article Министерката Јаневска најави парични казни за родители на деца насилници 2.7.2026г.
Министерката за образование и наука, Весна Јаневска, најави дека во собраниска процедура се законски измени со кои се воведуваат парични казни за родителите и старателите на децата кои вршат врсничко насилство или одбиваат соработка со стручните служби. Оваа мерка доаѓа како одговор на зачестените случаи на насилство меѓу малолетниците, вклучувајќи го и последниот инцидент во општина Аеродром каде девојче беше брутално малтретирано додека група врсници снимаа со своите телефони. На панел-дискусијата во Гази Баба, министерката истакна дека клучниот проблем лежи во недостигот на воспитна компонента во семејствата и дека врсничкото насилство често е рефлексија на семејното насилство или занемарувањето. Покрај казните, државата спроведува и превентивни мерки преку обуки на стручни соработници во 30 општини, зајакнување на училишните служби и враќање на дежурствата на наставниците за време на одморите.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во собраниска процедура се законски измени за парични казни за родители на деца насилници. | Повеќето потврдуваат процедура, Телма и Глас само најавуваат казни. | Да: Текстот потврдува дека измените се во собраниска процедура. | Да: Министерката потврди дека измените се веќе во Собрание. | Да: Министерката потврди дека измените се веќе во Собрание. | Да: Текстот потврдува дека измените се веќе во собраниска процедура. | Да: Текстот потврдува дека измените се во собраниска процедура. | Делумно: Јаневска споменува промена на законот за казнување на родителите. | Делумно: Јаневска најави ригорозен системски одговор и казни за родителите. | Да: Јаневска потврди дека измените се веќе во собраниска процедура. | Да: Потврдено е дека измените се веќе во собраниска процедура. | Да: Текстот потврдува дека измените се веќе во собраниска процедура. |
| Парични казни ќе се воведат и за родители кои одбиваат соработка со стручните служби. | Само Локално и Алфа потврдуваат казни, другите молчат. | Да: Казна ќе следува ако родителот одбие соработка со институциите. | Да: Предвидени се казни за оние кои одбиваат соработка со службите. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Врсничкото насилство е плод на недостиг на воспитна врска меѓу родителите и децата. | Повеќето цитираат директно, Алфа се фокусира на родителска небрежност. | Да: Ова е директен цитат од изјавата на министерката Јаневска. | Делумно: Се дискутирало зошто родителите не забележуваат промени кај децата. | Да: Јаневска изјави дека ова е плод на недостиг на воспитна врска. | Да: Ова е директен цитат од изјавата на министерката Јаневска. | Да: Ова е директен цитат од изјавата на министерката Јаневска. | Да: Министерката вели дека недостасува вклученост на воспитниот процес од родителите. | Да: Министерката директно го посочува ова како причина за насилството. | Да: Министерката вели дека во многу семејства недостига воспитната компонента. | Да: Јаневска директно го наведува ова како причина за насилството. | Да: Ова е директен цитат од изјавата на министерката Јаневска. |
| Најчест причинител на врсничко насилство е семејното насилство и занемарувањето на децата. | Директна потврда vs. индиректно посочување на семејни дефицити. | Делумно: Се споменува запуштање деца и недостиг на воспитна врска. | Делумно: На средбата се разговарало за тоа од каде потекнува проблемот. | Делумно: Се споменува дефицит на воспитна компонента и грижа во семејствата. | Да: Статијата ја наведува оваа причина како клучна според министерката. | Да: Министерката го посочува ова како најчест причинител. | Да: Се наведува дека семејното насилство во најголем процент води до врсничко. | Делумно: Се споменува недостиг на воспитна врска и грижа од родителите. | Делумно: Се споменува недостиг на воспитна компонента како основа за здраво растење. | Да: Министерката го посочува ова како најчест причинител. | Да: Статијата го наведува ова како клучен причинител. |
| Две малолетнички во Аеродром физички нападнале 12-годишно девојче и го принудиле на извинување. | Разлики во возраста, деталите за чинот и прецизноста на локацијата. | Делумно: Нападнато е 14-годишно девојче и натерано е да клекне. | Не е споменато | Да: Две малолетнички ја натерале жртвата да клекне и ја нападнале. | Делумно: Се споменува случај каде се изживуваат врз дете, но без детали. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува последен случај каде деца се изживуваат врз дете. | Делумно: Се потврдува случај во Аеродром каде деца се изживуваат врз друго дете. | Делумно: Се споменува случај каде деца се изживуваат врз друго дете. | Делумно: Се споменува последен случај на насилство, но без детали за локација. |
| Група малолетници го снимале насилството во Аеродром со мобилни телефони за забава. | Разлики во потврдата на локацијата и изворот на информацијата. | Да: Министерката потврдува дека снимале и се забавувале. | Не е споменато | Да: Група малолетници снимале со телефони и се забавувале со чинот. | Делумно: Се споменува дека снимаат и се забавуваат наместо да помогнат. | Делумно: Се спомнува снимање и забава, но не и локацијата Аеродром. | Делумно: Се споменува застрашувачко видео кое се појавило на социјалните медиуми. | Да: Јаневска потврди дека деца снимале и се забавувале при насилство. | Да: Јаневска изјави дека други стојат настрана, снимаат и се забавуваат. | Делумно: Се наведува дека деца стојат настрана, снимаат и се забавуваат. | Делумно: Се споменува снимање и забава на набљудувачите, но не и локацијата. |
