MedVrsticami

Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон 28.6.2026г.

Анализирани 9 извори Македонски

Општина Ѓорче Петров и бројни граѓани денеска ја одбележаа 105-годишнината од убиството на македонскиот револуционер, просветител и идеолог Ѓорче Петров. На свеченоста пред неговото спомен-обележје во реонскиот парк, градоначалникот Александар Стојкоски истакна дека делото на Петров е трајна инспирација и обврска за инвестирање во иднината на заедницата, нагласувајќи дека неговите идеали за слобода и знаење остануваат клучни вредности на македонското општество. Историскиот контекст на овој настан потсетува на комплексната фигура на Ѓорче Петров, кој заедно со Гоце Делчев беше творец на Уставот на ТМОРО и жесток поборник за самостојна македонска борба, спротивставувајќи се на надворешните влијанија. Неговото убиство во Софија во 1921 година останува предмет на историски анализи, често поврзувано со внатрешните пресметки во револуционерната организација и судирот со струјата на Тодор Александров.

Инфографика

image url: /static/img/infographics/mkd-203793_mk_15f1da6d6b14cf30.webp

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	Алфа Вести	Kurir	МКД.мк	Expres.mk	Нова Македонија	Lider.mk	МИА	Радио Лидер	plusinfo.mk
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.	Различен фокус: официјална прослава наспроти историски факт.	Да: Општината ја одбележа 105-годишнината од смртта на патронот.	Да: Општината ја одбележа 105-годишнината од смртта на патронот.	Не: Статијата не споменува одбележување од општината.	Делумно: Се споменуваат 105 години од убиството, но не и општината.	Делумно: Се споменуваат 105 г. од смртта и името на општината, но не и чинот.	Не: Статијата е за годишнина од убиството, а не за општинска прослава.	Не: Статијата е за годишнина од убиството, но не спомнува општинска прослава.	Не е споменато	Делумно: Се споменуваат 105 години од смртта и името на општината.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.	Само Нова Македонија потврдува, другите премолчуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Потврдено е авторството на Уставот, без наведување на година.	Да: Текстот потврдува дека тој и Гоце Делчев се творци на овој Устав.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.	Разлики во прецизноста на датумот и локацијата меѓу медиумите.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Потврден е датумот 28 јуни 1921, но градот не е директно именуван.	Да: Текстот ги наведува точниот датум и локацијата.	Делумно: Наведен е датумот 28 јуни и 105 г. од убиството, но не и градот.	Делумно: Датумот е потврден, но градот Софија не е експлицитно наведен.	Делумно: Датумот и годината се потврдени, но градот Софија не е експлицитно наведен.	Делумно: Се споменува убиство во Софија, но датумот е 26 јуни.	Да: Текстот потврдува дека е убиен на овој датум во Софија.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.	Дел потврдуваат, дел премолчуваат; варираат деталите за мотивот.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Извршител е Реџеп, а Александров е посочен како нарачател.	Да: Статијата директно ги именува извршителот и нарачателот.	Не е споменато	Делумно: Реџеп е ресенчанец, а Александров е посочен како нарачател.	Делумно: Реџеп е наведен како убиец, а Александров како нарачател според повеќе извори.	Не е споменато	Да: Наведено е дека Реџеп е извршител по налог на Александров.
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.	Поделба меѓу директна потврда, делумен опис и целосен молк.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Наведено е дека остро се спротивставувал на нивните мешања.	Да: Настојувал да ја заштити независноста од надворешни фактори.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Опишан е како заштитник на принципите на ВМРО.	Делумно: Се споменуваат остри конфликти со раководството на ВМРО.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.	Дел молчат, други дебатираат меѓу тероризам и масовно востание.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Сакал да симне одговорност бидејќи се брзало со востанието.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Бил за терористички акции, а не за масовно востание.	Да: Статијата наведува дека бил за терористички акции, а не за масовно востание.	Да: Текстот потврдува дека бил противник на предвремено востание.	Да: Бил резервиран кон идејата за предвремено востание.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.	Дел потврдуваат со детали, други премолчуваат или се општи.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Текстот детално ја опишува битката кај Чаниште со овие бројки.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата детално ја опишува оваа битка и бројноста на силите.	Да: Текстот детално ја опишува битката кај Чаниште со овие бројки.	Делумно: Се наведува дека зел активно учество во Илинденското востание.	Не е споменато
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.	Дел потврдуваат (владино својство), повеќето воопшто не спомнуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Се наведува дека ја водел Комисијата како владин службеник.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Потврдено е дека ја водел оваа комисија како владин службеник.	Да: Се наведува дека ја водел Комисијата за бегалци како службеник во Владата.	Не е споменато	Не е споменато
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.	Само МИА, МКД и Лидер го цитираат Тодоровски; другите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Тодоровски тврди дека нетрпеливоста траела од 1905/06 година.	Делумно: Се споменува сериозен судир во 1920-тите години.	Не е споменато	Да: Ова е наведено како мислење на д-р Зоран Тодоровски.	Да: Зоран Тодоровски во текстот потврдува дека нетрпеливоста траела од тој период.	Не е споменато	Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.	Малкумина потврдуваат, повеќето премолчуваат, деталите варираат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата го наведува ова како негово капитално дело.	Делумно: Наведено е дека е автор на значајни етнографски трудови.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Делото е експлицитно наведено како негово.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.	Малцинство извори го потврдуваат цитатот, повеќето го премолчуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Александров го нарекувал со овие прекари во своите писма.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Тодор Александров го нарекувал со овие имиња во своите писма.	Да: Александров го нарекувал „Велзувел“ и „Сатана на организацијата“.	Не е споменато	Не е споменато
Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.	Само Expres.mk цитира детали, другите премолчуваат или се општи.	Not Mentioned	Не е споменато	Не е споменато	Да: Изјавил дека тие докажувања „не вредат ни луле тутун“.	Делумно: Се споменува како идеолог на македонската самобитност.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдeња за потеклото на Македонците како безвредни.	Целосен медиумски молк и отсуство на известување за тврдењето.	Не е споменато	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned

claims

Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.
Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.
Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдeња за потеклото на Македонците како безвредни.

key differences

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдeња за потеклото на Македонците како безвредни.: Целосен медиумски молк и отсуство на известување за тврдењето.
Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Само Expres.mk цитира детали, другите премолчуваат или се општи.
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Малкумина потврдуваат, повеќето премолчуваат, деталите варираат.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Само Нова Македонија потврдува, другите премолчуваат.
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Поделба меѓу директна потврда, делумен опис и целосен молк.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Разлики во прецизноста на датумот и локацијата меѓу медиумите.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Само МИА, МКД и Лидер го цитираат Тодоровски; другите молчат.
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Различен фокус: официјална прослава наспроти историски факт.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Малцинство извори го потврдуваат цитатот, повеќето го премолчуваат.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Дел молчат, други дебатираат меѓу тероризам и масовно востание.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Дел потврдуваат (владино својство), повеќето воопшто не спомнуваат.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Дел потврдуваат, дел премолчуваат; варираат деталите за мотивот.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Дел потврдуваат со детали, други премолчуваат или се општи.

source analyses

Expres.mk

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Да: Изјавил дека тие докажувања „не вредат ни луле тутун“.
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Да: Статијата го наведува ова како негово капитално дело.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Делумно: Потврдено е авторството на Уставот, без наведување на година.
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Да: Наведено е дека остро се спротивставувал на нивните мешања.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Да: Текстот ги наведува точниот датум и локацијата.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Делумно: Се споменува сериозен судир во 1920-тите години.
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Делумно: Се споменуваат 105 години од убиството, но не и општината.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Не е споменато
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Да: Статијата директно ги именува извршителот и нарачателот.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Не е споменато

Kurir

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Не е споменато
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Да: Општината ја одбележа 105-годишнината од смртта на патронот.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Не е споменато
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Не е споменато
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Не е споменато

Lider.mk

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Делумно: Датумот е потврден, но градот Софија не е експлицитно наведен.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Да: Ова е наведено како мислење на д-р Зоран Тодоровски.
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Не: Статијата е за годишнина од убиството, а не за општинска прослава.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Да: Тодор Александров го нарекувал со овие имиња во своите писма.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Да: Бил за терористички акции, а не за масовно востание.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Да: Потврдено е дека ја водел оваа комисија како владин службеник.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Делумно: Реџеп е ресенчанец, а Александров е посочен како нарачател.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Да: Статијата детално ја опишува оваа битка и бројноста на силите.

plusinfo.mk

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Да: Делото е експлицитно наведено како негово.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Делумно: Се споменуваат остри конфликти со раководството на ВМРО.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Да: Текстот потврдува дека е убиен на овој датум во Софија.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Делумно: Се споменуваат 105 години од смртта и името на општината.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Да: Бил резервиран кон идејата за предвремено востание.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Да: Наведено е дека Реџеп е извршител по налог на Александров.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Не е споменато

Алфа Вести

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдeња за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Не е споменато
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Да: Општината ја одбележа 105-годишнината од смртта на патронот.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Не е споменато
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Не е споменато
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Не е споменато

МИА

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Делумно: Датумот и годината се потврдени, но градот Софија не е експлицитно наведен.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Да: Зоран Тодоровски во текстот потврдува дека нетрпеливоста траела од тој период.
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Не: Статијата е за годишнина од убиството, но не спомнува општинска прослава.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Да: Александров го нарекувал „Велзувел“ и „Сатана на организацијата“.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Да: Статијата наведува дека бил за терористички акции, а не за масовно востание.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Да: Се наведува дека ја водел Комисијата за бегалци како службеник во Владата.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Делумно: Реџеп е наведен како убиец, а Александров како нарачател според повеќе извори.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Да: Текстот детално ја опишува битката кај Чаниште со овие бројки.

