article Владата усвои нов закон за тутун по консултации со бизнис секторот 30.5.2026г.
Премиерот Христијан Мицкоски најави дека новиот Предлог-закон за заштита од пушење ќе биде разгледан на владина седница во вторник. Законот е резултат на инклузивен процес и 12 работни состаноци со производителите, дистрибутерите и угостителскиот сектор (ХоРеКа), со цел да се постигне компромисно решение кое ги балансира интересите на индустријата и заштитата на јавното здравје. Новата регулатива воведува строги правила за електронските цигари, забрана за пушење на тераси затворени од повеќе од две страни и забрана за пушење во возила каде има деца. Министерот за здравство, Азир Алиу, истакна дека законот е неопходен поради алармантните податоци за 3.600 смртни случаи годишно поврзани со тутунот и високата стапка на пушачи меѓу младите.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Предлог-законот за пушење ќе биде разгледан на владина седница во вторник. | Разликата е во прецизноста: вторник наспроти „следната недела“. | Да: Мицкоски информираше дека законот ќе биде на седница во вторник. | Да: Статијата потврдува дека законот ќе биде на седница во вторник. | Делумно: Премиерот најави дека законот ќе биде на владина седница следната недела. | Да: Мицкоски потврди дека законот ќе биде на седница следниот вторник. | Да: Текстот потврдува дека законот ќе се најде на седница во вторник. | Да: Премиерот потврди дека законот ќе биде на седница во вторник. | Не е споменато | Делумно: Премиерот најави дека законот ќе се разгледува следната недела. | Делумно: Се споменува дека ќе биде разгледан следната недела. | Да: Премиерот очекува законот да биде на седница во вторник. |
| Новото законско решение е резултат на компромис каде сите страни се подеднакво незадоволни. | Различен интензитет: од „подеднакво незадоволни“ до „ограничено“. | Да: Премиерот изјави дека целта била сите да бидат подеднакво незадоволни. | Не е споменато | Да: Мицкоски изјави дека целта е компромис со ниво на незадоволство кај сите. | Да: Премиерот изјави дека целта била сите да излезат подеднакво незадоволни. | Да: Мицкоски изјави дека целта била сите да излезат подеднакво незадоволни. | Делумно: Мицкоски вели дека сите имаат мало ограничено незадоволство. | Не е споменато | Да: Мицкоски изјави дека решението не ги задоволува целосно сите страни. | Да: Мицкоски вели дека е компромис кој не ги задоволува сите целосно. | Делумно: Се вели дека е компромис кој не ги задоволува сите целосно. |
| Инспекциите за спроведување на законот ќе бидат ригорозни на целата територија на државата. | Едногласна потврда, Фактор со поблаг тон за очекувања. | Да: Најавени се ригорозни инспекции на целата територија на државата. | Да: Мицкоски уверува во ригорозни инспекции низ цела држава. | Да: Најавени се засилени контроли и строга примена низ цела држава. | Да: Мицкоски гарантира ригорозни инспекции низ целата држава. | Да: Премиерот гарантира ригорозни контроли низ целата држава. | Да: Премиерот најави ригорозни инспекции низ целата држава. | Делумно: Мицкоски очекува законот доследно да се применува низ цела држава. | Да: Премиерот најави ригорозни контроли низ целата држава. | Да: Премиерот најави ригорозни контроли низ целата држава. | Да: Мицкоски најави ригорозни инспекции низ цела држава. |
| Нема да постојат повластени региони, градови или поединци при примена на законот. | Целосен консензус без разлики во пренесување на пораката. | Да: Мицкоски гарантира дека нема да има повластени региони или градови. | Да: Наведено е дека нема да има повластени региони и градови. | Да: Премиерот децидно нагласи дека нема да има повластени при примената. | Да: Нагласено е дека нема да има повластени места или поединци. | Да: Наведено е дека нема да има повластени региони и градови. | Да: Нагласено е дека нема да има повластени места или поединци. | Да: Најавена е примена еднаква за сите, без исклучоци и повластени. | Да: Нагласено е дека нема да има повластени места и поединци. | Да: Нагласено е дека нема да има повластени места или поединци. | Да: Нагласено е дека нема да има привилегирани поединци или региони. |
