MedVrsticami

Македонија го одбележува Илинден: 123 години од Востанието и 82 години од АСНОМ 1.8.2026г.

Анализирани 10 од 20 извори Македонски

Северна Македонија свечено го одбележа 2 Август, Илинден, кој е еден од најзначајните датуми во македонската историја. Празникот ги обединува 123-годишнината од Илинденското востание и прогласувањето на Крушевската Република, како и 82-годишнината од Првото заседание на АСНОМ, кои се сметаат за темели на македонската државност. Централните прослави се одржаа во Крушево, Скопје и Пелинце, придружени со положување цвеќе, панихиди и културно-уметнички програми. Настаните ги предводеа високи државни претставници, вклучувајќи ја претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, премиерот Христијан Мицкоски и потпретседателот на Собранието Антонијо Милошоски. Покрај официјалните државни церемонии, во селото Трново се одржаа и традиционалните иселенички и погранични средби, со што се потврди континуитетот на националниот идентитет и стремежот за државна самостојност низ децениите.

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	Kurir	telma.com.mk	skopjeinfo.mk	4NEWS.mk	Зелена Берза	Алфа Вести	24info.mk	Press24.mk	plusinfo.mk	Gpress.mk
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.	Еден извор (plusinfo.mk) не го пресметува јубилејот, за разлика од останатите.	Да: Директно потврдено во текстот.	Да: Директно потврдено во воведот на статијата.	Да: Директно потврдено во насловот и воведот на статијата.	Да: Директно наведено во насловот и воведот на статијата.	Да: Статијата експлицитно ги наведува овие годишнини.	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Директно наведено во воведот на статијата.	Да: Директно потврдено во воведот на статијата.	Делумно: Статијата споменува 1903 и 1944, но не го пресметува јубилејот.	Да: Директно потврдено во насловот и воведот на статијата.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.	Само 4NEWS.mk целосно го потврдува тврдењето.	Не е споменато	Делумно: Се споменува 1903 година и ослободувањето на Крушево.	Делумно: Потврден е датумот и прогласувањето на Републиката, но не и ослободувањето.	Да: Потврдено во текстот како почеток на борбата и ослободување на градот.	Делумно: Се споменува 1903 г. и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.	Делумно: Споменато е 1903 и ослободувањето, но не и датумот 2 август.	Делумно: Наведено е дека започнало ноќта меѓу 1 и 2 август 1903.	Делумно: Се споменува 1903 година и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.	Делумно: Се споменува датумот 2 август 1903, но не и ослободувањето.	Делумно: Се споменува 1903 и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.	Повеќето потврдуваат, но skopjeinfo.mk не го спомнува Карев.	Делумно: Спомената е Крушевската Република како дел од Илинден.	Да: Потврдено во текстот дека траела десет дена под водство на Карев.	Делумно: Потврдено е времетраењето, но не е експлицитно наведено дека ја прогласил Карев.	Да: Директно наведено во историскиот преглед на статијата.	Да: Потврдено е дека Карев ја прогласил и траела десет дена.	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Потврдено во текстот.	Да: Потврдено е дека траела десет дена под раководство на Никола Карев.	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.	Разлика: 3 извори потврдуваат, 3 делумно, 4 не споменуваат.	Не е споменато	Делумно: Се споменува 18-илјадна војска, но не и Бахтијар-паша.	Не е споменато	Делумно: Споменат е Бахтијар-паша, но не и бројката од 18.000 војници.	Да: Статијата ги потврдува бројката, командантот и задушувањето.	Да: Директно наведено во текстот.	Не е споменато	Делумно: Потврдена е бројката од 18.000 војници, но не се споменува Бахтијар-паша.	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.	Поделба: 4 извори потврдуваат, 7 не споменуваат, ниту еден не негира.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Наведено како дел од крајот на Крушевската Република.	Да: Статијата го поврзува загинувањето на Питу Гули со Мечкин Камен.	Да: Директно наведено во текстот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.	Разлика: 4 извори потврдуваат, 6 делумно – ниту еден не негира.	Делумно: Споменато е Првото заседание на АСНОМ.	Делумно: Се споменува манастирот и 41 година по 1903 (1944).	Делумно: Потврден е датумот и годината, но не и локацијата (манастирот).	Да: Директно наведено во текстот.	Делумно: Се споменува манастирот, но не и точниот датум 2 август 1944.	Делумно: Споменат е манастирот, но не и датумот 2 август 1944.	Да: Потврдено во текстот.	Делумно: Се споменува манастирот и 1944 година, но не и датумот 2 август.	Да: Потврдено во текстот.	Делумно: Се споменува манастирот, но не и точниот датум 2 август.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.	Поделба: 5 потврдуваат, 4 делумно, 2 молчат.	Не е споменато	Делумно: Бројот на делегати е потврден, но не и Панко Брашнаров.	Не е споменато	Да: Потврдено во делот за историскиот преглед на АСНОМ.	Да: Статијата ги наведува бројот на делегати и отворачот.	Да: Директно наведено во текстот.	Делумно: Бројот на делегати е потврден, но Панко Брашнаров не е споменат.	Делумно: Потврден е бројот на делегати, но не се споменува Панко Брашнаров.	Делумно: Текстот наведува 122 представители, не го споменува Брашнаров.	Да: Потврдено во текстот.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.	Поделба: 4 потврдуваат, 3 делумно, 3 не спомнуваат.	Не е споменато	Делумно: Се споменува дека заседанието било под негово претседателство.	Делумно: Споменат е како личност чиј споменик се посетува, но не и неговата функција.	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Статијата потврдува дека тој претседавал со Президиумот.	Да: Директно наведено во текстот.	Делумно: Наведено е дека заседанието било под негово претседателство.	Делумно: Се наведува дека заседанието било под негово претседателство.	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.
АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.	Пет извори потврдуваат, четири не спомнуваат, еден делумно.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се споменува дека се поставени темелите на македонската државност.	Да: Потврдено во текстот.	Да: Потврдено е во текстот.	Да: Директно наведено во текстот.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Директно потврдено во цитираните решенија на АСНОМ.	Да: Потврдено во текстот.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.	Повеќето извори го потврдуваат, само Kurir го игнорира.	Не е споменато	Да: Директно потврдено во последниот пасус.	Да: Директно потврдено во последниот пасус од статијата.	Да: Наведено како еден од најзначајните документи усвоени на АСНОМ.	Да: Потврдено е преку усвоеното Решение за службен јазик.	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Потврдено во текстот.	Да: Директно потврдено во последниот пасус.	Да: Потврдено во текстот.	Да: Потврдено во текстот.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.	Пет извори потврдуваат, пет не спомнуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа Декларација.	Да: Директно наведено во текстот.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.	Да: Потврдено во текстот.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.	Пет извори потврдуваат, четири не спомнуваат.	Не е споменато	Да: Наведено во насловот и во текстот.	Да: Статијата ги наведува овие три локации за прославите.	Да: Статијата опишува активности во сите три локации.	Не е споменато	Да: Текстот ги наведува овие три локации за централни настани.	Да: Наведени се локациите и соодветните државни претставници.	Да: Потврдено во насловот и содржината на статијата.	Не е споменато	Не е споменато
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.	Пет извори потврдуваат, пет не споменуваат; нема негирање.	Не е споменато	Да: Потврдено во текстот.	Не е споменато	Да: Директно наведено во текстот.	Не е споменато	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Потврдено во текстот.	Да: Директно потврдено во претпоследниот пасус.	Не е споменато	Не е споменато

claims

Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.
АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.

key differences

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Пет извори потврдуваат, четири не спомнуваат, еден делумно.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Пет извори потврдуваат, пет не споменуваат; нема негирање.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Пет извори потврдуваат, пет не спомнуваат.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Само 4NEWS.mk целосно го потврдува тврдењето.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Повеќето потврдуваат, но skopjeinfo.mk не го спомнува Карев.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Еден извор (plusinfo.mk) не го пресметува јубилејот, за разлика од останатите.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Поделба: 4 потврдуваат, 3 делумно, 3 не спомнуваат.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Поделба: 5 потврдуваат, 4 делумно, 2 молчат.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Повеќето извори го потврдуваат, само Kurir го игнорира.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Разлика: 3 извори потврдуваат, 3 делумно, 4 не споменуваат.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Поделба: 4 извори потврдуваат, 7 не споменуваат, ниту еден не негира.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Разлика: 4 извори потврдуваат, 6 делумно – ниту еден не негира.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Пет извори потврдуваат, четири не спомнуваат.

source analyses

24info.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Не е споменато
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Да: Потврдено во текстот.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Не е споменато
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Наведено е дека започнало ноќта меѓу 1 и 2 август 1903.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Потврдено во текстот.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно наведено во воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Делумно: Наведено е дека заседанието било под негово претседателство.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Делумно: Бројот на делегати е потврден, но Панко Брашнаров не е споменат.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Потврдено во текстот.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Не е споменато
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Да: Потврдено во текстот.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Наведени се локациите и соодветните државни претставници.

4NEWS.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Да: Потврдено во текстот.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Да: Директно наведено во текстот.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Да: Директно наведено во текстот.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Да: Потврдено во текстот како почеток на борбата и ослободување на градот.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Директно наведено во историскиот преглед на статијата.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно наведено во насловот и воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Да: Директно наведено во текстот.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Да: Потврдено во делот за историскиот преглед на АСНОМ.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Наведено како еден од најзначајните документи усвоени на АСНОМ.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Делумно: Споменат е Бахтијар-паша, но не и бројката од 18.000 војници.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Да: Наведено како дел од крајот на Крушевската Република.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Да: Директно наведено во текстот.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Статијата опишува активности во сите три локации.