МКД.мк

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Не е споменато
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Делумно: Потврден е датумот 28 јуни 1921, но градот не е директно именуван.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Да: Тодоровски тврди дека нетрпеливоста траела од 1905/06 година.
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Не: Статијата не споменува одбележување од општината.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Да: Александров го нарекувал со овие прекари во своите писма.
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Да: Сакал да симне одговорност бидејќи се брзало со востанието.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Да: Се наведува дека ја водел Комисијата како владин службеник.
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Делумно: Извршител е Реџеп, а Александров е посочен како нарачател.
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Да: Текстот детално ја опишува битката кај Чаниште со овие бројки.

Нова Македонија

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Делумно: Се споменува како идеолог на македонската самобитност.
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Делумно: Наведено е дека е автор на значајни етнографски трудови.
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Да: Текстот потврдува дека тој и Гоце Делчев се творци на овој Устав.
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Да: Настојувал да ја заштити независноста од надворешни фактори.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Делумно: Наведен е датумот 28 јуни и 105 г. од убиството, но не и градот.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Делумно: Се споменуваат 105 г. од смртта и името на општината, но не и чинот.
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Не е споменато
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Не е споменато
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Не е споменато

Радио Лидер

Ѓорче Петров ги отфрлил српските и бугарските тврдења за потеклото на Македонците како безвредни.: Не е споменато
Ѓорче Петров е автор на капиталното дело Материјали по изучувањето на Македонија.: Не е споменато
Ѓорче Петров е еден од авторите на Уставот на ТМОРО од 1897 година.: Не е споменато
Ѓорче Петров се спротивставувал на бугарските врховистички мешања во Организацијата.: Делумно: Опишан е како заштитник на принципите на ВМРО.
Атентатот врз Ѓорче Петров бил извршен на 28 јуни 1921 година во Софија.: Делумно: Се споменува убиство во Софија, но датумот е 26 јуни.
Нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела уште од 1905/06 година.: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на својот патрон.: Не е споменато
Тој бил нарекуван Велзувел и Сатана на организацијата од неговите противници.: Не е споменато
Тој бил противник на предвремено кревање на Илинденското востание.: Да: Текстот потврдува дека бил противник на предвремено востание.
Тој ја водел Комисијата за бегалци при бугарската Влада по Првата светска војна.: Не е споменато
Убиството било извршено од Турчинот Реџеп по налог на Тодор Александров.: Не е споменато
Учествувал во битката кај Чаниште каде 140 комити се бореле против 5.500 турски војници.: Делумно: Се наведува дека зел активно учество во Илинденското востание.

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	Алфа Вести	Kurir	МКД.мк	Expres.mk	Нова Македонија	Lider.mk	МИА	Радио Лидер	plusinfo.mk
Ѓорче Петров	Преовладува славење како идеолог, наспроти ретки сомнежи за контроверзност.	Позитивно: Опишан како значаен деец, идеолог и трајна инспирација.	Позитивно: опишан како еден од најзначајните дејци и идеолог	Неутрално: Текстот го опишува како херој, но и како контроверзна фигура.	Позитивно: опишан како идеолог и борец за македонска слобода	Позитивно: Опишан како македонски великан, идеолог и дипломат од прв ранг.	Неутрално: Текстот го опишува како херој, но и како субјективен.	Позитивно: Опишан како херој во битката кај Чаниште и верен на идеите.	Позитивно: опишан како посветен борец за слобода и верен соработник	Позитивно: опишан како најзначаен револуционер, интелектуалец и посветен син
Александар Стојкоски	Минимално медиумско внимание со исклучиво неутрално известување.	Неутрално: Информативно пренесено неговото присуство и говор.	Неутрално: само информативно пренесено неговото присуство и говор	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Гоце Делчев	Варира од идеолошки соработник до творец на Уставот на ТМОРО.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Позитивно: Творец на Уставот на ТМОРО и соработник на Петров.	Неутрално: Споменат само како идеолошки пример за Ѓорче Петров.	Неутрално: Споменат како идеолог на чии идеи Ѓорче останал верен.	Неутрално: споменат како идеен соработник на Ѓорче Петров	Неутрално: споменат како близок соработник на Ѓорче Петров
Тодор Александров	Варира од неутрален ривал до негативен нарачател на убиство.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Цитиран како критичар на Ѓорче и можен нарачател на убиство.	Негативно: претставен како нарачател на убиство	Не е споменато	Неутрално: Прикажан како ривал и можен нарачател на убиство.	Неутрално: Цитиран и споменат како нарачател на убиство без мета-осуда.	Не е споменато	Негативно: наведен како нарачател на ликвидацијата на Ѓорче Петров
Даме Груев	Неутрален приказ низ призма на меѓусебни преписки и ривалство.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебно надмудување и ривалство.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебни недоразбирања и преписка.	Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебни преписки и надмудрувања.	Не е споменато	Не е споменато
Лазар Поп Трајков	Единствен позитивен приказ како непоколеблив херој кај мал дел медиуми.	Не е споменато	Не е споменато	Позитивно: Опишан како херој со нескршен елан во борбата.	Не е споменато	Не е споменато	Позитивно: Опишан како херој со нескршен елан во битката.	Позитивно: Опишан како херој чиј елан не бил убиен и покрај поразот.	Не е споменато	Не е споменато
ТМОРО	Минимално споменување, само неутрален осврт на Уставот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат Уставот на организацијата	Неутрално: Информативно спомената во контекст на Уставот и целите.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
ВМРО	Претежно неутрално за внатрешни борби, негативно за атентатот.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Спомената како организација во која се случуваат пресметки.	Неутрално: спомената како организација чиј член бил Ѓорче	Неутрално: Спомената преку нејзиниот претходен назив МРО.	Неутрално: Спомената во контекст на внатрешни пресметки и борба за бренд.	Неутрално: Спомената како организација во контекст на внатрешни борби.	Неутрално: спомената во контекст на заштита на нејзините принципи	Негативно: организацијата е поврзана со извршувањето на атентатот
Општина Ѓорче Петров	Претежно неутрално споменување како организатор или топоним.	Неутрално: Информативно спомената како организатор на настанот.	Неутрално: информативно спомената како организатор на настанот	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Спомената како локација именувана по револуционерот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: спомената како институција што го носи неговото име
Бугарија	Претежно неутрално, освен Expres.mk кој критикува пропаганда.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Спомената како дестинација и политички фактор.	Негативно: критикувана за пропаганда и мешање во внатрешни работи	Неутрално: Спомената како место на образование и дејствување.	Неутрално: Спомената како локација и државен апарат.	Неутрално: Спомената како локација и држава каде се одвиваат настаните.	Не е споменато	Не е споменато
Софија	Локација на атентати и едукација, без политичка пристрасност.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: спомената како локација на атентатот и центар на влијание	Неутрално: Спомената како место на образование и советувања.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: спомената само како локација на настанот	Неутрално: спомената само како локација на атентатот
Реџеп (атентатор)	Повеќето известуваат неутрално, додека Плусинфо нагласува негативност.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.	Неутрално: споменат само како извршител на атентатот	Не е споменато	Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.	Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.	Не е споменато	Негативно: означен како извршител на убиството
Зоран Тодоровски	Варира од неутрален цитат до висок епитет за историско познавање.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Цитиран како историчар и познавач на ликот на Александров.	Не е споменато	Не е споменато	Позитивно: Опишан како еден од најдобрите познавачи на историјата.	Позитивно: Опишан како еден од најдобрите познавачи на историјата.	Не е споменато	Не е споменато
Толе Паша	Различни односи со Ѓорче: од соработка до меѓусебен судир.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Споменат како војвода со кого Ѓорче соработувал.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Споменат како војвода кој сакал да се ослободи од Ѓорче.	Неутрално: Споменат како војвода со кого Ѓорче кратко соработувал.	Не е споменато	Не е споменато
Врховен комитет (врховисти)	Опсег од неутрален контекст до негативен приказ како пречка.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Негативно: опишани како напаѓачи и пречка за самостојна борба	Неутрално: Споменат во контекст на преговорите за влијание и помош.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато

entities

Ѓорче Петров
Александар Стојкоски
Гоце Делчев
Тодор Александров
Даме Груев
Лазар Поп Трајков
ТМОРО
ВМРО
Општина Ѓорче Петров
Бугарија
Софија
Реџеп (атентатор)
Зоран Тодоровски
Толе Паша
Врховен комитет (врховисти)

