article ФЗО ги намалува цените за ХПВ и ПАП тестови за поголема достапност на скрининг 10.6.2026г.
Фондот за здравствено осигурување на Македонија (ФЗОМ) донесе одлука за значително намалување на референтните цени и партиципацијата за две клучни дијагностички услуги: ХПВ генотипизација и ликвид ПАП цитологија. Целта на оваа мерка, објавена од директорот Сашо Клековски, е да се овозможи поголем опфат на жени во програмата за рано откривање на рак на грлото на матката, со оглед на тоа што раната дијагностика значително ги зголемува шансите за успешно лекување. Анализите на Фондот покажуваат дека со истиот буџет, поради намалените цени, ќе може да се извршат над 66% повеќе ХПВ тестирања и 76% повеќе ликвид ПАП цитологии на годишно ниво. Покрај овие промени, ФЗО информираше и за измени во Шифарникот на лекови за терапија на епилепсија, каде преку интервентен увоз ќе се обезбеди континуитет на лекот топирамат по повлекувањето на одредени производители.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ФЗОМ ги намали цените за ХПВ генотипизација за 39,8% и за ликвид ПАП цитологија за 43,2%. | Еден извор (Либертас) не го потврдува процентот. | Делумно: Статијата ги наведува цените, но не го пресметува процентот. | Да: Потврдено во текстот со наведените проценти. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие проценти на намалување. | Да: Наведени се точните проценти на намалување за двете услуги. | Да: ФЗОМ донесе одлука за намалување на цените со овие проценти. | Да: Текстот ги потврдува точно овие проценти на намалување. | Да: Потврдено со конкретни проценти и вредности во текстот. | Да: Наведени се точните проценти на намалување во текстот. | Да: Цените се намалени точно за овие проценти според текстот. | Да: Наведени се точните проценти на намалување за двете услуги. |
| Партиципацијата за ХПВ тестирање се намалува од 550 на 350 денари. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во статијата. | Да: Наведено е намалување на партиципацијата од 550 на 350 денари. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие износи за ХПВ. | Да: Текстот експлицитно го наведува ова намалување. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие износи за партиципација. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие износи за партиципација. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие износи за партиципација. | Да: Текстот експлицитно го наведува ова намалување. | Да: Текстот експлицитно ги наведува овие износи за ХПВ. |
| Партиципацијата за ликвид ПАП цитологија се намалува од 250 на 150 денари. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во статијата. | Да: Статијата ги потврдува овие износи за партиципација. | Да: Наведени се точните износи за намалување на партиципацијата. | Да: Наведено е дека партиципацијата се намалува на 150 денари. | Да: Наведено е намалување на партиципацијата за оваа услуга. | Да: Наведено е точното намалување на партиципацијата за оваа услуга. | Да: Ова намалување е директно потврдено во статијата. | Да: Оваа информација е директно наведена во статијата. | Да: Текстот ги потврдува овие износи за ликвид ПАП. |
| Цената на конвенционалниот ПАП тест останува непроменета на 600 денари. | Еден извор (Gpress.mk) не го спомнува тврдењето, додека сите останати го потврдуваат. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато | Да: Потврдено е дека цената останува 600 денари без промена. | Да: Потврдено е дека цената останува непроменета и изнесува 600 ден. | Да: Потврдено е дека цената останува 600 денари без промена. | Да: Потврдено е дека цената останува 600 денари без промена. | Да: Наведено е дека цената останува непроменета на 600 денари. | Да: Наведено е дека цената останува 600 денари без промена. | Да: Наведено е дека цената останува 600 денари без промена. |
| Со истиот буџет, бројот на ХПВ тестови ќе се зголеми од 13.466 на 22.375 годишно. | Еден извор (Gpress.mk) дава само делумна потврда без бројки. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Делумно: Се споменува поголем опфат со ист буџет, но без бројки. | Да: Наведени се точните бројки за зголемување на опфатот. | Да: ФЗОМ информира за ова зголемување со исто ниво на финансирање. | Да: Овие бројки се наведени како проекција за зголемен опфат. | Да: Наведени се точните бројки за зголемување на капацитетот. | Да: Статијата ги наведува истите бројки за зголемување на опфатот. | Да: ФЗОМ потврдува зголемување на бројот на тестови со ист буџет. | Да: Овие бројки се наведени како резултат на истото финансирање. |