Gpress.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Да: Потврдено во текстот.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Не е споменато
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Да: Потврдено во текстот.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Се споменува 1903 и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Потврдено во текстот.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно потврдено во насловот и воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Да: Потврдено во текстот.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Да: Потврдено во текстот.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Потврдено во текстот.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Да: Потврдено во текстот.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Да: Потврдено во текстот.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Се споменува манастирот, но не и точниот датум 2 август.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Не е споменато

Kurir

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Не е споменато
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Не е споменато
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Не е споменато
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Не е споменато
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Делумно: Спомената е Крушевската Република како дел од Илинден.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно потврдено во текстот.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Не е споменато
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Не е споменато
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Не е споменато
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Не е споменато
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Споменато е Првото заседание на АСНОМ.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Не е споменато

Press24.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Не е споменато
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Да: Директно потврдено во претпоследниот пасус.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Не е споменато
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Се споменува 1903 година и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Потврдено е дека траела десет дена под раководство на Никола Карев.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно потврдено во воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Делумно: Се наведува дека заседанието било под негово претседателство.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Делумно: Потврден е бројот на делегати, но не се споменува Панко Брашнаров.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Директно потврдено во последниот пасус.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Делумно: Потврдена е бројката од 18.000 војници, но не се споменува Бахтијар-паша.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Се споменува манастирот и 1944 година, но не и датумот 2 август.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Потврдено во насловот и содржината на статијата.

plusinfo.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Да: Директно потврдено во цитираните решенија на АСНОМ.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Не е споменато
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Да: Потврдено во текстот.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Се споменува датумот 2 август 1903, но не и ослободувањето.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Не е споменато
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Делумно: Статијата споменува 1903 и 1944, но не го пресметува јубилејот.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Не е споменато
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Делумно: Текстот наведува 122 представители, не го споменува Брашнаров.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Потврдено во текстот.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Не е споменато
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Да: Потврдено во текстот.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Не е споменато

skopjeinfo.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Делумно: Се споменува дека се поставени темелите на македонската државност.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Не е споменато
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Не е споменато
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Потврден е датумот и прогласувањето на Републиката, но не и ослободувањето.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Делумно: Потврдено е времетраењето, но не е експлицитно наведено дека ја прогласил Карев.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно потврдено во насловот и воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Делумно: Споменат е како личност чиј споменик се посетува, но не и неговата функција.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Не е споменато
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Директно потврдено во последниот пасус од статијата.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Не е споменато
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Потврден е датумот и годината, но не и локацијата (манастирот).
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Статијата ги наведува овие три локации за прославите.

telma.com.mk

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Не е споменато
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Да: Потврдено во текстот.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Не е споменато
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Се споменува 1903 година и ослободувањето на Крушево.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Потврдено во текстот дека траела десет дена под водство на Карев.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно потврдено во воведот на статијата.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Делумно: Се споменува дека заседанието било под негово претседателство.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Делумно: Бројот на делегати е потврден, но не и Панко Брашнаров.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Директно потврдено во последниот пасус.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Делумно: Се споменува 18-илјадна војска, но не и Бахтијар-паша.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Не е споменато
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Се споменува манастирот и 41 година по 1903 (1944).
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Наведено во насловот и во текстот.

Алфа Вести

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Да: Директно наведено во текстот.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Да: Директно наведено во текстот.
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Да: Директно наведено во текстот.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Споменато е 1903 и ослободувањето, но не и датумот 2 август.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Директно наведено во текстот.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Директно наведено во текстот.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Да: Директно наведено во текстот.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Да: Директно наведено во текстот.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Директно наведено во текстот.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Да: Директно наведено во текстот.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Да: Директно наведено во текстот.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Споменат е манастирот, но не и датумот 2 август 1944.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Да: Текстот ги наведува овие три локации за централни настани.

Зелена Берза

АСНОМ ја конституирал Македонија како рамноправна федерална единица во рамките на ДФ Југославија.: Да: Потврдено е во текстот.
Во селото Трново традиционално се одржува Светска македонска иселеничка средба.: Не е споменато
Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот е еден од клучните документи усвоени на АСНОМ.: Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа Декларација.
Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година со ослободување на Крушево.: Делумно: Се споменува 1903 г. и ослободувањето на Крушево, но не и датумот 2 август.
Крушевската Република била прогласена од Никола Карев и опстојувала десет дена.: Да: Потврдено е дека Карев ја прогласил и траела десет дена.
Македонија одбележува 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ.: Да: Статијата експлицитно ги наведува овие годишнини.
Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.: Да: Статијата потврдува дека тој претседавал со Президиумот.
На АСНОМ присуствувале 115 делегати, а заседанието го отворил Панко Брашнаров.: Да: Статијата ги наведува бројот на делегати и отворачот.
На Првото заседание на АСНОМ македонскиот јазик бил прогласен за службен јазик.: Да: Потврдено е преку усвоеното Решение за службен јазик.
Османлиската војска од 18.000 војници под команда на Бахтијар-паша ја задушила Крушевската Република.: Да: Статијата ги потврдува бројката, командантот и задушувањето.
Питу Гули загинал во последните борби на Мечкин Камен.: Да: Статијата го поврзува загинувањето на Питу Гули со Мечкин Камен.
Првото заседание на АСНОМ се одржало на 2 август 1944 година во манастирот Св. Прохор Пчињски.: Делумно: Се споменува манастирот, но не и точниот датум 2 август 1944.
Централните државни чествувања се одржуваат во Крушево, Скопје и Пелинце.: Не е споменато

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	Kurir	telma.com.mk	skopjeinfo.mk	4NEWS.mk	Зелена Берза	Алфа Вести	24info.mk	Press24.mk	plusinfo.mk	Gpress.mk
Македонија	Позитивен наспроти неутрален тон.	Позитивно: авторот ја фали Македонија со 'вечна Македонија' и 'најзначајни настани за македонската државност'	Неутрално: земјата е предмет на известување, без експлицитно вреднување.	Неутрално: само информативно спомената како држава што го одбележува празникот	Неутрално: само информативно спомената како држава што го одбележува празникот	Неутрално: информативно спомената како држава што одбележува настани	Неутрално: само информативно спомената како држава што одбележува настани	Неутрално: информативно спомената како држава што го одбележува празникот	Неутрално: информативно спомената како земја што одбележува настани	Позитивно: Статијата ја прикажува Македонија како суверена држава создадена од народот.	Неутрално: спомената како држава што слави и како рамноправна федерална единица
Никола Карев	Сите извори се неутрални; нема разлики.	Не е споменато	Неутрално: споменат како историска личност, без мета-вреднување.	Неутрално: споменат како дел од прославата (положување цвеќе на гроб)	Неутрално: споменат како претседател на Крушевската Република, без вреднување	Неутрално: споменат како прогласувач на Крушевска Република	Неутрално: споменат како претседател на Крушевска Република, без вреднување	Неутрално: споменат како предводник на Крушевската Република, без вреднување	Неутрално: споменат како историска личност, положување цвеќе на гробот	Не е споменато	Неутрално: споменат како претседател на Крушевска Република без вреднување
Методија Андонов-Ченто	Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.	Не е споменато	Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, без вреднување.	Неутрално: споменат како дел од прославата (положување цвеќе на споменик)	Неутрално: споменат како прв претседател на Президиумот на АСНОМ, без вреднување	Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ	Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ, без вреднување	Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, без вреднување	Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, положување цвеќе	Не е споменато	Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ без вреднување
Христијан Мицкоски	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Неутрално: само наведено дека се обратил, без оценка.	Неутрално: најавено обраќање, без мета-вреднување	Неутрално: споменат дека ќе се обрати, без мета-вреднување	Не е споменато	Неутрално: само најавено негово обраќање, без мета-вреднување	Неутрално: споменат како говорник на свеченост, без мета-вреднување	Неутрално: најавено обраќање, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Неутрално: само наведено дека се обратила, без оценка.	Неутрално: најавено положување цвеќе и обраќање, без мета-вреднување	Неутрално: спомената дека ќе се обрати и положи цвеќе, без вреднување	Не е споменато	Неутрално: само најавено нејзино обраќање и положување цвеќе, без вреднување	Неутрално: спомената како говорник на свеченост, без мета-вреднување	Неутрално: најавено обраќање, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато
Антонијо Милошоски	Сите извори се неутрални; нема разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: најавено обраќање, без мета-вреднување	Неутрално: споменат дека ќе се обрати, без мета-вреднување	Не е споменато	Неутрално: само најавено негово обраќање, без мета-вреднување	Неутрално: споменат како говорник на свеченост, без мета-вреднување	Неутрално: најавено обраќање, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато
Панко Брашнаров	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието, без вреднување	Неутрално: споменат како отворач на заседанието на АСНОМ	Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието
Питу Гули	Сите извори се неутрални; нема разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат со херојска смрт, но без експлицитно вреднување од авторот	Неутрално: споменат како загинат војвода на Мечкин Камен	Неутрално: споменат како загинат војвода, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како војвода што загинал на Мечкин Камен
Бахтијар-паша	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како командант на османлиската војска, без вреднување	Неутрално: споменат како командант на османлиската војска	Неутрално: споменат како командант на османлиската војска, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како командант на османлиската војска без вреднување
АСНОМ	Позитивен наспроти неутрален тон.	Позитивно: АСНОМ е наречен 'најзначаен настан за македонската државност'	Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување.	Неутрално: споменат како историски настан и дел од прославата	Неутрално: споменат како темел на современата македонска државност, без вреднување	Неутрално: опишан како настан со државотворно значење	Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување	Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување	Неутрално: споменат како историски настан, положување цвеќе	Позитивно: Статијата го фали АСНОМ како уставотворен орган што ја изразил суверената волја.	Неутрално: опишано како заседание со државотворни одлуки без вреднување
Крушевска Република	Еден извор ја нарекува „најзначаен настан за државноста“.	Позитивно: Крушевската Република е наречена 'најзначаен настан за македонската државност'	Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување.	Неутрално: опишана како прва република на Балканот, без вреднување	Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување	Неутрално: спомената како историски настан	Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување	Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување	Неутрално: спомената како историски настан, споменик	Не е споменато	Неутрално: спомената како краткотрајна република без вреднување
Танец	Сите извори се неутрални, без разлики.	Не е споменато	Неутрално: споменат како ансамбл што настапува, без вреднување.	Неутрално: споменат како ансамбл што настапува	Неутрално: споменат како настапувач, без вреднување	Не е споменато	Неутрално: споменат како културно-уметнички настап, без вреднување	Неутрално: споменат како ансамбл што настапува, без вреднување	Неутрално: најавен настап, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато
Османлиска Империја	Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.	Не е споменато	Неутрално: спомената како историска сила, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: спомената како противник во востанието, без вреднување	Неутрално: спомената како воена сила во конфликтот	Неутрално: спомената како историски факт, без вреднување	Неутрално: спомената како сила што го задушила востанието, без вреднување	Неутрално: спомената како историска сила што ја угушува републиката	Не е споменато	Неутрално: спомената преку војската на Бахтијар-паша без вреднување
Демократска Федеративна Југославија	Сите извори се неутрални; нема разлики.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: спомената како федерација во која Македонија станала рамноправна единица, без вреднување	Неутрално: спомената како федерација во која Македонија станала рамноправна држава	Неутрално: спомената како рамка на АСНОМ, без вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Спомената како федерација во која Македонија влегува како рамноправна единица.	Неутрално: спомената како рамка во која Македонија станала федерална држава

