article Владата на Мицкоски најави дека државата сама ќе го гради ХЕЦ Чебрен 9.6.2026г.
По 14 неуспешни тендери и децениски обиди за пронаоѓање странски стратешки партнер, премиерот Христијан Мицкоски најави дека Владата е блиску до историска одлука за самостојна изградба на хидроенергетскиот комплекс „Чебрен и Галиште“. Проектот, чија вредност се проценува на околу 1,5 милијарди евра, државата планира да го финансира преку синдикат на меѓународни финансиски институции или поволни државни заеми, со цел капацитетот да остане во 100% македонска сопственост. Новиот пристап на Владата го става фокусот на климатските промени и водостопанството, при што производството на електрична енергија се смета за секундарна придобивка. Примарната цел на новите акумулации на Црна Река ќе биде обезбедување на резервоари за питка вода и наводнување на околу 60.000 хектари земјоделско земјиште во Тиквешкиот регион. Анализите на АД ЕСМ покажуваат дека проектот е економски оправдан со внатрешна стапка на поврат од над 10 проценти.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Владата на Македонија размислува самостојно да го гради хидроенергетскиот проект Чебрен и Галиште. | Едногласно потврдено; разлики во фокусот на минатите неуспеси. | Да: Владата размислува да го гради сама по децении неуспешни тендери. | Да: Премиерот изјави дека иницијативата е државата сама да го гради. | Да: Мицкоски изјави дека Владата размислува сами да го градат проектот. | Да: Мицкоски вели дека се блиску до одлука државата сама да го гради. | Да: Владата сериозно ја разгледува можноста за самостојна изградба. | Да: Мицкоски најави дека се блиску до одлука државата сама да гради. | Да: Премиерот изјави дека се блиску до одлука државата сама да го гради. | Да: Мицкоски изјави дека државата е блиску до таква одлука. | Да: Владата е пред конечна одлука државата сама да го гради проектот. | Да: Премиерот изјави дека иницијативата е државата сама да го гради. |
| Вредноста на проектот се проценува на околу 1,5 милијарди евра. | Повеќето потврдуваат, тројца премолчуваат, Независен објаснува камати. | Да: Во текстот е наведено дека вредноста е околу 1,5 милијарди евра. | Не е споменато | Да: Во текстот е наведено дека проектот би чинел околу 1,5 милијарди. | Не е споменато | Да: Вредноста на инвестицијата би достигнала околу 1,5 милијарди евра. | Не е споменато | Да: Во текстот се наведуваат проценки од околу 1,5 милијарди евра. | Да: Наведено е дека според проценките реализацијата би чинела толку. | Да: Проценката е 1 милијарда плус камати, вкупно околу 1,5 милијарди. | Да: Во текстот се наведуваат проценки од околу 1,5 милијарди евра. |
| Државата планира да го финансира проектот преку синдикат на меѓународни финансиски институции. | Сите извори едногласно потврдуваат, без клучни разлики. | Да: Премиерот изјави дека разговорите се во насока на таков синдикат. | Да: Се водат разговори за формирање синдикат на такви институции. | Да: Се споменуваат преговори за формирање синдикат на институции. | Да: Се водат разговори за формирање синдикат на такви институции. | Да: Се разгледува модел со поддршка од синдикат на меѓународни институции. | Да: Се разговара за формирање синдикат на меѓународни институции. | Да: Мицкоски посочи дека разговорите се во насока на таков синдикат. | Да: Премиерот посочи дека разговорите се во таа насока. | Да: Мицкоски спомена формирање синдикат на меѓународни институции. | Да: Се споменува формирање синдикат на меѓународни институции. |
| Камен-темелникот на проектот би можел да биде поставен во текот на следната година. | Едногласна потврда со различен фокус на оптимизмот на премиерот. | Да: Премиерот очекува поставување камен-темелник следната година. | Да: Реално е да се очекува камен-темелник в година. | Да: Мицкоски е оптимист дека следната година може да се почне. | Да: Реално е да се очекува камен-темелник в година. | Да: Мицкоски изјави дека е реално да се очекува тоа следната година. | Да: Премиерот изјави дека е реално в година да се стави камен-темелник. | Да: Реално е да се очекува камен-темелник следната година. | Да: Реално е да се очекува камен-темелник следната година. | Да: Мицкоски изјави дека е реално да се очекува тоа следната година. | Да: Реално е да се очекува камен-темелник следната година. |
| Чебрен и Галиште се сметаат за стратешки проект не само за државата, туку и за целиот регион. | Едногласна поддршка; разликата е само во цитираниот извор. | Да: Мицкоски смета дека е стратешка инвестиција за земјата и регионот. | Да: Мицкоски потврди дека ова е стратешки проект за земјата и регионот. | Да: Премиерот вели дека ова е стратешки проект за државата и регионот. | Да: Мицкоски директно го наведува ова како стратешки проект. | Да: Премиерот истакна дека проектот е стратешки за државата и регионот. | Да: Мицкоски нагласи дека проектот е стратешки за земјата и регионот. | Да: Утврдено е дека проектот е стратешки и регионално. | Да: Мицкоски го нарече стратешки проект за Македонија и регионот. | Да: Наведено е дека ова е стратешки проект за Македонија и регионот. | Да: Мицкоски го оцени проектот како стратешки за земјата и регионот. |
