MedVrsticami

МЗ и ИЈЗ воведуваат мерки и нов закон за сузбивање на пушењето кај младите 28.5.2026г.

Анализирани 10 од 18 извори Македонски

По повод Светскиот ден без тутун, Министерството за здравство, Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) и СЗО алармираат за критичната состојба во Македонија, каде дури 45,4% од возрасните се активни пушачи. Посебен фокус е ставен на загрижувачкиот тренд кај младите, каде 13,6% од 13-годишниците користат тутунски производи, а употребата на електронски цигари е двојно зголемена од 2016 година. Експертите посочуваат дека тутунската индустрија намерно ги таргетира малолетниците со привлечни вкусови и пакувања. Како одговор на оваа состојба, министерот Азир Алиу најави нов закон за заштита од пушење кој е во финална фаза и наскоро ќе влезе во собраниска процедура. За првпат во државата, антиникотинските фластери и гуми за џвакање се ставени на есенцијалната листа на лекови за да бидат достапни преку матичните лекари. Дополнително, се планира отворање на локални советувалишта за одвикнување и зголемување на акцизите со цел дестимулација на пушењето.

Инфографика

image url: /static/img/infographics/mkd-201736_mk_2225050160fe924f.webp

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	Expres.mk	24info.mk	4NEWS.mk	telma.com.mk	Gpress.mk	Lider.mk	Glas.mk	alfa.mk	Локално	СКОПСКО ЕХО
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.	Изворите варираат: од прецизни цитати до целосно игнорирање.	Да: Податокот е директно наведен во текстот.	Да: Податокот е директно наведен според анкета на ИЈЗ од 2023 година.	Не е споменато	Делумно: Статијата наведува 45% активни пушачи.	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот според податоци на ИЈЗ од 2023 година.	Не е споменато	Да: Директорката на ИЈЗ потврдува 45,4% активни пушачи кај возрасните.	Делумно: Директорката на ИЈЗ наведува слична бројка од 45,5% за населението.	Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.	Дел од медиумите го цитираат ИЈЗ, додека други го игнорираат.	Да: Текстот наведува приближно 12 илјади смртни случаи годишно.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Директорката на ИЈЗ потврдува околу 12.000 смртни случаи годишно.	Не е споменато	Да: Директно наведено од директорката на ИЈЗ во текстот.	Не е споменато	Да: Статијата наведува приближно 12 илјади смртни случаи годишно.	Не е споменато	Не е споменато
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.	Медиумите се поделени: дел потврдуваат, дел молчат за податокот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се споменува висок процент кај млади и над европски просек, но не и „највисок во регионот“.	Не е споменато	Да: Наведено е дека процентот е најголем досега и над европскиот.	Делумно: Се споредуваат 13,5% кај нас наспроти 11,6% во европскиот регион.	Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.	Мнозинството молчат, Lider потврдува, Alfa го толкува двосмислено.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Директно наведено од директорката на ИЈЗ во текстот.	Не е споменато	Делумно: Се споменуваат 17% кои се против или изразуваат одобрување.	Не е споменато	Не е споменато
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.	Повеќето потврдуваат премиера, додека дел се воздржани.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Министерот потврди дека овие препарати се првпат на листата.	Да: Министерот потврдува дека првпат се ставени на листата.	Да: Министерството ја ажурираше листата со овие производи за првпат.	Да: Потврдено во изјавата на министерот за здравство.	Делумно: Министерот вели дека сега се на позитивна листа, не се спомнува првпат.	Делумно: Се најавува прва достапност на лекови и фластери.	Да: Министерот потврди дека сега се на позитивна листа.	Да: Министерот потврди вклучување на овие средства во листата.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.	Половина од изворите молчат, другите го потврдуваат усогласувањето.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Се работи на нов закон усогласен со европските регулативи.	Не е споменато	Да: Министерот потврди дека предлог-законот е усогласен со европските норми.	Да: Текстот наведува дека се работи на закон усогласен со европските стандарди.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се споменува нов предлог-закон и соработка со СЗО.	Да: Текстот наведува дека новиот закон ќе биде усогласен со ЕУ.
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.	Дел медиуми потврдуваат, други целосно го игнорираат.	Да: Потврдено преку цитат од претставник на СЗО.	Да: Претставникот на СЗО ја потврдува оваа намера на индустријата.	Делумно: Мотото на кампањата се однесува на разоткривање на привлечноста.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: СЗО вели дека вкусовите се намерно дизајнирани за зависност.	Да: Аким Али од СЗО вели дека намерно ги таргетираат младите со вкусови.	Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.	Целосно отсуство на известување во анализираните медиуми.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.	Повеќето потврдуваат, Alfa го изоставува, нема контрадикции.	Да: Наведено е дека ќе можат да препишуваат фластери и мастики.	Да: Статијата потврдува дека лекарите ќе препишуваат фластери и мастики.	Да: Целта е лековите да бидат почесто препишувани од матичните лекари.	Да: Министерот потврдува дека матичните лекари ќе ги препишуваат.	Да: Целта е матичните лекари да ги препишуваат овие лекови.	Да: Потврдено во насловот и содржината на статијата.	Да: Министерот потврди дека матичните лекари ќе препишуваат фластери и гуми.	Не е споменато	Да: Министерот изјави дека матичните ќе препишуваат фластери и гуми.	Да: Целта е производите полесно да се препишуваат од матичните.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.	Само Telma го потврдува, другите го игнорираат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата потврдува одложување поради реакции од овие сектори.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.	Само два медиума известуваат, останатите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Надлежните размислуваат за зголемување на акцизите.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Министерот најавува зголемување на акцизите.	Не е споменато	Не е споменато
Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.	Дел извори потврдуваат правен вакуум, други само имплицираат.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Новиот закон ќе вклучува и сродни производи за заштита.	Делумно: Се имплицира со воведувањето на поширок термин во законот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Министерот потврдува дека досега не биле законски дефинирани.	Да: Министерот вели дека не биле дефинирани и немале пристап за регулација.	Делумно: Се споменува нов закон за тутунски и сродни производи.

claims

Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.
Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.

key differences

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Дел извори потврдуваат правен вакуум, други само имплицираат.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Само два медиума известуваат, останатите молчат.
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Изворите варираат: од прецизни цитати до целосно игнорирање.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Медиумите се поделени: дел потврдуваат, дел молчат за податокот.
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Повеќето потврдуваат, Alfa го изоставува, нема контрадикции.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Повеќето потврдуваат премиера, додека дел се воздржани.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Половина од изворите молчат, другите го потврдуваат усогласувањето.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Дел од медиумите го цитираат ИЈЗ, додека други го игнорираат.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Само Telma го потврдува, другите го игнорираат.
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Мнозинството молчат, Lider потврдува, Alfa го толкува двосмислено.
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Дел медиуми потврдуваат, други целосно го игнорираат.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Целосно отсуство на известување во анализираните медиуми.

source analyses

24info.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Да: Податокот е директно наведен според анкета на ИЈЗ од 2023 година.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Статијата потврдува дека лекарите ќе препишуваат фластери и мастики.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Не е споменато
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Да: Претставникот на СЗО ја потврдува оваа намера на индустријата.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

4NEWS.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Делумно: Новиот закон ќе вклучува и сродни производи за заштита.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Не е споменато
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Целта е лековите да бидат почесто препишувани од матичните лекари.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Министерот потврди дека овие препарати се првпат на листата.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Да: Се работи на нов закон усогласен со европските регулативи.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Делумно: Мотото на кампањата се однесува на разоткривање на привлечноста.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Expres.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Да: Податокот е директно наведен во текстот.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Наведено е дека ќе можат да препишуваат фластери и мастики.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Не е споменато
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Да: Текстот наведува приближно 12 илјади смртни случаи годишно.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Да: Потврдено преку цитат од претставник на СЗО.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Glas.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Не е споменато
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Министерот потврди дека матичните лекари ќе препишуваат фластери и гуми.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Делумно: Министерот вели дека сега се на позитивна листа, не се спомнува првпат.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Gpress.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Не е споменато
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Целта е матичните лекари да ги препишуваат овие лекови.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Министерството ја ажурираше листата со овие производи за првпат.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Да: Министерот потврди дека предлог-законот е усогласен со европските норми.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Lider.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Не е споменато
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Да: Потврдено во текстот според податоци на ИЈЗ од 2023 година.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Делумно: Се споменува висок процент кај млади и над европски просек, но не и „највисок во регионот“.
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Потврдено во насловот и содржината на статијата.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Потврдено во изјавата на министерот за здравство.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Да: Текстот наведува дека се работи на закон усогласен со европските стандарди.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Да: Директно наведено од директорката на ИЈЗ во текстот.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Да: Директно наведено од директорката на ИЈЗ во текстот.
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

alfa.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Да: Министерот потврдува дека досега не биле законски дефинирани.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Да: Министерот најавува зголемување на акцизите.
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Да: Директорката на ИЈЗ потврдува 45,4% активни пушачи кај возрасните.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Да: Наведено е дека процентот е најголем досега и над европскиот.
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Не е споменато
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Делумно: Се најавува прва достапност на лекови и фластери.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Да: Статијата наведува приближно 12 илјади смртни случаи годишно.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Делумно: Се споменуваат 17% кои се против или изразуваат одобрување.
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Да: СЗО вели дека вкусовите се намерно дизајнирани за зависност.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

telma.com.mk

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Делумно: Се имплицира со воведувањето на поширок термин во законот.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Да: Надлежните размислуваат за зголемување на акцизите.
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Делумно: Статијата наведува 45% активни пушачи.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Министерот потврдува дека матичните лекари ќе ги препишуваат.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Министерот потврдува дека првпат се ставени на листата.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Не е споменато
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Да: Директорката на ИЈЗ потврдува околу 12.000 смртни случаи годишно.
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Да: Статијата потврдува одложување поради реакции од овие сектори.
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Локално