entities

Македонија
Никола Карев
Методија Андонов-Ченто
Христијан Мицкоски
Гордана Сиљановска-Давкова
Антонијо Милошоски
Панко Брашнаров
Питу Гули
Бахтијар-паша
АСНОМ
Крушевска Република
Танец
Османлиска Империја
Демократска Федеративна Југославија

key differences

АСНОМ: Позитивен наспроти неутрален тон.
Антонијо Милошоски: Сите извори се неутрални; нема разлики.
Бахтијар-паша: Сите извори се неутрални, без разлики.
Гордана Сиљановска-Давкова: Сите извори се неутрални, без разлики.
Демократска Федеративна Југославија: Сите извори се неутрални; нема разлики.
Крушевска Република: Еден извор ја нарекува „најзначаен настан за државноста“.
Македонија: Позитивен наспроти неутрален тон.
Методија Андонов-Ченто: Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.
Никола Карев: Сите извори се неутрални; нема разлики.
Османлиска Империја: Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.
Панко Брашнаров: Сите извори се неутрални, без разлики.
Питу Гули: Сите извори се неутрални; нема разлики.
Танец: Сите извори се неутрални, без разлики.
Христијан Мицкоски: Сите извори се неутрални, без разлики.

source analyses

24info.mk

АСНОМ: Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување
Антонијо Милошоски: Неутрално: споменат како говорник на свеченост, без мета-вреднување
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: спомената како говорник на свеченост, без мета-вреднување
Демократска Федеративна Југославија: Не е споменато
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување
Македонија: Неутрално: информативно спомената како држава што го одбележува празникот
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, без вреднување
Никола Карев: Неутрално: споменат како предводник на Крушевската Република, без вреднување
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како сила што го задушила востанието, без вреднување
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Неутрално: споменат како ансамбл што настапува, без вреднување
Христијан Мицкоски: Неутрално: споменат како говорник на свеченост, без мета-вреднување

4NEWS.mk

АСНОМ: Неутрално: споменат како темел на современата македонска државност, без вреднување
Антонијо Милошоски: Неутрално: споменат дека ќе се обрати, без мета-вреднување
Бахтијар-паша: Неутрално: споменат како командант на османлиската војска, без вреднување
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: спомената дека ќе се обрати и положи цвеќе, без вреднување
Демократска Федеративна Југославија: Неутрално: спомената како федерација во која Македонија станала рамноправна единица, без вреднување
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување
Македонија: Неутрално: само информативно спомената како држава што го одбележува празникот
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како прв претседател на Президиумот на АСНОМ, без вреднување
Никола Карев: Неутрално: споменат како претседател на Крушевската Република, без вреднување
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како противник во востанието, без вреднување
Панко Брашнаров: Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието, без вреднување
Питу Гули: Неутрално: споменат со херојска смрт, но без експлицитно вреднување од авторот
Танец: Неутрално: споменат како настапувач, без вреднување
Христијан Мицкоски: Неутрално: споменат дека ќе се обрати, без мета-вреднување

Gpress.mk

АСНОМ: Неутрално: опишано како заседание со државотворни одлуки без вреднување
Антонијо Милошоски: Не е споменато
Бахтијар-паша: Неутрално: споменат како командант на османлиската војска без вреднување
Гордана Сиљановска-Давкова: Не е споменато
Демократска Федеративна Југославија: Неутрално: спомената како рамка во која Македонија станала федерална држава
Крушевска Република: Неутрално: спомената како краткотрајна република без вреднување
Македонија: Неутрално: спомената како држава што слави и како рамноправна федерална единица
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ без вреднување
Никола Карев: Неутрално: споменат како претседател на Крушевска Република без вреднување
Османлиска Империја: Неутрално: спомената преку војската на Бахтијар-паша без вреднување
Панко Брашнаров: Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието
Питу Гули: Неутрално: споменат како војвода што загинал на Мечкин Камен
Танец: Не е споменато
Христијан Мицкоски: Не е споменато

Kurir

АСНОМ: Позитивно: АСНОМ е наречен 'најзначаен настан за македонската државност'
Антонијо Милошоски: Не е споменато
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Не е споменато
Демократска Федеративна Југославија: Не е споменато
Крушевска Република: Позитивно: Крушевската Република е наречена 'најзначаен настан за македонската државност'
Македонија: Позитивно: авторот ја фали Македонија со 'вечна Македонија' и 'најзначајни настани за македонската државност'
Методија Андонов-Ченто: Не е споменато
Никола Карев: Не е споменато
Османлиска Империја: Не е споменато
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Не е споменато
Христијан Мицкоски: Не е споменато

Press24.mk

АСНОМ: Неутрално: споменат како историски настан, положување цвеќе
Антонијо Милошоски: Неутрално: најавено обраќање, без вреднување
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: најавено обраќање, без вреднување
Демократска Федеративна Југославија: Не е споменато
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан, споменик
Македонија: Неутрално: информативно спомената како земја што одбележува настани
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, положување цвеќе
Никола Карев: Неутрално: споменат како историска личност, положување цвеќе на гробот
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како историска сила што ја угушува републиката
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Неутрално: најавен настап, без вреднување
Христијан Мицкоски: Неутрално: најавено обраќање, без вреднување

plusinfo.mk

АСНОМ: Позитивно: Статијата го фали АСНОМ како уставотворен орган што ја изразил суверената волја.
Антонијо Милошоски: Не е споменато
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Не е споменато
Демократска Федеративна Југославија: Неутрално: Спомената како федерација во која Македонија влегува како рамноправна единица.
Крушевска Република: Не е споменато
Македонија: Позитивно: Статијата ја прикажува Македонија како суверена држава создадена од народот.
Методија Андонов-Ченто: Не е споменато
Никола Карев: Не е споменато
Османлиска Империја: Не е споменато
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Не е споменато
Христијан Мицкоски: Не е споменато

skopjeinfo.mk

АСНОМ: Неутрално: споменат како историски настан и дел од прославата
Антонијо Милошоски: Неутрално: најавено обраќање, без мета-вреднување
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: најавено положување цвеќе и обраќање, без мета-вреднување
Демократска Федеративна Југославија: Не е споменато
Крушевска Република: Неутрално: опишана како прва република на Балканот, без вреднување
Македонија: Неутрално: само информативно спомената како држава што го одбележува празникот
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како дел од прославата (положување цвеќе на споменик)
Никола Карев: Неутрално: споменат како дел од прославата (положување цвеќе на гроб)
Османлиска Империја: Не е споменато
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Неутрално: споменат како ансамбл што настапува
Христијан Мицкоски: Неутрално: најавено обраќање, без мета-вреднување

telma.com.mk

АСНОМ: Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување.
Антонијо Милошоски: Не е споменато
Бахтијар-паша: Не е споменато
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: само наведено дека се обратила, без оценка.
Демократска Федеративна Југославија: Не е споменато
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување.
Македонија: Неутрално: земјата е предмет на известување, без експлицитно вреднување.
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на АСНОМ, без вреднување.
Никола Карев: Неутрално: споменат како историска личност, без мета-вреднување.
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како историска сила, без вреднување.
Панко Брашнаров: Не е споменато
Питу Гули: Не е споменато
Танец: Неутрално: споменат како ансамбл што настапува, без вреднување.
Христијан Мицкоски: Неутрално: само наведено дека се обратил, без оценка.

