article Министерството за финансии одзеде дозвола на големо финансиско друштво 23.5.2026г.
Министерството за финансии донесе одлука за трајно одземање на дозволата за работа на едно од поголемите финансиски друштва на македонскиот пазар. Одлуката е донесена по извршен вонреден надзор инициран од пријава на граѓанин, при што биле констатирани груби прекршувања на законите и практики кои директно ги доведувале корисниците во ризик. Иако решението е донесено, институцијата не го открива идентитетот на друштвото. Овој потег е дел од поширока акција за воведување ред во секторот на т.н. „брзи кредити“. Од почетокот на годината се изречени вкупно 22 глоби за 16 различни друштва. Паралелно со инспекциите, Министерството подготвува законски измени за заострување на критериумите за работа со цел да се спречи прекумерното задолжување на граѓаните и да се зголеми транспарентноста на давателите на услуги.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Министерството за финансии одзеде дозвола за работа на едно од поголемите финансиски друштва. | Повеќето потврдуваат; два не го споменуваат статусот. | Да: Одземена е дозволата на едно од поголемите друштва. | Делумно: Одземена е лиценцата на „Креди Јес“, но не е наведено дека е едно од поголемите. | Да: Потврдено во насловот и воведот на статијата. | Да: Министерството одзеде дозвола на едно од поголемите друштва. | Да: Одземена е дозволата на едно од поголемите друштва. | Да: Одземена е дозволата на едно од поголемите друштва. | Да: Одземена е дозволата на едно од поголемите друштва. | Да: Одземена е дозволата на едно од поголемите друштва. | Делумно: Одземена е дозволата, но не се наведува дека друштвото е меѓу поголемите. | Да: Министерството одзело дозвола на едно од поголемите друштва. |
| Вонредниот надзор е покренат по пријава од граѓанин. | Едногласно го поддржуваат тврдењето; разликите се само во формулацијата. | Да: Надзорот бил спроведен по пријава од граѓанин. | Да: Контролите биле иницирани по претставка од граѓанин. | Да: Наведено е дека надзорот е спроведен по пријава од граѓанин. | Да: Одлуката доаѓа по пријава од граѓанин и спроведен надзор. | Да: Надзорот бил предизвикан од пријава на граѓанин. | Да: Надзорот е спроведен по пријава од граѓанин. | Да: Постапката е покрената по пријава од граѓанин. | Да: Надзорот бил спроведен по пријава од граѓанин. | Да: Надзорот бил спроведен по пријава од граѓанин. | Да: Постапката била покрената по претставка од граѓанин. |
| Практиките на друштвото директно ги доведувале граѓаните во финансиски ризик. | Сите го поддржуваат; се разликуваат во формулацијата и интензитетот. | Да: Практиките директно ги довеле корисниците во ризик. | Да: Министерството наведува директен ризик за корисниците. | Да: Практиките директно ги довеле во ризик граѓаните корисници. | Да: Утврдените практики директно ги довеле во ризик граѓаните. | Да: Практиките директно ги довеле граѓаните во ризик. | Да: Практиките директно ги довеле корисниците во ризик. | Да: Практиките директно ги довеле корисниците во ризик. | Да: Практиките директно ги довеле корисниците во ризик. | Да: Практиките ги изложиле граѓаните на зголемен финансиски ризик. | Да: Практиките директно ги загрозиле граѓаните. |
| Решението за одземање на дозволата е донесено во мај. | Повеќето го потврдуваат; три не споменуваат, два се делумни. | Да: Решението било донесено во мај. | Не е споменато | Делумно: Наведено е дека решението е донесено „овој месец“. | Не е споменато | Да: Министерството решението го донело во мај. | Да: Решението е донесено во мај. | Не е споменато | Да: Решението било донесено во мај. | Делумно: Мај е споменат, но не и како месец на решението. | Да: Решението е донесено во текот на мај. |
| Од почетокот на годината се изречени 22 глоби за 16 различни финансиски друштва. | Повеќето потврдуваат; делумните изоставуваат период или бројки. | Да: Изречени се 22 глоби за 16 друштва. | Делумно: Наведени се 22 глоби за 16 компании во текот на годинава. | Да: Овие бројки се прецизно наведени во соопштението. | Делумно: Се споменуваат само десетици изречени казни без точни бројки. | Да: Наведени се 22 глоби за 16 друштва. | Да: Изречени се 22 глоби за 16 друштва. | Да: Наведени се 22 глоби за 16 друштва. | Да: Изречени се 22 глоби за 16 друштва. | Делумно: Наведени се 22 глоби на 16 друштва, без „од почетокот“. | Да: Изречени се 22 глоби за 16 финансиски друштва. |