| Примарната важност на проектот се префрла од производство на струја кон обезбедување резервоари за питка вода. | Речиси сите потврдуваат, Сител е поумерен со фокус на климата. | Делумно: Се споменува важноста како резервоари за вода поради климатските промени. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за питка вода. | Да: Мицкоски вели дека производството на струја можеби не е примарен предизвик. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за вода. | Да: Клучната вредност е во водните ресурси, а не само во струјата. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за питка вода. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за вода. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за вода. | Да: Мицкоски вели дека примарно ќе служи како резервоар за вода. | Да: Струјата не е примарен предизвик, туку резервоарите за вода. |
| Во изминатите две децении пропаднаа вкупно 14 тендерски постапки за изградба на Чебрен. | Разликата е во прецизноста: само два извора ја наведуваат бројката 14. | Да: Текстот потврдува дека пропаднале 14 тендери во последните 20 години. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери, но не и точната бројка. | Делумно: Се споменува дека досега имало многу неуспешни тендери. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери, но не и точната бројка 14. | Делумно: Се споменуваат бројни неуспешни тендери во изминатите децении. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери и обиди досега. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери низ три децении. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери, но не и точната бројка. | Да: Статијата потврдува дека имало 14 неуспешни меѓународни тендери. | Делумно: Се споменуваат многу неуспешни тендери, но не и точната бројка 14. |
| Анализите покажуваат внатрешна стапка на поврат на инвестицијата поголема од 10 проценти. | Само два извора потврдуваат, останатите целосно го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Анализите покажуваат стапка на поврат поголема од 10 проценти. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Пресметките покажуваат внатрешна стапка на поврат над 10%. | Не е споменато |
| ХЕЦ Чебрен е проектирана како реверзибилна централа со капацитет од 333 MW до 458 MW. | Само vecer.mk ги наведува спецификациите, другите ги премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Овие технички спецификации се наведени во описот на ХЕЦ Чебрен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Браната на Чебрен со висина од 192 метри би била една од највисоките од тој тип во светот. | Само vecer.mk ја истакнува висината, другите ја премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Проектирана е на 192 метри и се смета за една од највисоките. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Проектот ќе овозможи наводнување на околу 60.000 хектари земјоделско земјиште во тиквешкиот регион. | Повеќето потврдуваат, Reporter и Meta се нејасни, Pressing молчи. | Да: Наведено е дека водата ќе помогне во наводнување на 60.000 хектари. | Да: Се наведува дека ќе помогне во наводнување на 60 илјади хектари. | Делумно: Се споменува наводнување на 60.000 хектари под ХЕЦ Тиквеш. | Да: Се споменува наводнување на 60 илјади хектари преку ХЕЦ Тиквеш. | Делумно: Се споменува подобрување на условите за наводнување во тој регион. | Не е споменато | Да: Се наведува наводнување на околу 60.000 хектари во Тиквешко. | Да: Се споменува наводнување на 60.000 хектари под ХЕЦ Тиквеш. | Да: Наведено е дека ќе помогне во наводнување на 60.000 хектари. | Да: Се наведува наводнување на околу 60.000 хектари во тој регион. |
| Претходната влада преговараше со грчката компанија Архиродон за концесија на проектот. | Различен фокус: од потврда за Архиродон до општи партнерства. | Да: Текстот потврдува дека претходната влада преговарала со Архиродон. | Делумно: Се споменуваат претходни обиди за приватни партнерства. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат претходни разговори со инвеститори од Грција. | Делумно: Се споменуваат претходни неуспешни обиди за партнерства. | Делумно: Се споменува намера на минатата влада за грчка фирма. | Делумно: Се споменуваат претходни обиди за приватни партнерства. | Да: Наведено е дека грчки Архиродон го добил последниот тендер (2023). | Делумно: Се споменуваат претходни обиди за приватни партнерства. |