Алфа Вести

АСНОМ: Неутрално: споменат како историски настан, без вреднување
Антонијо Милошоски: Неутрално: само најавено негово обраќање, без мета-вреднување
Бахтијар-паша: Неутрално: споменат како командант на османлиската војска, без вреднување
Гордана Сиљановска-Давкова: Неутрално: само најавено нејзино обраќање и положување цвеќе, без вреднување
Демократска Федеративна Југославија: Неутрално: спомената како рамка на АСНОМ, без вреднување
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан, без вреднување
Македонија: Неутрално: само информативно спомената како држава што одбележува настани
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ, без вреднување
Никола Карев: Неутрално: споменат како претседател на Крушевска Република, без вреднување
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како историски факт, без вреднување
Панко Брашнаров: Неутрално: споменат како најстар делегат што го отворил заседанието, без вреднување
Питу Гули: Неутрално: споменат како загинат војвода, без вреднување
Танец: Неутрално: споменат како културно-уметнички настап, без вреднување
Христијан Мицкоски: Неутрално: само најавено негово обраќање, без мета-вреднување

Зелена Берза

АСНОМ: Неутрално: опишан како настан со државотворно значење
Антонијо Милошоски: Не е споменато
Бахтијар-паша: Неутрално: споменат како командант на османлиската војска
Гордана Сиљановска-Давкова: Не е споменато
Демократска Федеративна Југославија: Неутрално: спомената како федерација во која Македонија станала рамноправна држава
Крушевска Република: Неутрално: спомената како историски настан
Македонија: Неутрално: информативно спомената како држава што одбележува настани
Методија Андонов-Ченто: Неутрално: споменат како претседател на Президиумот на АСНОМ
Никола Карев: Неутрално: споменат како прогласувач на Крушевска Република
Османлиска Империја: Неутрално: спомената како воена сила во конфликтот
Панко Брашнаров: Неутрално: споменат како отворач на заседанието на АСНОМ
Питу Гули: Неутрално: споменат како загинат војвода на Мечкин Камен
Танец: Не е споменато
Христијан Мицкоски: Не е споменато

Сценарија

scenarios

description
Претседателката Сиљановска-Давкова и премиерот Мицкоски успешно ги обединуваат политичките фракции преку координирани говори, што доведува до зголемена национална стабилност и почит кон државните институции.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Зголемена кохезија преку институционално чествување
valence
positive
description
Институциите како Собранието и Владата продолжуваат со традиционалните активности без промена во политичкиот дискурс, задржувајќи го статус квото во однос на историските интерпретации.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Рутинско одржување на државните церемонии
valence
neutral
description
Зголемените тензии меѓу Антонијо Милошоски и опозициските структури за толкувањето на АСНОМ предизвикуваат поделби во јавноста и слабеење на довербата во државните прослави.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Политизација на историските личности во јавниот простор
valence
negative
description
Иселеничките средби во Трново резултираат со конкретни иницијативи за економска соработка и културна размена, поттикнати од вниманието што државниот врв го посвети на настанот.
plausibility
plausible
time horizon
long
title
Зајакнување на врските со дијаспората преку Трново
valence
positive
description
Владата на Мицкоски иницира разговори со српските власти за олеснување на пристапот до манастирот Св. Прохор Пчински, што останува техничко прашање без политички притисок.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
Дипломатски преговори за пристап до Прохор Пчински
valence
neutral
description
И покрај официјалните говори на Сиљановска-Давкова, недостатокот на иновативен пристап во едукацијата за Илинден води до намален интерес кај младите за вредностите на АСНОМ.
plausibility
plausible
time horizon
long
title
Занемарување на младите генерации кон историското наследство
valence
negative
description
Инспирирани од симболиката на Илинден, политичките актери постигнуваат договор за долгорочна стратегија за заштита на македонскиот јазик и културно наследство во меѓународни рамки.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Национален консензус за уставна заштита на идентитетот
valence
positive
description
Крушево станува центар на културен туризам преку редизајнирање на илинденските чествувања во комерцијално-историски фестивал, што ја менува природата на празникот од политичка во економска.
plausibility
speculative
time horizon
mid
title
Трансформација на прославите во туристички бренд
valence
neutral
description
Надворешни политички фактори, користејќи ги поделбите во македонското општество, започнуваат кампања за оспорување на легитимитетот на одлуките на АСНОМ преку медиумски притисок.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Ревизионистички притисоци врз историските факти
valence
negative