key differences

Ѓорче Петров: Преовладува славење како идеолог, наспроти ретки сомнежи за контроверзност.
Александар Стојкоски: Минимално медиумско внимание со исклучиво неутрално известување.
Бугарија: Претежно неутрално, освен Expres.mk кој критикува пропаганда.
ВМРО: Претежно неутрално за внатрешни борби, негативно за атентатот.
Врховен комитет (врховисти): Опсег од неутрален контекст до негативен приказ како пречка.
Гоце Делчев: Варира од идеолошки соработник до творец на Уставот на ТМОРО.
Даме Груев: Неутрален приказ низ призма на меѓусебни преписки и ривалство.
Зоран Тодоровски: Варира од неутрален цитат до висок епитет за историско познавање.
Лазар Поп Трајков: Единствен позитивен приказ како непоколеблив херој кај мал дел медиуми.
Општина Ѓорче Петров: Претежно неутрално споменување како организатор или топоним.
Реџеп (атентатор): Повеќето известуваат неутрално, додека Плусинфо нагласува негативност.
Софија: Локација на атентати и едукација, без политичка пристрасност.
ТМОРО: Минимално споменување, само неутрален осврт на Уставот.
Тодор Александров: Варира од неутрален ривал до негативен нарачател на убиство.
Толе Паша: Различни односи со Ѓорче: од соработка до меѓусебен судир.

source analyses

Expres.mk

Ѓорче Петров: Позитивно: опишан како идеолог и борец за македонска слобода
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Негативно: критикувана за пропаганда и мешање во внатрешни работи
ВМРО: Неутрално: спомената како организација чиј член бил Ѓорче
Врховен комитет (врховисти): Негативно: опишани како напаѓачи и пречка за самостојна борба
Гоце Делчев: Не е споменато
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Не е споменато
Реџеп (атентатор): Неутрално: споменат само како извршител на атентатот
Софија: Неутрално: спомената како локација на атентатот и центар на влијание
ТМОРО: Неутрално: споменат Уставот на организацијата
Тодор Александров: Негативно: претставен како нарачател на убиство
Толе Паша: Не е споменато

Kurir

Ѓорче Петров: Позитивно: опишан како еден од најзначајните дејци и идеолог
Александар Стојкоски: Неутрално: само информативно пренесено неговото присуство и говор
Бугарија: Не е споменато
ВМРО: Не е споменато
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Не е споменато
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Неутрално: информативно спомената како организатор на настанот
Реџеп (атентатор): Не е споменато
Софија: Не е споменато
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Не е споменато
Толе Паша: Не е споменато

Lider.mk

Ѓорче Петров: Неутрално: Текстот го опишува како херој, но и како субјективен.
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Неутрално: Спомената како локација и државен апарат.
ВМРО: Неутрално: Спомената во контекст на внатрешни пресметки и борба за бренд.
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Неутрално: Споменат само како идеолошки пример за Ѓорче Петров.
Даме Груев: Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебни недоразбирања и преписка.
Зоран Тодоровски: Позитивно: Опишан како еден од најдобрите познавачи на историјата.
Лазар Поп Трајков: Позитивно: Опишан како херој со нескршен елан во битката.
Општина Ѓорче Петров: Не е споменато
Реџеп (атентатор): Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.
Софија: Не е споменато
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Неутрално: Прикажан како ривал и можен нарачател на убиство.
Толе Паша: Неутрално: Споменат како војвода кој сакал да се ослободи од Ѓорче.

plusinfo.mk

Ѓорче Петров: Позитивно: опишан како најзначаен револуционер, интелектуалец и посветен син
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Не е споменато
ВМРО: Негативно: организацијата е поврзана со извршувањето на атентатот
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Неутрално: споменат како близок соработник на Ѓорче Петров
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Неутрално: спомената како институција што го носи неговото име
Реџеп (атентатор): Негативно: означен како извршител на убиството
Софија: Неутрално: спомената само како локација на атентатот
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Негативно: наведен како нарачател на ликвидацијата на Ѓорче Петров
Толе Паша: Не е споменато

Алфа Вести

Ѓорче Петров: Позитивно: Опишан како значаен деец, идеолог и трајна инспирација.
Александар Стојкоски: Неутрално: Информативно пренесено неговото присуство и говор.
Бугарија: Не е споменато
ВМРО: Не е споменато
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Не е споменато
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Неутрално: Информативно спомената како организатор на настанот.
Реџеп (атентатор): Не е споменато
Софија: Не е споменато
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Не е споменато
Толе Паша: Не е споменато

МИА

Ѓорче Петров: Позитивно: Опишан како херој во битката кај Чаниште и верен на идеите.
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Неутрално: Спомената како локација и држава каде се одвиваат настаните.
ВМРО: Неутрално: Спомената како организација во контекст на внатрешни борби.
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Неутрално: Споменат како идеолог на чии идеи Ѓорче останал верен.
Даме Груев: Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебни преписки и надмудрувања.
Зоран Тодоровски: Позитивно: Опишан како еден од најдобрите познавачи на историјата.
Лазар Поп Трајков: Позитивно: Опишан како херој чиј елан не бил убиен и покрај поразот.
Општина Ѓорче Петров: Не е споменато
Реџеп (атентатор): Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.
Софија: Не е споменато
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Неутрално: Цитиран и споменат како нарачател на убиство без мета-осуда.
Толе Паша: Неутрално: Споменат како војвода со кого Ѓорче кратко соработувал.

МКД.мк

Ѓорче Петров: Неутрално: Текстот го опишува како херој, но и како контроверзна фигура.
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Неутрално: Спомената како дестинација и политички фактор.
ВМРО: Неутрално: Спомената како организација во која се случуваат пресметки.
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Не е споменато
Даме Груев: Неутрално: Споменат во контекст на меѓусебно надмудување и ривалство.
Зоран Тодоровски: Неутрално: Цитиран како историчар и познавач на ликот на Александров.
Лазар Поп Трајков: Позитивно: Опишан како херој со нескршен елан во борбата.
Општина Ѓорче Петров: Не е споменато
Реџеп (атентатор): Неутрално: Информативно споменат како извршител на атентатот.
Софија: Не е споменато
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Неутрално: Цитиран како критичар на Ѓорче и можен нарачател на убиство.
Толе Паша: Неутрално: Споменат како војвода со кого Ѓорче соработувал.

Нова Македонија

Ѓорче Петров: Позитивно: Опишан како македонски великан, идеолог и дипломат од прв ранг.
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Неутрално: Спомената како место на образование и дејствување.
ВМРО: Неутрално: Спомената преку нејзиниот претходен назив МРО.
Врховен комитет (врховисти): Неутрално: Споменат во контекст на преговорите за влијание и помош.
Гоце Делчев: Позитивно: Творец на Уставот на ТМОРО и соработник на Петров.
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Неутрално: Спомената како локација именувана по револуционерот.
Реџеп (атентатор): Не е споменато
Софија: Неутрално: Спомената како место на образование и советувања.
ТМОРО: Неутрално: Информативно спомената во контекст на Уставот и целите.
Тодор Александров: Не е споменато
Толе Паша: Не е споменато

Радио Лидер

Ѓорче Петров: Позитивно: опишан како посветен борец за слобода и верен соработник
Александар Стојкоски: Не е споменато
Бугарија: Не е споменато
ВМРО: Неутрално: спомената во контекст на заштита на нејзините принципи
Врховен комитет (врховисти): Не е споменато
Гоце Делчев: Неутрално: споменат како идеен соработник на Ѓорче Петров
Даме Груев: Не е споменато
Зоран Тодоровски: Не е споменато
Лазар Поп Трајков: Не е споменато
Општина Ѓорче Петров: Не е споменато
Реџеп (атентатор): Не е споменато
Софија: Неутрално: спомената само како локација на настанот
ТМОРО: Не е споменато
Тодор Александров: Не е споменато
Толе Паша: Не е споменато