| Здружението на инженери долго време лобираше проектот да остане под државна контрола. | Малку медиуми потврдуваат, повеќето целосно го премолчуваат. | Делумно: Се споменува дека домашни експерти оцениле дека државата има капацитет. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Здружението со години предупредуваше проектот да биде под државата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Група инженери силно се залагаа за изградба со сопствени сили. | Не е споменато |
| Постојат загрижености за влијанието на проектот врз нивото на јавниот долг на државата. | Само „Независен“ известува за долгот; другите го премолчуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Економистите и министрите предупредуваат на влијанието врз долгот. | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Христијан Мицкоски | Еднообразен неутрален третман како примарен извор на информации. | Неутрално: цитиран како говорник за плановите на Владата | Неутрално: Премиерот е само цитиран како говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е само говорник кој најавува нови планови. | Неутрално: Премиерот е цитиран како главен говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е цитиран како главен говорник за проектот. | Неутрално: Премиерот е само говорник кој најавува стратешки планови. | Неутрално: Премиерот е цитиран како главен говорник без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е само цитиран како говорник за проектот. | Неутрално: Премиерот е главен говорник и извор на информации без мета-вреднување. | Неутрално: Премиерот е само говорник кој дава изјава за проектот. |
| Влада на Република Северна Македонија | Единствен неутрален фокус врз институционалната иницијатива. | Неутрално: информативно спомената за плановите за градба | Неутрално: Владата е спомената како носител на иницијативата. | Неутрално: Владата е спомената како субјект што размислува за инвестиција. | Неутрално: Спомената како институција која стои зад иницијативата. | Неутрално: Информативно се пренесуваат плановите за самостојна изградба. | Неутрално: Спомената како институција која ќе го реализира проектот. | Неутрално: Владата е спомената како носител на одлуки и иницијативи. | Неутрално: Спомената како орган што размислува за самостојна градба. | Неутрално: Владата е претставена како носител на одлуки и планови за финансирање. | Неутрално: Владата е спомената како носител на иницијативата. |
| АД ЕСМ (поранешно ЕЛЕМ) | Целосен консензус: сите извори известуваат строго неутрално. | Неутрално: спомената како вклучена страна во проектот | Неутрално: Компанијата е само информативно спомената. | Неутрално: Компанијата е само спомената како дел од тимот за реализација. | Неутрално: Информативно спомената како вклучена компанија во проектот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како компанија вклучена во реализација на проектот. | Неутрално: Компанијата е само спомената како вклучена во проектот. | Неутрално: Информативно спомената како вклучена компанија. | Неутрално: Ентитетот е споменат како потенцијален носител на инвестицијата. | Неутрално: Компанијата е спомената како вклучена во плановите. |
| Чебрен | Единствен позитивен консензус: стратешки и историски проект. | Позитивно: опишан како историски и стратешки проект | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект. | Позитивно: Опишан како стратешки проект важен за државата и регионот. | Позитивно: Опишан како стратешки, историски и клучен проект. | Позитивно: Опишан како стратешки, економски оправдан и историски проект. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. | Позитивно: Опишан како историски, стратешки важен проект од национален интерес. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. | Позитивно: Опишан како стратешки, историски и економски оправдан проект. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. |
| Галиште | Доминира став за историски проект наспроти штури факти. | Неутрално: само информативно споменат како дел од проектот | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект. | Не е споменато | Позитивно: Опишан како стратешки, историски и клучен проект. | Позитивно: Опишан како стратешки, економски оправдан и историски проект. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. | Позитивно: Опишан како стратешки важен проект со бројни придобивки. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. | Неутрално: Информативно споменат како дел од комплексот централи на Црна Река. | Позитивно: Опишан како стратешки и историски проект за државата. |
