Од денеска стапуваат во сила измените на Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата, со кои се воведуваат построги правила за управување со електрични тротинети. Минималната возраст за возење е зголемена од 14 на 18 години, а се воведуваат и нови ограничувања на брзината, задолжително носење заштитна кацига и забрана за превоз на сопатници. Измените следат по анализа на сообраќајни незгоди од 2024 до мај 2026 година, во кои учествувале 2.352 возачи на мопеди, електрични тротинети и мотоцикли, при што 46 лица загинале, 585 се здобиле со тешки, а 1.347 со полесни повреди. Покрај паричните казни, за одредени прекршоци е предвидено и привремено одземање на тротинетот во траење од 30 дена, а доколку прекршокот го направи дете, одговорноста ја сносат родителите или старателите.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Минималната возраст за управување електричен тротинет е зголемена од 14 на 18 години. | Нема разлики: сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето. | Да: директно наведено во статијата. | Да: директно наведено во текстот. | Да: статијата потврдува зголемување од 14 на 18 години. | Да: јасно наведено во статијата. | Да: статијата потврдува зголемување од 14 на 18 години. | Да: споменато е зголемување на 18 години. | Да: јасно наведено во статијата. | Да: јасно наведено во статијата. | Да: наведено е зголемување од 14 на 18 години. | Да: јасно наведено во статијата. |
| Максималната брзина на велосипедски патеки и ленти е 20 километри на час. | Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. | Да: наведено дека останува до 20 км/ч. | Да: наведено дека останува до 20 км/ч. | Да: наведено е 20 km/h на велосипедски патеки. | Да: директно споменато во текстот. | Да: наведено е ограничување од 20 км/ч. | Да: наведено е 20 км/ч на велосипедска патека/лента. | Да: директно споменато во текстот. | Да: директно споменато во текстот. | Да: споменато е ограничување од 20 км/ч. | Да: наведено како 20 km/h. |
| На тротоари, пешачки и мешани патеки брзината е ограничена на 6 километри на час. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: ограничувањето е потврдено. | Да: наведено дека возењето е ограничено до 6 км/ч. | Да: ограничувањето од 6 km/h е потврдено. | Да: наведено како 6 км/ч. | Да: споменато е ограничување од 6 км/ч. | Да: споменато е 6 km/h за тротоар и пешачка патека. | Да: потврдено во статијата. | Да: потврдено во статијата. | Да: наведено е ограничување од 6 км/ч. | Да: наведено како 6 km/h. |
| При преминување коловоз или пешачки премин без соодветна велосипедска патека или лента, возачот мора да слезе и да го турка тротинетот. | Еден извор (Pressing TV) не го спомнува правилото, за разлика од останатите. | Да: наведено во статијата. | Да: наведено дека мора да се симне и да го турка. | Да: статијата го опишува ова правило. | Да: опишано во статијата. | Да: статијата го опишува ова правило. | Да: наведено е дека возачот мора да го турка возилото. | Не е споменато | Да: опишано во текстот. | Да: опишано е симнување и туркање. | Да: наведено во статијата. |
| Забрането е превезување друго лице на електричен тротинет, а при прекршок се казнуваат и возачот и патникот. | Нема разлики: сите извори потврдуваат забрана и казни за двајцата. | Да: казни за двајцата. | Да: наведено дека ќе бидат казнети и двајцата. | Да: забраната и казните се потврдени. | Да: потврдено во текстот. | Да: потврдено е забрана и казнување на двајцата. | Да: спомената е забрана и глоба за двајцата. | Да: експлицитно наведено. | Да: наведено во статијата. | Да: забрана и казнување на двајцата. | Да: наведено како новина. |
| Заштитната кацига е задолжителна за сите возачи на електрични тротинети. | Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. | Да: задолжителна за сите. | Да: наведено дека станува задолжително. | Да: задолжителниот шлем е наведен. | Да: јасно наведено. | Да: наведено е задолжително носење шлем. | Да: наведена е обврска за заштитен шлем. | Да: јасно стои во текстот. | Да: споменато како задолжително. | Да: кацигата е задолжителна за сите. | Да: наведено како задолжителен шлем. |
| Рефлектирачкиот елек останува задолжителен при ноќно возење или намалена видливост. | Нема разлики; сите извори едногласно ја потврдуваат обврската. | Да: обврската е потврдена. | Да: наведено дека останува обврската. | Да: обврската за елек е потврдена. | Да: споменато како обврска. | Да: спомената е обврска за рефлектирачки елек. | Да: спомената е обврска за елек при самрак и намалена видливост. | Да: потврдено во статијата. | Да: потврдено во текстот. | Да: обврска за елек при ноќ/намалена видливост. | Да: наведено како обврска. |
| За одредени прекршоци, електричниот тротинет може привремено да биде одземен до 30 дена. | Поделба: 7 извори потврдуваат, 4 не спомнуваат. | Да: наведено во статијата. | Да: наведено дека може да следува одземање до 30 дена. | Да: конфискација до 30 дена е наведена. | Не е споменато | Да: наведено е привремено одземање до 30 дена. | Да: наведено е привремено одземање од 30 дена. | Не е споменато | Да: наведено во статијата. | Да: одземање до 30 дена за прекршоци. | Не е споменато |
