article УНИЦЕФ и министерствата објавија проценка за нездравата исхрана во училиштата 29.5.2026г.

УНИЦЕФ и министерствата објавија проценка за нездравата исхрана во училиштата
newspaper Analizirano 10 od 16 virov language Makedonščina

Првата национална проценка на нутритивните средини во училиштата, спроведена од УНИЦЕФ, Министерството за образование и наука и Министерството за здравство, открива алармантна достапност на нездрава храна. Истражувањето опфати 1.700 ученици од 40 училишта и покажа дека во сите објекти каде што се продава храна, понудата е исклучиво нездрава, додека здравите опции се речиси недостапни. Институциите истакнуваат дека иако училиштата со организирани оброци ги почитуваат стандардите, најголем проблем се автоматите, приватните продавници и агресивниот маркетинг на ултрапреработени производи. Како одговор на овие наоди, започната е кампањата #ШтоИмаЗаЈадење за подигање на свеста и воведување построги регулативи за заштита на здравјето на учениците.

Infografika dogodka
16 Spornost
Visoka Nizka
13 trditev
13 trditev
Največje soglasje 100%
Нездравата храна е секогаш присутна во училиштата, додека здравите опции често недостасуваат.
? Najmanj soglasja 50%
Речиси сите ученици купуваат нездрава храна од продавници во непосредна близина на училиштата.
ТврдењеКлучни разлики
Нездравата храна е секогаш присутна во училиштата, додека здравите опции често недостасуваат. Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики во позициите. Да: Статијата потврдува дека нездравата опција е секогаш тука, а здравата ја нема. Да: Статијата потврдува дека нездравата опција е секогаш тука, а здравата често ја нема. Да: Статијата директно го цитира овој заклучок од истражувањето. Да: Наодите покажуваат дека нездравите опции се секогаш присутни. Да: Децата имаат лесен пристап до нездрава храна, а здравите се ограничени Да: Наодите укажуваат дека нездравата опција е секогаш тука. Да: Статијата вели дека нездравата храна е најдостапна, а здравата фали. Да: Текстот вели дека нездравата е секогаш тука, а здравата ја нема. Да: Нездравата храна преовладува, а здравите опции се ограничени. Да: Доминираат нездрави опции, што го отежнува изборот на здрави оброци.
Во 20 проценти од училиштата каде се продава храна, сите достапни опции се нездрави. Разлика: NetPress тврди дека **сите** училишта имаат нездрава храна, додека другите наведуваат 20%. Не е споменато Да: Истражувањето покажува дека во 20% од училиштата сите опции биле нездрави. Да: Потврдено во делот за училишни продавници. Делумно: Во 20% од опфатените училишта каде се продава храна, таа е нездрава. Делумно: Се вели дека во сите училишта понудата е главно нездрава. Да: Истражувањето потврдува дека во тие 20% сите опции биле нездрави. Не е споменато Да: Истражувањето потврдува дека во тие 20% сите опции биле нездрави. Да: Во сите училишта каде се продава храна, понудата е нездрава. Да: Кај 20% од училиштата со приватни продавници, сè било нездраво.
Околу една третина од децата на возраст од 7 до 9 години во Македонија имаат прекумерна тежина. Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но некои го немаат споменато. Не е споменато Да: Статијата наведува дека околу една третина од децата на таа возраст живеат со прекумерна тежина. Да: Статијата наведува дека 33% од децата на таа возраст се со прекумерна тежина. Да: Текстот потврдува дека околу една третина се со прекумерна тежина. Не е споменато Да: Статијата наведува дека околу една третина живеат со дебелина. Да: Потврдено е дека 1/3 од децата на таа возраст се со прекумерна тежина. Не е споменато Не е споменато Да: Се наведува дека третина од децата на таа возраст се со прекумерна тежина.
Над 80 проценти од учениците поддржуваат воведување на здрави и хранливи оброци во училиштата. Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики. Не е споменато Да: Податокот е директно наведен во текстот. Да: Директно наведено во поднасловот и текстот. Да: Над 80% поддржуваат здрави и хранливи оброци. Да: Повеќе од 80% од учениците поддржуваат поздрави оброци. Да: Текстот експлицитно ја наведува оваа поддршка од над 80%. Да: Повеќе од 80% сметаат дека треба да се обезбедуваат здрави оброци. Да: Наведено е дека над 80% поддржуваат здрави и хранливи оброци. Да: Над 80% од испитаниците поддржуваат здрави и хранливи оброци. Да: Истражувањето открива поддршка од над 80% од учениците.