Извори

articles

article order
9
body
Општина Ѓорче Петров денеска ја одбележа 105-годишнината од смртта на својот патрон, македонскиот револуционер, просветител и идеолог Ѓорче Петров. Пред неговото спомен-обележје во реонскиот парк, беше положено цвеќе и беше оддадена почит на еден од најзначајните дејци во македонската национална историја. На настанот присуствуваа градоначалникот на Општина Ѓорче Петров, Александар Стојкоски, претставници на институции, политички партии, здруженија на граѓани, како и бројни граѓани. Во своето обраќање, градоначалникот Стојкоски истакна дека и по 105 години од неговото трагично заминување, делото на Ѓорче Петров продолжува да живее во колективната меморија на македонскиот народ и да претставува трајна инспирација за сегашните и идните генерации. -Ѓорче Петров не е само име на нашата општина. Тој е вредност што сме должни да ја живееме секој ден. Тоа име не обврзува да бидеме достојни наследници на неговата визија, да инвестираме во образованието, младите, спортот и културата и да создаваме подобри услови за живот за сите наши сограѓани - рече Стојкоски. Тој порача дека вистинската почит кон делото на Ѓорче Петров не се изразува само преку одбележувањето на значајните датуми, туку и преку секојдневната работа, одговорноста кон заедницата и вложувањето во иднината. Одбележувањето на 105-годишнината од смртта на Ѓорче Петров претставува потсетник дека неговите идеали - слободата, достоинството, знаењето и љубовта кон татковината остануваат вредности што и денес го трасираат патот на македонското општество.
language
mkd
published at
2026-06-29T11:23:43
source
Алфа Вести
title
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на Ѓорче Петров
url
https://vesti.alfa.mk/%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8-%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%81-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B21/
article order
11
body
Пред неговото спомен-обележје во реонскиот парк, беше положено цвеќе и беше оддадена почит на еден од најзначајните дејци во македонската национална историја. Општина Ѓорче Петров денес ја одбележа 105-годишнината од смртта на својот патрон, македонскиот револуционер, просветител и идеолог Ѓорче Петров. Пред неговото спомен-обележје во реонскиот парк, беше положено цвеќе и беше оддадена почит на еден од најзначајните дејци во македонската национална историја. На настанот присуствуваа градоначалникот на Општина Ѓорче Петров, Александар Стојкоски, претставници на институции, политички партии, здруженија на граѓани, како и бројни граѓани. Во своето обраќање, градоначалникот Стојкоски истакна дека и по 105 години од неговото трагично заминување, делото на Ѓорче Петров продолжува да живее во колективната меморија на македонскиот народ и да претставува трајна инспирација за сегашните и идните генерации. -Ѓорче Петров не е само име на нашата општина. Тој е вредност што сме должни да ја живееме секој ден. Тоа име не обврзува да бидеме достојни наследници на неговата визија, да инвестираме во образованието, младите, спортот и културата и да создаваме подобри услови за живот за сите наши сограѓани - рече Стојкоски. Тој порача дека вистинската почит кон делото на Ѓорче Петров не се изразува само преку одбележувањето на значајните датуми, туку и преку секојдневната работа, одговорноста кон заедницата и вложувањето во иднината. Одбележувањето на 105-годишнината од смртта на Ѓорче Петров претставува потсетник дека неговите идеали - слободата, достоинството, знаењето и љубовта кон татковината остануваат вредности што и денес го трасираат патот на македонското општество.
language
mkd
published at
2026-06-29T09:22:22
source
Kurir
title
Општина Ѓорче Петров одбележа 105 години од смртта на Ѓорче Петров
url
https://kurir.mk/vesti/skopje/opshtina-gjorche-petrov-odbelezha-105-godini-od-smrtta-na-gjorche-petrov/
article order
6
body
"Бидејќи се продолжи со подготовката и се разгласи дека востанието ќе се прогласи на Илинден, нарочно го одложив одењето (во Македонија, н.з.) до денот на востанието, за да симнам од себе секаква одговорност", раскажувал во 1908 година Ѓорче во своите спомени. Во Македонија, по доаѓањето во прилепско се сретнал со четниците на Лазар поп Трајков од костурско. Таа средба, ја дава можеби комплетната слика за македонската борба: "Тие беа разбиени во костурско... Преку воденско, гонети од глад, стигнуваат во прилепско со намера да појдат во Бугарија. Грозен впечаток ми оставија, сите беа окапани, голи, боси, како Цигани, и насекаде гонети од војската, изгладнети како волци. Од 300-400 души колку што тргнале од костурско, беа останале 130 души, а другите се одделувале и си оделе во своите родни места. Но, наспроти прилепските четници, предизвикуваа восхитеност. Тие беа херои, наспроти нашиве баби. Еланот во нив не беше убиен", раскажувал Ѓорче со мешавина на чувства која тешко може да се разбере, уште потешко да се опише. Чаниште - епска битка за која малку знаеме И покрај врежаното мислење дека Ѓорче Петров бил салонски револуционер, историјата го помни неговото учество во битката кај Чаниште на 2 октомври 1903 година (нов календар). Околу 140 комити на чело со Ѓорче, Лазар Поп Трајков, Иван Попов, Лука Иванов и Јован Црногорец го зазеле врвот Маргара и започнале борба со една пешадиска бригада која се состоела од 5.500 турски војници. Четите успешно ги одбивале нападите по што се повлекле преку Црна Река. Востаниците имале 4 загинати и 8 ранети додека пак Турците имале загуби од околу 200 - 400 души. Оваа битка била една од најголемите битки водени во Прилепско во текот на Илинденското востание. Надмудрување со Даме По херојската битка кај Чаниште каде наспроти стотината османлиски војници, загинале само неколкумина четници, Ѓорче решава да остане во Македонија, токму поради неуспехот на востанието. Неуспешно се обидува да организира разурнување на пругата кон Воденско, по што кратко време минува со четата на Толе Паша, кој се обидувал да се ослободи од Ѓорче. Откако успеал во тоа, Толе се облекол во неговата облека, и според Ѓорче, една година подоцна, токму во нејзе и го убиле, по што ја продале на пазарот во Битола. Напуштајќи ја четата на Толе Паша, Ѓорче се сокрил во Битола. "Отидов во пријателска куќа, кај баба Фанија Аџи Велкова, грчко маало... Таа ме сакаше и не можеше да ми откаже, макар што многу се плашеше. Седев во собата еден месец, без да излезам за да не ме види некој... Додека седев во Битола, на комитетот му ставив до знаење дека сакам да останам тука, но тие, Павел Христов, Лозанчев, дури со знаење на Даме, систематски ме избегнуваа, не ме држеа во тек со настаните и ми даваа на знаење дека можат и без мене... Влегов во преписка со Дамета, го канев да дојде да се сретнеме... Тој не се согласи (му било страв), а после ми јави дека оди во прилепско да се сретне со Перета (сакаше да каже: "Ако сакаш, ела ти тука")...'" За оваа препирка меѓу Ѓорче и Даме, која изгледа како обид за докажување кој е врвен авторитет во Организацијата, д-р Ванчо Георгиев своевремено изјави: "Ѓорче малку субјективно гледал на работите. Мисли дека го држат во изолација. Всушност станува збор за тоа дека по востанието, сите се разочарани, доаѓа зима и меѓу нив постои натегање. Факт е дека тие не се 'мирисаа' премногу, но подоцна, и покрај овие зборови на Ѓорче, сепак се сретнаа. Мислам дека проблемот е што и едниот и другиот мораа да се кријат како илегалци, како волци, и едниот и другиот се плашат да излезат и да отидат од едно во друго место, па се создава впечаток дека станува збор за нешто друго", вели Георгиев. По извесно време, и покрај сѐ, Ѓорче заминува за Бугарија, во 1907 година се оженува, отвора хотел во Варнат (Тодор Александров вели "јавна куќа затскриена зад хотел") и животот му зазема поинаков правец, сѐ до неговата смрт. Убиство без идеологија Ѓорче е убиен на 28 јуни 1921 година. Околу 20 часот и 30 минути, ресенчанецот Реџеп го застрелал со неколку куршуми во грб, непосредно пред Ѓорче да влезе во неговиот дом. Подоцна и Реџеп бил убиен. Како нарачател на убиството на Ѓорче е посочен Тодор Александаров. Македонската историја со години во последните 30-тина години се обидува да го расветли тој чин, а поголемиот дел од историчарите, посебно од помладата генерација, убиството на Ѓорче го гледаат во рамки на пресметките во ВМРО започнати во 1907 одина со нарачаното убиство од Јане Сандански на Борис Сарафов и Иван Гарванов. За Ванчо Ѓеоргиев тоа убиство е дел од борбата за тоа кој да раководи со Организацијата. "Тоа е борба за брендот", вели Ѓеоргиев. Не е никаква тајна дека меѓу Петров и Александров постоела нетрпеливост, а повеќе докази за тоа оставил вториот. Тој во некои писма го нарекува Ѓорче "Велзувел", што значело "итар, лукав човек", а во други "Сатана на организацијата". За разлика од тоа, Ѓорче не оставил многу пишани докази за неговото мислење за Александров, но нема дилема дека тој за него бил непријател. Починатиот д-р Зоран Тодоровски, еден од најдобрите познавачи на животот на Александров, своевремено