Високите температури предизвикаа зголемен број повици и интервенции на Итната медицинска помош. Дневно се регистрираат повеќе од 200 повици, поврзани со колапси на јавни места, прегревање, топлотен удар и влошување на здравствената состојба во домашни услови. Според Даниел Георгиевски од Итната медицинска помош, вообичаено има три до пет интервенции дневно поради колапси, но во одредени денови бројката е поголема. Итната медицинска помош и Институтот за јавно здравје предупредуваат дека особено загрозени се хронично болните, лицата над 60 години, децата, бремените жени, работниците на отворено и лицата со кардиоваскуларни, белодробни, бубрежни заболувања или дијабетес. Се препорачува избегнување сонце од 11 до 17 часот, внесување вода и други течности, лесна облека и храна, редовно земање терапија и следење на крвниот притисок и шеќерот во крвта. При тешки симптоми или губење на свеста треба веднаш да се повикаат 194 или 112.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Над 200 повици дневно се регистрираат во Итната медицинска помош поради жештините. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата наведува дека дневно има повеќе од 200 повици. | Да: Статијата потврдува над 200 интервенции дневно поради жештините. | Да: Статијата потврдува над 200 повици дневно поради жештините. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Наведено во насловот на статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата потврдува над 200 повици дневно поради топлото време. | Да: Потврдено во насловот и изјавата на Георгиевски. | Да: Статијата потврдува повеќе од 200 повици дневно поради жештините. |
| Бројот на интервенции на јавни места поради колапси е зголемен во однос на другите периоди од годината. | Разлика: два извора делумно потврдуваат, осум целосно. | Да: Потврдено е дека бројот е поголем во однос на други периоди. | Делумно: Се споменува зголемен број на колапси, но не се споредува со други периоди. | Да: Потврдено е дека бројот е значително поголем од остатокот од годината. | Да: Потврдено од Даниел Георгиевски. | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено од Георгиевски. | Да: Потврдено од Георгиевски. | Делумно: Се споменува зголемен број на интервенции на јавни места поради горештини. | Да: Директно потврдено од Георгиевски. | Да: Потврдено е зголемување на интервенциите споредено со други периоди. |
| Просечно има меѓу три и пет интервенции дневно поврзани со колапси, но во одредени денови бројката е поголема. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики. | Да: Директно цитирано од изјавата на Георгиевски. | Не е споменато | Да: Директно цитирано од Даниел Георгиевски во статијата. | Да: Директно цитирано во текстот. | Да: Директно цитирано во текстот. | Да: Директно цитирано во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно цитирано од Даниел Георгиевски од ИМП. | Да: Директно цитирано од Георгиевски. | Да: Директно цитирано од изворот во статијата. |
| Симптомите пријавени од граѓаните вклучуваат гадење, малаксаност, прегревање на телото и топлотен удар. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без контрадикции. | Да: Наведени се како симптоми на повиците до ИМП. | Да: Статијата ги наведува овие симптоми како зголемени во топло време. | Да: Овие симптоми се експлицитно наведени во изјавата на Георгиевски. | Делумно: Текстот наведува лошење, гадење, прегревање и топлотен удар. | Да: Наведени како симптоми пријавени во повиците. | Делумно: Текстот наведува лошење, гадење, прегревање и топлотен удар. | Да: Наведени се како најчести симптоми. | Да: Наведени се како симптоми за кои има повеќе повици. | Делумно: Споменати се лошење, гадење, прегревање и топлотен удар. | Да: Наведени се овие симптоми во изјавата на Георгиевски. |
| Кај хронично болните лица жештините можат да предизвикаат кардиолошки компликации, срцеви и мозочни удари и варирање на крвниот притисок. | Едногласна потврда, освен Glas.mk кој молчи. | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено е дека жештините предизвикуваат овие здравствени проблеми. | Да: Статијата ги наведува овие ризици за хронично болните лица. | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Да: Потврдено како ризик за хронично болните лица. |
| Препорачано е избегнување директно изложување на сонце од 11 до 17 часот. | Речиси сите извори го поддржуваат тврдењето, само два не го спомнуваат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Лекарите препорачуваат избегнување сонце во овој временски интервал. | Да: Овој временски интервал е наведен како препорака за заштита. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Препорака од Итната помош. | Да: Совет од ИМП. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Не е споменато | Да: Препораката е јасно наведена во текстот. |
| Граѓаните треба да внесуваат доволно течности, пред сè вода, и да избегнуваат алкохол. | Повеќето извори го поддржуваат, но telma.mk го испушта алкохолот, а двајца не го спомнуваат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се препорачува внес на течности и вода, но алкохолот не е споменат. | Да: Ова е дел од препораките за заштита од високите температури. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Потврдено во препораките. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Да: Ова е дел од препораките на Итната помош. |