Постои сериозен недостаток на национална програма за училишна исхрана. Речиси сите извори го потврдуваат тврдењето, освен plusinfo.mk (не споменато) и telma.com.mk (делумно). Не е споменато Да: Текстот експлицитно споменува отсуство на национална програма за училишна исхрана. Да: Статијата експлицитно го споменува отсуството на таква програма. Да: Директно е наведено дека постои недостаток на таква програма. Делумно: Се препорачува зајакнување на стандардите за исхрана. Да: Се посочува отсуството на национална програма за исхрана. Да: Текстот директно наведува отсуство на национална програма. Да: Текстот директно споменува отсуство на национална програма. Да: Текстот наведува дека нема национална програма за исхрана. Да: Отсуството на национална програма е наведено како главен предизвик.
Училиштата што обезбедуваат оброци ги почитуваат стандардите, но нездравата храна е присутна во ужинките. Разлики: 8 извори потврдуваат, 2 делумно; NetPress дава процент (35%). Не е споменато Да: Статијата потврдува почитување на стандарди, но присуство на нездрава храна во ужините. Да: Потврдено во делот за оброци во училиштата. Да: Училиштата со оброци ги почитуваат стандардите, но ужинките се нездрави. Делумно: Се наведува дека понудата е главно од нездрави производи. Да: Оброците ги следат стандардите, но ужинките често се нездрави. Да: Оброците ги почитуваат стандардите, но ужинките се нездрави. Да: Потврдено е дека стандардите се почитуваат, но ужинките се проблем. Да: 35% ги почитуваат стандардите, но ужинките се често нездрави. Делумно: Стандардите се почитуваат каде има оброци, а се бараат построги ужинки.
Речиси сите ученици купуваат нездрава храна од продавници во непосредна близина на училиштата. Разлика: "можат да купуваат" наспроти "купуваат" – пристап vs. акција. Не е споменато Делумно: Се наведува дека речиси сите ученици можат да купуваат храна од блиските продавници. Делумно: Се споменува пристап до маркети, но не и дека сите купуваат од таму. Делумно: Речиси сите можат да купуваат од блиски продавници со нездрава храна. Делумно: Во близина доминира продажба на нездрава храна и пијалаци. Делумно: Речиси сите можат да купуваат, но не е наведено дека сите купуваат. Делумно: Се вели дека купуваат од продавници и автомати каде се нуди таква храна. Делумно: Се вели дека можат да купуваат и дека храната е достапна. Делумно: Речиси сите имаат пристап до такви продавници каде доминира нездрава храна. Делумно: Наведено е дека децата масовно купуваат од околните приватни маркети.
85 проценти од учениците сметаат дека здравата храна во училиштата треба да има прифатлива цена. Пет извори го потврдуваат, два не го спомнуваат. Не е споменато Да: Податокот е директно наведен во текстот. Да: Директно наведено во текстот. Да: 85% сметаат дека храната во училиштата треба да е со прифатлива цена. Не е споменато Да: 85% велат дека храната во училиштата треба да е со прифатлива цена. Да: 85% од учениците бараат прифатливи цени за здравата храна. Да: Наведено е дека 85% бараат прифатлива цена за храната во училиштата. Да: 85% велат дека храната треба да биде по прифатлива цена. Да: 85% од младите сметаат дека цената треба да биде економски прифатлива.
60 проценти од учениците веруваат дека ограничувањето на нездравата храна би им помогнало во изборот. Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но telma.com.mk користи „мнозинството“ наместо точниот процент. Не е споменато Да: Податокот е директно наведен во текстот. Да: Директно наведено во текстот. Да: 60% веруваат дека ограничувањето ќе помогне за подобри избори. Делумно: Мнозинството смета дека тоа би помогнало за поздрав избор. Да: 60% веруваат дека помала достапност би помогнала за здрав избор. Да: Точно 60% веруваат дека ограничувањето ќе помогне во изборот. Да: 60% веруваат дека помала достапност на нездрава храна помага. Да: 60% сметаат дека помала достапност на нездрава храна би им помогнала. Да: 60% се согласуваат дека ограничувањето позитивно ќе влијае на нивниот избор.
