Основниот кривичен суд Скопје донесе пресуда со која се одбива обвинението во предметот „Тотал“ против новинарот Драган Павловиќ-Латас и три правни лица, откако надлежниот јавен обвинител се откажа од обвинителниот акт во целост. Пресудата, донесена на 27 мај 2026 година, стана правосилна на 25 јуни 2026 година. Според Обвинителството, по наредба на судот било извршено ново супервештачење кое покажало дека износот на даночното затајување е помал од првично наведениот, што довело до преквалификација на обвинението од потежок во полесен облик на кривичното дело. Поради ова, настапила апсолутна застареност на кривичното гонење од 15 март 2024 година за Латас и едно од правните лица, додека за две правни лица не биле исполнети елементите на делото.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во случајот 'Тотал' настапила апсолутна застареност на кривичното гонење од 15.03.2024 година. | Разлика: датум 15.03.2024 спомнат во 6 извори, отсутен во 3. | Да: Наведено во текстот дека настапила апсолутна застареност од 15.3.2024. | Делумно: статијата користи 'Талир' наместо 'Тотал', но наведува застареност од 15.03.2024. | Да: наведено во текстот. | Да: Обвинителството потврдува апсолутна застареност од 15.03.2024. | Да: Наведено во статијата дека настапила застареност од 15.03.2024. | Да: наведено во статијата | Да: споменато во цитат од ОЈО. | Делумно: спомената е апсолутна застареност, но без конкретен датум 15.03.2024. | Не: статијата не спомнува датум 15.03.2024, туку само дека настапила застареност. | Делумно: се споменува застареност, но без конкретен датум 15.03.2024. |
| Обвинителката Марија Џабирова-Велков морала да изврши преквалификација на обвинението поради наодот од супервештачењето. | 5 потврдуваат, 5 не споменуваат. | Да: Текстот вели дека морала да изврши преквалификација поради супервештачењето. | Да: директно наведено во соопштението на Обвинителството. | Да: директно споменато во текстот. | Да: Статијата вели дека морала да изврши преквалификација поради супервештачењето. | Да: Статијата потврдува дека морала да изврши преквалификација. | Да: директно потврдено во текстот | Да: наведено во соопштението на ОЈО. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Супервештачењето, по наредба на Основниот кривичен суд Скопје, го намалило износот на даночното затајување од значителен во поголем. | Пет извори го потврдуваат тврдењето, четири не го спомнуваат. | Да: Текстот потврдува дека износот е намален од значителен во поголем. | Да: наведено дека износот е намален од значителен во поголем. | Не е споменато | Да: Наведено е дека износот е намален од значителен во поголем. | Да: Наведено дека износот е намален од значителен во поголем. | Да: наведено во статијата | Да: цитирано од ОЈО. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| По супервештачењето, делото не ги исполнувало елементите на кривичното дело од став 2, туку од став 1 на член 279 за даночно затајување. | Пет извори потврдуваат, пет не споменуваат. | Да: Текстот наведува преквалификација од став 2 во став 1 на член 279. | Да: директно наведено во текстот. | Не е споменато | Да: Потврдено е дека не ги исполнило елементите од став 2, туку став 1. | Да: Потврдено дека не ги исполнило елементите од став 2, туку став 1. | Да: цитирано во изјава | Да: наведено во соопштението на ОЈО. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Јавниот обвинител целосно се откажал од обвинителниот акт на последното рочиште во завршниот збор. | Сите извори потврдуваат, но СКОПСКО ЕХО не го спомнува „последното рочиште“. | Да: Текстот вели дека обвинителот се откажал од обвинителниот акт во целост. | Да: наведено дека обвинителот се откажал од гонење во завршен збор. | Делумно: се откажал во целост, но не е наведено на последно рочиште. | Да: Судот соопштил дека обвинителот целосно се откажал од обвинителниот акт. | Да: Наведено дека се откажал од обвинителниот акт во целост. | Да: потврдено од судот | Да: потврдено од судот. | Да: наведено е дека обвинителот се откажал во завршен збор на последното рочиште. | Да: обвинителот се откажа од обвинителниот акт во целост на последното рочиште. | Да: наведено е дека обвинителот се откажал во завршен збор. |
| Пресудата со која се одбива обвинението е донесена на 27 мај 2026 година и е правосилна од 25 јуни 2026 година. | Двата датуми се потврдени; спорна само годината (2026 vs. „годинава“). | Да: Текстот наведува пресуда на 27.5.2026 и правосилност од 25.6.2026. | Да: наведено дека пресудата е донесена на 27.05.2026 и правосилна од 25.06.2026. | Делумно: донесена на 27 мај, но годината не е 2026 туку годинава. | Делумно: Донесена на 27.05.2026, но правосилна од 25 јуни не е спомената. | Делумно: Донесена на 27.05.2026, правосилна од 25.06.2026, но во статијата се спомнува 28 мај. | Делумно: донесена на 28 мај, правосилна од 25 јуни | Делумно: споменати датуми, но со неусогласеност. | Делумно: споменати се 27 мај и 25 јуни, но без година (2026). | Да: пресудата е донесена на 27 мај 2026, правосилна од 25 јуни 2026. | Да: пресудата е од 27.05.2026, правосилна од 25.06.2026. |