| Река Црна | Едногласен неутрален третман исклучиво како географска локација. | Неутрално: само географска локација на проектот | Неутрално: Спомената само како локација за проектот. | Неутрално: Информативно спомената како локација за комплексот централи. | Неутрално: Спомената само како локација за планираните централи. | Неутрално: Спомената само како локација за изградба на комплексот. | Неутрално: Информативно спомената како локација за централите. | Неутрално: Информативно спомената како локација на комплексот. | Неутрално: Спомената само како локација за комплексот централи. | Неутрално: Спомената само како локација за планираниот комплекс централи. | Неутрално: Информативно спомената како локација за централите. |
| ХЕЦ Тиквеш | Единствен фокус е наводнувањето и локацијата, без разлики. | Неутрално: спомената во контекст на наводнување и сопственост | Неутрално: Спомената во контекст на наводнување и локација. | Неутрално: Спомената како постоечка инфраструктура за наводнување. | Неутрално: Спомената во контекст на наводнување и локација. | Неутрално: Спомената како географска одредница за локацијата. | Неутрално: Спомената како географска одредница за новиот проект. | Неутрално: Спомената како постоечка хидроцентрала за ориентација. | Неутрално: Спомената како постоечка хидроцентрала во контекст на наводнување. | Неутрално: Спомената во контекст на наводнување и локација на новите проекти. | Неутрално: Спомената како постоечка инфраструктура за наводнување. |
| Архиродон | Минимално споменување, исклучиво неутрално за пропаднат тендер. | Неутрално: спомената во контекст на претходниот пропаднат тендер | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат само како претходен добитник на тендер чиј договор пропаднал. | Не е споменато |
| Здружение на инженери | Стручен и влијателен кај мал дел, целосно игнориран кај останатите. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Нивните предупредувања и иницијативи се претставени како стручни. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Позитивно: Нивните заложби се претставени како влијателни за сегашната државна стратегија. | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | Претежно невидлива; се јавува само како активна власт или екс-опозиција. | Неутрално: спомената нивната претходна опозициска позиција | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како владејачка партија која ги реализира своите ветувања. | Не е споменато |
| Грција | Претежно неутрален контекст преку бизнис врски и минати преговори. | Неутрално: индиректно спомената преку грчката компанија | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената во контекст на претходни неуспешни преговори. | Не е споменато | Неутрално: Индиректно спомената преку претходната намера за грчка фирма. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само преку потеклото на компанијата Архиродон и PPC. | Не е споменато |
| САД | Минимално присуство како неутрален фактор во преговори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на претходни неуспешни преговори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на преговори за регионална безбедност и инвестиции. | Не е споменато |
| Обединети Арапски Емирати | Минимално споменати како дестинација или неуспешен преговарач. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати во контекст на претходни неуспешни преговори. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменати како претходна дестинација за презентација на проектот. | Не е споменато |
| Општина Ѓорче Петров | Третиран е само како локација, без никакви разлики во ставовите. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација на настанот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација на настанот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација на настанот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација каде премиерот дал изјава. | Не е споменато |
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Државата најверојатно сама ќе го гради Чебрен и Галиште | ||
| Многу блиску сме до одлука сами да го градиме "Чебрен и Галиште", вели премиерот | ||
| Мицкоски: Државата да стисне заби и сама да ја направи Чебрен | ||
| Многу блиску сме до одлука сами да го градиме "Чебрен и Галиште", тоа е стратешки проект за државата, вели Мицкоски | ||
| Владата го менува курсот: Чебрен и Галиште ќе се градат со државни средства, без приватен партнер | ||
| Владата сама ќе ги гради "Чебрен и Галиште | ||
| Мицкоски за големиот енергетски проект Чебрен и Галиште: "ДА БИДЕ НАШЕ И ЗА НАС ДА РАБОТИ | ||
| Мицкоски: Треба да стиснеме заби и сами да го изградиме проектот Чебрен и Галиште | ||
| Нов обид за ХЕ "Чебрен": Ќе стисне ли држава заби или повторно ќе се покаже како "тврд орев" | ||
| Мицкоски: Државата блиску до одлука самостојно да го гради проектот Чебрен и Галиште како државен-инвестиција во водната и енергетската иднина |