| Министерството за образование веќе ги врати дежурствата на наставниците во ходниците и дворовите. | Дел потврдуваат со детали, повеќето воопшто не го споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Во соопштението стои дека дежурствата се веќе вратени. | Да: Наведено е дека дежурствата се веќе вратени минатата година. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека дежурствата се веќе вратени како дел од мерките. | Да: Наведено е дека оваа мерка е веќе преземена на терен. |
| Стручните служби во училиштата се зајакнати со нов кадар онаму каде што недостигал. | Мнозинството молчи; МКД, А1он и Плусинфо потврдуваат нов кадар. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека службите се зајакнати со ангажирање кадар. | Да: Текстот потврдува зајакнување на службите со нов кадар. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е дека службите се зајакнати со ангажирање кадар. | Делумно: Наведено е дека се зајакнати, без прецизирање за нов кадар. |
| Изработени се прирачници за наставници за справување со физичко и сајбер насилство. | Дел потврдуваат со детали, додека повеќето воопшто не известуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Текстот потврдува изработка на прирачници за двата типа насилство. | Да: Се наведува дека се изработени прирачници за двата типа насилство. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Изработени се прирачници за физичко и за сајбер насилство. | Да: Текстот потврдува дека се изработени посебни прирачници. |
| Се спроведуваат обуки за препознавање семејно насилство преку однесувањето на децата. | МОН потврдува обуки, дел медиуми премолчуваат, Глас.мк локализира. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено е дека продолжуваат обуките за стручните соработници. | Да: МОН информира дека вакви обуки се во тек. | Да: Се спроведуваат обуки за наставници за препознавање семејно насилство. | Делумно: Настанот е едукативен панел за родители во општина Гази Баба. | Не е споменато | Да: Се спроведуваат обуки за стручни соработници за оваа намена. | Да: Се спроведуваат обуки за стручни соработници во 30-тина општини. |
| Без ангажирање на родителите, секоја иницијатива против насилството е неефикасна. | Едни цитираат став, други бараат одговорност од семејствата. | Да: Ова е експлицитен став на министерката наведен во статијата. | Делумно: Се бараат решенија преку дискусија и соработка со родителите. | Делумно: Се нагласува дека недостасува поголема грижа од семејствата. | Да: Ова е експлицитно наведено како став на министерката. | Да: Ова е клучна порака на министерката и наслов на статијата. | Делумно: Се нагласува дека очигледно недостасува вклученост на родителите. | Да: Нагласено е дека насилството запира пред сè со грижа на родителите. | Да: Без поголема ангажираност на родителите нема успешно спречување на насилството. | Да: Ова е клучната порака на министерката во текстот. | Делумно: Се нагласува дека е потребен заеднички ангажман, пред сѐ на родителите. |
| Детето трпи подеднаква траума без разлика дали е жртва или само сведок на насилство дома. | Само Телма го пренесува тврдењето, другите го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Бошковска вели дека траумата е иста дали е малтретирано или е сведок. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ќе следат санкции за сите инволвирани во последниот случај на насилство и за нивните родители. | Разлики во фокусот: итни пријави наспроти најавени законски измени. | Да: Поднесени се кривични пријави за малолетничките и родителите. | Делумно: Се најавуваат законски измени за казни за насилство во училиште. | Делумно: Се најавуваат казни за родителите на насилниците наскоро. | Да: Министерката најави санкции по разговор со министерот за внатрешни. | Да: Јаневска најави санкции по разговор со министерот за внатрешни. | Делумно: Се споменува вклучување на МВР и Центарот за социјална работа по потреба. | Да: Најавени се ригорозни казни за родителите и системски одговор. | Делумно: Се најавуваат казни за родители на деца кои извршиле насилство во училиште. | Да: Најавени се санкции по разговор со министерот за внатрешни работи. | Да: Министерката најави санкции по разговори со МВР. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Весна Јаневска | Едногласен неутрален третман како извор на официјални информации. | Неутрално: Говорник кој најавува мерки и дава изјави без мета-вреднување. | Неутрално: Информативно пренесена изјава за законски измени. | Неутрално: пренесена изјава и потврда за законски измени | Неутрално: Јаневска е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: Пренесени се нејзините изјави и ставови без мета-вреднување. | Неутрално: цитирана како министерка за активностите на МОН | Неутрално: Пренесени изјави и најави за системски мерки. | Неутрално: Пренесени изјави и најави за законски измени. | Неутрално: Јаневска е главен говорник, пренесени се нејзините ставови. | Неутрално: пренесени се нејзините изјави и најави за мерки. |