истакна дека не е спорно кој е нарачател на убиството на Ѓорче. "Тоа може да се види и од неодамна објавените спомени на Петар Ацев во Бугарија", тврдеше тој. Според него, нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела долго време, уште од 1905/06 година година, за да кулминира во деновите кога Ѓорче бил службеник во бугарската Влада, односно ја водел Комисијата за бегалци при Владата која имала за цел да го урниса ВМРО поради поплаките на Србија, односно Југославија кон Бугарија. "Така и паѓа наредбата за убиство", истакна Тодоровски. Во интервју за весникот "Време" од 19 јуни 2005 година, на прашањето дали има докази дека Алекандорв ги нарачал убиствата на Петров и Димо Хаџи Димов, Тодоровски одговара: "Не, но од други извори е познато дека тој ги нарачал убиствата. Јас би рекол дека тоа повеќе било резултат на идеја борба меѓу струи внатре во ВМРО, меѓу десницата и левицата за примат во Организацијата. Во таа борба, се појавија и такви несакани дејствија...". Исто така, и бугарската служба за внатрешни работи заклучува дека Александров е нарачател на убиството на Ѓорче. Но, во книгата "Под заклетва на ВМРО" (монографија за Кирил Дрангов), историчарот проф. д-р. Никола Жежов за овој настан истакнува: "Сепак овој податок треба да се земе со извесна доза на резерва затоа што бугарската влада на Стамболиски била во непријателски односи со ВМРО и по секоја цена се обидувала да ја дискредитира Организацијата пред македонските емигранти во Бугарија, а ликвидацијата на еден таков влијателен македонски револуционер како Ѓорче Петров била добра можност да му се препише тој чин на Тодор Александров. Таквата вест јавноста требало да ја прими со верување затоа што во прилог на тоа оделе расправиите, острите преписки обвинувањата и жестоката полемика помеѓу Тодор Александров и Ѓорче Петров. Тодор Александров во своите изјави по повод атентатот на Ѓорче Петров, декларативно се оградувал од евентуална наредба од негова страна и истакнувал дека и покрај големите разлики со стариот македонски револуционер, никогаш немал намера физички да го ликвидира со помош на атентатори од Организацијата. Александров сметал дека посочувањето на ВМРО како потенцијален организатор за убиството на Ѓорче Петров било дело на бугарската земјоделска власт која сакала што повеќе да ја искомпромитира македонската организација во очите на Македонците во Бугарија", посочува проф. д-р Никола Жежов. Што е точно? Има време, зар не? Историјата, сепак, нема да ни побегне!
language
mkd
published at
2026-06-29T05:04:02
source
МКД.мк
title
Зошто Ѓорче Петров бил нарекуван "Велзувел" и "Сатана на организацијата"
url
https://mkd.mk/makedonija/zoshto-gjorche-petrov-bil-narekuvan-velzuvel-i-satana-na-organizacijata/
article order
9
body
Денеска се одбележуваат 105 години од убиството на Ѓорче Петров, еден од идеолозите на македонската револуционерна борба за слобода на македонскиот народ и за создавање самостојна македонска држава. Поради своите чисто македонски позиции, Ѓорче Петров станал најнапаѓаниот член на ВМРО од страна на великобугарските врховисти. Неговиот став кон Бугарија и бугарската политика бил критичен - тој се борел за самостојна македонска ослободителна борба и остро се спротивставувал на бугарските врховистички обиди и мешања во внатрешните работи на Организацијата. Ѓорче Петров бил еден од авторите на Уставот на ТМОРО, чија цел била создавање самостојна македонско-одринска област. Тој бил жесток противник на бугарскиот Врховен комитет (врховистите), кој се обидувал да ја стави македонската револуционерна борба под контрола на официјална Софија. Во своето капитално дело "Материјали по изучувањето на Македонија", тој ги отфрлил стремежите на соседните држави. За бугарските и српските пропагандни тврдења дека македонското население е бугарско, односно српско, тој јавно истакнал дека "тие докажувања не вредат ни луле тутун". Во 1920-тите години дошол во сериозен политички судир со Тодор Александров. Ѓорче Петров бил убиен на 28 јуни 1921 година среде Софија, по налог на Тодор Александров, а атентатот го извршил Турчинот Реџеп.
language
mkd
published at
2026-06-28T19:55:40
source
Expres.mk
title
IN MEMORIAM: Замина Владо Јаневски
url
https://expres.mk/makedonija/in-memoriam-zamina-vlado-janevski/
article order
7
body
Повод: 105 години од смртта на македонскиот великан Ѓорче Петров * Ѓорче Петров заедно со Гоце Делчев е творец на Уставот на ТМОРО од 1897 година. Според проф. д-р Ванчо Ѓорѓиев, втората етапа од развојот на македонското револуционерно движење започнува со Солунскиот конгрес од 1896 година и споменатиот Устав. Имено, со одлуките на конгресот од 1896 година и нивното преточувањето во новиот Устав, организацијата добила уште повеќе македонски карактер На 28 јуни годинава се одбележија 105 години од убиството на македонскиот великан Ѓорче Петров, кој во националната меморија на Македонците останува запаметен како еден од идеолозите на македонската самобитност и државност. По завршувањето училиште во Прилеп и Битола, а потоа педагошко образование во Пловдив и Софија, тој се вклучи во раководството на Македонската револуционерна организација (МРО). Како член на Централниот комитет и задграничен претставник, Петров активно учествуваше во подготовките на Илинденското востание (1903), беше еден од уредниците на "Македонски гласник" и автор на значајни историски и етнографски трудови за Македонија. Неговото дело и идеологија трајно оставија белег во македонската национална историја: по него се именува општината Ѓорче Петров во Скопје, а во многу градови и села има училишта, булевари и споменици што го носат неговото име. Како револуционерен организатор и публицист, тој постави темели за подоцнежните борби за самоуправа и културна самобитност на македонскиот народ. Со силата на неговата дијалектика и вештина, способен е да ги искористи благопријатните услови Христо Силјанов (македонски револуционер, историчар, новинар и публицист во Бугарија) во своето дело "Ослободителните борби на Македонија" го запишал следното: "Дипломатската работа, доколку би можеле да ја наречеме така, бараше квалитети што му недостасуваа на Делчев, а кои ги поседуваше Ѓорче, но ги работеше по свое. Делчев не беше соодветен за онаа заплеткана и неблагородна улога, која му се падна да ја игра Ѓорче. Но, тој беше спокоен, зашто веруваше дека другар му со цврстата принципиелност, со силата на неговата дијалектика и вештина, е способен да ги искористи благопријатните услови. Задачата на Ѓорче беше навистина тешка, напорна дури и за него. Средините со кои контактираше беа различни по својот личен однос кон револуционерното дело: офицерството, идејната интелигенција и сочувствителните граѓани, Врховниот комитет, владите. Помошта на сите беше посакувана и неопходна и сите требаше да помогнат, но во исто време да бидат држани на растојание, респектирани или обезвреднувани". За дејноста на Ѓорче Петров како задграничен претставник говори и Горѓи Поп Христов (македонски револуционер, член, раководител и војвода на Македонската револуционерна организација). Според Поп Христов: "Задграничното претставништво, кое го сочинуваа Ѓорче Петров, Петар Поп Арсов и Димитар Стефанов, беше принудено предвреме да престане да функционира. Тоа остана доследно на конгресната одлука, за потребите на организацијата да не се земаат средства од бугарската влада". Идеолог за обединување на македонското движење Ѓорче Петров заедно со Гоце Делчев е творец на Уставот на ТМОРО од 1897 година. Според проф. д-р Ванчо Ѓорѓиев, втората етапа од развојот на македонското револуционерно движење започнува со Солунскиот конгрес од 1896 година и споменатиот Устав. Имено, со одлуките на конгресот од 1896 година и нивното преточувањето во новиот Устав, организацијата добила уште повеќе македонски карактер. Тоа е очигледно во членот 1, каде што се наведува дека: "Тајната Македоно-одринска револуционерна организација има цел да ги сплоти во едно цело сите незадоволни елементи во Македонија и Одринско, без разлика на народноста, извојување преку револуција полна политичка автономија за тие две области". Исто така и во членот 4, каде што се наведува: "Член на ТМОРО може да биде секој Македонец и Одринец што не е компромитиран со ништо нечесно и бескарактерно пред општеството и кој ветува и се задолжува да биде корисен на револуционерното ослободително дело". Со овој Устав, организацијата пројавила тенденција за обединување на македонското население, а овој стремеж сам по себе повлекува и тенденција за обединување на сите групации во македонското движење околу организацијата. Со тоа биле отворени вратите не само за различните конфесионални групи туку и за различните идеолошки групи надвор од организацијата. Со други зборови, организацијата била подготвена, покрај другите, во своите редови да ги прими социјалистите и анархистите. Дипломат од прв ранг! Во интерес на македонското револуционерно движење, Централниот комитет и задграничните претставници донеле одлука за преземање на Врховниот македонски комитет во Бугарија, а