article Мицкоски и лидерите на Вреди договараат правосуден испит на албански јазик 18.5.2026г.
Премиерот Христијан Мицкоски и копретседателите на коалицијата Вреди, Билал Касами и Изет Меџити, одржаа работна средба на која беше договорено изнаоѓање модел за полагање на правосудниот испит на албански јазик. Владата соопшти дека институциите веќе работат на решенија кои ќе бидат во согласност со Уставот и Законот за употреба на јазиците, со цел да се обезбеди правна сигурност и функционалност. Средбата се случи во период на зголемен притисок од студентите Албанци, кои преку протести бараат остварување на ова право. Додека коалицијата Вреди ја обвинува претходната власт предводена од ДУИ за две децении блокада на ова прашање, експертската јавност истакнува дека барањата на студентите се легитимни и дека државата мора да обезбеди достоинствени услови за проверка на знаењето на мајчин јазик.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Правосудниот испит наскоро ќе може да се полага и на албански јазик. | Само еден извор го потврдува тврдењето; останатите се воздржани. | Делумно: Меџити и Касами тврдат, но Владата не го потврдува тоа. | Не: Владината прес-служба не го потврди ова во своето соопштение. | Делумно: Се разговара за темата, но не е потврдено дека ќе се случи наскоро. | Делумно: Се разговара за темата, но не е потврдено дека ќе се случи. | Делумно: Се работи на модел за барањата на студентите, но нема рок. | Да: Вреди соопшти дека испитот ќе се полага и на албански јазик. | Делумно: Се споменуваат барања и работа на институциите за решение. | Делумно: Се бара решение за иницијативата на студентите за полагање. | Делумно: Се разговара за барањето и се бара решение за полагање на албански. | Делумно: Се бара решение за полагање на правосудниот на албански јазик. |
| Владата бара решение кое е целосно усогласено со Уставот и Законот за употреба на јазиците. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без контрадикции. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение во статијата. | Да: Владата потврди дека активно работи на такво решение. | Да: Директно наведено во соопштението на Владата. | Да: Владата потврди дека решението мора да биде усогласено со нив. | Да: Владата потврди дека бара решенија усогласени со Уставот и Законот. | Да: Институциите работат на решенија усогласени со Уставот и Законот. | Делумно: Се нагласува почитување на највисоките правни стандарди. | Да: Институциите работат на решенија усогласени со Уставот и Законот. | Да: Владата соопшти дека работи на решенија усогласени со Уставот и законот. |
| ДУИ не го решила проблемот со правосудниот испит на албански јазик цели две децении. | Само два извора го спомнуваат тврдењето, останатите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Вреди тврди дека прашањето било блокирано 20 години под ДУИ. | Делумно: ВЛЕН обвинува дека ДУИ не ги исполнила овие права додека била на власт. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Студентите Албанци организираат протести за остварување на правото за полагање на мајчин јазик. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 3 делумно, 2 не споменуваат. | Да: Статијата известува за втор протест со ова барање. | Да: Статијата известува за протести со барање за полагање на албански. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува иницијатива на студенти Албанци, но не и протести. | Да: Најавен е втор протест на студентите за полагање на мајчин јазик. | Да: Се наведува дека студентите организираат протести за овој испит. | Делумно: Се споменува иницијатива на студентите Албанци. | Делумно: Се споменува барањето на студентите Албанци за испит на албански. | Да: Најавен е протест на студенти Албанци со ова барање. |
| Коалицијата Вреди ја обвинува ДУИ за организирање на студентските протести. | Само 3 од 11 извори го потврдуваат тврдењето. | Да: Влен смета дека студентите се изманипулирани од ДУИ. | Да: Влен смета дека студентите се изманипулирани од опозициската ДУИ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: ВЛЕН (Вреди) ја обвини ДУИ за организирање на протестот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Образованието и знаењето се темел на секоја современа и успешна држава. | Еден извор не го спомнува тврдењето. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение. | Да: Соговорниците се согласија дека ова е темел на државата. | Да: Соговорниците се согласија со оваа констатација. | Да: Соговорниците истакнаа дека се темел на секоја современа држава. | Да: Соговорниците на средбата се согласиле со оваа констатација. | Да: Соговорниците на владината средба се согласиле со овој став. | Да: Наведено е дека тие се клучни темели на секоја современа држава. | Да: Соговорниците се согласиле дека тие се темел на секоја држава. | Не е споменато |
| Студентите не се против македонскиот јазик, туку бараат право на јазикот на кој учеле. | Само Локално го поддржува тврдењето; другите не го спомнуваат или го третираат делумно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Студентите бараат полагање на мајчин јазик, но не се споменува ставот кон македонскиот. | Да: Професорот Селмани потврдува дека студентите не се против јазикот. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Студентите бараат полагање на албански јазик. |