| Предметот 'Тотал' го отворило поранешното Специјално јавно обвинителство и се однесува на даночно затајување од Драган Павловиќ-Латас и три правни лица. | Најголема разлика: еМагазин го користи името „Талир“ наместо „Тотал“. | Да: Текстот го потврдува ова тврдење. | Делумно: статијата користи 'Талир' наместо 'Тотал', но спомнува Д.П.-Л. и три правни лица. | Да: точно наведено во текстот. | Делумно: Отворен од СЈО, но три правни лица не се споменати. | Да: Потврдено дека е отворен од СЈО и се однесува на Латас и три правни лица. | Да: наведено во статијата | Да: наведено во статијата. | Да: наведено е дека предметот е од СЈО и се однесува на Латас и три правни лица. | Да: случајот го отвори СЈО, обвинети се Д.П.-Л. и три правни лица. | Делумно: споменати се Латас и три правни лица, но не и СЈО. |
| Постапката во судот се водела од октомври 2017 година и неколкупати почнувала од почеток поради промена на надлежноста на обвинителот. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето; Слободен печат и СКОПСКО ЕХО го игнорираат. | Да: Текстот наведува од октомври 2017 и повеќекратен почеток поради промена на надлежност. | Да: наведено дека постапката се води од октомври 2017 и почнувала од почеток поради промена на надлежнос... | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено дека се води од октомври 2017 и почнувала од почеток. | Да: потврдено од судот | Да: споменато во текстот. | Да: споменато е дека постапката трае од октомври 2017 и почнувала од почеток поради промена на надлежнос... | Да: постапката се води од октомври 2017, неколку пати почнувала од почеток. | Да: наведено е од октомври 2017 и повеќекратно почнување од почеток. |
| За две од обвинетите правни лица не биле исполнети елементите на кривичното дело даночно затајување. | Разлика: 8 извори го потврдуваат тврдењето, 2 не го спомнуваат. | Да: Текстот вели дека за две правни лица не се исполнети елементите. | Да: наведено дека за две правни лица не се исполнети елементите. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено дека за две правни лица не се исполнети елементите. | Да: наведено во изјава | Да: наведено од судот. | Да: наведено е дека за две правни лица не се исполнети елементите на делото. | Да: за две правни лица не се исполнети елементите на делото. | Да: наведено е дека за две правни лица не се исполнети елементите. |
| За едно правно лице и за обвинетиот Д.П.-Л. настапила апсолутна застареност на кривичното гонење. | Слободен печат и СКОПСКО ЕХО не го потврдуваат тврдењето целосно. | Да: Текстот потврдува апсолутна застареност за едно правно лице и Д.П.-Л. | Да: наведено дека за едно правно лице и Д.П.-Л. настапила апсолутна застареност. | Делумно: застаренос наведена, но не е прецизирано за кои лица. | Делумно: Застарен за Латас, но за едно правно лице не е споменато. | Да: Наведено дека за едно правно лице и Д.П.-Л. настапила застареност. | Да: потврдено од судот | Да: потврдено во статијата. | Да: споменато е дека за едно правно лице и Д.П.Л. настапила апсолутна застареност. | Да: за едно правно лице и Д.П.-Л. настапила апсолутна застареност. | Да: наведено е за едно правно лице и Д.П.-Л. |
| Правните лица го оштетиле буџетот за 121 илјади евра, а физичкото лице за 63 илјади евра. | Разлика: 4 извори го потврдуваат, 6 не го спомнуваат. | Да: Текстот наведува 121 илјада евра за правните лица и 63 илјади за физичкото. | Не е споменато: статијата не спомнува конкретни износи на штета. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено дека правните лица оштетиле за 121 илјади евра, а физичкото за 63 илјади. | Да: наведено на крајот од статијата | Да: наведено како првично обвинение. | Не е споменато | Да: правните лица оштетиле 121 илјади евра, физичкото 63 илјади евра. | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Марија Џабирова-Велков | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: само информативно спомената како обвинител кој морал да изврши преквалификација | Неутрално: само цитирана како обвинител кој постапува по супервештачење | Неутрално: спомената како обвинител кој постапувал по предметот | Неутрално: спомената како обвинител кој морал да преквалификува обвинение, без мета-вреднување | Неутрално: само информативно спомената како обвинител што извршил преквалификација | Неутрално: спомената како предметен обвинител кој постапувал по наод од вештачење | Неутрално: обвинителката е спомената како извршител на преквалификација и откажување од обвинение, без мета-вре... | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Драган Павловиќ-Латас | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменат како обвинет, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како обвинет, без вреднување | Неутрално: споменат како обвинет во предметот | Неутрално: споменат како новинар ослободен од обвинение, без вреднување | Неутрално: споменат како обвинет, без вреднување | Неутрално: споменат како обвинет, без вреднување | Неутрално: споменат како обвинет, без вреднување на неговата улога | Неутрално: споменат како обвинет, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како обвинет за кој настанала застареност, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како обвинет за даночно затајување, без мета-вреднување |