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Да: Министерот вели дека не биле дефинирани и немале пристап за регулација.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Делумно: Директорката на ИЈЗ наведува слична бројка од 45,5% за населението.
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Делумно: Се споредуваат 13,5% кај нас наспроти 11,6% во европскиот регион.
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Министерот изјави дека матичните ќе препишуваат фластери и гуми.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Министерот потврди дека сега се на позитивна листа.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Делумно: Се споменува нов предлог-закон и соработка со СЗО.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Да: Аким Али од СЗО вели дека намерно ги таргетираат младите со вкусови.
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

СКОПСКО ЕХО

Алтернативните никотински производи досега не беа законски дефинирани и регулирани.: Делумно: Се споменува нов закон за тутунски и сродни производи.
Владата планира зголемување на акцизите за тутунски производи.: Не е споменато
Дури 45,4% од возрасната популација во Македонија се активни пушачи.: Не е споменато
Македонија има највисок процент на млади пушачи во регионот, значително над европскиот просек.: Не е споменато
Матичните лекари ќе добијат овластување да препишуваат антиникотинска терапија.: Да: Целта е производите полесно да се препишуваат од матичните.
Никотинските фластери и гуми за џвакање за првпат се ставени на есенцијалната листа на лекови.: Да: Министерот потврди вклучување на овие средства во листата.
Новиот закон за заштита од пушење е усогласен со европските стандарди и регулативи.: Да: Текстот наведува дека новиот закон ќе биде усогласен со ЕУ.
Околу 12.000 граѓани годишно умираат во Македонија од болести поврзани со пушењето.: Не е споменато
Предлог-законот беше одложен поради реакции од угостителите и тутунската индустрија.: Не е споменато
Само 17% од македонските граѓани изразуваат јавно неодобрување кон пушењето.: Не е споменато
Тутунската индустрија намерно користи слатки вкусови за да создаде зависност кај младите.: Не е споменато
Употребата на е-цигари кај младите е двојно зголемена во споредба со 2016 година.: Не е споменато

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	Expres.mk	24info.mk	4NEWS.mk	telma.com.mk	Gpress.mk	Lider.mk	Glas.mk	alfa.mk	Локално	СКОПСКО ЕХО
Азир Алиу	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Неутрално: министерот е цитиран како најавува мерка, без мета-вреднување	Неутрално: Министерот е главен говорник и ги презентира мерките.	Неутрално: Министерот е говорник, цитиран без мета-вреднување.	Неутрално: министерот е цитиран како говорник без мета-вреднување од авторот	Неутрално: Министерот е говорник, пренесува информации без мета-вреднување.	Неутрално: министерот е говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот	Неутрално: Цитиран како министер кој најавува законски измени.	Неутрално: Главниот говорник во текстот, пренесува информации без мета-вреднување.	Неутрално: Министерот е цитиран како главен говорник за активностите.
Марија Андоновска	Сите извори што ја спомнуваат се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Директорката е говорник, цитирана без мета-вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Директорката е говорник, изнесува податоци без мета-вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Цитирана како директорка на ИЈЗ со податоци од истражување.	Неутрално: Цитирана како извор на статистички податоци за употреба на тутун.	Не е споменато
Аким Али	Нема разлики: сите извори го прикажуваат неутрално.	Неутрално: Претставник на СЗО, цитиран без мета-вреднување	Неутрално: претставник на СЗО е цитиран со предупредувања, без мета-вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Цитиран како претставник на СЗО со став за вкусовите.	Неутрално: Говорник кој ја критикува тутунската индустрија без мета-вреднување.	Не е споменато
Министерство за здравство	Поделени: неутрални извори vs. позитивни (акцент на ажурирање на лекови).	Не е споменато	Неутрално: споменато преку министерот, без вреднување	Неутрално: Информативно споменато како носител на кампањата и мерките.	Позитивно: Иницијатива за лекови и ажурирање на листата е претставена како корисна.	Позитивно: авторот го прикажува како проактивно (зајакнува услуги, ажурира листа)	Позитивно: Се истакнува ажурирањето на листата на лекови како позитивна мерка.	Неутрално: споменато како извор на податоци, без вреднување	Неутрално: Споменато како соработник во истражувањето.	Неутрално: Споменато како извор на податоци и институција предводена од Алиу.	Позитивно: Се истакнуваат нивните заложби и нови законски решенија.
Институт за јавно здравје (ИЈЗ)	Сите извори го третираат неутрално, без разлики во сентиментот.	Неутрално: Споменат како извор на податоци, без вреднување	Неутрално: споменат како извор на податоци, без вреднување	Неутрално: Споменат како соработник во глобалната кампања.	Неутрално: Институцијата е спомената преку директорката, без мета-вреднување.	Неутрално: споменат како партнер во кампања, без вреднување	Неутрално: Се цитираат податоци и најави, без експлицитно вреднување.	Неутрално: споменат како партнер во советувалишта, без вреднување	Неутрално: Извор на податоци и соработник во истражувањето.	Неутрално: Информативно споменат во контекст на советувалишта и статистика.	Неутрално: Споменат како партнер во глобалната кампања.
Светска здравствена организација (СЗО)	Сите извори се неутрални, без значајни разлики во тонот.	Неутрално: Извор на предупредувања и податоци, без мета-вреднување	Неутрално: цитирана и спомената како соработник, без мета-вреднување	Неутрално: Спомената како партнер во спроведување на активностите.	Не е споменато	Неутрално: спомената како организатор на глобална кампања, без вреднување	Неутрално: Се споменува како соработник и извор на податоци.	Неутрално: спомената како соработник, анализата е важна, но без мета-вреднување на СЗО	Неутрално: Извор на шокантни бројки и препораки за јавно здравје.	Неутрално: Спомената како извор на анализи и соработник во процесот.	Неутрално: Спомената како партнер во спроведување на активностите.
Влада на Република Македонија	Сите извори не го спомнуваат, освен 24info, telma и alfa кои го третираат неутрално.	Не е споменато	Неутрално: индиректно спомената преку министерот, без вреднување	Не е споменато	Неутрално: Владината процедура е спомената информативно.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Информативно спомената дека најавува законски измени.	Не е споменато	Не е споменато
Собрание на Република Македонија	Само 2 извори го спомнуваат, неутрално.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Изгласувањето е споменато како процес.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Споменато само како дестинација за новиот закон.	Не е споменато	Не е споменато
Тутунска индустрија	Најголемата разлика: некои извори (Expres.mk, 24info.mk, telma.mk, alfa.mk, Локално) ја обвинуваат	Негативно: Имплицитно обвинета за стратегија за создавање зависност кај младите	Негативно: опишана како создава нови производи за привлекување млади, со критика	Не е споменато	Негативно: Прикажана како причина за одложување на законот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Негативно: Обвинета за намерно таргетирање млади со вкусови.	Негативно: Обвинета од Аким Али за намерно таргетирање на младите.	Не е споменато
Угостители	Единствен извор (Telma) дава негативен приказ, останатите не го спомнуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Негативно: Нивните реакции го одложија законот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Матични лекари	Позитивен наспроти неутрален тон за новите овластувања.	Неутрално: Споменати како идни препишувачи на никотински производи	Неутрално: споменати како препишувачи на терапија, без вреднување	Неутрално: Споменати во контекст на препишување на новите лекови.	Позитивно: Добиваат улога да препишуваат лекови, што е претставено како позитивна мерка.	Неутрално: споменати како препишувачи на терапија, без вреднување	Позитивно: Добиваат нова улога во препишување лекови, што е претставено како позитивно.	Неутрално: споменати како извршители на препишување, без вреднување	Не е споменато	Неутрално: Споменати во контекст на нивните нови овластувања за препишување лекови.	Неутрално: Споменати во контекст на препишување лекови за одвикнување.
Млада популација / Адолесценти	Неутрално vs негативно: здравствени загрижености.	Неутрално: Опишани како цел на маркетинг, но без вреднување на самата популација	Неутрално: споменати како цел на предупредувањата, без вреднување	Неутрално: Споменати како фокус група за заштита и поддршка.	Негативно: Опишани како загрижувачки тренд на зголемена употреба на никотин.	Неутрално: споменати како фокусна група, без вреднување	Негативно: Се истакнува загриженоста за зголемената употреба на никотин кај младите.	Неутрално: споменати како целна група со статистика, без вреднување	Неутрално: Прикажани како жртви на зависност и цел на истражување.	Неутрално: Споменати како целна група на новите закони и статистички податоци.	Неутрално: Споменати како фокус група за поддршка и заштита.

entities

Азир Алиу
Марија Андоновска
Аким Али
Министерство за здравство
Институт за јавно здравје (ИЈЗ)
Светска здравствена организација (СЗО)
Влада на Република Македонија
Собрание на Република Македонија
Тутунска индустрија
Угостители
Матични лекари
Млада популација / Адолесценти

key differences

Азир Алиу: Сите извори се неутрални, без разлики.
Аким Али: Нема разлики: сите извори го прикажуваат неутрално.
Влада на Република Македонија: Сите извори не го спомнуваат, освен 24info, telma и alfa кои го третираат неутрално.
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Сите извори го третираат неутрално, без разлики во сентиментот.
Марија Андоновска: Сите извори што ја спомнуваат се неутрални, без разлики.
Матични лекари: Позитивен наспроти неутрален тон за новите овластувања.
Министерство за здравство: Поделени: неутрални извори vs. позитивни (акцент на ажурирање на лекови).
Млада популација / Адолесценти: Неутрално vs негативно: здравствени загрижености.
Светска здравствена организација (СЗО): Сите извори се неутрални, без значајни разлики во тонот.
Собрание на Република Македонија: Само 2 извори го спомнуваат, неутрално.
Тутунска индустрија: Најголемата разлика: некои извори (Expres.mk, 24info.mk, telma.mk, alfa.mk, Локално) ја обвинуваат
Угостители: Единствен извор (Telma) дава негативен приказ, останатите не го спомнуваат.