| Ако прекршокот го направи дете, одговорноста ја сносат родителите или старателите. | Поделба: 6 извори потврдуваат, 4 не споменуваат. | Да: директно споменато. | Да: наведено дека одговорноста ја сносат родителите. | Да: одговорноста на родителите е потврдена. | Не е споменато | Да: статијата го потврдува ова. | Не е споменато | Не е споменато | Да: директно споменато. | Да: родители/старатели се одговорни. | Не е споменато |
| Возењето електричен тротинет под дејство на алкохол е забрането и се санкционира со глоби. | Само OhridNews го потврдува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: спомената е забрана и глоби за алкохол. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Анализите за периодот од 2024 до мај 2026 година регистрирале 2.352 учесници во сообраќајни незгоди што управувале мопеди, електрични тротинети или мотоцикли. | Пет извори потврдуваат, шест не споменуваат. | Да: бројката е потврдена. | Да: наведено дека учествувале 2.352 возачи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: наведено со бројки. | Да: наведени се 2.352 возачи во периодот. | Не е споменато |
| Во истиот период загинале 46 лица, 585 се здобиле со тешки, а 1.347 со полесни телесни повреди. | Пет извори ги потврдуваат бројките, шест не ги спомнуваат. | Да: сите бројки се наведени. | Да: наведени се точните бројки. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: потврдено во текстот. | Да: точни бројки за загинати и повредени. | Не е споменато |
| Новите правила стапиле на сила со измените на Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: споменато во првиот пасус. | Да: наведено дека стапиле на сила со измените. | Да: статијата го потврдува стапувањето во сила. | Да: наведено во првиот пасус. | Да: статијата наведува дека измените стапуваат на сила. | Да: споменати се измени на Законот за безбедност во сообраќајот. | Да: наведено во првиот пасус. | Да: споменато во статијата. | Да: споменати се измени на законот. | Да: наведено во првиот пасус. |
| Превентивната кампања „Вози тротинет безбедно“ има цел да ја зголеми свеста и да го намали бројот на сообраќајни незгоди и повреди. | Само OhridNews го спомнува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: наведена е целта за подигање на свеста и намалување на незгоди. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| електрични тротинети | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: информативно споменати како предмет на нови законски измени | Неутрално: споменати како предмет на нови правила | Неутрално: само информативно споменати како предмет на новите законски измени | Неутрално: само информативно споменати како предмет на новите правила | Неутрално: само информативно споменати како предмет на законски измени | Неутрално: споменати како предмет на регулатива и кампања, без вреднување | Неутрално: само информативно споменати како предмет на новите законски измени | Неутрално: само информативно споменати како предмет на новите законски измени | Неутрално: споменати како предмет на регулатива, без вреднување | Неутрално: само информативно споменати како предмет на новите правила |
| возачи на електрични тротинети | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати како цел на нови обврски и санкции | Неутрално: споменати како корисници со нови обврски | Неутрално: споменати како субјекти на новите правила, без вреднување | Неутрално: споменати како субјекти на кои се однесуваат правилата | Неутрално: споменати како субјекти на новите правила, без вреднување | Неутрално: целна група на едукација, без мета-вреднување | Неутрално: споменати како субјекти на новите правила, без вреднување | Неутрално: споменати во контекст на новите правила и обврски, без вреднување | Неутрално: споменати како субјекти на нови правила, без вреднување | Неутрално: споменати како субјекти на регулативата, без вреднување |
| малолетни лица и деца | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменати во контекст на одговорност на родители | Неутрално: споменати како група на која им е забрането управување | Неутрално: споменати во контекст на одговорност на родителите, без вреднување | Неутрално: споменати во контекст на старосната граница | Неутрално: споменати во контекст на одговорност на родители, без вреднување | Неутрално: индиректно споменати преку зголемување на минималната возраст на 18 години | Неутрално: споменати како група на која им се забранува управување, без вреднување | Неутрално: споменати како група на која им се забранува возење, без вреднување | Неутрално: споменати како група на која им е забрането возење, без вреднување | Неутрално: споменати како група што повеќе не смее да вози, без вреднување |