| Основниот кривичен суд Скопје | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: само информира за пресудата и постапката | Неутрално: информира за пресудата, без вреднување | Неутрално: информира за донесена пресуда | Неутрално: споменат како наредител на супервештачење, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како извор на информации за пресудата | Неутрално: информира за пресудата, без вреднување | Неутрално: судот е споменат како институција што соопштува одлуки, без вреднување | Неутрално: информира за пресудата, без вреднување | Неутрално: само информира за одлуката и постапката, без вреднување | Неутрално: само информира за пресудата и постапката |
| Јавното обвинителство на РСМ | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: дава информации за постапката, без вреднување | Неутрално: соопштува за постапката, без вреднување | Неутрално: информира за постапката на обвинителот | Неутрално: цитирано како извор на информации, без вреднување | Неутрално: дава информации за постапката, без мета-вреднување | Неутрално: дава информации за постапката, без вреднување | Неутрално: споменато во контекст на соопштение и постапка, без мета-вреднување | Неутрално: споменато како надлежен орган што се откажал од обвинението | Неутрално: споменато како надлежен обвинител што се откажал од обвинението, без мета-вреднување | Неутрално: споменато како надлежен обвинител кој се откажал од обвинението |
| Специјалното јавно обвинителство | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: споменато како поранешен надлежен орган | Не е споменато | Неутрално: споменато како поранешен надлежен орган | Неутрално: споменато како поранешен отворач на предметот, без вреднување | Неутрално: споменато како поранешен надлежен орган за предметот | Неутрално: споменато како поранешен надлежен орган | Неутрално: споменато како иницијатор на предметот, без вреднување | Неутрално: споменато како поранешен надлежен орган, без вреднување | Неутрално: споменато дека го отворило случајот во 2017, без вреднување | Не е споменато |
| Тотал маркетинг ДООЕЛ | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменато како обвинето правно лице | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како едно од обвинетите правни лица | Неутрално: споменато како обвинето правно лице | Неутрално: споменато како правно лице во обвинението, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменато како една од фирмите на Латас, без мета-вреднување | Не е споменато |
| Тотал медиа центар ДООЕЛ | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: споменато како обвинето правно лице | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како едно од обвинетите правни лица | Неутрално: споменато како обвинето правно лице | Неутрално: споменато како правно лице во обвинението, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменато како една од фирмите на Латас, без мета-вреднување | Не е споменато |
| Никола Груевски | Повеќето извори го игнорираат; само два го спомнуваат неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како ослободен, без мета-вреднување во статијата | Не е споменато | Неутрално: споменат само во насловот како паралела, без мета-вреднување | Не е споменато |
| Татјана Димитровска | Само meta.mk дава негативен приказ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: осудена за коруптивни дела, компромитирање на институцијата | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | Само meta.mk го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како партија чиј имот не е конфискуван, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Трите правни лица од Скопје | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување | Неутрално: споменати како обвинети во предметот | Не е споменато | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без мета-вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без мета-вреднување | Неутрално: споменати како обвинети, без вреднување |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Основниот кривичен суд Скопје ќе ја анонимизира и објави правосилната пресуда за Драган Павловиќ-Латас и трите правни лица. Документот може да ги разјасни улогата на супервештачењето, преквалификацијата и причините за настапувањето на застареноста.
