. | Неутрално: само споменат како говорник на настанот | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Дојче берза (Deutsche Börse) | Технолошки лидер наспроти неутрален софтверски провајдер. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: нивната технологија е опишана како глобално докажана | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку имплементација на нивната платформа М7. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишана како технолошка основа за модерно управување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Македонија | Доминира оптимизам за развој наспроти суви пазарни факти. | Позитивно: прави значаен исчекор кон модернизација и интеграција | Неутрално: информативно спомената како локација на пазарот | Неутрално: спомената во контекст на енергетската позиција и пазарот | Неутрално: Индиректно спомената преку домашниот пазар. | Позитивно: Текстот ја опишува како земја што прави сериозен исчекор. | Позитивно: Прикажана како земја со развојни шанси и сонце. | Позитивно: опишана како земја со потенцијал и нова ера во енергетиката | Позитивно: Текстот ја афирмира новата фаза на модернизација на земјата. | Позитивно: Опишана како земја која влегува во нова развојна фаза | Позитивно: Опишана како кредибилен партнер кој прави значаен исчекор. |
| Европска Унија | Унифициран неутрален фокус врз интеграцијата и регулативите. | Неутрално: спомената во контекст на европска интеграција | Не е споменато | Неутрално: спомената како рамка за принципите на слободна трговија | Неутрално: Споменати европските правила како стандард за усогласување. | Неутрално: Спомената во контекст на регулативи и пазарни модели. | Неутрално: Спомената во контекст на интеграција и механизми (CBAM). | Неутрално: спомената во контекст на интеграција и механизми (CBAM) | Неутрално: Спомената во контекст на регулативи и интеграција. | Неутрално: Спомената преку механизмите и пазарите | Неутрално: Спомената во контекст на интеграција и механизми (CBAM). |
| Влада на Република Македонија | Доминира пофалба за политичка волја наспроти неутрални споменувања. | Не е споменато | Позитивно: уверува во стабилност и отпорност на системот | Позитивно: добива благодарност за поддршката и препознавањето на проектот | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку активностите на премиерот. | Позитивно: Истакната нејзината јасна политичка волја за процесот. | Позитивно: истакната цврста политичка волја за одблокирање на процеси | Неутрално: Спомената преку присуството на високи државни претставници. | Неутрално: Индиректно спомената преку премиерот и министерката | Позитивно: Пофалена за јасна политичка волја и конкретни реформи. |
Analizirano 10 od 15 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Во Македонија од денеска се тргува со струја во реално време - еМагазин | ||
| Од денеска струјата во Македонија ќе се тргува речиси "од час за час | ||
| Официјално отворен пазарот за електрична енергија во тековниот ден - MakPress | ||
| Цената на струјата ќе се формира според понудата и побарувачката | ||
| Пазарот ќе ја диктира цената на струјата: стартува Intraday Market - Pari.com.mk | ||
| БОЖИНОВСКА: Денеска отвораме нова фаза за македонската енергетика, Пазарот во тековниот ден е сигурносен вентил на нашиот систем | ||
| Божиновска: Отвараме нова фаза за македонската енергетика, пазарот е "сигурносен вентил" на системот - biznisvesti.mk | ||
| Официјално стартуваше пазарот на електрична енергија во Македонија | ||
| Пазарот во тековниот ден е сигурносен вентил за енергетскиот систем, истакна Божиновска - Нова Македонија | ||
| Започна Интрадеј пазарот на МЕМО - нова фаза во развојот на македонскиот електроенергетски систем |