Поранешната обвинителка Ленче Ристоска јавно го демантираше државниот јавен обвинител Ненад Савески во врска со предметот „Талир 2“. Савески изјави дека доколку Ристоска не поднесела оставка, таа ќе продолжила да го води предметот, бидејќи тој бил во надлежност на Основното јавно обвинителство Скопје, а нејзините одземени овластувања се однесувале на предмети надвор од нејзиното матично обвинителство. Ристоска, пак, тврди дека како обвинител за врски во Европравда, постапувала по предметот исклучиво врз основа на посебно овластување од Савески и дека со неговото повлекување отпаднал правниот основ за нејзиното постапување. Таа тврди дека лично го известила Савески на состанок дека ќе поднесе оставка доколку ѝ ги одземе овластувањата, што и се случило. Оваа размена на ставови доаѓа по ослободителната пресуда за поранешниот премиер Никола Груевски во случајот „Талир 2“, со која беше одбиено и барањето за конфискација на имотот на ВМРО-ДПМНЕ. Ристоска претходно изјави дека предметот ѝ бил одземен за да се избегне конфискацијата на партиското седиште. Савески најави дека одлуката за жалба на пресудата ќе ја донесат откако ќе ја добијат и анализираат писмената верзија на пресудата.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ленче Ристоска го оспорува тврдењето на Ненад Савески дека „Талир 2“ ќе останел во нејзина надлежност доколку не поднесела оставка. | Нема разлики; сите едногласно го демантираат Савески. | Да: Ристоска директно го негира тврдењето на Савески. | Да: Директно го негира тврдењето на Савески. | Да: Насловот директно го оспорува тврдењето. | Да: Ристоска директно го демантира Савески. | Да: Директно го негира тврдењето на Савески. | Да: Ристоска директно го демантира Савески. | Да: Ристоска директно вели дека не е точно тврдењето на Савески. | Да: Ристоска директно го демантира Савески. | Да: Директно го негира тврдењето на Савески. | Да: Ристоска директно негира дека предметот ќе бил во нејзина надлежност. |
| Ристоска тврди дека „Талир 2“ не бил во надлежност на Канцеларијата за врски. | Сите извори освен А1он го поддржуваат тврдењето; А1он не го спомнува. | Да: Таа вели дека предметот не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Експлицитно вели дека не е во надлежност на Канцеларијата. | Не е споменато | Да: Таа наведува дека предметот не бил во надлежност на Канцеларијата. | Да: Експлицитно вели дека не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Таа вели дека предметот не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Таа изјавува дека предметот не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Таа вели дека предметот не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Вели дека предметот не е во надлежност на Канцеларијата. | Да: Таа вели дека предметот не бил во надлежност на Канцеларијата. |
| Ристоска по предметот „Талир 2“ постапувала по исклучок, врз основа на одлука на државниот јавен обвинител. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, освен А1он кој не го спомнува. | Да: Таа наведува дека постапувала по исклучок со одлука на ДЈО. | Да: Таа вели дека постапувала по исклучок врз основа на одлука. | Не е споменато | Да: Таа вели дека постапувала по исклучок врз основа на одлука на ДЈО. | Да: Наведува дека постапувала по исклучок со одлука на ДЈО. | Да: Таа наведува дека постапувала по исклучок со одлука на ДЈО. | Да: Таа наведува дека постапувала по исклучок со одлука на обвинителот. | Да: Таа го потврдува ова во својата изјава. | Да: Наведува дека постапувала по исклучок со одлука на ДЈО. | Да: Таа наведува дека постапувала по исклучок со овластување од обвинителот. |
| Повлекувањето на овластувањето, според Ристоска, го отстранило правниот основ за нејзино постапување по предметот. | Еден извор (А1он) го прикажува како последица, други како правен основ. | Да: Таа тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Таа тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Делумно: Таа вели дека одземањето на основот да ги работи предметите било последица. | Да: Таа тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Вели дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Таа тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Таа вели дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Таа изјавува дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. | Да: Таа тврди дека со повлекувањето отпаднал правниот основ. |
| Ристоска тврди дека лично го известила Савески дека ќе поднесе оставка доколку ѝ ги повлече овластувањата. | Еден извор (А1он) не го споменува тврдењето. | Да: Таа вели дека лично го известила за тоа. | Да: Таа вели дека лично го известила за тоа. | Не е споменато | Да: Таа напиша дека лично го информирала Савески за тоа. | Да: Тврди дека лично го известила за тоа. | Да: Таа вели дека лично го известила за тоа. | Да: Таа изјавува дека лично го известила за тоа. | Да: Таа вели дека лично му го соопштила тоа. | Да: Изјавува дека лично го информирала за тоа. | Да: Таа вели дека го информирала Савески за тоа на состанок. |
| Ристоска признава дека оставката била нејзина одлука, но тврди дека била последица и на одземањето на основот за работа по предметите. | Сите извори се согласуваат, нема разлики. | Да: Таа вели дека оставката била нејзина одлука, но и последица на одземањето на основот. | Да: Таа вели дека оставката била нејзина одлука, но последица на одземањето. | Да: Таа вели дека оставката беше нејзина одлука, но последица на одземањето на основот. | Да: Таа вели дека оставката била нејзина одлука, но последица на одземањето на основот. | Да: Признава дека е нејзина одлука, но и последица на одземањето. | Да: Таа вели дека оставката е нејзина одлука, но последица на одземањето. | Да: Таа вели дека оставката била нејзина одлука, но последица на одземањето. | Да: Таа го кажува ова во својата реакција. | Да: Вели дека оставката била нејзина одлука, но последица на одземањето. | Да: Таа вели дека оставката била нејзина одлука, но последица на одземањето. |