Извори

articles

article order
24
body
Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, два најзначајни настани за македонската државност.
language
mkd
published at
2026-08-02T12:43:00
source
Kurir
title
Стаменкоска Трајкоска со честитка по повод 2 август: Нека е вечен Илинден и вечна Македонија!
url
https://kurir.mk/vesti/makedonija/stamenkoska-trajkoska-so-chestitka-po-povod-2-avgust-neka-e-vechen-ilinden-i-vechna-makedonija/
article order
11
body
Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, кои претставуваат двата најзначајни настани за македонската државност. Централниот настан традиционално се одржува во Крушево,. Одбележувањето започна со положување цвеќе на гробот на Никола Карев и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе се одржи панихида во храмот "Св. Никола". На народниот собир на Мечкин Камен се оджува церемонија на положување цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, а програмата ќе продолжи со настап на ансамблот "Танец". Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова се обрати на свеченоста во Скопје, пред споменикот на Методија Андонов - Ченто на плоштадот "Македонија", а ќе положи цвеќе и пред спомениците на Никола Карев и АСНОМ. Премиерот Христијан Мицкоски се обрати во Меморијалниот центар во Пелинце, каде што се одбележува 82-годишнината од Првото заседание на АСНОМ. Традиционално, во селото Трново се одржува 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Илинденското востание започнало на полноќ спроти Илинден 1903 година кога околу 800 востаници го ослободиле Крушево. Крушевската Република траела десет дена под раководство на Никола Карев, пред да биде угушена од 18-илјадна османлиска војска. Четириесет и една година подоцна, во манастирот "Св. Прохор Пчињски", 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ под претседателство на Методија Андонов-Ченто, со што е потврдена македонската државност и е конституиран македонскиот јазик како службен.
language
mkd
published at
2026-08-02T11:55:09
source
telma.com.mk
title
Македонија ги одбележува двата Илиндена: Државни чествувања во Крушево, Скопје и Пелинце
url
https://telma.com.mk/2026/08/02/makedonija-gi-odbelezhuva-dvata-ilindena-drzhavni-chestvuvana-vo-krushevo-skopje-i-pelincze/
article order
16
body
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден, еден од најзначајните датуми во македонската историја. Годинава се навршуваат 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Централната прослава традиционално ќе се одржи во Крушево. Чествувањето ќе започне со положување цвеќе на гробот на Никола Карев и на споменикот на хероите на "Слива", по што ќе биде одржана панихида во храмот "Свети Никола". На Мечкин Камен ќе се одржи централната свеченост, на која ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски, а предвидена е и културно-уметничка програма со настап на ансамблот "Танец". Свечености по повод празникот ќе има и во Пелинце, каде што ќе се одбележи годишнината од Првото заседание на АСНОМ. Таму е најавено обраќање на премиерот Христијан Мицкоски. Во Скопје, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе положи цвеќе пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто, а ќе се обрати и на свеченоста на Плоштад Македонија. Илинденското востание започна на 2 август 1903 година, кога во Крушево беше прогласена Крушевската Република - првата република на Балканот, која траеше десет дена. Четириесет и една година подоцна, на истиот датум, беше одржано Првото заседание на АСНОМ, на кое беа поставени темелите на современата македонска државност, а македонскиот јазик беше утврден како службен јазик на државата.
language
mkd
published at
2026-08-02T11:08:46
source
skopjeinfo.mk
title
Македонија го одбележува Илинден - 123 години од Востанието и 82 години од АСНОМ
url
https://skopjeinfo.mk/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden-123-godini-od-vostanieto-i-82-godini-od-asnom
article order
1
body
Македонија денеска го одбележува националниот празник Илинден, симбол на двата најзначајни настана во македонската историја - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, темелите на современата македонска државност. Централната прослава традиционално ќе се одржи во Крушево. Одбележувањето ќе започне со положување цвеќе на гробот на претседателот на Крушевската Република, Никола Карев, како и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе биде одржана панихида во храмот "Св. Никола". Потоа ќе следува народен собир на "Мечкин Камен", каде ќе биде положено свежо цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, ќе биде интонирана државната химна, а пред присутните ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Во рамки на свеченоста е предвидена и културно-уметничка програма со настап на Националната установа "Танец". Во Скопје, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе се обрати на свеченоста пред споменикот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов-Ченто, на плоштадот "Македонија". Таа ќе положи цвеќе и пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто. Одбележувањето на 82-годишнината од Првото заседание на АСНОМ ќе продолжи во Меморијалниот центар АСНОМ во Пелинце, каде е предвидено обраќање на премиерот Христијан Мицкоски. Традиционално, на 2 Август во дворот на црквата "Успение на Пресвета Богородица" во потпелистерското село Трново ќе се одржи 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Илинденското востание започнало на 2 август 1903 година, кога камбаните во Крушево го означиле почетокот на борбата против Османлиската Империја. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а два дена подоцна Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин претседател. Републиката опстојувала десет дена, по што била задушена од бројната османлиска војска под команда на Бахтијар-паша. Последните борби на Мечкин Камен и херојската смрт на војводата Питу Гули го означиле крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година подоцна, на 2 август 1944 година, во манастирот "Св. Прохор Пчињски" било одржано Првото заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија (АСНОМ). На заседанието, на кое присуствувале 115 делегати, била потврдена државноста на Македонија како рамноправна федерална единица во тогашна Демократска Федеративна Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена, а за претседател на Президиумот на АСНОМ бил избран Методија Андонов-Ченто. Меѓу најзначајните документи усвоени на Првото заседание на АСНОМ се Решението за воведување на македонскиот јазик како службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија. Меморијалниот центар АСНОМ во Пелинце е изграден во 2004 година, по повод 60-годишнината од Првото заседание на АСНОМ, како реплика на манастирот "Св. Прохор Пчињски", каде историски било одржано заседанието.
language
mkd
published at
2026-08-02T09:49:27
source
4NEWS.mk
title
Македонија го одбележува Илинден - 123 години од Востанието и 82 години од АСНОМ
url
https://4news.mk/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden-123-godini-od-vostanieto-i-82-godini-od-asnom/
article order
3
body
Честит празник Македонци каде и да сте! Вековит Илинден! Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, два најзначајни настани за македонската државност. Годинава се одбележуваат 123 година од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Почетокот на Илинденското востание го објавиле камбаните во Крушево на полноќ спроти Илинден 1903 година. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а по два дена Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин претседател. Слободната Република траела десет дена. Под команда на Бахтијар-паша, 18-илјадна османлиска војска тргнала во акција за враќање на власта во Крушево, а последните истрели на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули го означиле и крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година по Илинденското востание, во манастирот Св. Прохор Пчињски кај Куманово, 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија), на кое е потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамки на ДФ Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена. Избран бил Президиум на АСНОМ, под претседателство на Методија Андонов-Ченто. Заседанието усвоило неколку документи со државотворно значење, меѓу кои и Решението за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T09:39:03
source
Зелена Берза
title
Македонија ги одбележува двата Илиндена - најзначајни настани за македонската државност - Зелена Берза
url
https://zelenaberza.com.mk/makedonija-gi-odbelezhuva-dvata-ilindena-najznachajni-nastani-za-makedonskata-drzhavnost/
article order
0
body
Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание... Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, два најзначајни настани за македонската државност. Централниот настан традиционално ќе се одржи во Крушево, каде ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Одбележувањето ќе почне со положување цвеќе на гробот на првиот претседател на Крушевската Република, Никола Карев и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе се одржи панихида во храмот "Св. Никола". Следува голем народен собир на "Мечкин Камен", каде ќе има церемонија на положување свежо цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, интонирање на химната и обраќање на потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски, по што следува културно уметничка програма, со настап на НУ "Танец". Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова годинава ќе се обрати на свеченоста организирана во Скопје пред споменикот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов - Ченто на плоштадот Македонија. Таа ќе положи цвеќе пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто. Одбележувањето на 81-годишнината од Првото заседание на АСНОМ ќе се одржи во Меморијалниот центар во Пелинце каде ќе се обрати премиерот Христијан Мицкоски. Традиционално, како и секоја година, на 2 Август во дворот на црквата "Успение на Пресвета Богородица" во потпелистерското село Трново ќе се одржи традиционалната 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична дредба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Годинава се одбележуваат 123 година од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Почетокот на Илинденското востание го објавиле камбаните во Крушево на полноќ спроти Илинден 1903 година. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а по два дена Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин претседател. Слободната Република траела десет дена. Под команда на Бахтијар-паша, 18-илјадна османлиска војска тргнала во акција за враќање на власта во Крушево, а последните истрели на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули го означиле и крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година по Илинденското востание, во манастирот Св. Прохор Пчињски кај Куманово, 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија), на кое е потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамки на ДФ Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена. Избран бил Президиум на АСНОМ, под претседателство на Методија Андонов-Ченто. Заседанието усвоило неколку документи со државотворно значење, меѓу кои и Решението за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T08:42:45
source
Алфа Вести
title
Македонија ги одбележува двата Илиндена - најзначајни настани за македонската државност
url
https://vesti.alfa.mk/makedonija-gi-odbelezhuva-dvata-ilindena-najznachajni-nastani-za-makedonskata-drzhavnost/
article order
15
body