| Бројот на ликвид ПАП тестови ќе се зголеми за 76% со новите референтни цени. | Еден извор (Локално) го негира тврдењето, сите останати го потврдуваат. | Да: Директно потврдено во текстот. | Не: Текстот наведува зголемување од 2.427 на 4.271, што е околу 76%. | Делумно: Наведено е дека ќе се овозможат повеќе тестирања. | Да: Наведено е зголемување од 2.427 на 4.271 тест (+76,0%). | Да: Наведено е зголемување од 2.427 на 4.271 тест (+76,0%). | Да: ФЗОМ предвидува зголемување од точно 76,0%. | Да: Текстот наведува зголемување од 76% за ликвид ПАП цитологија. | Да: Наведено е зголемување од 2.427 на 4.271 тест, што е 76%. | Да: Статијата наведува зголемување од 76,0% за овие тестови. | Да: Статијата наведува зголемување од точно 76,0%. |
| Ревизијата на цените е направена врз основа на реално фактурирани услуги во 2025 година. | Потврдено од 8, неспомнато од 2 извори. | Да: Директно потврдено во текстот. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот наведува дека пресметката е врз основа на услуги во 2025. | Да: ФЗОМ потврдува дека ревизијата се базира на услугите од 2025 г. | Да: Текстот наведува дека ревизијата се базира на услуги од 2025 г. | Да: ФЗОМ посочува дека ревизијата се базира на услугите од 2025 г. | Да: ФЗОМ посочува дека анализата е правена врз основа на 2025 година. | Да: Текстот вели дека ревизијата се базира на услугите од 2025 година. | Да: Текстот потврдува дека пресметката е врз основа на услуги во 2025. |
| Раното откривање на рак на грлото на матката значително ја зголемува стапката на преживување. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но разликата е во акцентот: некои (Либертас, Локално) го споменува | Делумно: Текстот наведува дека раното откривање спасува животи. | Делумно: Се споменува дека раното откривање спасува животи. | Да: Клековски изјавува дека раното откривање спасува животи. | Да: Наведено е дека раната дијагноза значи повисока стапка на преживување. | Делумно: Се вели дека успешно се лекува ако се открие навреме. | Да: Наведено е дека стапката на преживување е повисока при рана фаза. | Да: Наведено е дека стапката на преживување е повисока при рана фаза. | Делумно: Клековски вели дека раното откривање спасува животи. | Да: Наведено е дека стапката на преживување е повисока при рана фаза. | Да: Наведено е дека стапката на преживување е повисока при рана фаза. |
| Лековите Епирамат и Тирамат од производителите Плива и Белупо се бришат од Шифарникот од мај 2026 година. | 6 извори потврдуваат, 3 не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови со важност од 1 мај 2026. | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови од 1 мај 2026 година. | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови со важност од 1 мај 2026. | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови со важност од 1 мај 2026. | Да: Наведено е бришење на овие лекови од 1 мај 2026 година. | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови од 1 мај 2026 година. | Да: Потврдено е бришењето на овие лекови со важност од 1 мај 2026. |
| Нов лек Тирамат од производителот Фармавита ќе биде вклучен во Шифарникот преку интервентен увоз. | Пет извори потврдуваат, три не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е вклучување на Тирамат од Фармавита преку интервентен увоз. | Да: Лекот од Фармавита ќе биде вклучен преку интервентен увоз. | Да: Статијата потврдува вклучување на лекот преку интервентен увоз. | Да: Текстот потврдува вклучување на лекот преку интервентен увоз. | Да: Потврдено е вклучувањето на лекот преку интервентен увоз. | Да: Текстот потврдува вклучување на TIRAMAT од FARMAVITA. | Да: Наведено е вклучување на лекот од FarmaVita преку интервентен увоз. |
| Новите цени за ХПВ типизација стапуваат на сила од 1 мај 2026 година. | Сите извори го негираат тврдењето: цената веќе е во сила, 2026 е за лекови. | Не: Во текстот пишува дека одлуката е веќе во сила. | Не: Текстот вели дека намалената цена е воведена во мај (без година). | Не е споменато | Не: Мерката за цените е веќе во сила, 2026 се однесува на лековите. | Не е споменато | Не: Мерката за цените е веќе во сила, 2026 се однесува на лековите. | Не е споменато | Не: Во текстот стои дека мерката за цените веќе е во сила. | Не: Мерката за цените е веќе во сила, датумот се однесува на лековите. | Не: Мерката за цените е веќе во сила, 2026 се однесува на лековите. |