source analyses

24info.mk

Азир Алиу: Неутрално: министерот е цитиран како најавува мерка, без мета-вреднување
Аким Али: Неутрално: претставник на СЗО е цитиран со предупредувања, без мета-вреднување
Влада на Република Македонија: Неутрално: индиректно спомената преку министерот, без вреднување
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: споменат како извор на податоци, без вреднување
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: споменати како препишувачи на терапија, без вреднување
Министерство за здравство: Неутрално: споменато преку министерот, без вреднување
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: споменати како цел на предупредувањата, без вреднување
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: цитирана и спомената како соработник, без мета-вреднување
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Негативно: опишана како создава нови производи за привлекување млади, со критика
Угостители: Не е споменато

4NEWS.mk

Азир Алиу: Неутрално: Министерот е главен говорник и ги презентира мерките.
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Споменат како соработник во глобалната кампања.
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: Споменати во контекст на препишување на новите лекови.
Министерство за здравство: Неутрално: Информативно споменато како носител на кампањата и мерките.
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: Споменати како фокус група за заштита и поддршка.
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Спомената како партнер во спроведување на активностите.
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Не е споменато
Угостители: Не е споменато

Expres.mk

Азир Алиу: Не е споменато
Аким Али: Неутрално: Претставник на СЗО, цитиран без мета-вреднување
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Споменат како извор на податоци, без вреднување
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: Споменати како идни препишувачи на никотински производи
Министерство за здравство: Не е споменато
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: Опишани како цел на маркетинг, но без вреднување на самата популација
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Извор на предупредувања и податоци, без мета-вреднување
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Негативно: Имплицитно обвинета за стратегија за создавање зависност кај младите
Угостители: Не е споменато

Glas.mk

Азир Алиу: Неутрално: министерот е говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: споменат како партнер во советувалишта, без вреднување
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: споменати како извршители на препишување, без вреднување
Министерство за здравство: Неутрално: споменато како извор на податоци, без вреднување
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: споменати како целна група со статистика, без вреднување
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: спомената како соработник, анализата е важна, но без мета-вреднување на СЗО
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Не е споменато
Угостители: Не е споменато

Gpress.mk

Азир Алиу: Неутрално: министерот е цитиран како говорник без мета-вреднување од авторот
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: споменат како партнер во кампања, без вреднување
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: споменати како препишувачи на терапија, без вреднување
Министерство за здравство: Позитивно: авторот го прикажува како проактивно (зајакнува услуги, ажурира листа)
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: споменати како фокусна група, без вреднување
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: спомената како организатор на глобална кампања, без вреднување
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Не е споменато
Угостители: Не е споменато

Lider.mk

Азир Алиу: Неутрално: Министерот е говорник, пренесува информации без мета-вреднување.
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Се цитираат податоци и најави, без експлицитно вреднување.
Марија Андоновска: Неутрално: Директорката е говорник, изнесува податоци без мета-вреднување.
Матични лекари: Позитивно: Добиваат нова улога во препишување лекови, што е претставено како позитивно.
Министерство за здравство: Позитивно: Се истакнува ажурирањето на листата на лекови како позитивна мерка.
Млада популација / Адолесценти: Негативно: Се истакнува загриженоста за зголемената употреба на никотин кај младите.
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Се споменува како соработник и извор на податоци.
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Не е споменато
Угостители: Не е споменато

alfa.mk

Азир Алиу: Неутрално: Цитиран како министер кој најавува законски измени.
Аким Али: Неутрално: Цитиран како претставник на СЗО со став за вкусовите.
Влада на Република Македонија: Неутрално: Информативно спомената дека најавува законски измени.
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Извор на податоци и соработник во истражувањето.
Марија Андоновска: Неутрално: Цитирана како директорка на ИЈЗ со податоци од истражување.
Матични лекари: Не е споменато
Министерство за здравство: Неутрално: Споменато како соработник во истражувањето.
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: Прикажани како жртви на зависност и цел на истражување.
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Извор на шокантни бројки и препораки за јавно здравје.
Собрание на Република Македонија: Неутрално: Споменато само како дестинација за новиот закон.
Тутунска индустрија: Негативно: Обвинета за намерно таргетирање млади со вкусови.
Угостители: Не е споменато

telma.com.mk

Азир Алиу: Неутрално: Министерот е говорник, цитиран без мета-вреднување.
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Неутрално: Владината процедура е спомената информативно.
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Институцијата е спомената преку директорката, без мета-вреднување.
Марија Андоновска: Неутрално: Директорката е говорник, цитирана без мета-вреднување.
Матични лекари: Позитивно: Добиваат улога да препишуваат лекови, што е претставено како позитивна мерка.
Министерство за здравство: Позитивно: Иницијатива за лекови и ажурирање на листата е претставена како корисна.
Млада популација / Адолесценти: Негативно: Опишани како загрижувачки тренд на зголемена употреба на никотин.
Светска здравствена организација (СЗО): Не е споменато
Собрание на Република Македонија: Неутрално: Изгласувањето е споменато како процес.
Тутунска индустрија: Негативно: Прикажана како причина за одложување на законот.
Угостители: Негативно: Нивните реакции го одложија законот.

Локално

Азир Алиу: Неутрално: Главниот говорник во текстот, пренесува информации без мета-вреднување.
Аким Али: Неутрално: Говорник кој ја критикува тутунската индустрија без мета-вреднување.
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Информативно споменат во контекст на советувалишта и статистика.
Марија Андоновска: Неутрално: Цитирана како извор на статистички податоци за употреба на тутун.
Матични лекари: Неутрално: Споменати во контекст на нивните нови овластувања за препишување лекови.
Министерство за здравство: Неутрално: Споменато како извор на податоци и институција предводена од Алиу.
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: Споменати како целна група на новите закони и статистички податоци.
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Спомената како извор на анализи и соработник во процесот.
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Негативно: Обвинета од Аким Али за намерно таргетирање на младите.
Угостители: Не е споменато

СКОПСКО ЕХО

Азир Алиу: Неутрално: Министерот е цитиран како главен говорник за активностите.
Аким Али: Не е споменато
Влада на Република Македонија: Не е споменато
Институт за јавно здравје (ИЈЗ): Неутрално: Споменат како партнер во глобалната кампања.
Марија Андоновска: Не е споменато
Матични лекари: Неутрално: Споменати во контекст на препишување лекови за одвикнување.
Министерство за здравство: Позитивно: Се истакнуваат нивните заложби и нови законски решенија.
Млада популација / Адолесценти: Неутрално: Споменати како фокус група за поддршка и заштита.
Светска здравствена организација (СЗО): Неутрално: Спомената како партнер во спроведување на активностите.
Собрание на Република Македонија: Не е споменато
Тутунска индустрија: Не е споменато
Угостители: Не е споменато