првите обиди за влијание врз Врховниот македонски комитет може да се забележат во јули 1898 година. Ѓорче Петров започнал една широка агитација среде македонската емиграција во Бугарија, барајќи соодветна личност што би можела да застане на чело на Врховниот комитет. Ѓорче ја минал речиси цела Бугарија, ги посетил сите места каде што имало Македонци и ја поканил целата македонска емиграција од провинцијата да учествуваа во работата на идниот конгрес, кој требало да се одржи. Ѓорче најпрво се сретнал со Иван Цончев, кој дотогаш многу им помагал. Тој ја одбил поканата. Ѓорче Петров имал средба и со полковниците Стефан Николов и Атанас Јанков, но тие не биле по мера на организацијата. Барајќи погодна личност, Ѓорче имал средба и со Славчо Бабаџанов. Меѓутоа, ни тој не бил погодна личност. Бабаџанов бил член на бугарската Демократска партија и пријател со бугарскиот кнез Фердинанд. Додека Ѓорче Петров барал погодна личност, Сарафов и Антон Бозуков сами се понудиле. Ѓорче ги одбил. Тој барал личност со поголема тежина и позначајна улога во бугарското општество. Затоа разговарал со учителот Паунчев во Варна, како и со адвокатите Панов и Иван Иванович. Ѓорче не се раководел од идејните определби на личностите и затоа имал средба и со водачот на социјалистите Димитар Благоев. Ѓорче Петров на крајот се решил за офицерите што учествувале во т.н. Мелничко востание, со намера еден дел од нив да вклучи во Врховниот македонски комитет, а другите да ги искористи за практична работа. Офицерите му предложиле на Ѓорче Петров тој да застане на чело на Врховниот комитет, но Ѓорче одбил. На крајот, се одлучил за Борис Сарафов, затоа што сметал дека тој е попостојан отколку Антон Бозуков. Пред почетокот на конгресот била подготвена листа на чело со Борис Сарафов, која била поддржана од задграничните претставници. Ѓорче Петров во своите спомени вели: "Ние го уредивме Сарафовиот комитет, тој беше наш продукт". Офицерите и задграничните претставници склучиле договор за заемни односи. Пред изборот на Врховниот македонски комитет на чело со Борис Сарафов, офицерите и задграничните претставници Гоце Делчев и Ѓорче Петров ја договориле следната принципиелна платформа за дејствување - далеку од официјалните сфери, силата да се црпи од народот, главно од македонските друштва. Да се соработува со официјалните средини само доколку може да се издејствуваат средства од нив, без обврски и со услов да не пречат, како и полна солидарност со Внатрешната организација. Борис Сарафов истакнува дека нивна друга задача била привлекување на офицерството, негово интересирање за македонското дело, како потреба за внатре. Македонија е самостоен субјект што нема потреба да се приспособува на надворешните случувања Ѓорче Петров настојувал да се заштити независноста на македонското движење, а тоа е особено видливо во неговиот концепт за т.н. перманентно востание. Според овој Ѓорчев концепт, организацијата требало постојано да ја држи состојбата затегната, на граница на воена состојба. Преку перманентното востание, Ѓорче се надевал дека организацијата ќе може да издејствува приложување на автономијата без да се влегува во дипломатски врски со надворешни државни фактори. Со други зборови, перманентното востание и овозможувала на организацијата преку своите постојани акции во Македонија да биде самостоен субјект, кој нема потреба да се приспособува на надворешните случувања. Ѓорче Петров во текот на софиските советувања ја нафрлил идејата за перманентно востание, концепт што продолжил да го пропагира и во постилинденскиот период. Според оваа концепција, македонскиот народ и неговите револуционерни сили се самостоен политички субјект, кој преку перманентното востание постојано ја држат затегната состојбата во Македонија и ја негирал османлиската власт. Таквото перманентно дејствување во Македонија ги прави излишни политикантството и дипломатијата со надворешните фактори. Организацијата нема потреба да ги сообразува своите погледи со надворешните фактори, во теорија перманентното востание ѝ овозможува на организацијата да ја зачува својата независност, да ја турка својата програма и да не се сообразува со надворешните фактори, кои гонат туѓи цели за македонското движење.
language
mkd
published at
2026-06-28T19:16:37
source
Нова Македонија
title
Ѓорче Петров останува дел од македонската историска меморија и 105 години по неговата смрт
url
https://novamakedonija.com.mk/makedonija/gjorche-petrov-ostanuva-del-od-makedonskata-istoriska-memorija-i-105-godini-po-negovata-smrt/
article order
8
body
Ѓорче Петров, убиен на денешен ден во 1921 година, пред Илинденското востание, останал верен на идејата на Гоце за терористики акции, а не за масовно востание. Токму поради неговиот став кон востанието, не сакал да има никаква одговорност во врска со него. "Бидејќи се продолжи со подготовката и се разгласи дека востанието ќе се прогласи на Илинден, нарочно го одложив одењето (во Македонија, н.з.) до денот на востанието, за да симнам од себе секаква одговорност", раскажувал во 1908 година Ѓорче во своите спомени. Во Македонија, по доаѓањето во прилепско се сретнал со четниците на Лазар поп Трајков од костурско. Таа средба, ја дава можеби комплетната слика за македонската борба: "Тие беа разбиени во костурско... Преку воденско, гонети од глад, стигнуваат во прилепско со намера да појдат во Бугарија. Грозен впечаток ми оставија, сите беа окапани, голи, боси, како Цигани, и насекаде гонети од војската, изгладнети како волци. Од 300-400 души колку што тргнале од костурско, беа останале 130 души, а другите се одделувале и си оделе во своите родни места. Но, наспроти прилепските четници, предизвикуваа восхитеност. Тие беа херои, наспроти нашиве баби. Еланот во нив не беше убиен", раскажувал Ѓорче со мешавина на чувства која тешко може да се разбере, уште потешко да се опише. ЧАНИШТЕ-ЕПСКА БИТКА ЗА КОЈА МАЛКУ ЗНАЕМЕ И покрај врежаното мислење дека Ѓорче Петров бил салонски револуционер, историјата го помни неговото учество во битката кај Чаниште на 2 октомври 1903 година (нов календар). Околу 140 комити на чело до Ѓорче, Лазар Поп Трајков, Иван Попов, Лука Иванов и Јован Црногорец го зазеле врвот Маргара и започнале борба со една пешадиска бригада која се состоела од 5 500 турски војници. Четите успешно ги одбивале нападите по што се повлекле преку Црна Река. Востаниците имале 4 загинати и 8 ранети додека пак Турците имале загуби од околу 200 - 400 души. Оваа битка била една од најголемите битки водени во Прилепско во текот на Илинденското востание. НАДМУДРУВАЊЕ СО ДАМЕ По херојската битка кај Чаниште каде наспроти стотината османлиски војници, загинале само неколкумина четници, Ѓорче решава да остане во Македонија, токму поради неуспехот на востанието. Неуспешно се обидува да организира разурнување на пругата кон Воденско, по што кратко време минува со четата на Толе Паша, кој се обидувал да се ослободи од Ѓорче. Откако успеал во тоа, Толе се облекол во неговата облека, и според Ѓорче, една година подоцна, токму во нејзе и го убиле, по што ја продале на пазарот во Битола. Напуштајќи ја четата на Толе Паша, Ѓорче се сокрил во Битола. "Отидов во пријателска куќа, кај баба Фанија Аџи Велкова, грчко маало... Таа ме сакаше и не можеше да ми откаже, макар што многу се плашеше. Седев во собата еден месец, без да излезам за да не ме види некој... Додека седев во Битола, на комитетот му ставив до знаење дека сакам да останам тука, но тие, Павел Христов, Лозанчев, дури со знаење на Даме, систематски ме избегнуваа, не ме држеа во тек со настаните и ми даваа на знаење дека можат и без мене... Влегов во преписка со Дамета, го канев да дојде да се сретнеме... Тој не се согласи (му било страв), а после ми јави дека оди во прилепско да се сретне со Перета (сакаше да каже: "Ако сакаш, ела ти тука")...'" Тодор Александров За оваа препирка меѓу Ѓорче и Даме, која изгледа како обид за докажување кој е врвен авторитет во Организацијата, д-р Ванчо Георгиев своевремено ми изјави: 'Ѓорче малку субјективно гледал на работите. Мисли дека го држат во изолација. Всушност станува збор за тоа дека по востанието, сите се разочарани, доаѓа зима и меѓу нив постои натегање. Факт е дека тие не се 'мирисаа' премногу, но подоцна, и покрај овие зборови на Ѓорче, сепак се сретнаа. Мислам дека проблемот е што и едниот и другиот мораа да се кријат како илегалци, како волци, и едниот и другиот се плашат да излезат и да отидат од едно во друго место, па се создава впечаток дека станува збор за нешто друго', вели Георгиев. По извесно време, и покрај се, Ѓорче заминува за Бугарија, во 1907 година се оженува, отвора хотел во Варнат (Тодор Александров вели "јавна куќа затскриена зад хотел") и животот му зазема поинаков правец, се до неговата смрт. УБИСТВО БЕЗ ИДЕОЛОГИЈА Ѓорче е убиен на 28 јуни 1921 година. Околу 20 часот и 30 минути, ресенчанецот Реџеп го застерал со неколку куршуми во грб, непосредно пред Ѓорче да влезе во неговиот дом. Подоцна и Реџеп бил убиен. Како нарачател на убиството на Ѓорче е посочен Тодор Александаров. Македонската