Потребно е зајакнување на стандардите и ограничување на рекламирањето на нездрави производи. Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. Да: Статијата наведува дека е време за построги правила за продажба и рекламирање. Да: Проценката препорачува зајакнување на стандардите и ограничување на маркетингот. Да: Наведено како препорака во проценката. Да: Се препорачува зајакнување на стандардите и ограничување на маркетингот. Да: Извештајот препорачува зајакнување на стандардите и построги мерки. Да: Ова се клучни препораки наведени во проценката на УНИЦЕФ. Да: Институциите предлагаат зајакнување на стандардите и строги правила. Да: Текстот укажува на потреба од построги стандарди и ограничувања. Да: Се препорачува зајакнување на стандардите и построги правила за реклами. Да: Институциите разгледуваат засилување на регулативите и маркетингот.
Училишната средина има клучно влијание врз секојдневните избори на храна кај децата. Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики. Да: Статијата потврдува дека изборот на децата зависи од средината што ги опкружува. Да: Статијата го истакнува влијанието на училишната средина врз изборот на храна. Да: Статијата наведува дека училиштата го обликуваат изборот на децата. Да: Се истакнува важноста на училишната средина врз изборите на децата. Да: Истражувањето ја анализира токму нутритивната средина во училиштата. Да: Се истакнува влијанието на средината врз секојдневниот избор. Да: Наведено е дека средината значително влијае врз навиките на учениците. Да: Наведено е дека средината ги обликува навиките и го отежнува изборот. Да: Училишната средина ги обликува навиките и влијае врз изборот на храна. Да: Средината ги обликува навиките и им го отежнува изборот на здрави оброци.
Маркетингот за ултрапреработена храна и засладени пијалаци е агресивно присутен околу училиштата. Еден извор не го спомнува тврдењето; останатите го потврдуваат. Делумно: Се споменува дека нездрави опции се промовираат во и околу училиштата. Да: Текстот наведува дека тие производи интензивно се рекламираат околу училиштата. Да: Потврдено во воведот и делот за околни продавници. Да: Во блиските продавници активно се рекламираат такви производи. Да: Во близина на училиштата доминираат реклами за таква храна. Да: Се наведува дека овие производи интензивно се рекламираат во близина. Да: УНИЦЕФ предупредува на агресивно рекламирање во средината. Да: Се наведува дека овие производи интензивно се рекламираат во близина. Да: Нездравата храна интензивно се рекламира во и околу училиштата. Not Mentioned
Маркетингот за ултрапреработена храна и засладени пијалаци е агресивно присутна околу училиштата. Разлика: 4 извори потврдуваат, 6 не споменуваат; никој не негира. Делумно: Се споменува дека нездрави опции се промовираат во и околу училиштата. Да: Текстот наведува дека тие производи интензивно се рекламираат околу училиштата. Да: Потврдено во воведот и делот за околни продавници. Not Mentioned Not Mentioned Not Mentioned Not Mentioned Not Mentioned Not Mentioned Да: Се потврдува дека нездравите опции се рекламирани и доминираат околу училиштата.