Извори

articles

article order
17
body
Дури 45% проценти од македонското население се активни корисници на тутунски производи, а годишно приближно околу 12 илјади умираат од болести каде пушењето може да биде причина Матичните лекари во иднина ќе можат да препишуваат никотински фластери и мастики како помош при откажување од пушењето. Надлежните институции најавија координирани активности со цел овие производи да станат подостапни за граѓаните и полесно да се користат во процесот на откажување од тутунот. Секое осмо македонско дете на 13 годишна возраст е пушач Од Светската здравствена организација предупредуваат дека зависноста од никотин се повеќе ги погодува младите. Претставникот на СЗО, Аким Али, посочи дека 14 проценти од младите користат тутунски производи, додека околу 9 проценти користат електронски цигари. Според него, новите никотински производи се дизајнирани да бидат привлечни за младата популација преку модерни пакувања, различни вкусови и агресивен маркетинг. "Зад впечатливите бои и слатките ароми стои јасна стратегија - создавање долгорочна зависност кај младите", предупреди Али. Податоците од Институтот за јавно здравје и СЗО покажуваат дека состојбата во земјава е сериозна. Истражување спроведено во 2023 година покажало дека дури 45,4 проценти од возрасните во Македонија се активни пушачи. Проблемот не се одразува само врз здравјето на населението, туку и врз економијата. Според проценките на СЗО, употребата на тутун ја чини државата околу 38 милијарди денари годишно преку здравствени трошоци и намалена продуктивност. Овие информации беа споделени по повод одбележувањето на Светскиот ден без тутун, кога институциите повторно апелираа за поголема свест и мерки против пушењето.
language
mkd
published at
2026-05-29T07:35:15
source
Expres.mk
title
Никотински фластери и гуми за џвакање наскоро достапни со рецепт
url
https://expres.mk/makedonija/nikotinski-flasteri-i-gumi-za-dhvakane-naskoro-dostapni-so-retsept/
article order
16
body
Матичните лекари во Македонија наскоро ќе можат да препишуваат никотински фластери и мастики како помош за граѓаните кои сакаат да се откажат од пушењето. Ова беше најавено на одбележувањето на Светскиот ден без тутун, каде институциите најавија координирани активности за намалување на зависноста од никотин. Министерот Азир Алиу истакна дека станува збор за трансдермални фластери и мастики со никотин, кои ќе бидат достапни на пазарот и ќе можат да се препишуваат од матичните лекари. "Конкретно, се работи за трансдермални фластери и мастики со никотин што може да ги користат граѓаните за да се откажат од тутунот. Целта е да се обезбеди нивно присуство на пазарот, а истите да можат да се употребуваат од граѓаните и да бидат достапни преку фармацевтските компании, како и матичните лекари да можат да ги препишуваат за употреба", изјави Алиу. Претставникот на СЗО, Аким Али, предупреди дека пушењето и никотинската зависност остануваат сериозен здравствен проблем, особено кај младите. Според него, 14 проценти од младите користат тутунски производи, додека 9 проценти користат електронски цигари. Тој нагласи дека зависноста од никотин повеќе не е поврзана само со традиционалните цигари, бидејќи индустријата создава нови и модерни производи со цел да привлече нови корисници. "Предизвикот е што овие производи се особено привлечни за младите. Зад живописните бои, елегантните пакувања и слатките вкусови, се крие јасна намера - да се нормализира употребата на никотин и да се создаде долгорочна зависност кај младите", изјави Аким Али. Податоците од анкетата на Институтот за јавно здравје, спроведена во 2023 година во соработка со СЗО, покажуваат дека дури 45,4 проценти од возрасната популација во Македонија се активни пушачи, што ја прави состојбата алармантна. Од СЗО предупредуваат дека употребата на тутун ја чини Македонија околу 38 милијарди денари годишно, преку здравствени трошоци и економски последици.
language
mkd
published at
2026-05-28T18:01:13
source
24info.mk
title
Матичните лекари ќе препишуваат никотински фластери и мастики за откажување од пушење
url
https://24info.mk/matichnite-lekari-ke-prepishuvaat-nikotinski-flasteri-i-mastiki-za-otkazhuvane-od-pushene/
article order
19
body
Новиот Предлог-закон за заштита од пушење наскоро ќе се најде пред пратениците во Собранието, откако ќе ги заврши последните административни филтри во Владата. Ова денеска го соопшти министерот за здравство, Азир Алиу, на прес-конференција организирана по повод Светскиот ден без тутун. Иако првично беше најавено дека законот ќе стапи на сила уште на 1 март, неговата примена беше одложена поради жестоките реакции и забелешки од страна на угостителскиот сектор и тутунската индустрија. Министерот Алиу појасни дека предлог-текстот веќе ги поминал сите клучни филтри и добил позитивни мислења од сите релевантни институции. "На 30 мај го имаме последниот состанок заедно со сите учесници и од наредната недела веќе завршуваат тие административни процедури во Владата за да може истиот да биде дел од материјалите во Собранието. Од сите аспекти законот веќе е завршен", изјави Алиу. Тој додаде дека рестрикциите ќе стапат на сила истиот ден кога законот ќе биде изгласан. Единствен исклучок и одложување ќе има за две специфични одредби кои се однесуваат на прилагодување на инфраструктурата на терасите во угостителските објекти. Состојбата со јавното здравје во државата е застрашувачка, покажуваат податоците на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), изработени во соработка со Светската здравствена организација (СЗО). Директорката на ИЈЗ, Марија Андоновска, изнесе фрапантни бројки кои ја позиционираат Македонија далеку над европскиот просек: "Употребата на тутун е директно поврзана со бројни заболувања, меѓу кои кардиоваскуларните, хронично-белодробните заболувања, мозочниот удар и разни видови малигни заболувања. Особено загрижува фактот што кај нас пушењето сѐ уште се смета за општествено прифатлива навика", истакна Андоновска, додавајќи дека товарот од овие болести сериозно го урива целиот здравствен систем. Загриженост предизвикува и фактот што сѐ повеќе малолетници посегнуваат по никотински производи. Според истражувањата спроведени во училиштата, дури 13,6% од учениците од седмо до деветто одделение се пушачи. Претставникот на СЗО за Македонија, Аким Али, алармираше дека тутунската индустрија еволуирала и користи перфидни методи за да создаде доживотна зависност кај младата популација преку пакувања со светли бои и привлечни вкусови како нане, боровинка и лубеница. * 14 од 100 млади лица во државата користат тутунски производи. * 9 проценти од нив конзумираат електронски цигари. * Двојно зголемување: Употребата на електронски цигари кај младите е за двапати зголемена во споредба со претходното истражување од 2016 година. "Овие вкусови не се безопасни. Тие се специјално дизајнирани да ја маскираат суровостa на никотинот. Забранувањето на вкусовите спасува животи, бидејќи младите луѓе се намерно таргетирани", порача претставникот на СЗО, давајќи силна поддршка за итно носење на новиот закон.
language
mkd
published at
2026-05-28T18:01:12
source
4NEWS.mk
title
До каде е Законот за заштита од пушење? ИЈЗ алармира - тутунот носи по 12.000 животи годишно во Македонија
url
https://4news.mk/do-kade-e-zakonot-za-zashtita-od-pushene-ijz-alarmira-tutunot-nosi-po-12-000-zhivoti-godishno-vo-makedonija/
article order
13
body
По долгото чекање на конечната верзија, предлог законот за зашита од пушењето наредната недела треба да помине на владина седница. Наместо Закон за заштита од пушење, новиот предлог ќе го носи името Закон за заштита од употреба на производи од тутун и сродни производи. Со новото законско решение, терминот "пушење' се заменува со поширокиот термин "употреба", со што ќе бидат опфатени електронските цигари, несогорливите тутунски производи и сите идни форми на консумирање никотин и тутун, дознава Телма. Усогласувањето со министерството за земјоделство заврши, со што министерството за здравство ги финишираше разговорите со сите надлежни институции. "Примената на законот ќе биде одма по изгласувањето. Имаме само две одредби таму каде што имаме одложување, за инфраструктурата на терасите за да може да се прилагодат кон барањата на законот. Другото ќе биде од истиот ден кога законот ќе биде изгласан, од истиот ден законот ќе биде во сила", изјави Азир Алиу, министер за здравство. Сепак, министерот Алиу вели дека донесувањето на законот нема да биде доволно, доколку тој доследно не се спроведува на терен. Податоците, според надлежните, се алармантни, 45 проценти од граѓаните се активни пушачи, а особено загрижува фактот што сè повеќе млади почнуваат со употреба на никотински производи уште на рана возраст, со што се зголемува ризикот од долгорочни здравствени последици. "Од бројките кои што се поврзани како тригер, каде што може да се земе пушењето, се над 12.000 смртни случаи во годината. Но, зборувам никаде не се води евиденција дека да овој починал од пушењето, него од некоја од заболувањата каде што тригер може да биде пушењето. Кардиоваскуларни, белодробни заболувања, малигните, канцер... Околу 12.000 во текот на годината", рече Марија Андоновска, директорка на ИЈЗ. Во обид да се намали употребата на тутун, министерството за здравство најави дека матичните лекари ќе може да препишуваат лекови за одвикнување од пушење. "Министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушењето и контрацептивните средства, а тоа се трансменталните фластери и никотинските гуми за џвакање. Целта е да се зголеми нивната достапност во нашата држава, да бидат препознаени од јавноста, исто така од фармацевтските компании за нивната потреба да се користат и да може матичните лекари да ги препишуваат истите", додаде Алиу. Надлежните размислуваат и за зголемување на акцизите, со цел граѓаните двапати да размислат пред да купат тутунски производи. Предлог-законот првично беше најавен да почне да се применува од 1 март, но беше одложен поради реакции и забелешки од угостителите и тутунската индустрија. Денеска се одбележува и Светскиот ден без тутун.
language
mkd
published at
2026-05-28T17:43:30
source
telma.com.mk
title
Законот за заштита од пушење сè уште е во владина процедура, а требаше да стапи на сила на 1 март - трансментални фластери и никотински гуми за џвакање на позитивна листа
url
https://telma.com.mk/2026/05/28/zakonot-za-zashtita-od-pushene-se-ushte-e-vo-vladina-proczedura-a-trebashe-da-stapi-na-sila-na-1-mart-transmentalni-flasteri-i-nikotinski-gumi-za-dhvakane-na-pozitivna-lista/
article order
7
body
Се зајакнуваат услугите за откажување од пушење во земјава, потенцираа од Министерството за здравство по повод Светскиот ден без тутун. "Министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушење и контрацептивни средства - трансдермалните фластери и никотинските гуми за џвакање. Целта е да се зголеми нивната достапност, да бидат препознаени од јавноста и од фармацевтските компании за нивната потреба да се користат и матичните лекари да ги препишуваат, истакна на денешната прес - конференција министерот за здравство, Азир Алиу. Тој додаде дека се работи и на системско зајакнување на овој сегмент, преку новиот предлог закон за заштита од употреба на производи од тутун или сродни производи, кој е усогласен со европските норми и регулативи и овозможува долгорочно унапредување на заштитата на јавното здравје во овој аспект. "Продолжуваме со заеднички заложби за подигнување на јавната свесност за откажување од пушењето и заштита на здравјето. Целта на овие активности е поголема достапност на советувалиштата за откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување, како и континуирана поддршка на овие лица, со посебен фокус на младата популација", додаде Алиу. Министерството за здравство, заедно со Институтот за јавно здравје се приклучува на глобалната кампања на СЗО на тема "Разоткривање на привлечноста - спротивставување на зависноста од никотин и тутун".
language
mkd
published at
2026-05-28T15:12:51
source
Gpress.mk
title
Матичните лекари ќе препишуваат фластери и никотински гуми за откажување од пушење | GPRESS.
url
https://gostivarpress.mk/matichnite-lekari-ke-prepishuvaat-flasteri-i-nikotinski-gumi-za-otkazhuvane-od-pushene/
article order
12
body