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден, еден од најзначајните датуми во македонската историја, кога се навршуваат 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република, како и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Двата историски настани претставуваат темели на македонската државност и симбол на стремежот за слобода, независност и национален идентитет. Централната државна свеченост традиционално ќе се одржи во Крушево, каде што ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Програмата започнува со положување свежо цвеќе на гробот на Никола Карев и пред споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе биде одржана панихида во храмот "Св. Никола". На Мечкин Камен ќе се одржи свечена церемонија со положување цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, а културно-уметничката програма ќе продолжи со настап на Националниот ансамбл за народни игри и песни "Танец". Во Скопје, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе се обрати на свеченоста пред споменикот на Методија Андонов-Ченто на плоштадот "Македонија", а ќе положи цвеќе и пред спомениците на Никола Карев и АСНОМ. Премиерот Христијан Мицкоски ќе се обрати во Меморијалниот центар АСНОМ во Пелинце, каде што ќе биде одбележана 82-годишнината од Првото заседание на Антифашистичкото собрание за народно ослободување на Македонија. Во рамки на илинденските чествувања, во селото Трново традиционално ќе се одржи 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија, на која се очекува присуство на бројни иселеници и гости. Илинденското востание започнало ноќта меѓу 1 и 2 август 1903 година, кога околу 800 востаници го ослободиле Крушево и ја формирале Крушевската Република, предводена од Никола Карев. Републиката опстојувала десет дена, по што била задушена од бројната османлиска војска. Четириесет и една година подоцна, на 2 август 1944 година, во манастирот "Св. Прохор Пчињски" било одржано Првото заседание на АСНОМ, на кое 115 делегати, под претседателство на Методија Андонов-Ченто, ги поставиле темелите на современата македонска држава, ја потврдиле нејзината државност и го конституирале македонскиот јазик како службен јазик. Илинден и денес останува симбол на борбата за слобода, државност и национално единство, а 2 Август продолжува да биде еден од најзначајните празници во Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T08:25:43
source
24info.mk
title
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден
url
https://24info.mk/makedonija-deneska-go-odbelezhuva-2-avgust-ilinden/
article order
17
body
Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, кои претставуваат двата најзначајни настани за македонската државност. Централниот настан традиционално ќе се одржи во Крушево, каде што ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Одбележувањето започнува со положување цвеќе на гробот на Никола Карев и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе се одржи панихида во храмот "Св. Никола". На народниот собир на Мечкин Камен ќе се одржи церемонија на положување цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, а програмата ќе продолжи со настап на ансамблот "Танец". Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе се обрати на свеченоста во Скопје, пред споменикот на Методија Андонов - Ченто на плоштадот "Македонија", а ќе положи цвеќе и пред спомениците на Никола Карев и АСНОМ. Премиерот Христијан Мицкоски ќе се обрати во Меморијалниот центар во Пелинце, каде што се одбележува 82-годишнината од Првото заседание на АСНОМ. Традиционално, во селото Трново ќе се одржи 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Илинденското востание започнало на полноќ спроти Илинден 1903 година кога околу 800 востаници го ослободиле Крушево. Крушевската Република траела десет дена под раководство на Никола Карев, пред да биде угушена од 18-илјадна османлиска војска. Четириесет и една година подоцна, во манастирот "Св. Прохор Пчињски", 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ под претседателство на Методија Андонов-Ченто, со што е потврдена македонската државност и е конституиран македонскиот јазик како службен.
language
mkd
published at
2026-08-02T08:22:16
source
Press24.mk
title
Македонија го одбележува Илинден: Државни чествувања во Крушево, Скопје и Пелинце - Press24
url
https://press24.mk/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden-drzhavni-chestvuvanja-vo-krushevo-skopje-i-pelince/
article order
24
body
Илинден, којшто денес го одбележуваме како национален и државен празник, е многу повеќе од спомен на востанието од 2 август 1903 година. На истиот датум во 1944 година, во манастирот "Св. Прохор Пчински", македонскиот народ на Првото заседание на АСНОМ се конституира како државотворен субјект и ја изрази својата волја да создаде сопствена држава во рамките на новата југословенска федерација. Вториот Илинден е темелот врз кој се надгради и независноста од 1991 година. Во прогласот на заседанието на АСНОМ, меѓу другото, се вели: "Удрени се темелите на македонската федерална држава во нова демократска и федеративна Југославија На 2 август 1944 година - Илинден - се свика првото историско Антифашиско собрание на народното ослободуење на Македонија - АСНОМ. 122 полноправни представители, синови и ќерки на македонскиот народ, испитани низ маките и искушенијата на Народно-ослободителната борба, собрани на своето прво заседание во манастирот "Св.Прохор Пчински", во присаствие на делегатите: од Врховниот Штаб на Маршал Тито, војните сојузнички мисии и на Главниот штаб на Србија, ја изразија суверената воља на својот народ и ги донесоја следните решенија: Македонија ја прогласи за федерална држава, во нова демократска федеративна Југославија. Народното собрание се конституира во врховно законодателно и исполнително представителство на македонската федерална држава." (...) Заседанието на АСНОМ има уставотворен, а не само политички декларативен карактер На заседание на АСНОМ во манастирот "Прохор Пчински" била усвоена Декларацијата за основните права на граѓаните на Демократска Македонија, но изворната сувереност најдиректно е формулирана во посебното Решение со кое АСНОМ бил прогласен за врховно законодавно, извршно и народно претставничко тело и за највисок орган на државната власт. Првиот член од тоа решение започнува со повикување на суверената волја и на правото на самоопределување на македонскиот народ. Членот 1 гласи: "Основајќи се на суверената воља и правото на самоопределение на народот на Македонија, чии верни толкователи се представителите во ова Собрание, а во согласие со решениата донесени на ИИ заседание на АВНОЈ (Антифашистичкото веќе на народното ослободување на Југославија) во град Јајце - 29 ноември 1943 година - Антифашиското собрание на народното ослободуење на Македонија (АСНОМ) се конституира во врховно законодателно и исполнително представително тело на Македонија и (на) македонската држава, како равноправна федерална единица во демократска Федеративна Југославија." Ова е клучната државно-правна формулација во овој документ: новата македонска држава не е административна единица создадена со туѓ декрет, туку ентитет како резултат на правото што му припаѓа на самиот народ и на неговата политички изразена волја. АСНОМ истовремено се прогласил за носител на државната власт во Демократска Македонија. Со тоа бил воспоставен сопствен македонски орган со законодавни и извршни овластувања, бил избран Президиум, бил уреден начинот на работа на Собранието и биле поставени основите на институционалниот поредок. Поради тоа, заседанието има уставотворен, а не само декларативен или симболичен карактер. АВНОЈ ги удри темелите на федерацијата, но АСНОМ одлучи Македонија да биде дел од неа Во настаниоте што му претходат на заседанието на АСНОМ, треба да се нагласи дека на Второто заседание на АВНОЈ, одржано на 29 ноември 1943 година во Јајце, донесена е одлука новата Југославија да биде изградена како федерација заснована врз рамноправноста на нејзините народи, со што била отфрлена предвоената централизирана монархија. На македонскиот народ првпат му било признаено местото на рамноправен државотворен народ во заедничката федерација. Ова, пак, не значи дека македонската држава е создадена или "октроирана" на заседанието на АВНОЈ, бидејќи одлуките од Јајце сами по себе не биле доволни за конституирање на македонската држава. Тоа го направил АСНОМ осум месеци подоцна, во Македонија и преку македонско народно претставништво. На тој начин се споиле две политички волји: заедничката одлука за федеративно уредување на Југославија и посебната суверена одлука на македонскиот народ да создаде своја федерална држава и да влезе во таа заедница. Ова е суштинскиот аргумент против тезата дека федеративниот статус на Македонија бил само наметнат од Комунистичката партија на Југославија, од Тито или од победничките сојузнички сили. За таа теза се водеа жестоки дебати кон крајот на 1980-тите и во почетокот на 1990-тите години, пред распаѓањето на федерацијата. Исто така, оваа теза се совпаѓа и со тврдењата на официјалната бугарска историографија дека Македонија и македонскиот народ се творба на Коминтерната и на југословенските комунисти на чело со Тито. Југословенската федерација не го негира македонскиот изворен суверенитет Несомнено е дека АСНОМ дејствувал во рамките на народноослободителното движење предводено од КПЈ и во услови на војна, а не во услови на современи повеќепартиски избори. Но, неговите акти недвосмислено ја формулираат Македонија како држава создадена врз основа на самоопределувањето и на суверената волја на македонскиот народ. Федералното уредување на Југославија после Втората светска војна не значело откажување од македонската државност. Напротив, федерацијата била замислена како сојуз во кој Македонија влегува како посебна државна единица, со сопствени органи, територија, народ и јазик. АСНОМ на истиот ден го прогласил македонскиот народен јазик за службен јазик во македонската држава, со што државноста добила и неспорна и јасна национална и културна содржина. АСНОМ се определи за модерна и демократска Македонија Декларацијата за основните права на граѓаните ја покажала и политичката природа на новата држава. Таа прогласила еднаквост пред законите без оглед на народноста, полот, расата и вероисповедта, права на националните малцинства, слобода на совеста, говорот, печатот, собирањето и здружувањето, како и општо и тајно избирачко право. Така, државното самоопределување било поврзано со граѓански права и со рамноправност на населението. Со посебно решение, АСНОМ го прогласил 2 Август за народен државен празник на македонскиот народ и македонската држава. Во документот Илинден е определен како симбол на борбите за конечно ослободување и за создавање "слободна и суверена Федерална македонска држава". Со тоа, новата државност од 1944 година свесно била поврзана со илинденската традиција од 1903 година. Декларацијата за независност и Референдумот - зацвсртување на македонскиот суверенитет Истата државноправна логика повторно се појавила во 1991 година, кога југословенската федерација се распаѓала. На 25 јануари Собранието ја усвоило Декларацијата за сувереност на Социјалистичка Република Македонија, во која се повикало на правото на македонскиот народ на самоопределување, вклучувајќи го и правото на отцепување. Во неа било утврдено и дека Македонија како суверена држава самостојно ќе одлучува за идните односи со другите југословенски републики. На референдумот од 8 септември 1991 година граѓаните се изјасниле за "суверена и самостојна држава Македонија, со право да стапи во иден сојуз на суверените држави на Југославија". Формулацијата ја повторила суштината на асномскиот принцип: Македонија прво е носител на сопствен суверенитет, а потоа слободно решава дали и со кого ќе се здружува. Затоа независноста од 1991 година претставува остварување на истата изворна суверена волја на македонскиот народ, но во нови историски околности.
language
mkd
published at
2026-08-02T07:37:13
source
plusinfo.mk
title
ИЗВОРОТ НА МАКЕДОНСКИОТ СУВЕРЕНИТЕТ На заседанието на АСНОМ македонскиот народ сам одлучи да создаде држава, дел од југословенската федерација - plusinfo.mk
url
https://plusinfo.mk/izvorot-na-makedonskiot-suverenitet-na-zasedanieto-na-asnom-makedonskiot-narod-sam-odluchi-da-sozdade-drzhava-del-od-ugoslovenskata-federaci-a/
article order
10
body
Оваа година се одбележуваат 123 година од Илинденското востание и 82 години од одржувањето на Првото заседание на АСНОМ. Почетокот на Илинденското востание го објавиле камбаните во Крушево на полноќ спроти Илинден 1903 година. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а по два дена Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин претседател... Слободната Република траела десет дена. Под команда на Бахтијар-паша, 18-илјадна османлиска војска тргнала во акција за враќање на власта во Крушево. Последните истрели на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули, го означиле и крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година по Илинденското востание, во манастирот Св. Прохор Пчињски кај Куманово 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија), на кое е потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамките на ДФ Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена. Избран бил Президиум на АСНОМ, под претседателство на Методија Андонов-Ченто. Заседанието усвоило неколку документи со државотворно значење, меѓу кои и Решението за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T07:36:49
source
Gpress.mk
title
Македонија го слави 2 Август, 123 години од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ | GPRESS.
url
https://gostivarpress.mk/makedonija-go-slavi-2-avgust-123-godini-od-ilindenskoto-vostanie-i-82-godini-od-prvoto-zasedanie-na-asnom/

