article Собранието домаќин на 14. сесија на Меѓународниот парламент за мир во Скопје 31.5.2026г.
Во Скопје се одржа 14-тата пленарна сесија на Меѓународниот парламент за толеранција и мир, каде што високи претставници од целиот свет дискутираа за стратешката улога на парламентите во градењето политики за мир. Настанот, под покровителство на претседателот на Собранието Африм Гаши, ја истакна важноста на парламентарната дипломатија како „демократска совест“ во време на глобални конфликти и кризи на мултилатерализмот. За време на сесијата, говорниците се осврнаа на актуелните светски кризи, вклучително и војната на Блискиот Исток, при што беше нагласена потребата од почитување на меѓународното право и правото на самоопределување. Претседателката Сиљановска-Давкова и министерот Муцунски ја посочија Македонија како успешен модел за соживот, испраќајќи порака дека толеранцијата е активен процес кој бара секојдневна посветеност и заштита на човековото достоинство преку институционален дијалог.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Земјите од Југоисточна Европа можат да послужат како пример дека мирот и помирувањето се можни. | Различен фокус: од регионален мир до македонскиот соживот. | Да: Бин Мохамед изјави дека ЈИЕ може да покажат дека мирот е можен. | Да: Алџарван оцени дека Западен Балкан покажал дека помирувањето е можно | Делумно: Македонскиот модел на соживот е посочен како пример за толеранција. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Македонија е посочена како пример за мултикултурен соживот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Македонскиот модел на соживот е посочен како пример за толеранција. |
| Парламентарната дипломатија е моќен демократски инструмент кој црпи легитимитет директно од граѓаните. | Директен легитимитет наспроти општа стратешка улога. | Делумно: Се споменува стратешката улога на парламентите во политиките. | Делумно: Муцунски ги нарече парламентите домови на демократијата | Да: Претседателката директно го потврдува изворот на легитимитет од народот. | Да: Претседателката истакна дека легитимитетот извира од граѓаните. | Да: Претседателката истакна дека легитимитетот извира од граѓаните. | Да: Опишана е како демократска совест и важен инструмент за дијалог. | Делумно: Се нагласува стратешката улога на парламентите за мир и политики. | Да: Претседателката нагласи дека легитимитетот доаѓа од граѓаните. | Делумно: Се нагласува стратешката улога на парламентите за мир и политики. | Да: Пратениците имаат директен легитимитет чиј извор е народот/граѓаните. |
| Таргетирањето на цивили и цивилна инфраструктура во конфликтите е целосно неприфатливо. | Различен фокус: од директна осуда до целосно премолчување. | Да: Директно наведено дека таквото таргетирање е неприфатливо. | Не е споменато | Делумно: Се споменува дека цивилите ја плаќаат највисоката цена во војните. | Делумно: Се споменува оневозможување на насилство и одбрана на достоинството. | Делумно: Се споменува оневозможување на насилство и одбрана на достоинството. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека цивилите ја плаќаат највисоката цена, што е неприфатливо. |
| Слободата на поморското движење во Ормутскиот теснец мора да биде безусловно почитувана. | Само Локално го потврдува ставот, останатите медиуми го премолчуваат. | Да: Наведено е дека слободата на движење таму мора да се почитува. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Вистинскиот мир на Блискиот исток бара спроведување на меѓународното право и правото на Палестина за самоопределување. | Локално го поддржува, другите го игнорираат или се нејасни. | Да: Бин Мохамед нагласува дека ова е клучна основа за мир. | Не е споменато | Делумно: Се споменува ескалацијата на Блискиот Исток и меѓународното право. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува ескалацијата на Блискиот Исток и меѓународното право. |
| Светот се соочува со најголем број меѓудржавни конфликти од 1946 година до денес. | Дел потврдуваат со факти, други само споменуваат или премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Цитирани се податоци од Институтот во Осло и Упсала за 2024 година. | Не е споменато | Делумно: Се укажува на време на растечки меѓународни конфликти. | Да: Претседателката директно го нагласува овој податок во говорот. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат растечки конфликти во актуелен глобален контекст. | Не е споменато | Да: Цитирани се податоци од институти кои го потврдуваат овој факт. |
| Толеранцијата не е пасивна состојба, туку активно почитување на различностите. | Директен цитат наспроти поширок контекст на активни политики. | Делумно: Муцунски вели дека различноста не е закана и треба почитување. | Делумно: Се споменува толеранцијата како активна заложба и вредност | Да: Нагласено е дека толеранцијата не е пасивност, туку активно почитување. | Делумно: Се нагласува обединување околу толеранцијата и човечка одговорност. | Да: Нагласено е дека толеранцијата не е пасивност, туку активно почитување. | Да: Насловот и говорот ја дефинираат како активно почитување. | Делумно: Насловот на сесијата е за унапредување на толеранцијата. | Да: Сиљановска-Давкова порача дека толеранцијата е активно почитување. | Делумно: Темата е унапредување на толеранцијата преку активни политики. | Да: Директно е наведено дека толеранцијата е активно почитување, а не пасивност. |