Министерството за здравство ја ажурира есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушењето, како трансдермални фластери и никотински гуми за џвакање, кои ќе можат да ги препишуваат матичните лекари, рече денеска министерот за здравство Азир Алиу на прес-конференција во рамките на одбележувањето на Светскиот ден без тутун 2026 година. Во соработка со Светската здравствена организација (СЗО), Институтот за јавно здравје, центрите за јавно здравје, локалните самоуправи и здравствените домови, ќе се работи на зголемување на достапноста на советувалиштата за одвикнување од пушење, а посебен фокус е ставен на младата популација. -Целта е овие лекови да бидат подостапни за граѓаните, препознаени од јавноста и фармацевтските компании, а матичните лекари да можат да ги препишуваат, изјави Алиу. Според него, паралелно се работи и на нов закон за заштита од употреба на тутунски и сродни производи, усогласен со европските стандарди, со цел долгорочно унапредување на јавното здравје. Одбележувањето на Светскиот ден без тутун претставува една од клучните активности насочени кон заштита и унапредување на јавното здравје. Бидејќи тутунот е еден од водечките фактори за појава на бројни незаразни заболувања, неопходно е постојано да ја подигнуваме свеста кај населението за последиците што ги остава врз здравјето, кажа денеска директорката на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) д-р Марија Андоновска, која потсети дека податоците и резултатите од истражувањата со години наназад укажуваат на сериозноста на проблемот, кога речиси половина од возрасните граѓани во една држава се изјаснуваат како активни пушачи. Тоа е јасен сигнал дека мора навремено и одлучно да се преземат мерки за заштита на населението. Според податоците на ИЈЗ, од истражувањето од 2023 година, изработено со Светската здравствена организација, СЗО Институт, Министерство за здравство, 45,4% од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Исто така, истражувањето кое што го направивме во сите училишта на деца на возраст до 16 години, исто така покажува висок процент. Процентот е значително над европскиот просек на Светската здравствена организација кој изнесува 25%. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива навика. Само 17% од граѓаните во Македонија изразуваат неодобрување кон пушењето, изјави директорката на ИЈЗ д-р Андоновска. Употребата на тутун е директно поврзана со бројни заболувања, меѓу кои кардиоваскуларните, хронично-белодробните заболувања, мозочниот удар, разни видови малигни заболувања, промени со бременоста и слично. Никотинот создава силна зависност, поради што многу луѓе тешко успеваат да се откажат од пушењето, дури и кога се свесни за последиците. Особено загрижува фактот што сѐ повеќе млади лица започнуваат со употреба на никотински производи уште во многу рана возраст, со што ризикот од долгорочни здравствени последици дополнително се зголемува. Товарот од болести поврзани со пушењето има сериозно влијание не само врз поединецот, туку и врз целиот здравствен систем. Огромен дел од ресурсите во здравството се насочуваат кон лекување заболувања кои можат да се превенираат. Годишно умираат околу 12. 000 граѓани од болести предизвикани од пушењето, додаде Андоновска. Според анализите на СЗО, употребата на тутун ја чини државата околу 38 милијарди денари годишно, а секој денар вложен во превенција носи поврат од 19 денари преку избегнати здравствени трошоци. Најави дека ИЈЗ ќе продолжи со превентивни едукации во училиштата и активности за подигнување на јавната свест за штетноста од пушењето. Годинашниот Светски ден без тутун се одбележува под мотото "Разоткривање на привлечноста, спротивставување на зависноста од никотин и од тутун".
language
mkd
published at
2026-05-28T14:23:50
source
Lider.mk
title
Матичните лекари ќе може да препишуваат фластери и никотински гуми за џвакање како лекови за одвикнување од пушење
url
https://denesen.mk/matichnite-lekari-kje-moze-da-prepishuvaat-flasteri-i-nikotinski-gumi-za-dzvakanje-kako-lekovi-za-odviknuvanje-od-pushenje/
article order
14
body
Со законските измени ќе им се дадат повеќе овластувања на институциите да постапуваат и да се намали употребата на тутун и тутунски производи, особено кај младата поулациаја, изјави министерот за здравство, Азир Алиу. На прашањето на "Локално", зошто и по постоечкиот закон не интервенираат надлежните институции за да се забрани продажба на тутун и тутунски производи кај малолетниците и децата, министерот одговори. Тој додаде дека денес заедно со Институт за јавно здравје во чии центри ќе има советувалишта за одвикнување од пушење, како и со Светската здравствена организација, чија анализа за состојбата е многу важна. Покрај едукативната кампања која е веќе почната во училиштата за штетноста од пушењето, Алиу објасни дека на локално ниво ќе воведат советувалишта за одвикнување од пушењето. -Ќе го зајакнеме системот на упатување, а матичните лекари ќе може да им препишуваат антиникотински фластери и гуми за џвакање на сите кои сакаат да се откажат од пушење. Тие сега се на позитивна листа, изјави Алиу. Европскиот регион има широко распространета употреба на тутун кај адолесцентите при што застапеноста е речиси изедначена во однос на полот. Приближно 11,6% од лицата на возраст од 13 до 15 години користат тутун или околу четри милиони лица. Според податоците од Министерство за здравство, 13,5 % од учениците во основните и средните училишта во Македонија користат цигари и други тутунски производи.
language
mkd
published at
2026-05-28T13:57:23
source
Glas.mk
title
Матичните лекари ќе може да им препишуваат антиникотински фластери и гуми за џвакање на сите кои сакаат да се откажат од пушење
url
https://glas.mk/%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8-%D1%9C%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D0%B6%D0%B5-%D0%B4%D0%B0-%D0%B8%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%88%D1%83/
article order
12
body
13,6% од децата на 13 годишна возраст во Македонија пушат цигари, вејпови и електронски цигари - ова е најголемиот процент на млади пушачи евидентиран до сега според истражувањата на СЗО. 45% проценти од македонското население се активни корисници на тутунски производи, а годишно приближно околу 12 илјади умираат од болести каде пушењето може да биде причина. Од Институтот за Јавно здравје велат дека уште позагрижувачки е фактот дека само 17% од нив се против никотинот, што укажува дека цигарите во Македонија се општествено прифатена појава. "Според резултатите на Институтот за јавно здравје од истражувањето во 2023 година во соработка со СЗО, ИЈЗ, Министерството за здравство, дури 45,4 проценти, од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Исто така истражувањето коешто го правевме во сите училишта на деца на возраст до 16 години покажува висок процент. Процентот е значително над европскиот, над регионот на СЗО која изнесува 25 проценти. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива појава, а само 17 проценти од граѓаните во Македонија изразуваат одобрување кон пушењето"- вели Марија Андоновска, директорката на ИЈЗ. "Предизвикот овде е што овие производи се особено привлечни за младите. Зад светлите бои, елегантното пакување и слатките вкусови лежи јасна намера да се нормализира употребата на никотин и да се создаде доживотна зависност кај младите. Ова не е прифатливо. Забранувањето на вкусовите спасува животи, бидејќи младите луѓе се намерно таргетирани. Важно е активностите за јавно здравје за намалување на зависноста од никотин да развиваат вкусови како што се нане, боровинка, лубеница, не се безопасни. Тие се специјално дизајнирани да ја маскираат суровоста на никотинот и да ги олеснат производите за употреба, особено за младите."- вели Аким Али од СЗО. Владата најавува законски измени, но и за прв пат и достапност на лекови кои ќе им помогнат на пушачите полесно да се откажат. Новиот закон за заштита против пушењето веќе е во својата финална фаза, а од следната недела се очекува да биде во Собрание. "Да се информираат и да се поддржат граѓаните за откажување, трансдермални фластери ќе бидат дел од инфраструктура, но исто така и да се зголемат акцизите за да може тие граѓани да се размислат дали ќе трошат пари за нешто што им го штети здравјето или за позитивни цели, Досега со законот не се дефинирани алтернативните никотински производи, факт е дека се продаваат но немавме како да ги регулираме, младите прво што прават почнуваат како прв пристап им се тие алтернативни производи, со новиот закон ќе бидат строго дефинирани и како и каде ќе се продаваат, идејата не е само да креираме рамка туку и инфраструктура, центри кои ги имаме и кои ќе бидат отворени ќе направиме напори да бидат оспособени инфраструктурно."- вели министерот за здравство Азир Алиу. По повод Светскиот ден без тутун, од СЗО препорачуваат да се работи и на зголемувањето на свеста кај граѓаните, да се едуцираат децата уште од најмала возраст и да се инвестира во поддршка на пушачите кои сакаат да се откажат.
language
mkd
published at
2026-05-28T12:41:34
source
alfa.mk
title
Шокантни бројки на СЗО: Се повеќе млади во Македонија стануваат зависни од тутун и е-цигари, властите најавуваат ригорозни мерки за заштита
url
https://alfa.mk/shokantni-bro%D1%98ki-na-szo-se-pove%D1%9Ce-mladi-vo-makedoni%D1%98a-stanuvaat-zavisni-od-tutun-i-e-czigari-vlastite-na%D1%98avuvaat-rigorozni-merki-za-zashtita/
article order
11
body
Министерот за здравство не одговори зошто оние тутунски производи кои и по постоечкиот закон се забранети, се продаваат на малолетници Со законските измени ќе им се дадат повеќе овластувања на институциите да постапуваат и да се намали употребата на тутун и тутунски производи, особено кај младата поулациаја, изјави министерот за здравство, Азир Алиу. На прашањето на "Локално", зошто и по постоечкиот закон не интервенираат надлежните институции за да се забрани продажба на тутун и тутунски производи кај малолетниците и децата, министерот одговори: -Законски тие се продаваат, но не се дефинирани и немавме пристап како тоа да го регулираме. Знаете дека за жал прво што прават и според анализата од СЗО како прв гејт, како прв пристап до тој никотински свет им се тие алтернативните производи, бидејќи со новиот предлог-закон тоа строго се дефинира каде и како може да се продава како тутунски производ, изјави Алиу. Тој не одговори зошто оние тутунски производи кои и по постоечкиот закон се забранети, се продаваат на малолетници. Додаде дека со законските измени кои наскоро ќе бидат готови може да им се дадат повеќе ингеренции на институциите да делуаат. Според министерот, пријавувањето ќе може да го прават и граѓаните. -Ве уверувам дека после овој закон имаме повеќе можности во реално време да знаеме кај се пуши и кај не треба да се пуши, изјави Алиу. Тој додаде дека денес заедно со Институт за јавно здравје во чии центри ќе има советувалишта за одвикнување од пушење, како и со Светската здравствена организација, чија анализа за состојбата е многу важна. Покрај едукативната кампања која е веќе почната во училиштата за штетноста од пушењето, Алиу објасни дека на локално ниво ќе воведат советувалишта за одвикнување од пушењето. -Ќе го зајакнеме системот на упатување, а матичните лекари ќе може да им препишуваат антиникотински фластери и гуми за џвакање на сите кои сакаат да се откажат од пушење. Тие сега се на позитивна листа, изјави Алиу. Европскиот регион има широко распространета употреба на тутун кај адолесцентите при што застапеноста е речиси изедначена во однос на полот. Приближно 11,6% од лицата на возраст од 13 до 15 години користат тутун или околу четри милиони лица. Според податоците од Министерство за здравство, 13,5 % од учениците во основните и средните училишта во Македонија користат цигари и други тутунски производи. -Цело време ни е идејата да креираме само правна рамка, туку да има инфраструктура да се помогне на наслението . Со сите центри кои ги имаме и кои ќе бидат отворени, и задено со други институции во државата, ќе направиме напори тие центри да бидат оспособени инфраструктурно и да имаат во реално време пристап за да добиваат различна помош за да може да се откажат од пушење, рече Алиу. Директорката на Институтот за јавно здравје, Марија Андонова кажа дека во Македонија 45,5 отсто од населението корист тутун и тутунски производи. Аким Али од СЗО наведе дека компаниите кои продаваат тутун и тутунски производи намерно ги таргетираат младите со тутунски производи кои се со различни вкусови и дека многу производи се дизајнирани лесно да се скријат, кои наликуваат на пенкала или на технолошки уреди.
language
mkd
published at
2026-05-28T12:07:12
source
Локално
title
Алиу: Матичните лекари ќе може да им препишуваат антиникотински фластери и гуми за џвакање на сите кои сакаат да се откажат од пушење
url
https://lokalno.mk/aliu-matichnite-lekari-kje-mozhe-da-im-prepishuvaat-antinikotinski-flasteri-i-gumi-za-djvakanje-na-site-koi-sakaat-da-se-otkazhat-od-pushenje/
article order
8
body
По повод Светскиот ден без тутун, Министерството за здравство, заедно со Институтот за јавно здравје и Светската здравствена организација, се приклучи на глобалната кампања посветена на борбата против зависноста од никотин и тутун. Министерот за здравство Азир Алиу истакна дека во соработка со здравствените институции и локалните власти веќе се спроведуваат активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. Тој посочи дека Министерството ја ажурирало есенцијалната листа на лекови и за првпат во неа се вклучени средства за одвикнување од пушење, меѓу кои никотински фластери и никотински гуми за џвакање. Според Алиу, целта е овие производи да станат подостапни за граѓаните, да бидат препознаени од јавноста и да можат полесно да се препишуваат од матичните лекари. Паралелно со тоа, Министерството работи и на нов закон за заштита од употреба на тутунски и сродни производи, кој ќе биде усогласен со европските стандарди и ќе овозможи долгорочна заштита на јавното здравје. Од Министерството посочуваат дека активностите продолжуваат во партнерство со Светската здравствена организација и Институтот за јавно здравје, со фокус на подигнување на јавната свест, зголемување на достапноста на советувалиштата за откажување од пушење и континуирана поддршка за граѓаните, особено за младите.
language
mkd
published at
2026-05-28T11:36:58
source
СКОПСКО ЕХО
title
Азир Алиу: Се зајакнуваат услугите за откажување од пушење низ државата | Скопско Ехо
url
https://skopskoeho.mk/azir-aliu-se-zajaknuvaat-uslugite-za-otkazhuvanje-od-pushenje-niz-drzhavata/