| Целта на мерките е превентивните услуги да бидат подостапни за социјално ранливите категории жени. | Сите извори делумно го поддржуваат тврдењето, но ниту еден не го споменува терминот „социјално ранливи“. | Делумно: Се споменува достапност за жени кои не пристапувале поради финансии. | Делумно: Се споменува достапност за граѓаните, не специфично ранливи. | Делумно: Се вели дека целта е услугите да бидат подостапни за граѓаните. | Делумно: Се споменува подостапност за жени кои имале финансиски пречки. | Делумно: Се споменуваат жени кои не се одлучувале поради финансии. | Делумно: Се споменуваат жени кои не пристапувале поради финансии. | Делумно: Се споменуваат жени кои не пристапувале поради финансии. | Делумно: Се споменува подостапност за оние со финансиски причини. | Делумно: Се споменуваат жени кои не пристапувале поради финансии. | Делумно: Се споменуваат жени кои не пристапувале поради финансии. |
| ФЗОМ тврди дека средствата ќе се користат поефикасно без дополнителен финансиски товар на буџетот. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без контрадикции. | Да: Потврдено преку изјавата на директорот и анализата на ФЗО. | Да: Потврдено преку изјавата на Клековски. | Да: Наведено е дека со ист буџет ќе се овозможат повеќе тестирања. | Да: Наведено е дека со ист буџет ќе се постигне поголема ефикасност. | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Клековски истакна поефикасно користење за ист финансиски влог. | Да: Наведено е поефикасно користење со исто ниво на финансирање. | Да: Клековски истакна поефикасно користење на постојните средства. | Да: Директорот истакнува поефикасно користење при ист влог. |
| ФЗОМ твди дека средствата ќе се користат поефикасно без дополнителен финансиски товар на буџетот. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 7 не споменуваат. | Да: Потврдено преку изјавата на директорот и анализата на ФЗО. | Да: Потврдено преку изјавата на Клековски. | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Клековски истакна поефикасно користење на истите средства. | Да: Клековски истакна поефикасно користење при исто ниво на средства. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Фонд за здравствено осигурување на Македонија (ФЗОМ) | Поделба: 8 позитивни, 3 неутрални, без негативни. | Позитивно: авторот го прикажува ФЗОМ како проактивен и ефикасен преку одлуката за намалување на цените | Неутрално: Информативно претставување на активности и предизвици. | Неутрално: Информативно претставен како извор на одлуката. | Позитивно: мерките се опишани како значајни за подобра заштита. | Позитивно: институцијата се прикажува како ефикасна и грижлива за граѓаните | Позитивно: мерките се опишани како придонес за подобра заштита. | Неутрално: Информативно претставен како извор на одлуки и податоци. | Позитивно: мерките се опишани како подобрување на заштитата и пристапот | Позитивно: претставен како субјект кој ја подобрува здравствената заштита | Позитивно: мерката е опишана како придонес за подобра заштита. |
| Сашо Клековски | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики. | Неутрално: цитиран како директор без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Цитиран како говорник без експлицитно мета-вреднување. | Неутрално: Цитиран како говорник без мета-вреднување. | Неутрално: цитиран како генерален директор за новите мерки. | Неутрално: цитиран како извор на информации без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како говорник за новите мерки на Фондот. | Неутрално: Цитиран како говорник на прес-конференција без вреднување. | Неутрално: цитиран како извор на информации за новите мерки | Неутрално: цитиран како говорник на прес-конференција | Неутрално: цитиран како генерален директор без мета-вреднување. |
| Плива (Pliva) | Сите извори неутрални, нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат производител на лек. | Неутрално: само информативно споменат производител на избришан лек | Неутрално: само информативно споменат производител на лек. | Неутрално: Споменат само како производител на лек што се брише. | Неутрално: информативно споменување за бришење на лек од шифарник | Неутрално: само информативно спомената како производител на лек | Неутрално: само информативно споменат како производител. |