| Издадени се 23 писмени наредби за отстранување на утврдени неправилности. | Повеќето потврдуваат; неколку се делумни или не споменуваат. | Да: Издадени се 23 писмени наредби. | Делумно: Споменати се десетици писмени налози, без бројка 23. | Да: Потврдено е издавањето на 23 писмени наредби. | Делумно: Се споменуваат наредби за отстранување неправилности без бројка. | Не е споменато | Да: Издадени се 23 писмени наредби. | Да: Издадени се 23 писмени наредби. | Да: Издадени се 23 писмени наредби. | Делумно: Наведени се 23 мерки, но не се определени како писмени наредби. | Да: Издадени се 23 писмени наредби за отстранување недостатоци. |
| Министерството подготвува законски измени за заострување на условите за работа. | Речиси сите потврдуваат; TV21 делумно, biznisvesti.mk не споменува. | Да: Се подготвуваат измени за заострување на условите. | Не е споменато | Да: Се подготвуваат измени за заострување на условите и критериумите. | Да: Се најавуваат законски измени за заострување на условите. | Да: Во подготовка се построги законски измени. | Да: Се подготвуваат измени за заострување на условите. | Делумно: Најавени се законски измени за заострување на условите. | Да: Се подготвуваат измени за построги услови. | Да: Се подготвуваат законски измени за заострување на условите. | Да: Се подготвуваат измени за заострување на условите. |
| Целта на новите закони е намалување на ризикот од прекумерно задолжување на граѓаните. | Повеќето го поддржуваат; два не го споменуваат, два делумно. | Да: Целта е намалување на ризикот од прекумерно задолжување. | Не е споменато | Да: Ова е експлицитно наведено како цел на законските измени. | Да: Целта е намалување на ризикот од прекумерно задолжување. | Делумно: Целта е заштита од опасни финансиски практики. | Да: Измените треба да го намалат ризикот од презадолжување. | Делумно: Целта е поголема заштита на граѓаните. | Не е споменато | Да: Целта е намалување на ризикот од прекумерно задолжување. | Да: Целта е намалување на ризикот од прекумерно задолжување. |
| Министерството најавува засилени теренски и вонтеренски контроли и во 2026 година. | Изворите нудат потврда, делумна потврда или молк. | Делумно: Најавени се засилени контроли, но 2026 не е наведена. | Делумно: Најавено е продолжување на инспекциите и надзорите. | Не е споменато | Да: Соопштено е дека контролите продолжуваат и во 2026 година. | Не е споменато | Да: Најавено е продолжување на контролите во 2026 година. | Не е споменато | Да: Продолжуваат засилените контроли во 2026 година. | Делумно: Се споменуваат засилени контроли и годинава, без видови и конкретна 2026 година. | Да: Засилените теренски и вонтеренски контроли продолжуваат во 2026. |
| Името на финансиското друштво на кое му е одземена лиценцата не се открива јавно. | Поделени се: дел го наведуваат името, дел велат дека е скриено. | Не: Името „Креди Јес“ е објавено од медиуми и функционери. | Не: Името „Креди Јес“ е јавно наведено. | Делумно: Името не е наведено во текстот, иако не е експлицитно кажано зошто. | Делумно: Името не е наведено во текстот, се користи описна референца. | Делумно: Министерството не го открило името, но медиумите го дознале. | Не е споменато | Да: Името на друштвото засега не се објавува. | Не: Статијата го наведува името „Креди Јес“. | Да: Во написот не е наведено името на друштвото. | Делумно: Името на друштвото не е наведено во статијата. |
| Постои зголемено внимание кон секторот поради поплаки за условите на финансиските услуги. | Повеќето делумно потврдуваат; prv.mk целосно, biznisvesti.mk молчи. | Делумно: Се опишуваат поплаки и засилени контроли во секторот. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат контроли и пријава од граѓанин како повод. | Да: Контролите се засилени поради неправилности и пријави. | Делумно: Секторот е во фокус поради пријава и прекршувања. | Делумно: Спомената е пријава од граѓанин и засилени контроли. | Делумно: Спомената е пријава од граѓанин, но не и поплаки. | Делумно: Се споменува пријава и засилени контроли, но не поплаки. | Делумно: Се споменува пријава и дилема за заштитата на корисниците. | Делумно: Засилените контроли укажуваат на внимание кон секторот. |