| Максим Димитриевски и партијата ЗНАМ не биле присутни на клучната владина средба. | Пет извори не спомнуваат; три делумно потврдуваат отсуство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Наведени се само Мицкоски, Меџити и Касами како присутни. | Делумно: Наведени се само Мицкоски, Меџити и Касами како присутни. | Делумно: На средбата се споменати само Мицкоски, Касами и Меџити. |
| Институциите работат на модел кој ќе гарантира правна сигурност и функционалност. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но 4NEWS.mk и Glas.mk даваат делумна потврда. | Да: Потврдено во владиното соопштение. | Да: Потврдено преку цитат од владиното соопштение. | Да: Владата информира дека институциите работат на такви решенија. | Да: Наведено е како цел на работата на институциите. | Да: Владата потврди дека работат на модел за правна сигурност. | Да: Владата соопшти дека се работи на модел за правна сигурност. | Да: Се наведува дека се работи на решенија за правна сигурност. | Делумно: Се цели кон решенија со почитување на правни стандарди. | Да: Се работи на решенија за обезбедување правна сигурност. | Делумно: Институциите работат на решенија усогласени со Уставот и законите. |
| Поддршка за студентите доаѓа и од политички функционери од Албанија и Косово. | Само 2 од 10 извори го потврдуваат тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува поддршка од функционери од Албанија и Косово. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Најавена е поддршка од функционери од Албанија и Косово. |
| Вреди тврди дека презема конкретни институционални чекори наместо празни декларации. | Само Сакам Да Кажам го поддржува тврдењето; останатите го споменуваат делумно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Партијата соопшти дека презема чекори наместо празни декларации. | Делумно: Се споменува работа на институциите и средби на лидерите на ВЛЕН. | Делумно: Лидерите на ВЛЕН одржале работна средба за изнаоѓање решение. | Делумно: Претставници на ВЛЕН (Вреди) учествуваат во изнаоѓање решенија. | Делумно: ВЛЕН (Вреди) учествува на средба во Владата за изнаоѓање решение. |
| Решението за јазикот ќе се бара преку заеднички, мудар и достоинствен пристап. | Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение. | Да: Директно цитирано од владиното соопштение. | Да: Соговорниците се согласија за ваков пристап кон решението. | Да: Наведено во соопштението како начин за доаѓање до решенија. | Да: На средбата е потенциран мудар и достоинствен пристап. | Да: Ова е наведено во владиното соопштение за средбата. | Да: Ова било нагласено на работната средба кај премиерот. | Да: Потенциран е мудриот пристап и достоинствениот дијалог. | Да: Нагласено е дека само со таков пристап се доаѓа до решенија. | Да: Ова е директен цитат од соопштението по средбата. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Христијан Мицкоски | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомнат како премиер на средба со ВЛЕН, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како премиер на средба, без мета-вреднување | Неутрално: само наведен како домаќин на средба, без мета-вреднување | Неутрално: само информативно споменат како претседател на Владата што одржал средба. | Неутрално: споменат како премиер домаќин на средба, без мета-вреднување | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на средбата. |
| Билал Касами | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитиран како копретседател на ВЛЕН, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како копретседател на Влен, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како учесник на средба, без вреднување | Неутрално: споменат како учесник на средбата, без мета-вреднување. | Неутрално: споменат како копретседател на ВЛЕН, учесник на средба, без вреднување | Неутрално: Споменат како говорник и учесник на средба без вреднување. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН и учесник на средбата. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН на средба со премиерот. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН на средба. |
| Изет Меџити | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитиран како копретседател на ВЛЕН, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како копретседател на Влен, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како учесник на средба, без вреднување | Неутрално: споменат како учесник на средбата, без мета-вреднување. | Неутрално: споменат како копретседател на ВЛЕН, учесник на средба, без вреднување | Неутрално: Споменат како говорник и учесник на средба без вреднување. | Неутрално: Информативно споменат како учесник на работна средба. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН и учесник на средбата. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН на средба со премиерот. | Неутрално: Споменат како копретседател на ВЛЕН на средба. |