source scope

analyzed source count

omitted articles

article order
13
body
Уште не се поминати административните процедури во Владата за Предлог-законот за заштита од пушење да стигне во Собрание, кажа денеска министерот за здравство Азир Алиу. Првично беше најавено дека законот ќе почне да се применува од 1 март, но беше одложен поради реакции и забелешки од угостителите и тутунската индустрија. Алиу неколкупати досега најави дека ќе биде ставен на владина седница. "Предлог-законот ги помина буквално сите филтри и од законодавство и доби позитивни мислења од сите учесници. На 30 мај го имаме последниот состанок заедно со сите учесници и од наредната недела веќе завршуваат тие административни процедури во Владата за да може истиот да да биде дел од материјалите во Собранието. Така што, од сите аспекти законот веќе е завршен и имаме краен документ како таков и истиот ќе биде веќе доставен во Собрание", одовори Алиу на новинарско прашање на денешната прес-конференција во чест на Светскиот ден без тутун. Министерот рече дека примената на законот ќе биде веднаш по изгласувањето. "Имаме само две одредби таму каде што имаме одложување, за инфраструктурата на терасите за да може да се прилагодат кон барањата на законот. Другото ќе биде од истиот ден кога законот ќе биде изгласан, од истиот ден законот ќе биде во сила", додаде тој. Директорката на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) Марија Андоновска рече дека според податоците на Институтот, од истражувањето од 2023 година, изработено со Светската здравствена организација (СЗО), Министерство за здравство, 45,4% од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Истражувањето кое што го направивиле со сите училишта на деца на возраст до 16 години, исто така покажува висок процент. "Процентот е значително над европскиот просек на Светската здравствена организација кој изнесува 25%. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива навика. Само 17% од граѓаните во Македонија изразуваат неодобрување кон пушењето. Употребата на тутун е директно поврзана со бројни заболувања, меѓу кои кардиоваскуларните, хронично-белодробните заболувања, мозочниот удар, разни видови малигни заболувања, промени со бременоста и слично. Никотинот создава силна зависност, поради што многу луѓе тешко успеваат да се откажат од пушењето, дури и кога се свесни за последиците. Особено загрижува фактот што сѐ повеќе млади лица започнуваат со употреба на никотински производи уште во многу рана возраст, со што ризикот од долгорочни здравствени последици дополнително се зголемува. Товарот од болести поврзани со пушењето има сериозно влијание не само врз поединецот, туку и врз целиот здравствен систем. На годишно ниво умираат по 12.000 граѓани поради болести предизвикани од пушење", додаде Андоновска. Претставникот на Светската здравствена организација (СЗО) за Македонија, Аким Али, рече дека тутунската индустрија еврлуирала, ги маскира произиводите за да им се доближи на младите. "Предизвикот овде е што овие производи се особено привлечни за младите. Зад светлите бои, елегантното пакување и слатките вкусови лежи јасна намера да се нормализира употребата на никотин и да се создаде доживотна зависност кај младите. Ова не е прифатливо. Забранувањето на вкусовите спасува животи, бидејќи младите луѓе се намерно таргетирани. Важно е активностите за јавно здравје за намалување на зависноста од никотин да развиваат вкусови како што се нане, боровинка, лубеница, не се безопасни. Тие се специјално дизајнирани да ја маскираат суровоста на никотинот и да ги олеснат производите за употреба, особено за младите", вели Али. Според него, 14 од 100 млади луѓе во земјава користат тутун, а 9 проценти од нив користат електорнски цигари. Тој додаде дека од последното истражување во 2016 , употребата на електронски цигари цигари двојно е зголемена.
language
mkd
published at
2026-05-28T11:17:22
source
Сакам Да Кажам
title
ПРЕДЛОГ-ЗАКОНОТ ЗА ПУШЕЊЕ ШТО ТРЕБАШЕ ДА СТАПИ НА СИЛА НА 1 МАРТ УШТЕ Е ВО ВЛАДИНА ПРОЦЕДУРА
url
https://sdk.mk/index.php/naslovna/predlog-zakonot-za-pushene-shto-trebashe-da-stapi-na-sila-na-1-mart-ushte-e-vo-vladina-protsedura/
article order
5
body
По повод Светскиот ден без тутун, Министерството за здравство, заедно со ИЈЗ и СЗО се приклучува на одбележувањето на глобалната кампања на СЗО на тема "Разоткривање на привлечноста - спротивставување на зависноста од никотин и тутун". Министерот за здравство, Азир Алиу истакна дека во заедничка соработка со СЗО, Институтот за јавно здравје, како и Центрите за јавно здравје, локалната самоуправа и локалните здравствени домови, отпочнати се координирани активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. Сакам да потсетам за уште една значајна новина која ја воведовме, а тоа е дека Министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушење и контрацептивни средства - трансдермалните фластери и никотинските гуми за џвакање. Целта е да се зголеми нивната достапност, да бидат препознаени од јавноста и од фармацевтските компании за нивната потреба да се користат и матичните лекари да ги препишуваат, истакна на денешната прес - конференција министерот за здравство, Азир Алиу. Паралелно, тој додаде дека се работи и на системско зајакнување на овој сегмент, преку новиот предлог закон за заштита од употреба на производи од тутун или сродни производи, кој е усогласен со европските норми и регулативи и овозможува долгорочно унапредување на заштитата на јавното здравје во овој аспект. Продолжуваме со партнерите СЗО и ИЈЗ со заеднички заложби за подигнување на јавната свесност за откажување од пушењето и заштита на здравјето. Целта на овие активности е поголема достапност на советувалиштата за откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување, како и континуирана поддршка на овие лица, со посебен фокус на младата популација, додаде Алиу.
language
mkd
published at
2026-05-28T11:16:30
source
Kurir
title
Алиу: Продолжуваме со заложбите за подигнување на јавната свесност за откажување од пушење и заштита на здравјето
url
https://kurir.mk/vesti/makedonija/aliu-prodolzhuvame-so-zalozhbite-za-podignuvane-na-javnata-svesnost-za-otkazhuvane-od-pushene-i-zashtita-na-zdravjeto/
article order
9
body
По повод Светскиот ден без тутун, Министерството за здравство, во соработка со Институтот за јавно здравје и Светската здравствена организација, се приклучи на глобалната кампања под мотото "Разоткривање на привлечноста - спротивставување на зависноста од никотин и тутун". На прес-конференција беа најавени конкретни чекори за помош на граѓаните на локално ниво. Министерот за здравство, Азир Алиу, истакна дека веќе се спроведуваат координирани активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење во здравствените домови и локалната самоуправа. Како клучна новина во здравствениот систем, министерот го посочи проширувањето на есенцијалната листа на лекови. За првпат на оваа листа се вклучени препарати кои помагаат при одвикнување од пушење, како што се трансдермалните фластери и никотинските гуми за џвакање, со цел тие да бидат полесно препишувани од матичните лекари. "Со ова сакаме да ја зголемиме нивната достапност, да бидат подобро препознаени и од јавноста и од фармацевтскиот сектор, како и да се поттикне нивната поширока употреба", рече Алиу. Покрај достапноста на овие препарати, во подготовка е и нова законска регулатива која треба да воведе построги контроли и усогласување со европските правила за тутунските производи. Министерството работи на нов закон за заштита од употреба на тутун и сродни производи кој треба системски да ја зајакне заштитата на јавното здравје, со посебен акцент на младата популација преку зајакнување на советувалиштата.
language
mkd
published at
2026-05-28T11:05:28
source
Press24.mk
title
Првпат на листатата: Министерството за здравство воведува лекови за одвикнување од пушење - Press24
url
https://press24.mk/prvpat-na-listatata-ministerstvoto-za-zdravstvo-voveduva-lekovi-za-odviknuvanje-od-pushenje/
article order
7
body