| родители и старатели | Expres.mk и plusinfo.mk негативно, останатите неутрално. | Негативно: одговорни за прекршоци на деца, имплицира вина | Негативно: одговорни за прекршоци на деца | Неутрално: споменати како одговорни за прекршоци на деца, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменати како одговорни за прекршоци на деца, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати дека сносат одговорност за прекршоци на деца, без вреднување | Неутрално: споменати како одговорни за прекршоци на деца, без вреднување | Не е споменато |
| Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: информативно споменат како основа за измени | Неутрално: споменат како основа за измени | Неутрално: само наведен како извор на измените, без вреднување | Неутрално: споменат како правна основа за измените | Неутрално: само наведен како извор на измените, без вреднување | Неутрално: информативно наведени измени, без вреднување | Неутрално: споменат како правен акт што се менува, без вреднување | Неутрално: само информативно споменат како извор на новите измени | Неутрално: споменат како правен акт што се менува, без вреднување | Неутрално: само наведен како правен извор на измените |
| СВР Охрид | Само OhridNews го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како организатор на кампања, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Општински совет за безбедност на сообраќајот во Охрид | Само OhridNews го спомнува – неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како коорганизатор, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| полициски службеници од Отсекот за превенција | Само OhridNews го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати како извршители на едукација, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| патници на електрични тротинети | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменати како подложни на казни за превоз | Неутрално: споменати како забранети за превоз | Неутрално: споменати како казнети за превоз на второ лице, без вреднување | Неутрално: споменати во контекст на забрана за превоз | Неутрално: споменати како подложни на казни, без вреднување | Неутрално: споменати како лица што се превезуваат, со информација за глоба | Неутрално: споменати како можни прекршители, без вреднување | Неутрално: споменати дека можат да бидат казнети за прекршоци, без вреднување | Неутрално: споменати како можни прекршители, без вреднување | Неутрално: споменати како лица што можат да бидат санкционирани, без вреднување |
| возачи на мопеди | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди | Неутрално: споменати во статистика за незгоди | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати во контекст на обврска при преминување коловоз | Не е споменато | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди, без вреднување | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди, без вреднување | Не е споменато |
| возачи на мотоцикли | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди | Неутрално: споменати во статистика за незгоди | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди, без вреднување | Неутрално: споменати во статистика за сообраќајни незгоди, без вреднување | Не е споменато |
| велосипедисти и пешаци | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменати како учесници во сообраќајот | Неутрално: споменати како учесници во сообраќајот | Неутрално: споменати во контекст на патеки и тротоари, без вреднување | Неутрално: споменати во контекст на ограничувања на брзина | Неутрално: споменати во контекст на патеки, без вреднување | Неутрално: споменати како учесници со кои се дели простор, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати како учесници во сообраќајот, без вреднување |
| учесници во сообраќајот | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменати како цел на зголемување на безбедноста | Неутрално: споменати како цел на зголемување на безбедноста | Неутрално: имплицитно споменати, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: имплицирани како општа категорија, без вреднување | Неутрално: споменати како цел на подигање на свеста, без мета-вреднување | Неутрално: имплицитно споменати преку правилата за патеки, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: имплицитно споменати преку правила, без вреднување | Неутрално: општо споменати, без вреднување |
| кампањата „Вози тротинет безбедно“ | Само OhridNews неутрално ја спомнува. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: опишана како превентивна, без експлицитно вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
МВР и СВР Охрид по засилените контроли и кампањата „Вози тротинет безбедно“ бележат помалку прекршоци и сообраќајни повреди. Задолжителните кациги, ограничувањата на брзината и забраната за малолетни возачи го намалуваат ризикот што го покажаа податоците за 2024–мај 2026 година.