| При излегување надвор, се препорачува носење лесна облека и капа. | Повеќето извори го поддржуваат, два не го спомнуваат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Статијата експлицитно препорачува лесна облека и капа. | Да: Статијата советува носење лесна облека и капа при излегување. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се споменува лесна облека и заштита за главата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Да: Се препорачува лесна облека и заштита за главата. |
| Доколку се појават симптоми како вртоглавица, гадење или малаксаност по изложување на сонце, треба да се влезе во климатизирана просторија и да се внесат повеќе течности. | Разлика: некои извори препорачуваат климатизација и течности, други само климатизација. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Симптомите се споменати, но постапката за климатизација не е наведена. | Да: Ова е директно наведено како постапка при појава на симптоми. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се споменува вртоглавица, гадење, слабост и разладена просторија. | Делумно: Текстот советува престој во разладена просторија, но не спомнува внес на течности во тој момент. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Да: Советот е идентичен со наведеното во статијата. |
| Се препорачува внесување полесна храна со помалку калории. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 3 делумно, 2 не спомнуваат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се препорачува лесна храна, но не се споменуваат калории. | Да: Статијата советува полесна, помалку калорична исхрана. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се препорачува полесна храна, без експлицитно спомнување калории. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Делумно: Се препорачува полесна храна, но не се спомнуваат калории. |
| Хронично болните треба редовно да ја земаат терапијата и да го контролираат крвниот притисок. | Повеќето извори го поддржуваат, но Glas.mk и skopjeinfo.mk го испуштаат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Статијата го советува ова за хронично болните лица. | Да: Ова е експлицитно наведено како совет за хронично болните. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Потврдено во советите. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Да: Овие совети се експлицитно наведени. |
| Дијабетичарите треба редовно да го контролираат нивото на шеќер во крвта. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но Glas.mk и skopjeinfo.mk не го спомнуваат. | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Делумно: Се препорачува контрола на шеќерот, имплицитно за хронично болните. | Да: Статијата директно го наведува овој совет за дијабетичарите. | Не е споменато | Да: Директна препорака наведена во текстот. | Да: Потврдено во советите. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено како препорака во текстот. | Не е споменато | Да: Ова е наведено како совет за дијабетичарите. |
| Институтот за јавно здравје предупредува на ризиците од жештината и повикува на претпазливост. | Само DW го потврдува тврдењето; Слободен печат го негира. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е наведено во воведот на статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Апелите доаѓаат од Итната медицинска помош, не од ИЈЗ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Кога температурата на воздухот ја надминува нормалната телесна температура, способноста на телото да се разладува се намалува. | Само DW го потврдува тврдењето; останатите не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Ова е потврдено во изјавата на ИЈЗ во статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Одредена популација не ги применува препораките за заштита од топлото време. | Само 3 извори (plusinfo, А1он, МКД) директно го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Да: Директно наведено во изјавата на крајот од текстот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавата на Георгиевски. | Не е споменато | Делумно: Имплицирано преку апелот на ИМП граѓаните да ги почитуваат препораките. | Да: Директно наведено во изјавата на крајот од текстот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Итната медицинска помош (ИМП) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: ИМП е спомената како давател на услуги и извор на информации, без мета-вреднување. | Неутрално: ИМП е спомената само информативно, без вреднување на нејзината работа. | Неутрално: ИМП е спомената како давател на услуги, цитиран е претставник без мета-вреднување. | Неутрално: ИМП е опишана како активна и ефикасна, но без експлицитно вреднување. | Неутрално: ИМП е спомената како институција што дава совети и интервенира, без мета-вреднување. | Неутрално: ИМП е опишана како активна и препорачува мерки, но без експлицитно вреднување. | Неутрално: ИМП е извор на информации и совети, без мета-вреднување. | Неутрално: ИМП е информативно спомената преку изјави на претставник, без мета-вреднување. | Неутрално: ИМП е спомената како давател на услуги, цитирана без мета-вреднување | Неутрално: ИМП е само информативно спомената како давател на услуги и извор на изјави, без мета-вреднување. |