| Савески тврди дека Ристоска била надлежен обвинител во Основното јавно обвинителство Скопје. | Само А1он, Слободен печат и meta.mk директно го цитираат тврдењето. | Да: Савески го кажува ова во цитат. | Не е споменато | Да: Савески директно го тврди тоа во статијата. | Делумно: Савески изјави дека „Талир 2“ бил под надлежност на ОЈО Скопје. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Савески го изнесува ова тврдење во статијата. | Делумно: Споменато дека „Талир 2“ бил под надлежност на ОЈО Скопје. | Не е споменато |
| Савески тврди дека повлекувањето на овластувањата не значело одземање на предметот од Ристоска. | Разлика: 5 извори го пренесуваат тврдењето, 4 не го спомнуваат. | Да: Савески вели дека повлекувањето не можело да се смета за одземање на предметот. | Не е споменато | Да: Савески вели дека повлекувањето не можеше да се смета дека ѝ го одзело предметот. | Да: Савески рече дека повлекувањето не можело да се смета дека ѝ го одзело предметот. | Не е споменато | Да: Савески вели дека повлекувањето не ѝ го одзело предметот. | Да: Савески вели дека повлекувањето не ѝ го одзело предметот. | Да: Тој вели дека повлекувањето не ѝ го одзело предметот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Савески тврди дека Ристоска ќе продолжела да го работи „Талир 2“ доколку останела на функцијата. | Повеќето извори го пренесуваат тврдењето, но 4NEWS и НОВА ТВ додаваат дека Ристоска го оспорува. | Да: Савески изјавува дека доколку останела, таа ќе работела на предметот. | Не е споменато | Да: Савески вели дека доколку останеше, таа ќе работеше на предметот. | Да: Савески изјави дека доколку останеше, таа ќе работеше на предметот. | Делумно: Ристоска го оспорува ова тврдење, но не го цитира Савески. | Да: Савески тврди дека ако останела, ќе го работела предметот. | Да: Савески изјавува дека таа ќе работела на предметот доколку останела. | Да: Савески го кажува ова во цитат. | Не е споменато | Делумно: Ристоска го оспорува ова тврдење, но Савески не е цитиран директно. |
| Јавното обвинителство ќе одлучи дали ќе ја обжали ослободителната пресуда откако ќе ја добие и анализира писмената пресуда. | Само 3 од 10 извори го спомнуваат тврдењето, сите со ист цитат. | Да: Савески го кажува ова во цитат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Савески вели дека ќе одлучат по добивањето на писмената пресуда. | Не е споменато | Да: Савески го изјавува ова во статијата. | Не е споменато | Не е споменато |
| Во „Талир 2“ е донесена првостепена ослободителна пресуда за Никола Груевски. | Делумно покривање на иста тема. | Да: Статијата спомнува ослободителна пресуда за Груевски. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Статијата спомнува ослободителни пресуди за „Талир 2“, но не го именува Груевски. | Не е споменато | Делумно: Спомената е ослободителна пресуда, но не и името на Груевски. | Да: Статијата спомнува првостепена ослободителна пресуда за Груевски. | Да: Статијата го потврдува ова. | Не е споменато | Не е споменато |
| Судот го одбил барањето за конфискација на имотот на ВМРО-ДПМНЕ, вклучително и партиското седиште познато како Белата палата. | Само 2 од 10 извори го потврдуваат тврдењето. | Делумно: Се спомнува конфискација на имот на ВМРО-ДПМНЕ и Белата палата, но не е експлицитно дека судот го од... | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Се спомнува одбивање на конфискација на зградата на ВМРО-ДПМНЕ. | Да: Споменато е одбивање на конфискација на партиски имот. | Не е споменато | Не е споменато |
| СДСМ тврди дека ослободителната пресуда покажува дека судството и обвинителството се под контрола на власта. | Само Локално го пренесува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: СДСМ изјавува дека пресудата е доказ за контрола на власта. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Христијан Мицкоски тврди дека случаите „Талир 1“ и „Талир 2“ биле политички конструирани. | Само Локално го пренесува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Мицкоски вели дека случаите биле политички контурирани. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ленче Ристоска | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана во своја реакција, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Ристоска е говорник кој ги објаснува причините за својата оставка, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: цитирана како говорник кој демантира тврдења, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана е нејзината изјава, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како демант на Савески, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Ристоска е говорник кој ги објаснува своите постапки, без мета-вреднување од авторот. |
| Ненад Савески | Сите извори се неутрални, нема разлики. | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како цел на критика од Ристоска, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Савески е споменат како државен обвинител, без експлицитно вреднување од текстот. | Неутрално: цитиран како говорник, без експлицитно вреднување од авторот | Неутрално: цитиран е неговиот одговор, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран во одбрана, без експлицитно вреднување од авторот | Неутрално: споменат како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: Савески е споменат како извор на тврдења, без мета-вреднување. |