| Вреди (ВЛЕН) | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменати како поддржувачи на барањето, но со тврдење за манипулација од ДУИ | Неутрално: споменати како поддржувачи, но и како обвинувачи за манипулација | Неутрално: само наведен преку копретседателите, без вреднување | Неутрално: споменати како копретседатели, без вреднување. | Неутрално: спомената како коалиција чии копретседатели учествуваат, без вреднување | Неутрално: Пренесени се нивните соопштенија и активности без коментар. | Неутрално: Пренесени се нивните обвинувања кон ДУИ без мета-вреднување. | Неутрално: Коалицијата е спомената во контекст на работната средба. | Неутрално: Коалицијата е спомената преку нејзините копретседатели. | Неутрално: Информативно споменување на копретседателите на коалицијата. |
| ДУИ | Само негативен сентимент, фокус на обвинувања од ВЛЕН/Вреди. | Негативно: обвинети од ВЛЕН дека манипулираат со студентите | Негативно: обвинети од Влен дека манипулираат студенти | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Критикувани од Вреди за долгогодишна блокада на прашањето. | Негативно: Обвинети од ВЛЕН за неисполнување права и манипулација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Студенти Албанци | Поделба: некои ги прикажуваат како жртви, други неутрално. | Позитивно: прикажани како жртви на дискриминација, со поддршка од протестот | Позитивно: прикажани како жртви на дискриминација, со поддршка | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати како иницијатори на барањето, без вреднување | Неутрално: Информативно споменати како организатори на протест. | Позитивно: Професорот ги опишува како иднина и бара достоинствен третман. | Неутрално: Нивната иницијатива е предмет на разговор на средбата. | Неутрално: Споменати како подносители на барање за правосуден испит. | Неутрално: Споменати во контекст на најавен протест за нивните барања. |
| Влада на Република Северна Македонија | Позитивен наспроти неутрален тон. | Неутрално: цитирана преку соопштение, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана преку соопштение, без мета-вреднување | Неутрално: само информира за средбата, без вреднување | Позитивно: прес-службата ја истакнува активноста и усогласеноста со Уставот. | Неутрално: спомената како извор на соопштение, без мета-вреднување | Неутрално: Пренесено официјално соопштение за нивната работа. | Неутрално: Спомената во контекст на институционални активности и протести. | Позитивно: Рамкирана како конструктивна страна која бара дијалог. | Неутрално: Извор на информациите и организатор на средбата. | Позитивно: Опишана како институција која бара мудро и достоинствено решение. |
| Башким Селмани | Единствено Локално го спомнува, неутрално како експерт. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како експерт/професор без дополнително вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Максим Димитриевски | Нема достапни извори за анализа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ЗНАМ | Нема разлики: ниту еден извор не го спомнува. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за правда | Само неутрално спомнување како локација. | Неутрално: споменато како дестинација на протестот, без вреднување | Неутрално: споменато како дестинација на протестот, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како локација каде се одржал протест. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Гордана Сиљановска-Давкова | Само TV21.mk ја спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно спомената за нејзината посета на Словенија. | Не е споменато |
| Албанија | Новинарите не го покриваат; само два извора неутрално спомнуваат поддршка од функционери. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената преку функционери кои дале поддршка на студентите. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати функционери кои дале поддршка на студентите. |
| Косово | Само два извори го спомнуваат, и тоа неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато преку функционери кои дале поддршка на студентите. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати функционери кои дале поддршка на студентите. |
Analizirano 10 od 18 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Закон на хартија, дискриминација во практика порачаа студентите Албанци од вториот протест за правосудниот испит | ||
| Закон на хартија, дискриминација во практика порачаа студентите Албанци од вториот протест за правосудниот испит - Provereno | ||
| Мицкоски на средба со Касами и Меџити, се бараат решенија усогласени со Уставот и Законот за употреба на јазиците - Нова Македонија | ||
| Владата: Институциите активно работат на изнаоѓање решенија што ќе бидат целосно усогласени со Уставот и со Законот за употреба на јазиците | ||
| Средба Мицкоски-Меџити-Касами: Се бара решение за правосудниот испит на албански јазик - Fokus.mk | ||
| МЕЏИТИ И КАСАМИ ВЕЛАТ ДЕКА ПРАВОСУДНИОТ ИСПИТ ЌЕ СЕ ПОЛАГА И НА АЛБАНСКИ, ОД ВЛАДА СООПШТИЈА ДЕКА СЕ БАРААТ РЕШЕНИЈА УСОГЛАСЕНИ СО УСТАВОТ - Сакам Да Кажам | ||
| Селмани: Студентите Албанци не велат дека не го сакаат македонскиот јазик, но треба да се слушнат нивните барања | ||
| Средба Мицкоски-Меџити-Касами: Се бара решение за правосудниот испит на албански јазик | ||
| Мицкоски на средба со Меџити и Касами, разговараа за барањето на студентите правосудниот испит да биде и на албански јазик | ||
| Меџити и Касами се сретнаа со Мицкоски да бараат решение за Албанскиот јазик |