| Министерство за образование и наука (МОН) | Претежно неутрално, МКД.мк со позитивен акцент на мерките. | Неутрално: Индиректно споменато преку активностите на министерката. | Неутрално: Споменато преку функцијата на министерката. | Неутрално: споменато преку министерката и законската процедура | Позитивно: наведени се преземени мерки и активности за справување со насилство. | Неутрално: Информативно споменување на преземените мерки и активности. | Неутрално: информативно споменато за спроведување проект и обуки | Неутрално: Информативно споменато преку активноста на министерката. | Неутрално: Индиректно споменато преку ресорот на министерката. | Неутрално: Информативно споменување на преземените мерки и соопштенија. | Неутрално: споменато во контекст на преземени практични мерки. |
| Министерство за внатрешни работи (МВР) | Доминира неутралност преку соработка, санкции или изјави. | Неутрално: Споменато преку изјавата на министерот Тошковски. | Не е споменато | Неутрално: извор на информации за пријавениот инцидент | Неутрално: споменато во контекст на соработка и најавени санкции. | Неутрално: Споменато во контекст на соработка и најавени санкции. | Неутрално: споменато како институција за евентуална интервенција | Неутрално: Споменато во контекст на меѓуинституционална соработка. | Не е споменато | Неутрално: Споменато во контекст на соработка и најавени санкции. | Неутрално: споменато како партнер во обуки и соработка. |
| Собрание на Република Македонија | Едногласен неутрален фокус исклучиво врз законските процедури. | Неутрално: Споменато само во контекст на процедура за законски измени. | Неутрално: Споменато како место каде се одвива законска процедура. | Неутрално: споменато како место каде се одвива законската процедура | Неутрално: само информативно споменување на законска процедура. | Неутрално: Информативно споменување на законска процедура за измени. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато само како место на законска процедура. | Неутрално: Информативно споменување на законски измени во процедура. | Неутрално: само информативно споменато за законска процедура. |
| Општина Гази Баба | Единствен третман како неутрална локација за настани. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: локација на одржаната панел-дискусија | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација каде се одржал настанот. | Неутрално: спомената само како локација каде се одржува обука | Неутрално: Спомената како локација каде се одржал панелот. | Не е споменато | Неутрално: Спомената само како локација каде се одржал настанот. | Неутрално: спомената како локација на одржаниот панел. |
| Општина Аеродром | Дел од медиумите ја наведуваат само како локација на инцидент. | Неутрално: Спомената како локација каде се случило насилството. | Не е споменато | Неутрално: локација каде се случил наведениот инцидент | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како локација каде се случило насилството. | Не е споменато | Не е споменато |
| Комора на психолози | Неутрален партнер во обуки, без критички или различни ставови. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како соработник во реализирани обуки. | Неутрално: Спомената како соработник во реализирани обуки. | Неутрално: спомената преку изјавата на нивниот претставник | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како партнер во реализација на обуки. | Неутрално: спомената како соработник во обуките на терен. |
| Емилија Бошковска | Само Телма ја споменува неутрално како координатор на проект. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирана како координатор на проектот | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Министерство за социјална политика | Единствен неутрален приказ како партнер во обуки, без критика. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како партнер во спроведени обуки. | Неутрално: Споменато како институција соработник во обуките. | Неутрално: индиректно споменато преку службите за социјална работа | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменато како соработник во обуките за стручни соработници. | Не е споменато |
| Центар за социјална работа | Само Телма го бележи како неутрален чинител во интервенција. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како служба за вклучување при интервенција | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Дом на култура 11 Октомври | Само два извора го споменуваат неутрално како локација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како место на одржување на едукативниот панел. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како место на одржување на едукативниот панел. | Не е споменато |
Анализираних 10 извора
Упоредне табеле и инфографика користе све приказане изворе.
| Извор | Наслов | |
|---|---|---|
| Плаќањето казна од 250 евра за родителите на ученици кои вршат насилство може да помогне, но законските измени се заглавени во собраниска процедура | ||
| Јаневска: Во собраниска процедура е закон за парични казни за децата кои вршат насилство во училиште и родителите | ||
| Кога ќе има парични казни за родителите на насилниците? | ||
| Ако родителите не се грижат да ги воспитаат своите деца, насилството нема да сопре, вели Јаневска | ||
| БЕЗ АНГАЖМАН НА РОДИТЕЛИТЕ НЕМА СПРАВУВАЊЕ СО ВРСНИЧКОТО НАСИЛСТВО Според Јаневска во многу семејства недостасува посветеност кон децата - plusinfo.mk | ||
| Семејното насилство често води до врсничко насилство | ||
| Ригорозни казни за родителите чии деца вршат насилство, најави Јаневска | ||
| Весна Јаневска кажа со какви казни ќе се соочат родителите на децата кои вршат насилство | ||
| Јаневска: Без ангажман на родителите нема ефикасна борба против врсничкото насилство | ||
| Јаневска најави казни: Се подготвуваат законски измени, парични санкции за родителите на децата кои вршат насилство - Press24 |