Сообраќајната полиција во Скопје, Охрид и другите градови започнува почесто да проверува возраст, кациги, брзина и превезување сопатници. Дел од возачите ќе добијат глоби, а за одредени прекршоци тротинетите ќе им бидат одземани 30 дена, додека вкупната употреба постепено се приспособува на правилата.
Малолетниците и нивните родители или старатели се соочуваат со прекин на досегашното користење, а семејствата ризикуваат санкции ако дете управува со тротинет. Ова особено ги погодува учениците кои го користеле тротинетот за секојдневен превоз.
Manj gotovo
СВР Охрид и Општинскиот совет за безбедност на сообраќајот можат да ја прошират кампањата со училишта, туристички оператори и изнајмувачи на тротинети. Со летоци, теренска едукација и видливи контроли, Охрид би можел да постигне подобро почитување на правилата во туристичката сезона.
Компаниите за изнајмување тротинети можат да побараат проверка на полнолетство, да ограничат брзина преку апликации и да обезбедат кациги. Притисокот од МВР, локалните совети и јавноста би ги поттикнал да ги усогласат услугите со новиот закон.
Возачите, велосипедските здруженија и општините можат да реагираат дека недостигаат безбедни велосипедски патеки и јасно уредени премини. МВР ќе мора дополнително да објаснува како се применуваат ограничувањето од 6 километри на час и обврската за туркање на тротинетот.
Дел од малолетниците и полнолетните корисници можат да ги избегнуваат правилата со возење без кацига, позајмување тротинети или користење мопеди. Ако контролите не се рамномерни, забраната може да создаде нови прекршоци наместо трајно да го намали ризикот.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
По позитивни резултати во Охрид и други градови, Владата, МВР и општините би можеле да воведат координирана национална програма за микромобилност. Таа би комбинирала подобри патеки, едукација, дигитална контрола и статистичко следење на незгодите со тротинети.
Ако продолжат тешките незгоди и јавниот отпор кон возењето по тротоари, општините можат да побараат дополнителни забрани или ограничување на изнајмувањето. Компаниите би се повлекле од пазарот, а корисниците би изгубиле достапна алтернатива за кратки градски патувања.
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| На електричен тротинет само возрасни - и тоа со кацига | ||
| КРАЈ ЗА ДЕЦАТА НА ТРОТИНЕТИ, А СИТЕ ВОЗРАСНИ СО КАЦИГА Стапија на сила новите правила, само полнолетни смеат да управуваат - plusinfo.mk | ||
| Од денес, електричните тротинети се достапни само за лица над 18 години, а носењето на второ лице е забрането | ||
| Од денеска на сила стапуваат новите правила за управување со електрични тротинети | ||
| ОД ДЕНЕСКА НА СИЛА СТАПУВААТ ЗАКОНСКИТЕ ИЗМЕНИ: Само возрасни може да возат електрични тротинети | ||
| СВР Охрид и Општинскиот совет за безбедност на сообраќајот со превентивна кампања "Вози тротинет безбедно" | ||
| Oд денеска на тротинет само по еден и со задолжителна кацига | ||
| Oд денеска малолетници не смеат да возат тротинети | ||
| Oд денеска малолетници не смеат да возат тротинети | ||
| Законот стапува на сила: Од денеска само полнолетни лица ќе може да возат тротинети - Press24 |