Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека Владата размислува за дополнителни мерки за стабилизирање на цените на горивата, вклучително и можно намалување на ДДВ, но дека одлуката ќе биде донесена по завршувањето на двонеделниот пресметковен период на 31 јули. Тој го поврза ова со падот на цената на нафтата на светските берзи, која се стабилизирала околу 85-86 долари за барел, и изрази очекување дека следната недела ќе има значително намалување на малопродажните цени на дизелот и бензините. Во јули, цените на горивата во Северна Македонија забележаа значителен раст, при што дизелот поскапе за 18,5 денари, а бензините за 8,5 денари за литар. Владата претходно интервенираше со намалување на акцизите за бензините за еден денар и за дизелот за два денари по литар. Мицкоски истакна дека Македонија има најниски цени на горивата во регионот и меѓу најниските во Европа, и покрај зголемувањата. Кризната состојба во снабдувањето со нафтени деривати е прогласена до 20 октомври.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Премиерот Мицкоски очекува поголемо намалување на цените на дизелот и бензините следната недела | Поддршката е едногласна; варираат само „очекува“ и „најавува“. | Да: Мицкоски очекува поголемо намалување следната недела | Да: Мицкоски директно го очекува тоа намалување. | Да: Очекува поголемо намалување на цените следната недела. | Да: Мицкоски директно го очекува тоа следната недела. | Да: Мицкоски го очекува ова намалување следната недела | Да: Мицкоски директно најавува поголемо намалување следната недела | Да: Мицкоски очекува поголемо намалување следната недела. | Да: Мицкоски очекува поголемо намалување следната недела | Да: Премиерот директно го изјави ова во текстот. | Да: Премиерот директно го изјави ова во текстот. |
| Владата размислува за намалување на ДДВ на горивата, но ќе одлучи по завршувањето на двонеделниот пресметковен период на 31 јули | Само Либертас целосно потврдува; другите се делумни или молчат. | Делумно: се споменува анализа на акцизите, но не и одлука за ДДВ | Делумно: ќе одлучува за акцизи и ДДВ по пресметката, но датумот не е наведен. | Делумно: Ќе анализира по двонеделниот период и разгледува ДДВ или акцизи, но 31 јули не е наведен. | Делумно: Се споменува анализа на акцизите до 31-ви, не и одлука за ДДВ. | Делумно: Се споменува двонеделна анализа, но не и ДДВ или 31 јули | Делумно: се споменува пресметка по 31 јули, но не и ДДВ | Делумно: Опциите за мерки ќе се разгледаат по пресекот, без ДДВ и датум 31 јули. | Да: Можно е намалување на ДДВ по затворањето на циклусот на 31 јули | Делумно: Се размислува за ДДВ, но датумот 31 јули не е експлицитно наведен. | Не е споменато |
| Цената на нафтата на светските берзи се стабилизира околу 85-86 долари за барел | Повеќето потврдуваат; Сител наведува само пад до 86 долари. | Да: цената се стабилизира околу 85-86 долари за барел | Да: наведено е стабилизирање на 85-86 долари за барел. | Делумно: Суровата нафта паднала на околу 86 долари за барел. | Да: Цената е наведена како стабилизирана околу 85-86 долари. | Да: Цената се стабилизира меѓу 85 и 86 долари за барел | Да: цената се стабилизира на околу 85 до 86 долари за барел | Да: Цената се стабилизирала околу 85-86 долари за барел. | Да: Цената се стабилизира на 85-86 долари за барел | Да: Потврдено во изјавата на премиерот. | Да: Премиерот ја потврдува оваа цена во својата изјава. |
| Владата претходно ги намали акцизите кај бензините за еден, а кај дизелот за два денари по литар | Алфа го потврдува; Телма и Либертас делумно; другите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува интервенција со акцизи, но не и конкретните намалувања. | Делумно: Се споменува намалување на акцизите, без конкретни износи | Да: Директно наведено во статијата. | Не е споменато |
| Цената на дизелот се зголеми за 18,5 денари, а на бензините за 8,5 денари во текот на еден месец | Телма и Зум: да; Сител: не; Алфа: делумно; други: молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не: Статијата наведува зголемување од 27,5 денари за дизелот и 18,5 за бензините. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Во последниот месец дизелот поскапел 18,5, а бензините 8,5 денари. | Не е споменато | Делумно: Статијата наведува 18 денари за дизел и 9 за бензин. | Да: Ова е наведено во последниот пасус од статијата. |
| Македонија има убедливо најниска цена на дизел горивото и безоловниот бензин во регионот и меѓу најниските во Европа | Повеќето го пренесуваат; Puls24 и 4NEWS се воздржани за Европа. | Да: Мицкоски го наведува тоа како предност на Македонија | Делумно: се споменува најниска цена во регионот, но не и Европа. | Да: Мицкоски го наведува тоа како состојба на цените. | Да: Мицкоски го наведува ова како состојба во Македонија. | Да: Македонија има најниски цени во регионот и Европа | Делумно: се наведуваат најниски регионални и пониски европски цени | Да: Мицкоски вели дека цените се убедливо најниски во регионот и Европа. | Да: Наведена е убедливо најниска цена во регионот и Европа | Да: Премиерот го тврди ова во својата изјава. | Да: Премиерот го тврди ова во својата изјава. |
| Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) ги зголеми малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 4,55 проценти | Два извора потврдуваат 4,55%; три делумно; пет молчат. | Да: РКЕ ги зголеми цените во просек за 4,55 проценти | Делумно: РКЕ ги зголемила цените, но просекот од 4,55 проценти не е наведен. | Не е споменато | Делумно: РКЕ коригирала цени поради раст на референтните цени, без наведување процент. | Не е споменато | Да: РКЕ ги зголемила цените во просек за 4,55 проценти | Делумно: РКЕ ги зголемила цените, но просекот од 4,55% не е наведен. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Максималната цена на бензинот ЕУРОСУПЕР БС-95 изнесува 93 денари за литар, а ЕУРОСУПЕР БС-98 се продава по 95 денари за литар | Пет извори потврдуваат, а пет воопшто не го споменуваат. | Да: БС-95 е 93, а БС-98 е 95 денари за литар | Да: наведени се цените од 93 и 95 денари за литар. | Да: Наведени се цените од 93 и 95 денари за литар. | Да: Наведените максимални цени се 93 и 95 денари за литар. | Не е споменато | Да: наведени се максимални цени од 93 и 95 денари | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Претходно воведените мерки за намалување на ДДВ и акцизите значеа 26 милиони евра помалку приливи во државната каса | Само Алфа Вести директно го наведува тврдењето; другите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во статијата. | Не е споменато |
| Кризната состојба во снабдувањето со нафтени деривати ќе трае 3 месеци до 20-ти октомври | Ниту еден извор не го споменува тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Not Mentioned | Не е споменато |
| Кризната состој состојба во снабдувањето со нафтени деривати ќе трае 3 месеци до 20-ти октомври | Само Алфа Вести директно го наведува; сите други извори молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Not Mentioned | Да: Директно наведено во статијата. | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Христијан Мицкоски | Претежно неутрално, но два извора критички: цени и поскапувања. | Неутрално: само е цитиран како говорник | Негативно: авторот го критикува неговото тврдење за најниски цени | Неутрално: цитиран како најавува мерки за цените | Неутрално: само цитиран како говорник | Неутрално: само е цитиран и информативно претставен | Неутрално: цитиран како најавува поевтини горива | Негативно: критикуван за поскапувањата како премиер | Неутрално: говорникот е цитиран без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како премиер што изразува очекувања, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: премиерот е цитиран како говорител, без мета-вреднување од авторот |
| Владата на Македонија | Претежно неутрално; Телма е негативна, а повеќето молчат. | Не е споменато | Неутрално: најавува одлука за мерки | Неутрално: најавува анализа и можни даночни мерки | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: Левица ја повикува да ги заштити домаќинствата | Неутрално: информативно се наведуваат владините мерки | Неутрално: информативно спомената како носител на мерки, без експлицитно вреднување | Неутрално: спомената индиректно преку премиерот, без експлицитно вреднување |
| Регулаторна комисија за енергетика (РКЕ) | Изворите се неутрални, но повеќето ја поврзуваат со поскапувања; други ја изоставуваат. | Неутрално: информативно е спомената за одлуката | Неутрално: донесе одлука за поскапување на горивата | Неутрално: претседателот објаснува причини за високите цени | Неутрално: информативно спомената и цитирана | Не е споменато | Неутрално: информативно спомената поради одлуката за цените | Неутрално: информирано е дека ги покачила цените | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Македонија | Позитивните истакнуваат најниски цени; другите се неутрални. | Позитивно: претставена е со најниски цени во регионот | Неутрално: спомената како земја за споредба | Неутрално: спомената во споредба на цените во регионот | Позитивно: се наведува дека има најниски цени во регионот | Позитивно: прикажана со најниски цени на горивата во регионот | Позитивно: наведено е дека има најниски цени во регионот | Неутрално: спомената во контекст на домашните цени | Неутрално: спомената како држава што купува горива | Неутрално: спомената како држава со најниски цени во регионот, без вреднување | Неутрално: спомената како држава во контекст на цените, без вреднување |