source scope

analyzed source count

omitted articles

article order
20
body
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден, еден од најзначајните датуми во македонската историја и празник што ги обединува двата темелни настани во борбата за национално ослободување и создавање сопствена држава: Илинденското востание и Крушевската Република од 1903 година и Првото заседание на АСНОМ од 1944 година. Годинава се навршуваат 123 години од Илинденското востание и 82 години од одржувањето на Првото заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија - АСНОМ. Иако меѓу двата настани минале 41 година и се случиле во различни историски околности, тие се поврзани со иста идеја - стремежот на македонскиот народ самостојно да одлучува за својата иднина и да изгради сопствена држава. Илинденското востание и Крушевската Република Почетокот на Илинденското востание бил објавен ноќта спроти 2 август 1903 година. Востанието било организирано против османлиската власт и претставувало кулминација на долгогодишното револуционерно организирање во Македонија. Еден од неговите најпознати центри било Крушево, каде што востаниците успеале да ја преземат контролата врз градот и да ја прогласат Крушевската Република. За нејзин претседател бил избран Никола Карев, револуционер и учесник во македонското ослободително движење. Иако траела само десетина дена, Крушевската Република останала длабоко врежана во колективната меморија како прв обид за организирање народна власт и како симбол на стремежот кон слобода, политичка самостојност и рамноправност. Посебно место во историското сеќавање има Крушевскиот манифест, со кој востаниците му се обратиле на муслиманското население и повикале на заеднички живот и борба против неправдата, а не против луѓето врз основа на нивната вера или припадност. Османлиската војска набргу започнала голема операција за задушување на востанието. Во борбите кај Мечкин Камен загинале војводата Питу Гули и голем број негови соборци, бранејќи ги пристапите кон Крушево. Со падот на Крушевската Република не завршила и идејата што таа ја претставувала. Иако востанието било воено задушено, неговото политичко и историско значење продолжило да живее и да влијае врз следните генерации. АСНОМ и создавањето на македонската држава Четириесет и една година подоцна, на 2 август 1944 година, во манастирот "Свети Прохор Пчињски" било одржано Првото заседание на АСНОМ. Датумот не бил избран случајно. Со одржувањето на заседанието токму на Илинден била воспоставена симболична и политичка врска меѓу борбата на илинденците од 1903 година и антифашистичката и народноослободителната борба во текот на Втората светска војна. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, еден од највозрасните делегати и современик на двата историски Илиндена. За претседател на Президиумот на АСНОМ бил избран Методија Андонов-Ченто, а за секретар Љупчо Арсов. На заседанието биле донесени одлуки со кои се поставиле темелите на современата македонска државност. Македонија била прогласена за рамноправна федерална држава во рамките на тогашната југословенска федерација, а македонскиот јазик бил воведен како службен јазик во македонската држава. Со тоа првпат во современата историја македонскиот народ добил институционално признаена државност, свои органи на власт и можност за развој на јазикот, образованието, културата и националните институции. АСНОМ не бил само собир на кој биле донесени политички одлуки поврзани со војната. Делегатите усвоиле и документи со кои биле поставени принципите на идното државно и општествено уредување. Меѓу најзначајните акти е Декларацијата за основните права на граѓанинот на Демократска Македонија. Во неа биле утврдени еднаквоста на граѓаните пред законот, сигурноста на личноста и имотот, правото на сопственост, слободата на совеста и вероисповедта, како и слободата на говорот, печатот, собирањето и здружувањето. Било утврдено и општо, еднакво, непосредно и тајно избирачко право, како и рамноправноста меѓу мажите и жените. Народната власт се обврзала да работи на отстранување на неписменоста, подигнување на народната култура и обезбедување бесплатно образование. Особено значаен е фактот што овие принципи биле усвоени во услови на војна, во време кога дел од територијата сè уште бил под окупација. Делегатите, покрај непосредната борба за ослободување, размислувале и за тоа каква држава треба да се изгради по завршувањето на војната и каков треба да биде односот меѓу власта и граѓаните. Празник на слободата и државноста Илинден затоа не претставува само сеќавање на два настани од минатото. Тој е симбол на континуитетот на македонската борба за слобода, државност, јазична и културна самобитност. Првиот Илинден ја изразил желбата за ослободување и сопствена политичка организација, додека вториот Илинден ја претворил таа желба во конкретна државна и институционална реалност. Денес, чествувањето на Илинден е и повод за потсетување дека државноста не е само историска придобивка, туку и трајна обврска. Таа се чува преку владеење на правото, демократски институции, почитување на човековите права, општествена солидарност и одговорност кон идните генерации. Од Крушево и Мечкин Камен до АСНОМ, Илинден останува една од главните точки на македонската историска и национална меморија - празник на жртвата, слободата и создавањето на современата македонска држава.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:55:32
source
Слободен печат
title
Македонија го чествува Илинден - празникот што ги поврзува Илинденското востание и Првото заседание на АСНОМ
url
https://www.slobodenpecat.mk/makedonija-go-chestvuva-ilinden-praznikot-shto-gi-povrzuva-ilindenskoto-vostanie-i-prvoto-zasedanie-na-asnom/
article order
6
body
Македонија денеска го одбележува Илинден - Денот на Републиката, во чест на двата најзначајни настани во македонската државност - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Централните прослави ќе се одржат во Крушево, Пелинце и Скопје, каде што највисоките државни претставници ќе им оддадат почит на илинденците и на основоположниците на современата македонска држава. Главната државна свеченост традиционално ќе се одржи во Крушево. Програмата почнува со положување цвеќе на гробот на првиот претседател на Крушевската Република, Никола Карев, и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе биде одржана панихида во храмот "Св. Никола". Потоа следува големиот народен собир на "Мечкин Камен", каде што ќе се одржи церемонија на положување свежо цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, ќе биде интонирана државната химна, а ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Во рамки на свеченоста е предвидена и културно-уметничка програма со настап на НУ "Танец". Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе присуствува на свеченоста во Скопје, која ќе се одржи пред споменикот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов - Ченто, на плоштадот Македонија. Таа ќе положи цвеќе пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто. Одбележувањето на 82-годишнината од Првото заседание на АСНОМ ќе се одржи во Меморијалниот центар во Пелинце, каде што е најавено обраќање на премиерот Христијан Мицкоски. Традиционално и годинава, на 2 Август, во дворот на црквата "Успение на Пресвета Богородица" во потпелистерското село Трново ќе се одржи 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Двата Илиндена - темел на македонската државност Годинава се одбележуваат 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Илинденското востание започнало на полноќ спроти Илинден 1903 година, кога камбаните во Крушево го означиле почетокот на востанието. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а два дена подоцна Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин прв претседател. Републиката опстојувала десет дена, по што 18-илјадната османлиска војска, предводена од Бахтијар-паша, започнала офанзива за повторно заземање на Крушево. Последните борби на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули го означиле крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година подоцна, во манастирот "Св. Прохор Пчињски" кај Куманово, 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ, на кое била потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамките на Демократска Федеративна Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена, а за претседател на Президиумот на АСНОМ бил избран Методија Андонов-Ченто. На заседанието биле усвоени повеќе документи со државотворно значење, меѓу кои Решението за воведување на македонскиот јазик како службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:54:27
source
Радио Лидер
title
МАКЕДОНИЈА ГО ОДБЕЛЕЖУВА ИЛИНДЕН: Се чествуваат 123 години од Крушевската Република и 82 години од АСНОМ
url
https://lider.mk/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden-se-chestvuvaat-123-godini-od-krushevskata-republika-i-82-godini-od-asnom/
article order
19
body
Македонија денеска го одбележува Илинден - Денот на Републиката, еден од најзначајните државни празници, со кој се чествуваат два клучни историски настани: Илинденското востание од Втори август 1903 година и Првото заседание на Антифашистичкото собрание за народно ослободување на Македонија (АСНОМ) во 1944 година. Илинденското востание, кое започна на 2-ри август 1903 година, останува симбол на борбата за слобода и самостојност, а Крушевската Република е запаметена како првата република на Балканот. Четири децении подоцна, на истиот датум, со одржувањето на Првото заседание на АСНОМ беа поставени темелите на современата македонска државност. По повод празникот, традиционално се организираат државни чествувања и положување цвеќе на спомен-обележјата во Крушево, Пелинце и на други историски локации низ земјата, каде претставници на државниот врв, институциите и граѓаните им оддаваат почит на борците и настаните што ја обликувале македонската историја. Илинден е неработен ден за сите граѓани на Македонија, а годинава празникот се паѓа в недела, поради што, согласно Законот за празници, понеделник, 3-ти август, исто така е неработен ден.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:53:24
source
NetPress
title
Македонија го одбележува Илинден - Денот на Републиката
url
https://netpress.com.mk/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden-denot-na-republikata/
article order
9
body
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден, еден од најзначајните датуми во македонската историја и Денот на Републиката. Празникот го симболизира континуитетот на борбата за државност преку двата историски настана - Илинденското востание и Крушевската Република од 1903 година, како и Првото заседание на АСНОМ во 1944 година. По повод државниот празник, низ земјава се организираат свечености во Крушево, Пелинце и Скопје. Централната прослава ќе се одржи на Мечкин Камен во Крушево, каде што ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Претседателот на Собранието, Африм Гаши, не присуствува на одбележувањето бидејќи учествува на конференција на претседатели на парламенти во Каиро. Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе присуствува на свеченоста во Скопје, каде што ќе положи цвеќе пред споменикот на Методија Андонов-Ченто, првиот претседател на Президиумот на АСНОМ. Во Меморијалниот центар АСНОМ во Пелинце ќе бидат одбележани 82 години од Првото заседание на АСНОМ, а предвидено е обраќање и на премиерот Христијан Мицкоски. На денешен ден во 1903 година околу 800 востаници го ослободиле Крушево, по што била формирана Крушевската Република со Никола Карев како нејзин претседател. Републиката траела десет дена, а нејзиниот крај бил означен со жестоката битка на Мечкин Камен, каде што загинал војводата Питу Гули. Четириесет и една година подоцна, на 2 август 1944 година, во манастирот "Свети Прохор Пчињски" било одржано Првото заседание на АСНОМ. На него биле поставени темелите на современата македонска држава, бил донесен македонскиот јазик како службен јазик и била усвоена Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, а Методија Андонов-Ченто бил избран за претседател на Президиумот на АСНОМ.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:31:40
source
СКОПСКО ЕХО
title
Македонија го слави Илинден - 123 години од Крушевската Република и 82 години од АСНОМ | Скопско Ехо
url
https://skopskoeho.mk/makedonija-go-slavi-ilinden-123-godini-od-krushevskata-republika-i-82-godini-od-asnom/
article order
13
body
Македонија денеска го одбележува 2 Август - Илинден, еден од најзначајните датуми во македонската историја. Годинава се навршуваат 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Централната прослава традиционално ќе се одржи во Крушево. Чествувањето ќе започне со положување цвеќе на гробот на Никола Карев и на споменикот на хероите на "Слива", по што ќе биде одржана панихида во храмот "Свети Никола". На Мечкин Камен ќе се одржи централната свеченост, на која ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски, а предвидена е и културно-уметничка програма со настап на ансамблот "Танец". Свечености по повод празникот ќе има и во Пелинце, каде што ќе се одбележи годишнината од Првото заседание на АСНОМ. Таму е најавено обраќање на премиерот Христијан Мицкоски. Во Скопје, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе положи цвеќе пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто, а ќе се обрати и на свеченоста на Плоштад Македонија. Илинденското востание започна на 2 август 1903 година, кога во Крушево беше прогласена Крушевската Република - првата република на Балканот, која траеше десет дена. Четириесет и една година подоцна, на истиот датум, беше одржано Првото заседание на АСНОМ, на кое беа поставени темелите на современата македонска државност, а македонскиот јазик беше утврден како службен јазик на државата. The post Македонија го одбележува Илинден - 123 години од Востанието и 82 години од АСНОМ appeared first on Во Центар. Пронајдете не на следниве мрежи:
language
mkd
published at
2026-08-02T06:30:43
source
puls24.mk
title
Македонија го одбележува Илинден - 123 години од Востанието и 82 години од АСНОМ
url
https://puls24.mk/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B3%D0%BE-%D0%BE%D0%B4%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D1%83%D0%B2%D0%B0-%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD-123-%D0%B3/
article order
7
body
Македонија денеска ги одбележува двата Илиндена - 123 години од Илинденското востание и Крушевската Република и 82 години од Првото заседание на АСНОМ, два најзначајни настани за македонската државност. Централниот настан традиционално ќе се одржи во Крушево, каде ќе се обрати потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски. Одбележувањето ќе почне со положување цвеќе на гробот на првиот претседател на Крушевската Република, Никола Карев и на споменикот на хероите на месноста "Слива", по што ќе се одржи панихида во храмот "Св. Никола". Следува голем народен собир на "Мечкин Камен", каде ќе има церемонија на положување свежо цвеќе на Споменикот на бранителите на Крушевската Република, интонирање на химната и обраќање на потпретседателот на Собранието, Антонијо Милошоски, по што следува културно уметничка програма, со настап на НУ "Танец". Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова годинава ќе се обрати на свеченоста организирана во Скопје пред споменикот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов - Ченто на плоштадот Македонија. Таа ќе положи цвеќе пред спомениците на Никола Карев, АСНОМ и Методија Андонов-Ченто. Одбележувањето на 81-годишнината од Првото заседание на АСНОМ ќе се одржи во Меморијалниот центар во Пелинце каде ќе се обрати премиерот Христијан Мицкоски. Традиционално, како и секоја година, на 2 Август во дворот на црквата "Успение на Пресвета Богородица" во потпелистерското село Трново ќе се одржи традиционалната 55. Светска македонска иселеничка средба и 46. Погранична средба на Македонците од Егејскиот дел на Македонија. Годинава се одбележуваат 123 година од Илинденското востание и 82 години од Првото заседание на АСНОМ. Почетокот на Илинденското востание го објавиле камбаните во Крушево на полноќ спроти Илинден 1903 година. Околу 800 востаници го ослободиле градот, а по два дена Никола Карев ја прогласил Крушевската Република и станал нејзин претседател. Слободната Република траела десет дена. Под команда на Бахтијар-паша, 18-илјадна османлиска војска тргнала во акција за враќање на власта во Крушево, а последните истрели на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули го означиле и крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година по Илинденското востание, во манастирот Св. Прохор Пчињски кај Куманово, 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија), на кое е потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамки на ДФ Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена. Избран бил Президиум на АСНОМ, под претседателство на Методија Андонов-Ченто. Заседанието усвоило неколку документи со државотворно значење, меѓу кои и Решението за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:11:53
source
А1он
title
Македонија го одбележува Илинден
url
https://a1on.mk/macedonia/makedonija-go-odbelezhuva-ilinden/
article order
8
body
Традициоинално, пригодни манифестации ќе се одржат во Крушево, во Скопје и на Пелинце Денеска се одбележуваат 123 години од Илинденското востание во 1903-та и Крушевската република, и 82 годинии од вториот Илинден, во 1944 година со АСНОМ - Првото заседание на Антифашистичкото Собрание на Народното ослободување на Македонија, кога беа поставени столбовите на Републиката и на државноста. Во земјава денеска е државен празник, а двата Илиндена традиционално се одбележуваат на неколку локации - Крушево, Пелинце и Скопје. Централната манифестација ќе се одржи во Крушево, на Мечкин Камен каде ќе се обрати потпретседателот на Собранието Антонијо Милошоски бидејќи претседателот на Собранието Африм Гаши е на конференција на претседатели на парламенти во Каиро. Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ќе биде присутна на одбележувањето во Скопје каде ќе положи цвеќе пред споменикот на првиот претседател на Президиумот на АСНОМ, Методија Андонов - Ченто. Свеченост ќе се одржи и на Пелинце каде ќе се одбележат 82 години од Првото заседание на АСНОМ, а најавено е обраќање на премиерот Христијан Мицкоски. Под команда на Бахтијар-паша, 18-илјадна османлиска војска тргнала во акција за враќање на власта во Крушево. Последните истрели на Мечкин Камен и загинувањето на војводата Питу Гули, го означиле и крајот на Крушевската Република. Четириесет и една година по Илинденското востание, во манастирот Св. Прохор Пчињски кај Куманово 115 делегати го одржале Првото заседание на АСНОМ (Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија), на кое е потврдена општествено-правната положба на Македонија како рамноправна федерална држава во рамките на ДФ Југославија. Заседанието го отворил Панко Брашнаров, најстариот делегат и сведок на двата Илиндена. Избран бил Президиум на АСНОМ, под претседателство на Методија Андонов-Ченто. Заседанието усвоило неколку документи со државотворно значење, меѓу кои и Решението за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава и Декларацијата за основните права на човекот и граѓанинот на демократска Македонија. "На темелите на Илинденското востание, на народната револуција и ако сакате прецизно, на двата Илиндена, од 1903-тата и од 1944-тата година почива македонската државност. Почит кон сите кои нѐ задолжија за денеска да имаме слободна држава. Илинден и АСНОМ се темел на македонскиот непокор. Илинденското востание и АСНОМ-ските решенија на идните генерации им го даваат чувството на припадност и ние им пркосиме на сите кои сакаат тоа да го избришат. Македонија не е и нема да биде држава за поткусурување". Вака универзитетската професорка и научен советник во Институтот за национална историја Катерина Тодороска го објаснува историското значење на Втори август - Илинден, Денот на Републиката. Во својата духовна основа, Илинден е посветен на Светиот пророк Илија, еден од најпочитуваните светители во православната традиција. Според народните верувања, Свети Илија е господар на громовите и небесните сили - оној што го "отклучува" и "заклучува" небото, носејќи дожд или суша. Неговиот култ е длабоко вкоренет во македонската народна традиција и обичаи.
language
mkd
published at
2026-08-02T06:01:10
source
Expres.mk
title
Чевствуваме 123 години од Илинденското востание, 82 години од АСНОМ
url
https://expres.mk/makedonija/chevstvuvame-123-godini-od-ilindenskoto-vostanie-82-godini-od-asnom/
article order
23
body
Денеска е голем државен празник на Република Македонија. Се прославува на 2 август, кој е исто така и голем верски празник -- Илинден, во чест на пророкот Св. Илија -- според јулијанскиот календар. Денот на Републиката се прославува во знак на сеќавање на два големи настани кои се случиле на овој датум, и со кои се удрени темелите на македонската државност: -Илинденското востание од 1903 година кое било организирано од Внатрешната македонска револуционерна организација против Отоманското Царство, и во текот на кое била прогласена република, и -Првото заседание на АСНОМ од 1944 година, во текот на Втората светска војна, на коe се поставени основите на денешна Република Македонија. Македонците традиционално го прославувале овој ден бидејќи е голем верски празник што влече корени уште од паганските словенски времиња, кога врховниот словенски бог Перун бил заменет со христијанската верзија Св. Илија. Прогласен е за државен празник уште на Првото заседание на АСНОМ во 1944 г. Големи народни собири се одржуваат во сите манастири, а се организира и коњанички марш од Скопје до Крушево каде што главнината од востаничките водачи ја прогласиле Крушевската Република во 1903 година. Главната прослава се одржува на Мечкин Камен, каде што имало една херојска борба со отоманските војски во која загинал Питу Гули во август 1903 година.
language
mkd
published at
2026-08-02T05:51:37
source
Денар
title
Македонија го слави 2 Август - Денот на Републиката
url
https://denar.mk/346455/ekonomija/makedonija-ekonomija/makedonija-go-slavi-vtori-avgust-denot-na-republikata
article order
21
body
Првото заседание на АСНОМ претставува државно конституирање на македонскиот народ и народностите во Македонија. На него се донесени повеќе решенија, меѓу кои се решението за конституирање на антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија АСНОМ во врховно законодавство и исполнително тело на Македонија и заведување на македонскиот јазик како службен јазик во македонската држава, решение за донесување декларација за основните права на граѓаните во демократска Македонија. Во есента 1943 година беше формиран Иницијативен одбор за подготовка за создавање на АСНОМ. Во март 1944 Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ донесе одлука за избор на градски, селски, околиски и окружни народноослободителни одбори, како и за избор на делегати за Првото заседание на АСНОМ. Во писмото на Иницијативниот одбор (од 14 март 1944) се укажува дека кандидатите за собранието без оглед на нивната верска или политичка припадност треба да бидат луѓе што на дело ја покажале преданоста кон НОБ, што се согласуваат со политичката концепција изложена во манифестот на Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија, од октомври 1943 година. Во пролетта и летото 1944 година во Македонија се одржаа селски, градски и окружни конференции на кои се избрани раководствата на органите на народната власт на повеќе од 500 народноослободителни одбори и делегати за Првото заседание на АСНОМ. На 2 август 1944 во манастирот Прохор Пчињски, почна Првото заседание на АСНОМ за кое беа избрани 116 длегати... На Заседанието е избран Президиум во состав: претседател Методија Андонов-Ченто, и двајца потпретседатели - Панко Брашнаров и Мане Чучков и 18 членови, од кои два секретара - Љупчо Арсов и Владо Полежина, потоа претставници од Македонијаза АВНОЈ, како и повеќе помошни тела на Президиумот. Заседанието на АСНОМ за својата работа објави прокламација до македонскиот народ, во која, меѓу другото, стои: "Од тешките борби и пролеаната крв на најдобрите македонски синови излегува денеска првото народно собрание, тој симбол на твојата слобода и изразител на твојот суверенитет... Вековниот идеал на македонскиот народ се постигна". Заседанието на АСНОМ претставуваше потврда за постигнатите политички цели, а едновремено и повик за општа мобилизација на македонскиот народ и народностите за конечна победа - за истерување на окупаторите. Со Првото заседание на АСНОМ како врвно достигнување на НОБ на Македонија се обележува почетокот на постоењето на Социјалистичка Република Македонија во федерација со југословенските народи... На 28 декември 1944 година во Скопје во ослободена Македонија започна со работа првото вонредно заседание на АСНОМ, познато како Второ заседание. Президиумот на АСНОМ по Првото заседание ја презеде грижата околу развитокот на културата и просветата. Така, уште пред Македонија да биде ослободена, се организира широка мрежа училишта од различен вид и различен степен. Пото се донесе решение основната настава да трае седум години, а средната - пет. Беа разгедувани и можностите за формирање на некои институти. Се преземаат мерки за отворање гимназии во Скопје, Битола, Штип, Куманово, Прилеп, Струмица, Тетово, Велес и Охрид. На 1 декември 1944 Президиумот на АСНОМ решава во Скопје да се организира музичка академија, уметничка и учителска школа и други средни школи... По ослободувањето на Скопје, во декември 1944, се организира посебна офицерска школа за усовршување на старешинскиот кадар... Во овој период се раѓа првата повоената генерација македонски поети и писатели, ликовни и музички уметници. Во почетокот на есента 1944 година, културно-просветната група "Кочо Рацин" создава јака театарска група и дава драмски претстави во џамијата во село Горно Врановци. По ослободувањето на Скопје, во културно-просветната група "Кочо Рацин" од составот на единиците се вклучуваат извесен број сртисти кои почнуваат да градат професионален македонски народен театар со драма, опера и нешто подоцна балет... Во октомври 1944 година во Врановци се формира машки хор при Главниот штаб, кој по ослободувањето израсна во хор на Армијата во Скопје... Во октомври 1994 село Горно Врановци станува место каде што се воспоставува повоената македонската наука, култура и уметност.
language
mkd
published at
2026-08-02T03:04:36
source
Radovis News
title
"Првото заседание на АСНОМ"- 2 Август 1944 год. - Radovis News
url
https://radovisnews.mk/%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%BC-2-%D1%80%D0%B8-%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81/
article order
22
body
Македонија денес го чествува Денот на Републиката, зачната на Илинден 1903, а родена на АСНОМ во виорот на Втората Светска војна. На денешен ден во 1903 година почнало Илинденското востание на македонскиот народ против османлиската власт. Најголем успех востанието имало во Крушево каде е формирана Првата Република на Балканот, која, како и востанието, биле задушени во крв по 10 дена. На 2 Август 1944 година, во манастирот "Свети Прохор Пчински" кај Куманово, во присуство на 122 народни претставници, било одржано Првото заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија (АСНОМ), на кое се удрени темелите на современата македонска држава. Двата Илиндена ќе бидат одбележани со пригодни свечености во целата земја.
language
mkd
published at
2026-08-01T22:52:08
source
OhridNews
title
Честит Илинден!
url
https://www.ohridnews.com/chestit-ilinden-4/

omitted source count

total source count