| Клучна политика на Владата е намалување на бројот на граѓани кои консумираат тутун. | Повеќето потврдуваат, zoom.mk тврди дека е единствена цел. | Да: Потврдено е дека ова е една од клучните политики на Владата. | Делумно: Се споменува заштита на деца и непушачи како цел на законот. | Да: Главна цел е намалување на употребата на тутун и заштита на здравјето. | Да: Ова е наведено како една од клучните политики на Владата. | Да: Намалувањето на консументите е наведено како единствена цел. | Да: Мицкоски изјави дека тоа е нивна клучна политика. | Да: Мицкоски наведе дека тоа е една од нивните клучни политики. | Да: Намалувањето на употребата на тутун е наведено како клучна цел. | Да: Наведено е како клучна цел за подобрување на јавното здравје. | Да: Намалувањето на корисници на тутун е наведено како основна цел. |
| Законот предвидува поригоризни казни за прекршителите. | Повеќето нагласуваат контроли, само puls24.mk потврдува повисоки казни. | Делумно: Се споменуваат санкции и ригорозни инспекции, но не и висината на казните. | Да: Текстот експлицитно наведува дека се предвидуваат поригоризни казни. | Делумно: Се споменуваат санкции и засилени контроли, што имплицира строгост. | Делумно: Се споменуваат санкции и ригорозни инспекции, но не и зголемување на казните. | Делумно: Се споменуваат ригорозни инспекции и контроли, но не и висината на казните. | Делумно: Се споменуваат санкции и ригорозни инспекции без пардон. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат санкции и ригорозни контроли, но не и висината. | Делумно: Се споменуваат санкции и ригорозни инспекции. | Делумно: Се споменуваат санкции и строги контроли за прекршителите. |
| Постојното законско решение од 1995 година не одговара на реалноста со електронските цигари. | Само zoom.mk го пренесува ставот на Алиу; другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Министерот Алиу вели дека законот од 1995 не одговара на новата реалност. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Проектот Безбеден град го преполови бројот на жртви во сообраќајот во првите четири месеци. | Про-владини медиуми го величаат, додека другите целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Споменато е значително намалување на жртвите во првите месеци. | Да: Мицкоски посочи дека жртвите се преполовени во првите 4 месеци. | Да: Мицкоски потврди преполовување на жртвите во првите четири месеци. | Да: Мицкоски го посочи ова како пример за заштита на животи. | Не е споменато | Да: Мицкоски го посочи ова како пример за успешност на законите. | Да: Мицкоски го посочи ова како пример за успешност. | Не е споменато |
| Законот беше одложен поради реакции на тутунската индустрија и угостителите. | Само puls24.mk потврдува одложување; другите премолчуваат. | Делумно: Се споменуваат консултации со овие страни, но не и одложување. | Да: Наведено е дека примената е одложена поради овие реакции. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Угостителите ќе имаат период за преадаптација на своите локали. | Само puls24.mk известува за преадаптација, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Да: Постои одредба за преадаптација на угостителските локали. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Годишно во државата има над 3.600 смртни случаи поврзани со пушењето. | Само zoom.mk го пренесува податокот, другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Министерот презентираше податок за 3.600 смртни случаи годишно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Законот е донесен преку инклузивен процес со сите засегнати страни. | Едногласна потврда, но со различен фокус на клучните актери. | Да: Наведено е дека се вклучени сите засегнати страни во процесот. | Да: Мицкоски изјави дека процесот бил инклузивен со сите страни. | Да: Подготвен е по широк консултативен процес со сите чинители. | Да: Наведено е дека процесот бил инклузивен со сите засегнати страни. | Да: Наведено е дека процесот вклучил производители, угостители и дистрибутери. | Да: Наведено е дека е користен инклузивен процес на консултации. | Да: Подготвен по консултации со здруженија, производители и угостители. | Да: Премиерот потврди дека процесот бил инклузивен со сите чинители. | Да: Премиерот тврди дека процесот бил инклузивен со сите чинители. | Да: Наведено е дека е резултат на широк консултативен процес. |