| Даниел Георгиевски | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Георгиевски е цитиран кај говорник без мета-вреднување од авторот. | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како портпарол на ИМП, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: Георгиевски е цитиран како говорник, без мета-вреднување. | Неутрално: Георгиевски е говорник, цитиран без авторско вреднување на него. | Неутрално: Георгиевски е говорник кој дава информации и совети, без мета-вреднување. | Неутрално: Георгиевски е говорник, цитиран без вреднување. | Неутрално: Георгиевски е говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: Георгиевски е говорник, цитиран без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Георгиевски е говорник кој дава информации и совети, без мета-вреднување на него. |
| Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) | Единствено ДW го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: ИЈЗ е извор на препораки и предупредувања, без експлицитно вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| хронично болните лица | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Споменати како група на која се однесуваат препораки, без вреднување. | Неутрално: Споменати како група изложена на ризик, без вреднување. | Неутрално: Споменати како ранлива група со препораки, без вреднување. | Неутрално: Споменати како дел од загрозените, но без вреднување. | Неутрално: Споменати како група со здравствени ризици, без вреднување. | Неутрално: Споменати како загрозена група, без експлицитно вреднување. | Неутрално: Споменати како ранлива група со препораки, без вреднување. | Неутрално: Споменати како цел на препораки, без вреднување. | Неутрално: Споменати како група со ризик, без вреднување | Неутрално: Споменати како група под ризик, без експлицитно вреднување. |
| дијабетичарите | Сите извори се неутрални, без разлики во сентимент или интерпретација. | Неутрално: Споменати во контекст на препораки за мерење шеќер, без вреднување. | Неутрално: Индиректно споменати преку контрола на шеќер, без вреднување. | Неутрално: Споменати во контекст на препораки за контрола на шеќер, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Споменати со препорака за мерење шеќер, без вреднување. | Неутрално: Споменати со совет за контрола на шеќер, без вреднување. | Неутрално: Споменати со совети за следење на шеќер, без вреднување. | Неутрално: Споменати во препораки, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Споменати во совет за контрола на шеќер, без вреднување. |
| граѓаните на Скопје | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Споменати како приматели на совети и услуги, без вреднување. | Неутрално: Споменати како приматели на совети, без вреднување. | Неутрално: Споменати како приматели на препораки и повици, без вреднување. | Неутрално: Опишани како жртви на горештините, но без вреднување. | Неутрално: Споменати како приматели на совети, без вреднување. | Неутрално: Граѓаните се споменати како приматели на помош и совети, без вреднување. | Неутрално: Граѓаните се споменати како приматели на совети, без вреднување. | Неутрално: Споменати како приматели на помош, без вреднување. | Неутрално: Споменати како приматели на помош, без вреднување | Неутрално: Граѓаните се споменати како приматели на совети и повикувачи, без вреднување. |
| Министерството за здравство (имплицитно) | Нема разлики: ниту еден извор не го спомнува. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Скопје | Едногласно неутрален третман, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Споменато како локација на дејствување на ИМП, без вреднување. | Неутрално: Споменато како локација, без вреднување. | Неутрално: Споменато како локација на ИМП, без вреднување. | Неутрално: Скопје е имплицитно место на настанот, без вреднување. | Неутрално: Споменато како локација на ИМП, без вреднување. | Неутрално: Скопје е имплицитно присутно преку граѓаните, но без директно споменување. | Неутрално: Скопје е имплицитно присутно преку ИМП, но не е директно споменато. | Неутрално: Скопје е имплицитно присутно преку ИМП, но не е директно споменато. | Неутрално: Споменато како локација, без вреднување | Неутрално: Скопје е имплицитно присутно преку ИМП и граѓани, но без директно споменување. |
| Македонија | Нема разлики — сите извори неутрални или без спомен. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како зафатена земја, без вреднување. | Неутрално: Македонија е имплицитно место, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Македонија е имплицитно присутна преку институции, но без директно споменување. |
| МИА (Македонска информативна агенција) | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како извор на изјава, без вреднување. | Неутрално: МИА е спомената како извор на информација, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: МИА е спомената како извор на информација, без вреднување. | Неутрално: МИА е спомената како извор на информација, без вреднување. | Неутрално: МИА е спомената како извор на информација, без вреднување. | Неутрално: Спомената како извор на информација, без вреднување | Неутрално: МИА е спомената како извор на информација, без вреднување. |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Благодарение на апелите на Итната медицинска помош и Институтот за јавно здравје, граѓаните, особено хронично болните и дијабетичарите, почнуваат масовно да ги следат препораките – избегнување сонце од 11 до 17 часот, внесување течности и лесна облека. Ова води до намалување на бројот на колапси и повици до ИМП во следните недели.
