Опозициската СДСМ ја обвини Владата на Христијан Мицкоски за склучување договор во вредност од 100.000 евра за набавка на вода за пиење преку Службата за општи и заеднички работи (СОЗР). Според партијата, договорот е склучен со директно договарање без јавен оглас со компанијата „Кожувчанка“, која е поврзана со градоначалникот на Кавадарци, додека граѓаните на Гостивар се соочуваат со долготрајна криза поради загадена вода. Владата ги отфрли обвинувањата на СДСМ, демантирајќи ги како лажни и тврдејќи дека целата постапка за снабдување со вода е спроведена во целосна согласност со законските прописи. СДСМ исто така изрази загриженост дека овој модел на директни набавки може да се примени и при реализацијата на проектот „Скопје 2028“.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Владата на Мицкоски склучила договор за набавка на вода во вредност од 100.000 евра. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Статијата наведува дека Владата склучила договор од 100.000 евра. | Да: Статијата директно го наведува ова обвинување од СДСМ. | Да: Статијата наведува дека Владата склучила договор од 100.000 евра. | Да: Статијата потврдува договор од 100.000 евра склучен од Владата. | Да: Статијата потврдува договор од 100.000 евра склучен од Владата. | Да: Статијата директно го наведува овој износ и договор. | Да: Статијата потврдува договор од 100.000 евра преку СОЗР. | Да: СДСМ обвинува за договор од околу 100.000 евра преку СОЗР. | Да: Статијата потврдува наводи од СДСМ за договор од 100.000 евра. | Да: Статијата потврдува договор од 100.000 евра преку СОЗР. |
| Договорот за набавка на вода е склучен преку директно договарање без јавен оглас. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Директно е наведено дека е склучен без јавен оглас. | Да: Потврдено во текстот како дел од обвинувањата на СДСМ. | Да: Потврдено во текстот дека е склучен без јавен оглас. | Да: Потврдено е дека е склучен без јавен оглас преку директно договарање. | Да: СДСМ тврди дека е склучен со директно договарање без тендер. | Да: СДСМ тврди дека е склучен со директно договарање без тендер. | Да: Наведено е дека е склучен со директно договарање без оглас. | Да: СДСМ тврди дека е склучен со директно договарање без јавен оглас. | Да: Наведено е дека е склучен со директно договарање без тендер. | Да: Наведено е дека е склучен со директно договарање без тендер. |
| СДСМ тврди дека Владата ја искористила кризата во Гостивар за профитирање. | Главна разлика: некои извори го пренесуваат тврдењето како факт, други како обвинување. | Да: СДСМ обвинува дека власта профитира на грбот на народот. | Да: Ова е централното обвинување на СДСМ пренесено во статијата. | Да: СДСМ обвинува дека власта профитира на грбот на народот. | Делумно: СДСМ обвинува за бизнис зделки во контекст на кризата. | Да: СДСМ ја обвинува власта за бизнис зделка во време на криза. | Да: СДСМ обвинува дека власта профитира на грбот на народот. | Делумно: СДСМ ја критикува зделката во контекст на кризата. | Делумно: СДСМ обвинува за нетранспарентна зделка поврзана со кризата. | Да: СДСМ обвинува дека кризата е претворена во можност за профит. | Да: СДСМ обвинува за бизнис зделка додека граѓаните биле во криза. |
| Договорот за набавка на вода е склучен со компанијата Кожувчанка. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, нема разлики. | Да: Статијата експлицитно ја именува компанијата Кожувчанка. | Да: Наведено како факт во обвинувањата на СДСМ. | Да: Наведено е дека договорот е склучен со Кожувчанка. | Да: Статијата директно ја именува компанијата Кожувчанка. | Да: Статијата директно ја посочува Кожувчанка како договорна страна. | Да: Статијата експлицитно ја именува компанијата Кожувчанка. | Да: Статијата директно ја посочува Кожувчанка како договорна страна. | Да: СДСМ наведува дека договорот е склучен со Кожувчанка. | Да: Статијата наведува дека договорот е склучен со Кожувчанка. | Да: Статијата директно ја посочува компанијата Кожувчанка. |