| Никој нема да може да го избегне законот преку блискост со структури на власта. | Директен цитат наспроти парафразиран фокус на неселективност. | Да: Мицкоски порача дека блискоста со некого нема да помогне. | Делумно: Насловот и текстот велат дека нема да има „пардон за никој“. | Да: Мицкоски порача дека блискоста со структури нема да помогне. | Да: Мицкоски порача дека блискоста со некој нема да помогне да се избегне законот. | Делумно: Премиерот гарантира дека ќе нема пардон и повластени при примената. | Да: Порачано е дека никој не треба да се потпира на врски со власта. | Делумно: Најавена е примена без повластени категории и исклучоци. | Да: Мицкоски гарантира дека блискоста со моќници нема да помогне. | Да: Мицкоски порача дека блискоста со некого нема да помогне. | Делумно: Најавено е дека нема да има селективна примена на законот. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Христијан Мицкоски | Едногласен неутрален третман како примарен извор на информации. | Неутрално: Претставен како главен говорник и извор на информации. | Неутрално: Премиерот е цитиран како го објаснува процесот на носење. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, претставен без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, претставен без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, цитиран без мета-вреднување. | Неутрално: Претставен како главен говорник и извор на информации. | Неутрално: Премиерот е главен говорник и известувач за законот. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, претставен без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, претставен без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е главен говорник, претставен без мета-вреднување. |
| Азир Алиу | Минимално присуство, исклучиво како неутрален извор на податоци. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Министерот е цитиран како извор на информации и податоци. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Министерот е само информативно споменат како присутен. |
| Влада на Република Македонија | Поделба меѓу сув процедурален опис и нагласена грижа за здравјето. | Неутрално: Спомената како предлагач на законот и организатор на сесии. | Позитивно: Опишана како инклузивна и заштитник на децата и непушачите. | Неутрално: Информативно спомената како институција што носи закони. | Позитивно: Опишана како инклузивна, конструктивна и грижлива за здравјето. | Позитивно: Опишана како инклузивна и посветена на заштита на животи. | Позитивно: Опишана како инклузивна и посветена на компромис и здравје. | Неутрално: Информативно спомената во контекст на нејзините цели. | Неутрално: Спомената во контекст на процедури и цели за јавно здравје. | Неутрално: Спомената како институција која има цели за јавното здравје. | Неутрално: Спомената во контекст на процедурални активности и седница. |
| Министерство за здравство | Од неутрална надлежност до премиерска благодарност за законот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Премиерот му благодари на министерот за изработка на законот. | Неутрално: Споменато во контекст на надлежноста на министерот Алиу. | Неутрално: Споменато во контекст на подготовка и доставување на законот. | Позитивно: Мицкоски упати благодарност за нивниот придонес. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Собрание на Република Македонија | Единствен третман е процедурален и неутрален кај дел од медиумите. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменато како следна инстанца за законот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменато како следна дестинација за законот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како дел од законската процедура. | Неутрално: Споменато само во контекст на претстојна процедура. | Не е споменато |
| Здружение Хорека | Од пофалби за конструктивност до само техничка вклученост. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато како засегната страна вклучена во консултациите. | Не е споменато | Позитивно: Пофалени од премиерот за нивната конструктивност. | Неутрално: Индиректно споменати како дел од консултативниот процес. | Неутрално: Индиректно споменати како дел од консултациите. | Не е споменато | Не е споменато |
| Угостителски сектор | Преовладува неутралност, само 4NEWS истакнува конструктивност. | Неутрално: Споменат како една од консултираните страни во процесот. | Неутрално: Споменати како страна во консултативниот процес. | Неутрално: Споменати како консултирана страна во процесот. | Неутрално: Споменати како учесници во процесот на компромис. | Неутрално: Споменати како учесници во консултативниот процес. | Позитивно: Пофалени за конструктивност во процесот на консултации. | Неутрално: Споменати како вклучена страна во подготовка на законот. | Неутрално: Споменати како засегната страна во консултативниот процес. | Неутрално: Споменат како засегната страна во консултативниот процес. | Неутрално: Споменати како страна вклучена во консултативниот процес. |