Visoka pokritost Sporno
Vroče teme
Potrjeno
Nejasno
Tiho soglasje
Soglasje Nizka pokritost
Konsenz:
Nesoglasje
Soglasje
Velikost = pokritost virov
ЕнтитетКлучни разлики
УНИЦЕФПозитивен тон кај 3 извори, неутрален кај 7.Неутрално: споменат како поддржувач на проценката, без мета-вреднувањеПозитивно: авторот ја истакнува поддршката од УНИЦЕФ и ја цитира претставничката како авторитетПозитивно: авторот го претставува како иницијатор на сеопфатна проценка и кампања, со конструктивна улогаНеутрално: Ентитетот е претставен како иницијатор на истражувањето.Неутрално: Споменат како поддржувач на истражувањето.Неутрално: Извор на информации и поддржувач на истражувањето.Неутрално: Информативно споменат како поддржувач и извор на податоци.Неутрално: Споменат како поддржувач на истражувањето.Неутрално: Информативно споменат како поддржувач и партнер во кампања.Позитивно: партнер во успешна мисија и иницијатор на кампања
Министерство за образование и наукаЕден извор дава позитивен сентимент, сите други се неутрални.Неутрално: споменато како соработник во проценката, без вреднувањеНеутрално: споменато како соработник во проценката, без мета-вреднувањеНеутрално: споменато како соработник во истражувањето, без вреднувањеНеутрално: Споменато само како соработник во спроведувањето на проценката.Не е споменатоНеутрално: Споменато како соработник во спроведувањето на проценката.Неутрално: Споменато само како соработник во истражувањето.Неутрално: Информативно споменато како соработник во проценката.Неутрално: Споменато како соработник во истражувањето без вреднување.Позитивно: успешно спроведен преглед и подготвеност за реформи
Министерство за здравствоЕден извор дава позитивен приказ, останатите се неутрални.Неутрално: споменато како соработник во проценката, без вреднувањеНеутрално: споменато како соработник, без мета-вреднувањеНеутрално: споменато како соработник во истражувањето, без вреднувањеНеутрално: Споменато само како соработник во спроведувањето на проценката.Не е споменатоНеутрално: Споменато како соработник во спроведувањето на проценката.Неутрално: Споменато само како соработник во истражувањето.Неутрално: Информативно споменато како соработник во проценката.Неутрално: Споменато како соработник во истражувањето без вреднување.Позитивно: успешно спроведен преглед и подготвеност за реформи
Институт за јавно здравјеЕден извор дава позитивен приказ, сите други се неутрални.Неутрално: споменат како соработник во проценката, без вреднувањеНеутрално: споменато како соработник, без мета-вреднувањеНеутрално: споменато како соработник во истражувањето, без вреднувањеНеутрално: Споменато само како соработник во спроведувањето на проценката.Не е споменатоНеутрално: Споменато како соработник во спроведувањето на проценката.Неутрално: Споменат само како соработник во истражувањето.Неутрално: Информативно споменато како соработник во проценката.Неутрално: Споменат како соработник во спроведувањето на истражувањето.Позитивно: успешно спроведен преглед и подготвеност за реформи
Лесли МилерСамо 2 извори ја спомнуваат, обата неутрално.Не е споменатоНеутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Цитирана како говорник кој ги објаснува наодите од истражувањето.Не е споменато
Весна ЈаневскаСамо 2 од 10 извори ја спомнуваат, и двата неутрално.Не е споменатоНеутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Цитирана како говорник за улогата на училиштата во здравјето.Не е споменато
Азир АлиуСамо 2 од 10 извори го спомнуваат, обата неутрално.Не е споменатоНеутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторотНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНе е споменатоНеутрално: Цитиран како говорник кој повикува на институционален одговор.Не е споменато
МакедонијаСите извори се неутрални, без разлики.Неутрално: спомената како локација на проценката, без вреднувањеНеутрално: спомената како географски контекст, без вреднувањеНеутрално: спомената како географски контекст, без вреднувањеНеутрално: Информативно споменување на земјата во контекст на наодите.Неутрално: Информативно спомената како локација на истражувањето.Неутрално: Контекст за локацијата на истражувањето и состојбата.Неутрално: Контекст на локација за спроведеното истражување.Неутрално: Контекст на локацијата каде е спроведена проценката.Неутрално: Спомената како локација каде е спроведена проценката.Неутрално: спомената како земја каде се врши проценката