| Белупо (Belupo) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменат производител на лек. | Неутрално: само информативно споменат производител на избришан лек | Неутрално: само информативно споменат производител на лек. | Неутрално: Споменат само како производител на лек што се брише. | Неутрално: информативно споменување за бришење на лек од шифарник | Неутрално: само информативно спомената како производител на лек | Неутрално: само информативно споменат како производител. |
| Фармавита (Farmavita) | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како производител кој обезбедува терапија. | Неутрално: споменат како нов снабдувач на лекот преку интервентен увоз | Неутрално: споменат како нов снабдувач на лек преку увоз. | Неутрално: Споменат како производител на лек преку интервентен увоз. | Неутрално: споменат како нов снабдувач на лекот преку увоз | Неутрално: само информативно спомената како производител на лек | Неутрално: само информативно споменат како нов снабдувач. |
| Македонија | Сите извори неутрални, само географски или институционален контекст. | Неутрално: спомената како географски контекст без вреднување | Неутрално: Споменат во контекст на податоци и предизвици. | Неутрално: Спомената само во името на институцијата. | Неутрално: спомената во контекст на институцијата ФЗОМ. | Неутрално: спомената само како дел од името на институцијата | Неутрално: спомената во името на институцијата ФЗОМ. | Не е споменато | Неутрално: спомената само како дел од името на институцијата | Неутрално: спомената само како дел од името на институцијата | Неутрално: спомената само како дел од името на институцијата. |
| Епирамат (Epiramat) | Сите извори неутрално го спомнуваат, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: информативно споменат лек што се брише од шифарникот. | Неутрално: информативно споменат лек кој се брише од шифарникот | Неутрално: информативно споменат лек што се брише од шифарникот. | Неутрално: Информативно споменат во контекст на измени во шифарникот. | Неутрално: информативно споменување за негово бришење од шифарникот | Неутрално: информативно споменување на лек што се брише од шифарник | Неутрално: информативно споменат лек кој се брише од шифарникот. |
| Тирамат (Tiramat) | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: информативно споменат лек во контекст на достапност. | Неутрално: информативно споменат лек во контекст на промена на добавувач | Неутрално: информативно споменат лек во контекст на промена на увоз. | Неутрално: Информативно споменат во контекст на измени во шифарникот. | Неутрално: информативно споменување во контекст на промена на добавувач | Неутрално: информативно споменување во контекст на достапност и шифарник | Неутрално: информативно споменат лек во контекст на промена. |
| МИА | Само Нова Македонија го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: наведена како извор на пренесената информација | Не е споменато | Не е споменато |
| Топирамат (активна супстанција) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како активна супстанција во лековите. | Неутрално: спомената како медицинска компонента на лековите | Неутрално: спомената како активна супстанција во лековите. | Неутрално: Споменат како активна супстанција во лековите. | Неутрално: информативно споменување во контекст на измени во терапиите | Неутрално: информативно споменување на супстанцијата во лековите | Неутрално: спомената само како медицинска компонента на лековите. |
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| ФЗО: Се намалуваат цените на ПАП и ХПВ-тестовите | ||
| ФЗО: Според бројот на матични гинеколози сме на дното меѓу земјите во ЈИЕ, допрва ќе биде предизвик примарното здравство | ||
| Поевтинуваат тестовите за ХПВ типизација и ликвид ПАП цитологија | GPRESS. | ||
| ФЗОМ ги намали цените за ХПВ и ликвид ПАП тестовите: Попристапен скрининг за рак на грлото на матката | ||
| НАМАЛЕНИ ЦЕНИТЕ ЗА ХПВ ТЕСТИРАЊЕ И ЛИКВИД ПАП: ФЗОМ најави поголем опфат на жени во скрининг програмите | ||
| ФЗОМ ги намалува цените на ХПВ-тестирањето и ликвид ПАП-цитологијата, повеќе жени ќе добијат пристап до скрининг за рак на грлото на матката | ||
| ФЗОМ ги намалува цените на ХПВ тестирањето и ликвид ПАП цитологијата | ||
| ФЗОМ ги намали цените за ХПВ и ПАП тестовите, повеќе жени ќе бидат опфатени со скрининг | ||
| ФЗОМ ги намалува цените на ХПВ тестирањето и ликвид ПАП цитологијата, повеќе жени ќе добијат пристап до скрининг за рак на грлото на матката | ||
| ФЗОМ ги намали цените за ХПВ и ликвид ПАП тестовите: Попристапен скрининг за рак на грлото на матката |