Македонските медиуми веројатно ќе продолжат да ја споредуваат верзијата на Кривичниот суд дека обвинителот се откажал од актот со објаснувањето на Обвинителството дека преквалификацијата била неизбежна. Така, случајот „Тотал“ ќе остане предмет на правна и политичка дебата, иако пресудата е правосилна.
Застарувањето на постапката започната во 2017 година, по повеќекратни прекини и промени на обвинителската надлежност, може дополнително да ја намали довербата во Основниот кривичен суд Скопје и Јавното обвинителство. Критичарите ќе го истакнуваат отсуството на мериторна оценка за наводното даночно затајување.
Manj gotovo
Јавното обвинителство, по случајот на Марија Џабирова-Велков, може да засили рана финансиска анализа и надзор над обвинителните акти во предмети со ризик од застареност. Тоа би можело да спречи идни преквалификации во завршна фаза и да го намали префрлањето предмети меѓу обвинителства.
Драган Павловиќ-Латас и неговите правни застапници може јавно да го претставуваат одбивањето на обвинението како потврда дека обвинителството немало одржлив случај. Сепак, правниот исход е последица на застареност и изменета квалификација, а не ослободителна пресуда по целосно судење на фактите.
Опозициски и граѓански актери може да го поврзат завршувањето на „Тотал“ со ослободувањето на Никола Груевски во „Талир 2“ и со други високопрофилни предмети. Таквото поврзување може да создаде притисок врз Владата, Судот и Обвинителството за објаснување на серијата исходи.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Под силен јавен притисок, Собранието, Министерството за правда и Судскиот совет би можеле да предложат дигитално следење на роковите, јасни правила за пренос на предмети и дисциплинска одговорност за неоправдани одложувања. Таквата реформа би била поширока последица од случајот „Тотал“, а не негов директен правен продолжеток.
Политички групи или здруженија може да побараат преиспитување на работата на обвинителката Марија Џабирова-Велков, вештите лица и постапувањето на Основниот кривичен суд Скопје. Бидејќи пресудата е правосилна и делото е застарено, таквото преиспитување најверојатно би имало институционален или политички, а не кривичен исход.
Неусогласените информации за датумот на пресудата и начинот на кој таа била објавена би можеле да поттикнат барања за внатрешна проверка, парламентарно сослушување или истрага од антикорупциски организации. Ако институциите не дадат убедливо појаснување, случајот може да стане симбол за нетранспарентно управување со високопрофилни предмети.
Analizirano 10 od 19 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Обвинителство за "Тотал": Настапена е апсолутна застареност, обвинителката морала да изврши преквалификација на обвинението - MakPress | ||
| Кривичен суд се откажа од обвинение против Драган Павловиќ Латас- преквалификација на делото го застаре "Талир" | ||
| ОЈО се откажа од обвинителниот акт за предметот "Тотал" за даночно затајување | Скопско Ехо | ||
| Супервештачење, по наредба на Кривичен, било клучно да застари предметот за Латас, вели Обвинителството | ||
| Обвинителство: Обвинителката Џабирова Велков во случајот "Тотал" морала да изврши преквалификација на обвинението | ||
| Обвинителство за "Тотал": Предметниот јавен обвинител морал да изврши преквалификација поради наодот од супервештачењето, а со тоа настапи и апсолутна застареност | ||
| За 48 часа решени три високопрофилни слуаи: Супервештачење за крај на "Тотал" против Латас | ||
| Обвинителствтото се откажа од случајот за даночно затајување против Латас | ||
| По Груевски, се спаси и Латас: Застаре предметот за даночно затајување | ||
| Застаре предметот против Латас, обвинителот се откажа од обвинението за "Тотал", соопшти Кривичниот суд |