Кампања #ШтоИмаЗаЈадењеПозитивен тон доминира, но plusinfo.mk е неутрален.Неутрално: насловот ја спомнува, но во текстот не е вреднуванаПозитивно: авторот ја претставува како поддршка на гласот на децата и позитивна иницијативаПозитивно: претставена како национална иницијатива за реформи, со поддршка од УНИЦЕФПозитивно: Претставена како корисна иницијатива за зајакнување на гласот.Не е споменатоПозитивно: Претставена како иницијатива за поддршка на гласот на децата.Позитивно: Опишана како иницијатива за подигнување свест и промени.Не е споменатоПозитивно: Опишана како иницијатива за подигнување на свеста за здравјето.Позитивно: иницијатива за поттикнување соработка и дијалог
Основни и средни училиштаПоделба: неутрално спомнување наспроти негативна критика за храна.Неутрално: споменати како опфатени во проценката, без вреднувањеНеутрално: споменати како опфатени во проценката, без вреднувањеНеутрално: споменати како опфатени во истражувањето, без вреднувањеНегативно: Критика за присуство на нездрава храна во нивните средини.Негативно: Критика за лошата понуда на храна во нивната средина.Негативно: Критикувани за доминација на нездрава храна во нивната средина.Негативно: Критикувани како средина што поттикнува лоши навики.Негативно: Критика за достапноста на нездрава храна во нив.Негативно: Критикувани за широка достапност на нездрава храна во нив.Неутрално: споменати како предмет на истражување и капацитет
Приватни оператори и продавнициСите извори негативни, без разлики во сентиментот.Не е споменатоНегативно: имплицитно критикувани дека нудат нездрава храна и рекламираатНегативно: имплицитно критикувани за агресивен маркетинг на нездрава храна околу училиштатаНегативно: Критика за продажба и рекламирање на нездрави производи.Негативно: Критика за доминација на нездрави производи и реклами.Негативно: Критикувани за продажба и рекламирање нездрави производи.Негативно: Критикувани за нудење нездрава храна и пијалаци.Негативно: Критика за продажба и рекламирање нездрави производи.Негативно: Критикувани за доминација на нездрави производи и реклами.Негативно: нудат нездрави опции и се главен предизвик

Analizirano 10 od 16 virov

Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.

VirNaslov
plusinfo.mk
ШТО ИМА ЗА ЈАДЕЊЕ? Кампања за поздрава исхрана на децата - plusinfo.mk
Deca.mk
Децата се опкружени со нездрава храна во и околу училиштата - првата национална проценка повикува на посилни мерки
4NEWS.mk
АЛАРМАНТНА АНАЛИЗА: Нездравата храна доминира во училиштата, секое трето дете во Македонија се бори со дебелина
365.com.mk
УНИЦЕФ: Децата во Македонија се опкружени со нездрава храна
telma.com.mk
Истражување: Учениците најчесто опкружени со нездрава храна
МКД.мк
УНИЦЕФ: Децата во Македонија се опкружени со нездрава храна
СКОПСКО ЕХО
Училишната средина во Македонија поттикнува лоши навики во исхраната | Скопско Ехо
skopjeinfo.mk
Децата опкружени со нездрава храна во и околу училиштата - покажува новата национална проценка
NetPress
Нездравата храна им е широко достапна на децата во училиштата
vecer.mk
ТРАНСФОРМАЦИЈА НА УЧИЛИШНАТА ИСХРАНА - МОН, здравство и УНИЦЕФ во заедничка мисија
plusinfo.mk
ШТО ИМА ЗА ЈАДЕЊЕ? Кампања за поздрава исхрана на децата - plusinfo.mk
arrow_forward_ios
Deca.mk
Децата се опкружени со нездрава храна во и околу училиштата - првата национална проценка повикува на посилни мерки
arrow_forward_ios
4NEWS.mk
АЛАРМАНТНА АНАЛИЗА: Нездравата храна доминира во училиштата, секое трето дете во Македонија се бори со дебелина
arrow_forward_ios
365.com.mk
УНИЦЕФ: Децата во Македонија се опкружени со нездрава храна
arrow_forward_ios
telma.com.mk
Истражување: Учениците најчесто опкружени со нездрава храна
arrow_forward_ios
МКД.мк
УНИЦЕФ: Децата во Македонија се опкружени со нездрава храна
arrow_forward_ios
СКОПСКО ЕХО
Училишната средина во Македонија поттикнува лоши навики во исхраната | Скопско Ехо
arrow_forward_ios
skopjeinfo.mk
Децата опкружени со нездрава храна во и околу училиштата - покажува новата национална проценка
arrow_forward_ios
NetPress
Нездравата храна им е широко достапна на децата во училиштата
arrow_forward_ios
vecer.mk
ТРАНСФОРМАЦИЈА НА УЧИЛИШНАТА ИСХРАНА - МОН, здравство и УНИЦЕФ во заедничка мисија
arrow_forward_ios