| Тутунска индустрија | Единствен став: сите извори неутрално ја третираат како консултант. | Неутрално: Индиректно спомената преку производителите и дистрибутерите. | Неутрално: Споменати поради нивните реакции на законот. | Неутрално: Индиректно спомената преку производителите и дистрибутерите. | Неутрално: Споменати во контекст на регулација и консултации. | Неутрално: Споменати како консултирана страна во законскиот процес. | Неутрално: Индиректно спомената преку регулација на производите. | Неутрално: Споменати како консултирана страна во процесот. | Неутрално: Спомената како чинител во процесот на подготовка на законот. | Неутрално: Индиректно спомената преку производителите и дистрибутерите. | Неутрално: Индиректно спомената преку производителите и дистрибутерите. |
| Безбеден град (систем) | Едногласна поддршка за спасени животи наспроти молк кај дел од медиумите. | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Опишан како проект што спасува животи во сообраќајот. | Позитивно: Опишан како систем кој преполовил број на жртви. | Позитивно: Истакнат како успешен систем кој преполовил човечки жртви. | Позитивно: Истакнат како успешен проект кој спасува животи. | Не е споменато | Позитивно: Посочен како успешен пример со конкретни резултати. | Позитивно: Наведен како успешен пример кој преполовил сообраќајни жртви. | Не е споменато |
| Економски оператори | Единствен неутрален фокус како законски субјекти без разлики. | Неутрално: Имплицитно споменати како субјекти кои мора да го почитуваат законот. | Не е споменато | Неутрално: Споменати како учесници на средбата во Владата. | Неутрално: Индиректно споменати преку дистрибутерите и производителите. | Неутрално: Индиректно споменати преку производителите и угостителите. | Неутрално: Споменати како субјекти кои мора да го почитуваат законот. | Неутрално: Споменати како засегнати страни во законското решение. | Неутрално: Споменати како правни субјекти за кои ќе важи законот. | Неутрално: Споменати како правни субјекти за кои законот ќе важи еднакво. | Не е споменато |
| Инспекциски служби | Единствен фокус на ригорозност наспроти суво известување. | Неутрално: Најавени како спроведувачи на ригорозни контроли без пардон. | Неутрално: Најавени како ригорозни извршители на законот. | Неутрално: Најавени како спроведувачи на контрола без вреднување. | Неутрално: Најавени како ригорозни во спроведување на законот. | Неутрално: Најавени како ригорозни и немилосрдни во спроведувањето. | Неутрално: Најавени како спроведувачи на ригорозни контроли. | Не е споменато | Неутрално: Најавени како спроведувачи на законот без вреднување. | Неутрално: Најавени како спроведувачи на ригорозни контроли без пардон. | Неутрално: Споменати како орган што ќе врши ригорозни контроли. |
| Производители и дистрибутери на тутун | Единствен став: сите го третираат како рамноправен партнер. | Неутрално: Споменати како вклучени страни во консултативниот процес. | Неутрално: Споменати како дел од инклузивниот процес на консултации. | Неутрално: Споменати како чинители вклучени во разговорите. | Неутрално: Споменати како консултирани страни во законскиот процес. | Неутрално: Споменати како вклучени страни во креирање на компромисот. | Неутрално: Споменати само како засегнати страни во законот. | Неутрално: Споменати како учесници во инклузивниот процес. | Неутрално: Споменати како учесници во разговорите за законот. | Неутрално: Споменати како учесници во инклузивниот процес на разговори. | Неутрално: Споменати како учесници во изработката на законот. |
Analizirano 10 od 12 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Предлог-законот за пушење во вторник на владина седница, Мицкоски најави ригорозни инспекции | ||
| Законот за заштита од пушење во вторник на Влада, Мицкоски уверува дека нема да има пардон за никој | ||
| Мицкоски: Новите мерки против пушењето ќе важат за сите, без исклучоци и повластени | ||
| Мицкоски: Предлог законот за пушење е донесен врз консултации на сите засегнати страни, нема да има повластени, ќе се спроведува на целата територија на државата | ||
| Новиот закон за пушење во вторник на владина седница, најавени се ригорозни инспекции | ||
| Мицкоски за новиот закон за тутун: Постигнат е компромис, инспекциите ќе бидат ригорозни и нема да има повластени | ||
| Донесен предлог-законот за пушење, Мицкоски најави примена без повластени | ||
| Нема да има повластени, новиот закон за пушење ќе се спроведува на целата територија на државата | ||
| Мицкоски: Нема да има повластени, новиот закон за пушење ќе се спроведува на целата територија на државата | ||
| Мицкоски најави строги контроли и санкции за непочитување на законот |