| Утврдени се сериозни и груби прекршувања на законските обврски за заштита на корисниците. | Повеќето го потврдуваат; два извора го ублажуваат „груби“. | Да: Утврдени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Делумно: Утврдени се сериозни неправилности и прекршувања, но не „груби“. | Да: Утврдени се сериозни повреди и грубо прекршување на прописите. | Да: Утврдени се сериозни прекршувања на прописите за заштита. | Да: Наведени се груби прекршувања и ризични практики. | Да: Утврдени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Да: Утврдени се груби прекршувања и сериозни неправилности. | Да: Наведени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Да: Утврдени се сериозни прекршувања и груби повреди. | Делумно: Се наведуваат сериозни прекршувања, но не и „груби“. |
| Утвдени се сериозни и груби прекршувања на законските обврски за заштита на корисниците. | Мнозинството потврдува; два извора делумно, два не споменуваат. | Да: Утврдени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Делумно: Утврдени се сериозни неправилности и прекршувања, но не „груби“. | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Наведени се груби прекршувања и ризични практики. | Да: Утврдени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Да: Утврдени се груби прекршувања и сериозни неправилности. | Да: Наведени се сериозни повреди и груби прекршувања. | Да: Утврдени се сериозни прекршувања и груби повреди. | Делумно: Се наведуваат сериозни прекршувања, но не и „груби“. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Министерство за финансии | Позитивен тон кај 4 извори, неутрален кај 7. | Позитивно: спроведува контроли и ги штити граѓаните | Неутрално: информативно споменато како институција што постапила | Неутрално: Информативно претставено како главен извор и регулатор. | Неутрално: Информативно претставено како орган што врши контроли. | Неутрално: институционално известува и презема мерки | Неутрално: информативно се наведуваат неговите мерки и контроли | Позитивно: презема мерки против прекршувања и заштита на граѓаните | Неутрално: презема мерки и врши надзор над финансиските друштва | Позитивно: Министерството спроведе надзор и одзеде дозвола, прикажано како заштитник на граѓаните. | Позитивно: Министерството презема мерки за заштита на граѓаните. |
| Финансиски друштва | Еден извор е неутрален, останатите негативни. | Негативно: се поврзуваат со неправилности и нетранспарентност | Неутрално: споменати во контекст на контроли и казни | Негативно: Критикувани за сериозни повреди и неправилности. | Негативно: Опишани преку сериозни неправилности и прекршоци. | Негативно: се поврзуваат со прекршоци и опасни практики | Негативно: утврдени се сериозни прекршувања и неправилности | Негативно: кај повеќе друштва се утврдени неправилности и прекршоци | Негативно: кај повеќе друштва се утврдени неправилности | Негативно: Друштвото е критикувано за сериозни прекршувања и груби повреди, што доведе до одземање на дозволата... | Негативно: Друштвата се критикувани за прекршување на прописите. |
| Граѓани (корисници на финансиски услуги) | Клуч: неутрална жртва наспроти активно заштитена страна. | Неутрално: прикажани како корисници и жртви на практиките | Неутрално: споменати како заштитувани корисници | Неутрално: Споменати како заштитена страна и подносители на пријави. | Неутрално: Споменати како загрозена страна и подносители на пријави. | Неутрално: споменати како корисници и потенцијално загрозени | Неутрално: наведени се како изложени на ризик и заштита | Неутрално: пријавуваат неправилности и се наведени како загрозени | Неутрално: доведени во ризик од практиките на друштвото | Позитивно: Граѓаните се прикажани како жртви кои се заштитени со интервенцијата на Министерството. | Позитивно: Граѓаните се заштитени со одземање на дозволата. |