| Никола Груевски | Разлики: неутрално vs. бегалец од правдата. | Неутрално: споменат како бегалец од правдата, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како екс-премиер во контекст на пресуда | Неутрално: споменат како ослободен, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато |
| Христијан Мицкоски | Само Локално го цитира неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран е неговиот коментар, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ВМРО-ДПМНЕ | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: споменато како сопственик на Белата палата, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како примател на донација, без вреднување | Неутрално: споменато како сопственик на зграда и како жртва на политички прогон според Мицкоски | Неутрално: споменат како сопственик на имот, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато |
| СДСМ | Само Локално го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран е нивниот коментар, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Јавно обвинителство на Република Северна Македонија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменато како институција што ќе одлучува за жалба | Неутрално: споменато индиректно преку функцијата на Савески, без вреднување | Неутрално: споменато како институција, без вреднување | Неутрално: споменато во контекст на овластувања, без вреднување | Неутрално: Институцијата е спомената во контекст на надлежности, без вреднување. | Неутрално: споменато во контекст на одлука за жалба, без вреднување | Неутрално: споменато преку Ристоска и Савески, без мета-вреднување | Неутрално: споменато како институција, без вреднување | Неутрално: споменато во контекст на надлежности, без вреднување | Неутрално: Споменато како институција, без вреднување. |
| Основно јавно обвинителство Скопје | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменато како надлежно обвинителство | Не е споменато | Неутрално: споменато како институција, без вреднување | Неутрално: споменато како надлежен орган, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како матично обвинителство, без вреднување | Неутрално: споменато како надлежен орган, без вреднување | Не е споменато |
| Канцеларијата за врски на Северна Македонија во Европравда | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената како институција, без вреднување | Неутрално: спомената како институција во објаснувањето на Ристоска | Не е споменато | Неутрално: споменато во објаснување на надлежност, без вреднување | Неутрално: Спомената како институција во објаснувањето на надлежностите. | Неутрално: споменато како институција, без вреднување | Неутрално: спомената како институција во контекст на надлежност | Неутрално: спомената во контекст на надлежност, без вреднување | Неутрално: спомената во објаснување на надлежности, без вреднување | Неутрално: Спомената како институција, без вреднување. |
| Советот на јавни обвинители | Нема разлики: сите извори неутрални или го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како место на седница, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: споменат како место на изјава, без вреднување | Неутрално: споменат како место на изјава, без вреднување | Не е споменато |
| Предметот „Талир 2“ | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: споменат како предмет за кој се расправа | Неутрално: споменат како предмет на спор, без вреднување | Неутрално: споменат како предмет, без вреднување | Неутрално: споменат како предмет на спор, без вреднување | Неутрално: Споменат како предмет во кој Ристоска постапувала, без вреднување. | Неутрално: споменат како предмет на спор, без вреднување | Неутрално: споменат како предмет за кој се расправа | Неутрално: споменат како предмет на спор, без вреднување | Неутрално: споменат како предмет на спор, без вреднување | Неутрално: Споменат како предмет, без вреднување. |
| Предметот „Талир 1“ | Само два извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат во контекст на коментар на Мицкоски | Неутрално: споменат како друг предмет, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато |
| Апелациониот суд | Само два извори го спомнуваат, обата неутрално. | Неутрално: споменат како суд што треба да се произнесе | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како институција што треба да одлучи | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Белата палата | Само meta.mk го спомнува, како неутрално седиште на ВМРО-ДПМНЕ. | Неутрално: спомената како седиште на ВМРО-ДПМНЕ | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Република Северна Македонија | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената во контекст на институции | Неутрално: спомената во контекст на институционална припадност | Не е споменато | Неутрално: спомената во правен контекст, без вреднување | Неутрално: Спомената во контекст на надлежности, без вреднување. | Неутрално: спомената во контекст на институција, без вреднување | Неутрално: спомената во контекст на надлежност на обвинител | Неутрално: спомената во контекст на надлежност, без вреднување | Неутрално: спомената во правен контекст, без вреднување | Неутрално: Спомената како држава, без вреднување. |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Јавното обвинителство, предводено од Ненад Савески, по добивањето на писмената пресуда поднесува жалба до Апелациониот суд. Судот темелно ги разгледува аргументите за конфискација на седиштето на ВМРО-ДПМНЕ и можноста за нова одлука заснована врз правни, а не политички критериуми.