Даниел Георгиевски и екипите на Итната медицинска помош продолжуваат да се справуваат со над 200 повици дневно, но без системски промени. Бројот на интервенции останува висок, но стабилен, додека граѓаните делумно ги почитуваат советите, што не води до значително подобрување или влошување на состојбата.
И покрај предупредувањата на ИЈЗ и ИМП, одредена популација, особено хронично болните и постарите, не ги почитува препораките, што доведува до зголемување на случаите на тежок топлотен удар, срцеви и мозочни удари. Во наредните недели, бројот на смртни исходи расте, преоптоварувајќи ги болниците.
Manj gotovo
По континуираниот притисок врз ИМП и ИЈЗ, Министерството за здравство воведува национален систем за рано предупредување од топлотни бранови, со јавни совети и отворање климатизирани простории. Ова го намалува бројот на колапси и смртни случаи во следните топлотни бранови во рок од неколку месеци.
Зголемениот број на повици до ИМП поради жештините предизвикува јавна дебата во медиумите и меѓу граѓаните за влијанието на климатските промени врз здравјето. Сепак, институциите не преземаат конкретни мерки, па состојбата останува непроменета, со периодични бранови на зголемени интервенции.
Поради масовно непочитување на препораките од страна на хронично болните и дијабетичарите, бројот на хоспитализации поради кардиолошки компликации и топлотни удари драстично расте. Болниците, предводени од ИМП, се соочуваат со недостиг на кревети и медицински персонал, што го влошува квалитетот на грижата.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Како одговор на жештините, здруженија на граѓани и активисти, поттикнати од изјавите на Георгиевски и ИЈЗ, започнуваат кампањи за садење дрвја и создавање урбани зелени површини во Скопје. За една година, ова делумно го намалува ефектот на топлотниот остров и бројот на колапси.
Граѓаните масовно купуваат клима уреди за да се заштитат од жештините, што го зголемува притисокот врз електроенергетскиот систем и доведува до повремени прекини на струја. Иако бројот на колапси се намалува, новите предизвици со снабдувањето со електрична енергија создаваат тензии меѓу граѓаните и ЕВН.
Поради повеќекратни топлотни бранови кои го зголемуваат ризикот од смрт кај хронично болните, значителен број граѓани од ранливите групи (постари, хронично болни) одлучуваат да се преселат во постудени региони или странство. Ова води до демографски промени и намалување на работната сила во рок од неколку години.
Analiziranih 10 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Портокалова фаза, 40 степени и здравствени ризици | ||
| Над 200 повици дневно во Итната медицинска помош поради жештините | ||
| Жештината носи здравствени ризици - како да се заштитите? | ||
| ЖЕШКИОТ БРАН ГИ ПОЛНИ ТЕЛЕФОНИТЕ НА ИТНАТА ПОМОШ - Граѓаните колабираат од високите температури | ||
| Дневно има над двесте повици во Итната медицинска помош во Скопје | ||
| ЖЕШКИОТ БРАН ГИ ПОЛНИ ТЕЛЕФОНИТЕ НА ИТНАТА ПОМОШ - Граѓаните колабираат од високите температури | ||
| Над 200 повици дневно во Итната помош поради жештините, зголемен бројот на колапси | ||
| ГОРЕШТИНИТЕ ГО ВЖЕШТИЈА ТЕЛЕФОНОТ ВО БРЗАТА ПОМОШ Над 200 повици дневно - plusinfo.mk | ||
| Дневно над 200 повици до Итна помош поради топлото време | ||
| Ѕвонат телефоните на Итна помош - Граѓани колабираат од жештините - Press24 |