Здравствените власти ќе ги зајакнат услугите за откажување од пушење, најави денес министерот за здравство Азир Алиу во рамки на одбележување на Светскиот ден без тутун 2026 година. Министерот најави дека ќе почнат координирани активности на сите институции кои можат да придонесат за откажување од пушењето. "Во соработка со Светската здравствена организација (СЗО), Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), Центрите за јавно здравје, локалната самоуправа и локалните здравствени домови почнуваме активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. Поголема достапност на советувалиштата што ги имаме на локално ниво со цел откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување како и континуирана поддршка на овие лица, со посебен фокус на младата популација во нашата држава", рече министерот Алиу и извести дека годинашното мото на СЗО за означување на Светскиот ден без тутун е "Разоткривање на привлечноста, спротивставување на зависноста од никотин и од тутун". Како значајна новина во нашиот здравствен систем министерот Алиу потсети дека првпат во есенцијалната листа на лекови се додадени лекови за одвикнување од пушење. "Министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа се првпат ставени лекови за одвикнување од пушењето и контрацептивни средства. Тоа се фластери и никотински гуми за џвакање. Целта е да се зголеми нивната достапност во нашата држава, потребата од нив да биде препознаена кај јавноста и кај фармацевтските компании, да се користат и да може матичните лекари да ги пропишуваат", рече министерот Алиу. Аким Али од СЗО потсети на резултатите од последните истражувања кои покажуваат дека 14 од секои 100 млади сега, употребуваат тутун, а 9 % од нив употребуваат електронски цигари. "Тоа што нема чад не значи дека нема штета. Не е доволно да зборуваме само за свесноста кога зборуваме за никотинската зависност, подеднакво важно е да преземеме акција. Забранете ги вкусовите, спасете животи, дозволете да се бориме против никотинската зависност во земјата", повика Али. Директорката на Институтот за јавно здравје, Марија Андоновска кажа дека состојбата со употреба на тутун кај нас е загрижувачка. "Според резултатите на ИЈЗ од истражувањето во 2023 година во соработка со СЗО, дури 45,4 % од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Исто така истражувањето што го правевме во сите училишта, кај деца на возраст до 16 години исто така покажува висок процент. Процентот е значително над европскиот просек кој изнесува 25%. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива појава, а само 17 % од граѓаните во Македонија изразуваат неодобрување кон пушењето. Употребата на тутун е директно поврзана со бројни заболувања меѓу кои кардиоваскуларните, хронично белодробните, мозочниот удар, разни видови малигни заболувања, проблеми со бременоста и слично. Никотинот создава силна зависност поради што многу луѓе тешко успеваат да се откажат од пушењето дури и кога се свесни за последиците", рече директорката Андоновска. Најновите анализи од СЗО Андоновска вели дека покажуваат дека употребата на тутун ја оптоварува Македонија со трошоци за околу 38 милијарди денари на годишно ниво, а тоа е доволен знак за сите институции за навремено и континуирано вложување во мерки и активности за контрола на тутунот.
language
mkd
published at
2026-05-28T10:45:23
source
zoom.mk
title
Матичните лекари можат да пропишуваат фластери и никотински гуми за џвакање, додадени се како лек за одвикнување од пушење
url
https://zoom.mk/336133/
article order
1
body
"Почнуваме координирани активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. Целта на овие активности е поголема достапност на советувалиштата што ги имаме на локално ниво, се со цел откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување како и континуирана поддршка на овие лица со посебен фокус на младата популација во нашата држава. Сакам да потсетам за уште една значајна новина која ја воведуваме а тоа е дека министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушењето и контрацептивните средства а тоа се трандермалните фластери и никотинските гуми за џвакање - рече министерот за здравство", Азир Алиу на денешната прес-конференција. Целта е да се зголеми достапноста на лековите, да бидат препознаени од јавноста, фармацевтските компании, а матичните лекари да ги препишуваат. "Паралелно, работиме на системско зајакнување на овој сегмент преку новиот предлог-закон за заштита од употреба на производите од тутун или сродни производи, со што со законското решение кое е усогласено со европските норми, тие регулативи, исто така овозможуваме долгорочно унапредување на заштитата на јавното здравје во нашата земја од овој аспект. Продолжуваме со нашите партнери СЗО, Институтот за јавно здравје со заеднички заложби за подигнување на јавната свест за откажување од пушењето и заштита на здравјето во нашата држава", рече Алиу. Д-р Аким Али од Светската здравствена организација (СЗО) порача дека откажувањето од тутун спасува живот. Тој се осврна на младата популација во Македонија, но и во Европа кои коирстат нетрадиционални производи кои предизивикуваат зависност, посочувајќи дека тутунската индустрија еврлуирала, ги "максира" проииводите за да им се доближи на младите. "Предизвикот овде е што овие производи се особено привлечни за младите. Зад светлите бои, елегантното пакување и слатките вкусови лежи јасна намера да се нормализира употребата на никотин и да се создаде доживотна зависност кај младите. Ова не е прифатливо. Забранувањето на вкусовите спасува животи, бидејќи младите луѓе се намерно таргетирани. Важно е активностите за јавно здравје за намалување на зависноста од никотин да развиваат вкусови како што се нане, боровинка, лубеница, не се безопасни. Тие се специјално дизајнирани да ја маскираат суровоста на никотинот и да ги олеснат производите за употреба, особено за младите", рече Али. На прес-конференцијата, претставникот од СЗО, кажа дека 14 од 100 млади луѓе во земјава користат тутун, а девет проценти од нив користат е-цигари, посочувајќи дека од последното истражување 2016-та, употребата на е-цигари двојно е зголемена. И во Европа, младите се "најтешки пушачи" и имаат ризик покрај нетрадиционалните да почнат да користат и традиционални производи од тутун. Али нагласи дека СЗО и партнерите, Министерството за здравство и Институтот за јавно здравје, ќе преземат активности, бидејќи како што нагласи цената е превисока, земјава губи луѓе и дел од БДП за лекување на болести предизвикани од користење на тутун и повика да се забранат никотински производи со вкусови и да се спасат животи. Директорката на Институтот за јавно здравје, д-р Марија Андоновска на прес конференцијата кажа дека тутунот е водечки фактор за појава на незаразни заболувања и ја нагласи неопходната од подигање на свеста кај наслението за последиците по здравјето. Фактот што половина од возрасните граѓани се активни пушачи е сигнал за како што рече, одлучно преземање на меки за заштита на населението. "Според резултатите на Институтот за јавно здравје од истражувањето во 2023 година во соработка со СЗО, ИЈЗ, Министерството за здравство, дури 45,4 проценти, од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Исто така истражувањето коешто го правевме во сите училишта на деца на возраст до 16 години покажува висок процент. Процентот е значително над европскиот, над регионот на СЗО која изнесува 25 проценти. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива појава, а само 17 проценти од граѓаните во Македонија изразуваат одобрување кон пушењето", рече Андоновска. Употребата на тутун е поврзана со бројни заболувања, кардиоваскуларните, хронично-белодробните заболувања, мозочниот удар, малигни заболувања промени во бременоста... Никотинот создава силна зависност, рече директорката, поради што многу луѓе тешко успеваат да се откажат од пушењето. Таа истакна дека загрижува фактот што се повеќе млади лица започнуваат со употреба на никотински производи уште во рана возраст, со што ризикот за долгорочни здравствени последици. Воедно, додаде Андоновска се зголемува товарот, и врз целиот здравствен систем, бидејќи огромен дел од ресурсите се насочуваат кон лекување заболувања кои можат да се превенираат. Таа сподели информации од анализите на СЗО за Македонија каде што според проценките, употребата на тутун ја оптоварува државата со трошоци за околу 38 милијарди денари на годишно ниво. Посочи дека секој еден денар вложен во превенција носи 19 денари поврат преку избегнати здравствени трошоци. Ваквите инвестиции имаат потенцијал да ја намалат смртноста на годишно ново, како и да ја намалат економската загуба и затоа превенцијата е најважна. "Институтот во овој период ги зголеми своите активности во однос на превентивните едукации во училиштата на темава и во иднина ќе продолжиме да работиме на подигнување на јавната свест, следење на состојбите и поддршката на сите политики насочени кон намалување на употребата на тутун, заедно со Министерството за здравство СЗО, сите релевантни институции и медиумите. Нашата цел е јасна, поздрава иднина за сегашните и за идните генерации", рече Андонова. Светскиот ден без тутун, годинава се одбележува под мотото, "Разоткривање на привлечноста, спротивставување на зависноста од никотин и од тутун".
language
mkd
published at
2026-05-28T10:44:51
source
МКД.мк
title
Почнува кампањата за откажување од пушење со акцент на младите
url
https://mkd.mk/makedonija/pochnuva-kampanjata-za-otkazhuvanje-od-pushenje-so-akcent-na-mladite/
article order
2
body