Апелациониот суд ја разгледува жалбата на Јавното обвинителство, но ја потврдува пресудата во корист на Никола Груевски и ВМРО-ДПМНЕ. Со тоа правната постапка завршува, но спорот меѓу Ленче Ристоска, Ненад Савески, власта и опозицијата продолжува во јавноста.
Поради долгото судење и рокот што истекува во август, Апелациониот суд не донесува навремена конечна одлука или не успева да спречи застарување. Никола Груевски и ВМРО-ДПМНЕ го задржуваат поволниот исход, а довербата во обвинителството и судството дополнително опаѓа.
Manj gotovo
Советот на јавни обвинители или друга надлежна институција разгледува дали Ненад Савески законски ги повлекол овластувањата на Ленче Ристоска и дали правилникот за обвинители за врски бил правилно применет. Јасно толкување на членот 5 би можело да спречи слични спорови и да ја зајакне отчетноста.
Христијан Мицкоски и ВМРО-ДПМНЕ ја користат пресудата како доказ за политички прогон во минатото, додека СДСМ ги повторува обвинувањата за контрола врз судството и обвинителството. Препукувањето го одржува случајот во центарот на јавната агенда, без непосредна промена во институционалниот исход.
Ако Ристоска презентира записници, пораки или други докази дека Савески бил лично известен за последиците од повлекувањето на овластувањата, се отвора сериозен спор за неговата јавна изјава. Тоа може да доведе до барања за оставка, дисциплинска постапка или блокада на довербата во раководството на Јавното обвинителство.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Контроверзијата меѓу Ленче Ристоска и Ненад Савески поттикнува законски измени со кои прецизно се утврдуваат овластувањата, прераспределбата и континуитетот на предметите во ОЈО Скопје и Канцеларијата за врски во Европравда. Идните обвинители би имале поголема заштита од произволно одземање предмети.
По напуштањето на обвинителската функција, Ленче Ристоска може да стане советник, експерт или јавен критичар на реформите во правосудството. Нејзините ставови за Талир 2 и конфликтот со Савески би влијаеле врз дебатите, но без нужно директно враќање во конкретниот предмет.
Ако ослободителната пресуда стане правосилна, а конфискацијата на имотот на ВМРО-ДПМНЕ не се реализира, случајот може да се перципира како доказ дека влијателни политички актери избегнуваат одговорност. Никола Груевски, ВМРО-ДПМНЕ и владата на Христијан Мицкоски би добиле политичка корист, додека долгорочно би се намалила довербата во владеењето на правото.
Analizirano 10 od 13 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Ристоска контра Савески: Лично го известив дека ако ги повлече овластувањата ќе дадам оставка | ||
| Ристоска: Не е точно тврдењето на Савески дека предметот "Талир 2" ќе беше во моја надлежност | ||
| Ленче Ристоска: Не е точно тврдењето на државниот обвинител Савески дека предметот "Талир 2" ќе беше во мое надлежно постапување доколку не поднесов оставка. | ||
| "Не е точно, знаеше дека ќе поднесам оставка ако ми ги одземе предметите": Ристоска го демантира Савески | ||
| Ристоска: Мојата оставка е последица и на одземањето на основот да го работам и "Талир 2" | ||
| ОТКАКО САВЕСКИ КАЖА ДЕКА АКО НЕ ПОДНЕЛА ОСТАВКА, "ТАЛИР 2" ЌЕ ОСТАНЕЛ КАЈ РИСТОСКА, ТАА ГО ПОТСЕТИ ДЕКА Ѝ ГИ ВРЗАЛ РАЦЕТЕ СО ТОА ШТО Ѝ ГО ОДЗЕЛ ОСНОВОТ ЗА ПОСТАПУВАЊЕ | ||
| Ристоска го демантира Савески: Лично го известив дека доколку ги повлече овластувањата по предметите, ќе следи мојата оставка | ||
| Савески се "вади" за "Талир 2", Ристоска го демантира: Лично му кажав дека ако ми ги земе предметите, ќе поднесам оставка | ||
| Ристоска: Не е точно тврдењето на Савески дека "Талир 2" во мое надлежно постапување ако не поднесов оставка - Press24 | ||
| Ристоска: Не е точно дека "Талир 2" ќе беше во моја надлежност доколку не поднесев оставка |