| Ниту една држава не може самостојно да одговори на современите глобални предизвици без меѓународна соработка. | Различен фокус: од општ мултилатерализам до конкретни цитати. | Делумно: Се повикува на регионална платформа и меѓународни напори. | Да: Епаинете Сенде нагласи дека е неопходна меѓународна соработка | Делумно: Се нагласува важноста на мултилатерализмот и заедничката одговорност. | Делумно: Платформата ги надминува националните агенди за мир. | Делумно: Се нагласува дека платформата ги обединува пратениците надвор од нациите. | Делумно: Имплицирано преку потребата од парламентарна дипломатија. | Делумно: Настанот е меѓународен парламент за глобални политики за иднината. | Делумно: Се нагласува дека платформата ги надминува националните агенди. | Делумно: Настанот вклучува меѓународни тела и соработка за мир. | Делумно: Се нагласува дека мултилатерализмот и соработката се клучни за предизвиците. |
| Мирот е секојдневна работа и процес кој бара постојан дијалог, мудрост и воздржаност. | Директни цитати наспроти фокус на институционалната улога. | Да: Муцунски изјави дека мирот е избор кој мора да се прави секој ден. | Делумно: Се нагласува улогата на дијалогот во зачувување на мирот | Да: Мирот е опишан како секојдневна работа што бара мудрост и дијалог. | Делумно: Се споменува важноста на дијалогот и градењето мостови. | Да: Претседателката порача дека мирот е секојдневна работа. | Да: Тврдењето е цитирано како став на претседателката. | Делумно: Сесијата е посветена на унапредување на мирот преку дијалог. | Да: Претседателката експлицитно изјави дека мирот е секојдневна работа. | Делумно: Сесијата е посветена на улогата на парламентите во градење мир. | Да: Мирот е опишан како секојдневна работа и кревко достигнување. |
| Историјата не смее да се користи како средство за блокирање на иднината на државите. | Дел цитираат директно, дел преку Муцунски, повеќето премолчуваат. | Делумно: Се споменуваат болни настани од минатото и одење напред. | Делумно: Муцунски вели дека несогласувањата не треба да водат кон непријателство | Да: Претседателката порача дека историјата не смее да биде оружје против иднината. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Претседателката децидно го порачува ова на крајот од говорот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Порачано е дека историјата не смее да биде алатка за попречување на иднината. |
| Собранието на Македонија ја усвои Скопската декларација за толеранција и мир. | Само Локално потврдува усвојување, другите само најавуваат настан. | Да: Собранието ја усвои Скопската декларација по дискусијата. | Делумно: Гаши спомена потпишување декларација за унапредување на вредностите | Делумно: Настанот се одржува во Собранието со пораки за мир од Скопје. | Делумно: Сесијата на Меѓународниот парламент се одржува во Собранието. | Делумно: Сесијата се одржува во Собранието со порака од Скопје за толеранција. | Делумно: Се споменува сесија на Меѓународниот парламент за мир. | Делумно: Сесијата се одржува во Собранието на тема толеранција и мир. | Делумно: Собранието е домаќин на сесија за толеранција и мир. | Делумно: Најавено е усвојување на декларацијата на финалната сесија. | Делумно: Собранието е домаќин на сесијата за толеранција и мир во Скопје. |
| Постои глобална криза на делиберативната демократија и нарушена рамнотежа меѓу законодавната и извршната власт. | Дел цитираат криза на власта, други целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Претседателката укажува на криза и доминација на егзекутивата. | Не е споменато | Да: Сиљановска-Давкова директно укажа на оваа криза и нарушена рамнотежа. | Делумно: Се споменува криза на мултилатерализмот и довербата. | Не е споменато | Да: Претседателката директно укажа на оваа криза и нарушена рамнотежа. | Not Mentioned | Да: Претседателката укажува на криза и нарушена рамнотежа во корист на егзекутивата. |
| Постои глобална криза на делиберативната демократија и нарушена рамнотежа меѓу законодавната и изврашната власт. | Целосен молк кај сите извори; тврдењето воопшто не е пренесено. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Не е споменато | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гордана Сиљановска-Давкова | Единствен извор, неутрален фокус на говорничката улога. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Говорник чии изјави се пренесени без уредничко вреднување. | Неутрално: Претставена како главен говорник и активен учесник. | Неутрално: Претставена како главен говорник и домаќин на настанот. | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзини ставови. | Не е споменато | Неутрално: Претставена како главен говорник и пренесувач на пораки. | Не е споменато | Неутрално: Претседателката е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. |
| Африм Гаши | Едногласен неутрален фокус врз неговата протоколарна функција. | Не е споменато | Неутрално: Говорник на настанот, претставен без мета-вреднување. | Неутрално: Споменат само како покровител на настанот во Собранието. | Неутрално: Информативно споменат како покровител на сесијата. | Неутрално: Споменат како покровител на сесијата во Собранието. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како говорник на сесијата. | Неутрално: Споменат само како покровител на настанот во Собранието. | Неутрално: Информативно споменат како говорник на настанот. | Неутрално: Споменат само како покровител на настанот во Собранието. |