историја со години во последните 30-тина години се обидува да го расветли тој чин, а поголемиот дел од историчарите, посебно од помладата генерација, убиството на Ѓорче го гледаат во рамки на пресметките во ВМРО започнати во 1907 одина со нарачаното убиство од Јане Сандански на Борис Сарафов и Иван Гарванов. За Ванчо Ѓеоргиев тоа убиство е дел од борбата за тоа кој да раководи со Организацијата. "Тоа е борба за брендот", вели Георгиев. Не е никаква тајна дека меѓу Петров и Александров постоела нетрпеливост, а повеќе докази за тоа оставил вториот. Тој во некои писма го нарекува Ѓорче "Велзувел", што значело "итар, лукав човек", а во други "Сатана на организацијата". За разлика од тоа, Ѓорче не оставил многу пишани докази за неговото мислење за Александров, но нема дилема дека тој за него било непријател. Починатиот д-р Зоран Тодоровски, еден од најдобрите познавачи на животот на Александров, во разговор со авторот на овие редови, своевремено истакна дека е не спорно кој е нарачател на убиството на Ѓорче. "Тоа може да се види и од неодамна објавените спомени на Петар Ацев во Бугарија", тврдеше тој. Според него, нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела долго време, уште од 1905/06 година година, за да кулминира во деновите кога Ѓорче бил службеник во бугарската Влада, односно ја водел Комисијата за бегалци при Владата која имала за цел да го урниса ВМРО поради поплаките на Србија, односно Југославија кон Бугарија. "Така и паѓа наредбата за убиство", истакна Тодоровски. Зоран Тодоровски Во интервју за весникот "Време" од 19 јуни 2005 година, на прашањето дали има докази дека Алекандорв ги нарачал убиствата на Петров и Димо Хаџи Димов, Тодоровски одговара: "Не, но од други извори е познато дека тој ги нарачал убиствата. Јас би рекол дека тоа повеќе било резултат на идеја борба меѓу струи внатре во ВМРО, меѓу десницата и левицата за примат во Организацијата. Во таа борба, се појавија и такви несакани дејствија...". Исто така, и бугарската служба за внатрешни работи заклучува дека Александров е нарачател на убиството на Ѓорче. Но, во книгата "Под заклетва на ВМРО" (монографија за) Кирил Дрангов, историчарот проф. д-р. Никола Жежов за овој настан истакнува: Никола Жежов "Сепак овој податок треба да се земе со извесна доза на резерва затоа што бугарската влада на Стамболиски била во непријателски односи со ВМРО и по секоја цена се обидувала да ја дискредитира Организацијата пред македонските емигранти во Бугарија, а ликвидацијата на еден таков влијателен македонски револуционер како Ѓорче Петров била добра можност да му се препише тој чин на Тодор Александров. Таквата вест јавноста требало да ја прими со верување затоа што во прилог на тоа оделе расправиите, острите преписки обвинувањата и жестоката полемика помеѓу Тодор Александров и Ѓорче Петров. Тодор Александров во своите изјави по повод атентатот на Ѓорче Петров, декларативно се оградувал од евентуална наредба од негова страна и истакнувал дека и покрај големите разлики со стариот македонски револуционер, никогаш немал намера физички да го ликвидира со помош на атентатори од Организацијата. Александров сметал дека посочувањето на ВМРО како потенцијален организатор за убиството на Ѓорче Петров било дело на бугарската земјоделска власт која сакала што повеќе да ја искомпромитира македонската организација во очите на Македонците во Бугарија", посочува проф. д-р Никола Жежов. Што е точно? Има време, зар не? Историјата, сепак, нема да ни побегне!
language
mkd
published at
2026-06-28T18:30:13
source
Lider.mk
title
ГОДИШНИНА ОД УБИСТВОТО НА ЃОРЧЕ: Зошто Петров бил нарекуван "Велзувел", а тој пак, прилепски комити ги сметал за "баби
url
https://denesen.mk/godishnina-od-ubistvoto-na-gjorche-zoshto-petrov-bil-narekuvan-velzuvel-a-toj-pak-prilepski-komiti-gi-smetal-za-babi/
article order
4
body
Починатиот д-р Зоран Тодоровски, еден од најдобрите познавачи на животот на Александров, во разговор со авторот на овие редови, своевремено истакна дека е не спорно кој е нарачател на убиството на Ѓорче. "Тоа може да се види и од неодамна објавените спомени на Петар Ацев во Бугарија", тврдеше тој. Според него, нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела долго време, уште од 1905/06 година година, за да кулминира во деновите кога Ѓорче бил службеник во бугарската Влада, односно ја водел Комисијата за бегалци при Владата која имала за цел да го урниса ВМРО поради поплаките на Србија, односно Југославија кон Бугарија. "Така и паѓа наредбата за убиство", истакна Тодоровски. Скопје, 28 јуни 2026, (МИА) Дарко ЈАНЕВСКИ Ѓорче Петров, убиен на денешен ден во 1921 година, пред Илинденското востание, останал верен на идејата на Гоце за терористики акции, а не за масовно востание. Токму поради неговиот став кон востанието, не сакал да има никаква одговорност во врска со него. "Бидејќи се продолжи со подготовката и се разгласи дека востанието ќе се прогласи на Илинден, нарочно го одложив одењето (во Македонија, н.з.) до денот на востанието, за да симнам од себе секаква одговорност", раскажувал во 1908 година Ѓорче во своите спомени. Во Македонија, по доаѓањето во прилепско се сретнал со четниците на Лазар поп Трајков од костурско. Таа средба, ја дава можеби комплетната слика за македонската борба: "Тие беа разбиени во костурско... Преку воденско, гонети од глад, стигнуваат во прилепско со намера да појдат во Бугарија. Грозен впечаток ми оставија, сите беа окапани, голи, боси, како Цигани, и насекаде гонети од војската, изгладнети како волци. Од 300-400 души колку што тргнале од костурско, беа останале 130 души, а другите се одделувале и си оделе во своите родни места. Но, наспроти прилепските четници, предизвикуваа восхитеност. Тие беа херои, наспроти нашиве баби. Еланот во нив не беше убиен", раскажувал Ѓорче со мешавина на чувства која тешко може да се разбере, уште потешко да се опише. ЧАНИШТЕ - ЕПСКА БИТКА ЗА КОЈА МАЛКУ ЗНАЕМЕ И покрај врежаното мислење дека Ѓорче Петров бил салонски револуционер, историјата го помни неговото учество во битката кај Чаниште на 2 октомври 1903 година (нов календар). Околу 140 комити на чело до Ѓорче, Лазар Поп Трајков, Иван Попов, Лука Иванов и Јован Црногорец го зазеле врвот Маргара и започнале борба со една пешадиска бригада која се состоела од 5 500 турски војници. Четите успешно ги одбивале нападите по што се повлекле преку Црна Река. Востаниците имале 4 загинати и 8 ранети додека пак Турците имале загуби од околу 200 - 400 души. Оваа битка била една од најголемите битки водени во Прилепско во текот на Илинденското востание. НАДМУДРУВАЊЕ СО ДАМЕ По херојската битка кај Чаниште каде наспроти стотината османлиски војници, загинале само неколкумина четници, Ѓорче решава да остане во Македонија, токму поради неуспехот на востанието. Неуспешно се обидува да организира разурнување на пругата кон Воденско, по што кратко време минува со четата на Толе Паша, кој се обидувал да се ослободи од Ѓорче. Откако успеал во тоа, Толе се облекол во неговата облека, и според Ѓорче, една година подоцна, токму во нејзе и го убиле, по што ја продале на пазарот во Битола. Напуштајќи ја четата на Толе Паша, Ѓорче се сокрил во Битола. "Отидов во пријателска куќа, кај баба Фанија Аџи Велкова, грчко маало... Таа ме сакаше и не можеше да ми откаже, макар што многу се плашеше. Седев во собата еден месец, без да излезам за да не ме види некој... Додека седев во Битола, на комитетот му ставив до знаење дека сакам да останам тука, но тие, Павел Христов, Лозанчев, дури со знаење на Даме, систематски ме избегнуваа, не ме држеа во тек со настаните и ми даваа на знаење дека можат и без мене... Влегов во преписка со Дамета, го канев да дојде да се сретнеме... Тој не се согласи (му било страв), а после ми јави дека оди во прилепско да се сретне со Перета (сакаше да каже: "Ако сакаш, ела ти тука")...'" Тодор Александров За оваа препирка меѓу Ѓорче и Даме, која изгледа како обид за докажување кој е врвен авторитет во Организацијата, д-р Ванчо Георгиев своевремено ми изјави: 'Ѓорче малку субјективно гледал на работите. Мисли дека го држат во изолација. Всушност станува збор за тоа дека по востанието, сите се разочарани, доаѓа зима и меѓу нив постои натегање. Факт е дека тие не се 'мирисаа' премногу, но подоцна, и покрај овие зборови на Ѓорче, сепак се сретнаа. Мислам дека проблемот е што и едниот и другиот мораа да се кријат како илегалци, како волци, и едниот и другиот се плашат да излезат и да отидат од едно во друго место, па се создава впечаток дека станува збор за нешто друго', вели Георгиев. По извесно време, и покрај се, Ѓорче заминува за Бугарија, во 1907 година се оженува, отвора хотел во Варнат (Тодор Александров вели "јавна куќа затскриена зад хотел") и животот му зазема поинаков правец, се до неговата смрт. УБИСТВО БЕЗ ИДЕОЛОГИЈА Ѓорче е убиен на 28 јуни 1921 година. Околу 20 часот и 30 минути, ресенчанецот Реџеп го застерал со неколку куршуми во грб, непосредно пред Ѓорче да влезе во неговиот дом. Подоцна и Реџеп бил убиен. Како нарачател на убиството на