| Европа | Сите се неутрални; puls24.mk не го споменува. | Неутрално: спомената во споредба на цените | Не е споменато | Неутрално: спомената во споредба на цените на горивата | Неутрално: спомената во споредба на цените | Неутрално: спомената како споредбен регион | Неутрално: спомената во споредба на цените на горивата | Неутрално: спомената како споредба на цените на горивата | Неутрално: спомената во споредба на цените | Неутрално: спомената како референтна област за споредба на цени | Неутрално: спомената во цитат за споредба на цени, без вреднување |
| САД | Само Алфа Вести нуди неутрален контекст; другите не спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменати во контекст на мировен договор со Иран, без вреднување | Не е споменато |
| Иран | Само Алфа Вести нуди неутрален контекст; другите не го споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат во контекст на мировен договор со САД, без вреднување | Не е споменато |
| Блискиот Исток | Само Сител и Алфа го споменуваат: конфликти наспроти нафта. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како регион погоден од конфликти | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како фактор за стабилизација на цените на нафтата | Не е споменато |
| Општина Илинден | Само три извори ја споменуваат неутрално; останатите не. | Неутрално: спомената како место на посетата | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како место на посетата | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како место на посета, без вреднување |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Трендот на пад на нафтата на 85-86 долари за барел продолжува, а Владата на Мицкоски дополнително ги намалува акцизите и ДДВ-то, што веднаш (short-term) ги намалува малопродажните цени на дизелот и бензините, олеснувајќи го буџетот на граѓаните.
Владата на Мицкоски ги намалува акцизите и ДДВ-то, што ги симнува цените на горивата, но во среден рок (mid-term) државната каса губи дополнителни даночни приходи (веќе изгубени 26 мил. евра), што ја принудува Владата да бара заштеди или да го зголеми задолжувањето.
И покрај привремениот пад, нова ескалација на Блискиот Исток (на пр. конфликт САД-Иран) ја турка нафтата над 100 долари за барел во рок од неколку недели (short-term), принудувајќи ја Владата на Мицкоски повторно да ги зголеми цените и да ги исцрпи фискалните резерви.
Manj gotovo
По притисок од Владата на Мицкоски, Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) усвојува нова, попредвидлива методологија за пресметка на малопродажните цени, која ја намалува можноста за шпекулативни скокови и го зголемува довербата на потрошувачите на долг рок (long-term).
Опозицијата ги критикува мерките на Мицкоски како популистички, посочувајќи го буџетскиот дефицит. Во среден рок (mid-term) се формира парламентарна анкетна комисија, но без конкретни промени, додека цените на горивата остануваат релативно стабилни.
Честото менување на акцизите и ДДВ-то од страна на Владата на Мицкоски создава несигурност кај трговците на мало, кои почнуваат да ги зголемуваат маржите за да се осигурат од ризик, што во среден рок (mid-term) делумно ги поништува ефектите од владините мерки.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Благодарение на ниските цени и стабилната политика, странски инвеститори вложуваат во складишта за гориво и обновливи извори во Македонија, а Владата на Мицкоски го користи моментумот за диверзификација на снабдувањето, што на долг рок (long-term) ја зајакнува енергетската независност.
Поради трајно високите светски цени, Владата на Мицкоски одлучува трајно да ја намали стапката на ДДВ за горивата на 10%, што во долг рок (long-term) ги намалува даночните приходи, но го стабилизира животниот стандард и ја намалува инфлацијата.
Продолженото субвенционирање на горивата преку намалување на ДДВ и акцизи го исцрпува буџетот, принудувајќи ја Владата на Мицкоски драстично да ги намали јавните инвестиции и социјалните трансфери, што на долг рок (long-term) предизвикува економска стагнација и зголемена невработеност.
Analizirano 10 od 21 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Мицкоски: Следната недела очекувам поголемо намалување на цената на дизелот и бензините, имаме убедливо најниска цена во регионот - MakPress | ||
| Две недели по ред скока цената на горивата, Владата во понеделник ќе одлучува за мерки | ||
| Од почетокот на енергетската криза бензините поскапеа за 18.5, а дизелот за 27.5 денари | ||
| Премиерот очекува поголемо намалување на цената на дизелот и бензините | ||
| Мицкоски најави ново намалување на цените на горивата следната недела | Скопско Ехо | ||
| Мицкоски: "Следната недела очекувам намалување на дизелот и бензините | ||
| Ризикот од бран постапувања останува висок | ||
| Мицкоски: Можно е пак намалување на ДДВ-то на горивата | ||
| Мицкоски: Следната недела очекувам поголемо намалување на цената на дизелот и бензините, имаме убедливо најниска цена во регионот | ||
| По поскапувањата во јули, Мицкоски следната недела очекува поголемо намалување на цените на дизелот и на бензините |