| Тимчо Муцунски | Преовладува неутрален тон со фокус на неговите говори и изјави. | Неутрално: пренесени се неговите изјави за мирот и демократијата | Неутрално: Говорник на настанот, претставен без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како говорник на сесијата. | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како говорник на настанот. | Не е споменато |
| Ахмед бин Мохамед Алџарван | Варира од неутрален говорник до фален домаќин кај дел од медиумите. | Неутрално: цитиран како главен говорник на сесијата | Неутрално: Говорник на настанот, претставен без мета-вреднување. | Позитивно: Сиљановска-Давкова го фали неговото гостопримство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како говорник на настанот. | Позитивно: Опишан како љубезен домаќин со чие гостопримство се гордеат. |
| Џангранг Епаинете Сенде | Минимално присуство: само два извора неутрално го бележат како говорник. | Не е споменато | Неутрално: Говорник на настанот, претставен без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат како говорник на настанот. | Не е споменато |
| Меѓународен парламент за толеранција и мир (IPTP) | Поделба меѓу сув информативен тон и нагласени пофални епитети. | Неутрално: споменат како организатор на пленарната сесија | Позитивно: Опишан како платформа за промоција на универзални вредности. | Позитивно: Опишан како еминентен форум и платформа за мир. | Позитивно: Опишан како платформа за универзални вредности и мир. | Позитивно: Опишан како еминентен форум кој обединува околу мирот. | Неутрално: Информативно споменат како организатор на сесијата. | Неутрално: Информативно споменување на настанот и организацијата. | Позитивно: Опишан како платформа што обединува околу универзални вредности. | Неутрално: Информативно споменат како организатор на сесијата. | Позитивно: Опишан како еминентен форум и важна платформа за мир. |
| Глобален совет за толеранција и мир | Варира од сувопарен протокол до високи пофалби за дијалог. | Неутрално: споменат преку обраќањето на неговиот претседател | Неутрално: Информативно споменат како организација на говорникот. | Позитивно: Сиљановска-Давкова високо ја цени неговата работа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Информативно споменат преку неговиот претседател. | Позитивно: Високо ценета работа и доследна посветеност на дијалогот. |
| Собрание на Република Македонија | Дел го третираат како обична локација, дел како чест и признание. | Неутрално: споменато како локација на настанот и усвојувач на декларација | Неутрално: Информативно споменато како локација на настанот. | Позитивно: Домаќинството на форумот е оценето како чест и признание. | Неутрално: Споменато само како локација за одржување на настанот. | Позитивно: Домаќин на еминентен форум, што е оценето како чест. | Неутрално: Индиректно споменато преку улогата на парламентите во мирот. | Неутрално: Споменато како локација каде се одржува настанот. | Позитивно: Домаќинството е оценето како големо признание за институцијата. | Неутрално: Споменато како локација каде се одржува настанот. | Позитивно: Домаќинството е оценето како големо признание и чест. |
| Палестина | Само Локално признава право на самоопределување, другите молчат. | Неутрално: споменато нејзиното право на самоопределување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Пакистан | Само „Локално“ го фали за мир, другите медиуми воопшто не го спомнуваат. | Позитивно: пофален за вложените напори за мирно решение | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Југоисточна Европа | Локално нуди оптимизам, додека Centar.mk се фокусира на историја. | Позитивно: опишани како пример за издржливост и можен модел за мир | Неутрално: Спомената во контекст на историски предизвици. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Западен Балкан | Само Centar.mk го истакнува како позитивен пример за помирување. | Не е споменато | Позитивно: Истакнат како пример дека помирувањето е можно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ормутски теснец | Само Локално го критикува како закана; другите го премолчуваат. | Негативно: неговото затворање е оценето како неодговорно | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Analizirano 10 od 11 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Земјите од ЈИЕ може да покажат дека мирот е можен, порачаа од Глобалниот совет за толеранција и мир | ||
| Парламентите како двигатели на мирот, толеранцијата и идните политики | ||
| Сиљановска-Давкова: Парламентарната дипломатија е моќен демократски и мировен инструмент | ||
| Силјановска Давкова: Парламентарната дипломатија е моќен демократски инструмент | ||
| Сиљановска-Давкова: Парламентарната дипломатија е моќен демократски и мировен инструмент | ||
| Силјановска-Давкова: Толеранцијата е активно почитување, а мирот секојдневна работа | ||
| Во Собранието, 14. пленарна сесија на Меѓународниот парламент за толеранција и мир. | ||
| Сиљановска-Давкова: Толеранцијата не е пасивност, мирот не е молк - Press24 | ||
| Во Собранието 14. пленарна сесија на Меѓународниот парламент за толеранција и мир | ||
| Парламентарната дипломатија е моќен демократски и мировен инструмент |