Министерството за здравство почнува координирани активности за јакнење на услугите на здравствените установи за откажување од тутунот. Министерството во соработка со Светската здравствена организација и со Институтот за јавно здравје, Центрите за јавно здравје, локалната самоуправа, здравствените домови низ земјава ќе преземе чекори за поголема достапност на советувалишта за откажување од пушењето. Фокус е ставен на младата популација, а Министерството за оваа цел ја ажурираше и листата на лекови за одвикнување од пушењето. - Почнуваме координирани активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. Целта на овие активности е поголема достапност на советувалиштата што ги имаме на локално ниво, се со цел откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување како и континуирана поддршка на овие лица со посебен фокус на младата популација во нашата држава. Сакам да потсетам за уште една значајна новина која ја воведуваме а тоа е дека министерството за здравство ја ажурираше есенцијалната листа на лекови и во неа првпат се ставени лекови за одвикнување од пушењето и контрацептивните средства а тоа се трандермалните фластери и никотинските гуми за џвакање - рече министерот за здравство, Азир Алиу на денешната прес-конференција. Целта е да се зголеми достапноста на лековите, да бидат препознаени од јавноста, фармацевтските компании, а матичните лекари да ги препишуваат. - Паралелно, работиме на системско зајакнување на овој сегмент преку новиот предлог-закон за заштита од употреба на производите од тутун или сродни производи, со што со законското решение кое е усогласено со европските норми, тие регулативи, исто така овозможуваме долгорочно унапредување на заштитата на јавното здравје во нашата земја од овој аспект. Продолжуваме со нашите партнери СЗО, Институтот за јавно здравје со заеднички заложби за подигнување на јавната свест за откажување од пушењето и заштита на здравјето во нашата држава - рече Алиу. Д-р Аким Али од Светската здравствена организација (СЗО) порача дека откажувањето од тутун спасува живот. Тој се осврна на младата популација во Македонија, но и во Европа кои коирстат нетрадиционални производи кои предизивикуваат зависност, посочувајќи дека тутунската индустрија еврлуирала, ги "максира" проииводите за да им се доближи на младите. - Предизвикот овде е што овие производи се особено привлечни за младите. Зад светлите бои, елегантното пакување и слатките вкусови лежи јасна намера да се нормализира употребата на никотин и да се создаде доживотна зависност кај младите. Ова не е прифатливо. Забранувањето на вкусовите спасува животи, бидејќи младите луѓе се намерно таргетирани. Важно е активностите за јавно здравје за намалување на зависноста од никотин да развиваат вкусови како што се нане, боровинка, лубеница, не се безопасни. Тие се специјално дизајнирани да ја маскираат суровоста на никотинот и да ги олеснат производите за употреба, особено за младите - рече Али. На прес-конференцијата, претставникот од СЗО, кажа дека 14 од 100 млади луѓе во земјава користат тутун, а 9 проценти од нив користат е-цигари, посочувајќи дека од последното истражување 2016-та, употребата на е-цигари двојно е зголемена. И во Европа, младите се "најтешки пушачи" и имаат ризик покрај нетрадиционалните да почнат да користат и традиционални производи од тутун. Али нагласи дека СЗО и партнерите, Министерството за здравство и Институтот за јавно здравје, ќе преземат активности, бидејќи како што нагласи цената е превисока, земјава губи луѓе и дел од БДП за лекување на болести предизвикани од користење на тутун и повика да се забранат никотински производи со вкусови и да се спасат животи. Директорката на Институтот за јавно здравје, д-р Марија Андоновска на прес конференцијата кажа дека тутунот е водечки фактор за појава на незаразни заболувања и ја нагласи неопходната од подигање на свеста кај наслението за последиците по здравјето. Фактот што половина од возрасните граѓани се активни пушачи е сигнал за како што рече, одлучно преземање на меки за заштита на населението. - Според резултатите на Институтот за јавно здравје од истражувањето во 2023 година во соработка со СЗО, ИЈЗ, Министерството за здравство, дури 45,4 проценти, од возрасната популација се изјасниле како активни пушачи. Исто така истражувањето коешто го правевме во сите училишта на деца на возраст до 16 години покажува висок процент. Процентот е значително над европскиот, над регионот на СЗО која изнесува 25 проценти. Дополнително загрижува и фактот што пушењето кај нас во голема мера се смета за општествено прифатлива појава, а само 17 проценти од граѓаните во Македонија изразуваат одобрување кон пушењето - рече Андоновска. Употребата на тутун е поврзана со бројни заболувања, кардиоваскуларните, хронично-белодробните заболувања, мозочниот удар, малигни заболувања промени во бременоста... Никотинот создава силна зависност, рече директорката, поради што многу луѓе тешко успеваат да се откажат од пушењето. Таа истакна дека загрижува фактот што се повеќе млади лица започнуваат со употреба на никотински производи уште во рана возраст, со што ризикот за долгорочни здравствени последици. Воедно, додаде Андоновска се зголемува товарот, и врз целиот здравствен систем, бидејќи огромен дел од ресурсите се насочуваат кон лекување заболувања кои можат да се превенираат. Таа сподели информации од анализите на СЗО за Македонија каде што според проценките, употребата на тутун ја оптоварува државата со трошоци за околу 38 милијарди денари на годишно ниво. Посочи дека секој еден денар вложен во превенција носи 19 денари поврат преку избегнати здравствени трошоци. Ваквите инвестиции имаат потенцијал да ја намалат смртноста на годишно ново, како и да ја намалат економската загуба и затоа превенцијата е најважна. - Институтот во овој период ги зголеми своите активности во однос на превентивните едукации во училиштата на темава и во иднина ќе продолжиме да работиме на подигнување на јавната свест, следење на состојбите и поддршката на сите политики насочени кон намалување на употребата на тутун, заедно со Министерството за здравство СЗО, сите релевантни институции и медиумите. Нашата цел е јасна, поздрава иднина за сегашните и за идните генерации-рече Андонова. Светскиот ден без тутун, годинава се одбележува под мотото, "Разоткривање на привлечноста, спротивставување на зависноста од никотин и од тутун".
language
mkd
published at
2026-05-28T10:36:57
source
А1он
title
Алиу: За првпат лекови за одвикнување од пушење на есенцијалната листа
url
https://a1on.mk/macedonia/aliu-za-prvpat-lekovi-za-odviknuvanje-od-pushenje-na-esencijalnata-lista/
article order
3
body
Министерот за здравство Азир Алиу најави нови активности за зајакнување на системот за поддршка на граѓаните кои сакаат да се откажат од пушењето. Тој на денешната прес-конференција по повод Светскиот ден без тутун, рече дека годинашното мото е насочено кон разоткривање на привлечноста и зависноста од никотин и тутун. "Целта е поголема достапност на советувањето за откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување и континуирана поддршка за граѓаните, со посебен фокус на младата популација", истакна Алиу. Тој додаде дека Министерството ја ажурирало есенцијалната листа на лекови, при што за првпат биле вклучени средства за одвикнување од пушење, како никотински фластери и никотински гуми за џвакање. Според него, целта е овие производи да станат подостапни за граѓаните, но и да бидат препознаени како дел од системската поддршка за намалување на зависноста од тутун. Алиу најави и нов предлог-закон за заштита од употреба на тутунски и сродни производи, кој ќе биде усогласен со европските стандарди и регулативи, со цел долгорочно унапредување на јавното здравје.
language
mkd
published at
2026-05-28T10:00:01
source
Слободен печат
title
Никотински фластери и гуми за џвакање -- Алиу најави нови мерки за одвикнување од пушењето
url
https://www.slobodenpecat.mk/aliu-najavi-novi-merki-za-odviknuvanje-od-pushenjeto-pogolema-dostapnost-do-terapija-i-sovetuvanje/
article order
0
body
Министерот за здравство, Азир Алиу, по повод одбележувањето на Светскиот ден без тутун 2026 година, најави нови активности за зајакнување на системот за поддршка на граѓаните кои сакаат да се откажат од пушењето. На заедничката прес-конференција со Светската здравствена организација, Институтот за јавно здравје и други партнери, Алиу посочи дека годинашното мото е насочено кон разоткривање на привлечноста и зависноста од никотин и тутун. Тој информираше дека Министерството за здравство, во соработка со центрите за јавно здравје, локалните самоуправи и здравствените домови, започнува координирани активности за зајакнување на услугите за откажување од пушење на локално ниво. "Целта е поголема достапност на советувањето за откажување од пушење, зајакнување на системот за упатување и континуирана поддршка за граѓаните, со посебен фокус на младата популација", истакна Алиу. Министерот потсети и дека Министерството за здравство ја ажурирало есенцијалната листа на лекови, при што за првпат биле вклучени средства за одвикнување од пушење, како никотински фластери и никотински гуми за џвакање. Според него, целта е овие производи да станат подостапни за граѓаните, но и да бидат препознаени како дел од системската поддршка за намалување на зависноста од тутун. Алиу најави и нов предлог-закон за заштита од употреба на тутунски и сродни производи, кој ќе биде усогласен со европските стандарди и регулативи, со цел долгорочно унапредување на јавното здравје. Тој додаде дека Министерството ќе продолжи со заедничките активности со Светската здравствена организација и Институтот за јавно здравје за подигнување на свеста за штетноста од пушењето и заштитата на здравјето.
language
mkd
published at
2026-05-28T08:46:54
source
Независен Весник
title
Светски ден без тутун: Алиу најави поголема достапност на терапии за одвикнување
url
https://nezavisen.mk/svetski-den-bez-tutun-aliu-najavi-pogolema-dostapnost-na-terapii-za-odviknuvanje/

omitted source count

total source count