Ѓорче е посочен Тодор Александаров. Македонската историја со години во последните 30-тина години се обидува да го расветли тој чин, а поголемиот дел од историчарите, посебно од помладата генерација, убиството на Ѓорче го гледаат во рамки на пресметките во ВМРО започнати во 1907 одина со нарачаното убиство од Јане Сандански на Борис Сарафов и Иван Гарванов. За Ванчо Ѓеоргиев тоа убиство е дел од борбата за тоа кој да раководи со Организацијата. "Тоа е борба за брендот", вели Георгиев. Не е никаква тајна дека меѓу Петров и Александров постоела нетрпеливост, а повеќе докази за тоа оставил вториот. Тој во некои писма го нарекува Ѓорче "Велзувел", што значело "итар, лукав човек", а во други "Сатана на организацијата". За разлика од тоа, Ѓорче не оставил многу пишани докази за неговото мислење за Александров, но нема дилема дека тој за него било непријател. Починатиот д-р Зоран Тодоровски, еден од најдобрите познавачи на животот на Александров, во разговор со авторот на овие редови, своевремено истакна дека е не спорно кој е нарачател на убиството на Ѓорче. "Тоа може да се види и од неодамна објавените спомени на Петар Ацев во Бугарија", тврдеше тој. Според него, нетрпеливоста меѓу Петров и Александров траела долго време, уште од 1905/06 година година, за да кулминира во деновите кога Ѓорче бил службеник во бугарската Влада, односно ја водел Комисијата за бегалци при Владата која имала за цел да го урниса ВМРО поради поплаките на Србија, односно Југославија кон Бугарија. "Така и паѓа наредбата за убиство", истакна Тодоровски. Зоран Тодоровски Во интервју за весникот "Време" од 19 јуни 2005 година, на прашањето дали има докази дека Алекандорв ги нарачал убиствата на Петров и Димо Хаџи Димов, Тодоровски одговара: "Не, но од други извори е познато дека тој ги нарачал убиствата. Јас би рекол дека тоа повеќе било резултат на идеја борба меѓу струи внатре во ВМРО, меѓу десницата и левицата за примат во Организацијата. Во таа борба, се појавија и такви несакани дејствија...". Исто така, и бугарската служба за внатрешни работи заклучува дека Александров е нарачател на убиството на Ѓорче. Но, во книгата "Под заклетва на ВМРО" (монографија за) Кирил Дрангов, историчарот проф. д-р. Никола Жежов за овој настан истакнува: Никола Жежов "Сепак овој податок треба да се земе со извесна доза на резерва затоа што бугарската влада на Стамболиски била во непријателски односи со ВМРО и по секоја цена се обидувала да ја дискредитира Организацијата пред македонските емигранти во Бугарија, а ликвидацијата на еден таков влијателен македонски револуционер како Ѓорче Петров била добра можност да му се препише тој чин на Тодор Александров. Таквата вест јавноста требало да ја прими со верување затоа што во прилог на тоа оделе расправиите, острите преписки обвинувањата и жестоката полемика помеѓу Тодор Александров и Ѓорче Петров. Тодор Александров во своите изјави по повод атентатот на Ѓорче Петров, декларативно се оградувал од евентуална наредба од негова страна и истакнувал дека и покрај големите разлики со стариот македонски револуционер, никогаш немал намера физички да го ликвидира со помош на атентатори од Организацијата. Александров сметал дека посочувањето на ВМРО како потенцијален организатор за убиството на Ѓорче Петров било дело на бугарската земјоделска власт која сакала што повеќе да ја искомпромитира македонската организација во очите на Македонците во Бугарија", посочува проф. д-р Никола Жежов. Што е точно? Има време, зар не? Историјата, сепак, нема да ни побегне! /дј
language
mkd
published at
2026-06-28T18:26:37
source
МИА
title
Годишнина од убиството на Ѓорче: Зошто Петров бил нарекуван "Велзувел", а тој пак, прилепски комити ги сметал за "баби
url
https://mia.mk/story/%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%BE%D0%B4-%D1%83%D0%B1%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D1%93%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B5-%D0%B7%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%BE-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D0%BB-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B8-%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B7%D1%83%D0%B2%D0%B5%D0%BB-%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%98-%D0%BF%D0%B0%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B8-%D0%B3%D0%B8-%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB-%D0%B7%D0%B0-%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B8-%D0%BE%D0%B4-%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2
article order
1
body
На 26 јуни 1921 година во Софија бил убиен Ѓорче Петров, една од личностите кој целиот свој живот го посветил на борбата за слобода на македонскиот народ. Тој бил еден од најверните идејни соработници на Гоце Делчев и истакнат заштитник на целите и на принципите на Внатрешната македонска револуционерна организација. Иако бил противник за предвремено кревање востание на македонскиот народ, тој зел активно учество во Илинденското востание од 1903 година. Роден бил во Варош, Прилепско, на 2 април 1865 година.
language
mkd
published at
2026-06-28T12:18:18
source
Радио Лидер
title
105 години од убиството на Ѓорче Петров
url
https://lider.mk/105-godini-od-ubistvoto-na-gorche-petrov/
article order
5
body
На денешен ден пред 105 години, на 28 јуни 1921 година, во Софија беше убиен Ѓорче Петров - еден од најзначајните македонски револуционери, публицисти, учители и идеолози на македонското националноослободително движење. Неговата смрт претставува една од најтрагичните страници во историјата на македонската револуционерна борба, бидејќи дојде во време на длабоки поделби и судири меѓу самите македонски дејци. Ѓорче Петров е роден на 2 април 1865 година во Варош, Прилепско. Уште како млад се истакнал како образован интелектуалец, а подоцна станал еден од најблиските соработници на Гоце Делчев. Заедно со него работел на организациското зацврстување на Внатрешната македонска револуционерна организација и на ширењето на нејзината идеја за ослободување на Македонија. Покрај револуционерната дејност, Ѓорче Петров оставил значајна трага и како научник и публицист. Неговите географски, етнографски и историски записи за Македонија се сметаат за едни од највредните извори за состојбите во земјата на крајот на XIX и почетокот на XX век. Особено е познато неговото дело "Материјали по изучувањето на Македонија", кое и денес претставува важен историски документ. Иако бил резервиран кон идејата за предвремено кревање востание, сметајќи дека условите не се доволно зрели, Ѓорче Петров активно се вклучил во подготовките и текот на Илинденското востание во 1903 година. Неговите ставови често се темелеле на прагматизам и внимателно проценување на политичките и воените околности. По Првата светска војна, политичките и идеолошките разлики во македонското револуционерно движење дополнително се продлабочиле. Ѓорче Петров бил меѓу оние кои застапувале поинаков пристап кон решавањето на македонското прашање, што довело до остри конфликти со дел од тогашното раководство на ВМРО. На 28 јуни 1921 година, откако излегол од кафеана во Софија и се упатил кон својот дом, Ѓорче Петров бил застрелан пред влезот на куќата. Атентатот го извршил Турчинот Реџеп, припадник на ВМРО, а во историската литература најчесто се наведува дека зад ликвидацијата стоело тогашното раководство на организацијата, под раководство на Тодор Александров, иако тоа никогаш официјално не ја презело одговорноста. Неговото убиство предизвикало силен одек меѓу македонската емиграција и пошироката јавност. На погребот присуствувале бројни македонски дејци, пријатели и политички истомисленици, но и луѓе кои претходно биле негови политички противници. Во говорите било истакнато дека Македонија изгубила еден од своите најобразовани и најпосветени синови. Историчарите денес оценуваат дека Ѓорче Петров бил една од најкомплексните личности во македонското револуционерно движење. Тој не бил само организатор и револуционер, туку и мислител кој настојувал борбата за слобода да ја темели врз јасна политичка стратегија, образование и национална свест. Неговото име денес го носат скопската општина Ѓорче Петров, бројни улици, училишта и други институции. Со тоа, споменот за неговиот живот и дело останува трајно вграден во колективната меморија на Македонија. По 105 години од неговото убиство, Ѓорче Петров останува една од клучните личности во македонската историја. Без оглед на различните толкувања на одделни историски настани, неговата улога како интелектуалец, револуционер и борец за слободата на Македонија продолжува да биде предмет на научни истражувања и јавни одбележувања.
language
mkd
published at
2026-06-28T09:09:10
source
plusinfo.mk
title
105 ГОДИНИ ОД АТЕНТАТОТ ВРЗ ЃОРЧЕ ПЕТРОВ Македонскиот револуционер чие дело ја надживеа смртта - plusinfo.mk
url
https://plusinfo.mk/105-godini-od-atentatot-vrz-orche-petrov-makedonskiot-revolucioner-chie-delo-a-nadzhivea-smrtta/

source scope

analyzed source count

omitted articles

omitted source count

total source count