| Македонски пазар | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменат како пазар на финансиски друштва | Не е споменато | Неутрално: Само информативно споменат како контекст за работа. | Не е споменато | Неутрално: информативно споменат како пазар на работење | Неутрално: само информативно споменат како пазар | Неутрално: информативно споменат како пазар на финансиски друштва | Неутрално: „Креди Јес“ е претставено како друштво на пазарот | Неутрално: Пазарот е споменат во контекст на бројот на активни друштва и раст на средствата, без вреднување. | Неутрално: Пазарот е споменат во контекст на контроли. |
| Фирми за брзи кредити | Единствено негативен приказ, без позитивни или неутрални гледишта. | Негативно: критикувани за заблудувачки и штетни практики | Негативно: поврзани со финансиски ризици и злоупотреби | Негативно: Имплицитна критика преку санкциите за финансиските друштва. | Негативно: Експлицитно се споменуваат прекршоци и одземена дозвола. | Негативно: критикувани поради глоби и опасни практики | Не е споменато | Негативно: се поврзуваат со прекршувања и ризици за граѓаните | Негативно: друштвото е обвинето за груби законски прекршувања | Негативно: Брзите кредити се поврзани со ризици и неповолни услови за корисниците, што е критикувано. | Не е споменато |
| Потрошувачи | Поголемиот дел неутрални; два позитивни, истакнуваат заштита преку законски измени. | Неутрално: прикажани како недоволно информирани корисници | Неутрално: споменати како субјекти на законска заштита | Неутрално: Споменати како субјекти на кои им е потребна заштита. | Неутрално: Споменати во контекст на законска заштита. | Неутрално: не се директно споменати, но се опфатени со заштитата | Неутрално: се наведува потреба од нивна поголема заштита | Неутрално: се опфатени со правилата за заштита на корисниците | Неутрално: се споменуваат како корисници на финансиски услуги | Позитивно: Потрошувачите се прикажани како цел на заштита преку законски измени и контроли. | Позитивно: Потрошувачите се заштитени со заострување на условите. |
| Инспекциски надзор | Позитивен наспроти неутрален тон; едни го фалат, други само известуваат. | Позитивно: открива прекршоци и поттикнува заштита | Неутрално: прикажан како механизам за утврдување неправилности | Позитивно: Опишан како ефикасен механизам за откривање прекршоци. | Неутрално: Информативно споменување на спроведената контрола. | Неутрално: споменат како надзор што утврдил неправилности | Неутрално: информативно се опишуваат спроведените контроли | Неутрално: спроведува надзор и утврдува прекршувања | Неутрално: преку надзор се утврдени сериозни неправилности | Позитивно: Надзорот е прикажан како ефикасен и неопходен за откривање неправилности и заштита на граѓаните. | Позитивно: Надзорот е ефикасен и открива неправилности. |
| Влада на Република Северна Македонија | Само DW дава позитивен приказ; останатите се неутрални или го игнорираат. | Позитивно: претставена како решителна во заштитата на граѓаните | Неутрално: индиректно опфатена преку институциите и државата | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: државата информативно спомената поради законски измени | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Владата не е директно спомената, но се подразбира преку Министерството и законските измени. | Не е споменато |
Анализирани 10 од 28 извори
Споредбените табели и инфографиката ги користат само првите 10 извори. Останатите извори се прикажани посебно подолу.
| Извор | Наслов | |
|---|---|---|
| Брзи контролни прсти за брзите кредити | ||
| ВЛЕН бара засилени контроли по одземањето на лиценцата на друштво за брзи кредити - biznisvesti.mk | ||
| По затворањето на друштвото за брзи кредити, Влен ги охрабрува институциите да продолжат со контроли | ||
| Министерството стави катанец на познатата компанија за брзи кредити - што ќе биде со долговите? | ||
| Еве која е фирмата за брзи кредити на која што министерството ѝ стави катанец и што ќе се случува со долговите?! | ||
| Одземена дозвола за работа на финансиско друштво, продолжуваат засилените контроли | ||
| Без лиценца остана голема фирма за брзи кредити, Министерството не го открива името | ||
| "Креди Јес" е финансиското друштво за брзи кредити што Министерството за финансии го затворило | ||
| Една пријава од граѓанин остави финансиско друштво без дозвола | ||
| ГРАЃАНСКА ПРИЈАВА ОТКРИЛА ХАОС Падна дозволата на големо финансиско друштво |