| Кожувчанка е во сопственост на градоначалникот на Општина Кавадарци. | Сите извори го пренесуваат тврдењето, но без контра-докази или негирање. | Да: Статијата тврди дека компанијата е сопственост на градоначалникот. | Да: Наведено во текстот како дел од тврдењата на СДСМ. | Да: Статијата тврди дека компанијата е сопственост на градоначалникот. | Да: Статијата наведува дека компанијата е сопственост на Митко Јанчев. | Да: Статијата наведува дека компанијата е сопственост на градоначалникот. | Да: СДСМ тврди дека компанијата е во сопственост на градоначалникот. | Да: Статијата наведува дека компанијата е сопственост на градоначалникот. | Да: СДСМ тврди дека компанијата е во сопственост на градоначалникот. | Да: СДСМ тврди дека компанијата е во сопственост на градоначалникот. | Да: Опозицијата тврди дека компанијата е во негова сопственост. |
| Постапката за набавка на вода ја спровел директорот на СОЗР, Ивица Томовски. | Повеќето потврдуваат, двајца молчат; А1он додава СДСМ контекст. | Да: Статијата наведува дека Томовски ја спровел постапката. | Не е споменато | Да: Наведено е дека постапката ја спровел Ивица Томовски. | Не е споменато | Да: Статијата го посочува Ивица Томовски како спроведувач на постапката. | Да: Статијата наведува дека Томовски ја спровел постапката. | Да: Директно е наведено дека Томовски ја спровел постапката. | Да: СДСМ тврди дека постапката ја спровел директорот Ивица Томовски. | Да: Наведено е дека постапката ја спровел директорот Ивица Томовски. | Да: Наведено е дека постапката ја спровел Ивица Томовски. |
| Граѓаните на Гостивар со недели користеле загадена вода за пиење. | Разлика: meta.mk и А1он не го потврдуваат времетраењето „со недели“. | Да: Статијата наведува дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. | Да: Наведено во цитат од СДСМ во текстот. | Да: Текстот наведува дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. | Делумно: Се споменува криза со чиста вода за пиење во Гостивар. | Да: Потврдено е дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. | Да: Статијата наведува дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. | Да: Наведено е дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. | Делумно: Се споменуваат последици од загадена вода, но не и времетраење. | Да: Статијата цитира дека граѓаните со недели користеле загадена вода. | Да: Статијата наведува дека граѓаните со недели пиеле загадена вода. |
| СДСМ обвинува дека власта планира да го примени истиот принцип на нетранспарентни набавки за проектот Скопје 2028. | Најголема разлика: Lider.mk и telma.mk го пренесуваат тврдењето, додека Press24, СКОПСКО и А1он не го спомну | Да: СДСМ тврди дека власта планира исти криминални набавки за Скопје 2028. | Не е споменато | Да: СДСМ го споменува законот за Скопје 2028 во тој контекст. | Да: СДСМ изразува сомнеж за истиот принцип кај Скопје 2028. | Да: СДСМ го споменува законот за Скопје 2028 во контекст на нетранспарентност. | Да: СДСМ се сомнева во иста постапка за законот за Скопје 2028. | Да: СДСМ тврди дека власта така замислува со Законот за Скопје 2028. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Владата демантира дека набавката на вода е спроведена спротивно на законот. | Lider.mk потврдува, А1он негира, останатите молчат. | Да: Владата демантира дека набавката е спроведена спротивно на законот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Во статијата пишува дека од Владата нема реакција на обвинувањата. | Не е споменато | Не е споменато |
| Илјадници граѓани во Гостивар се соочиле со здравствени последици поради загадената вода. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но неколку (Meta, А1он, Скопско Ехо) го ублажуваат без бројката „ил | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе имале здравствени последици. | Да: Наведено во цитат од СДСМ во текстот. | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе имале здравствени последици. | Делумно: Се наведува дека граѓаните одат по болници поради кризата. | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе се соочиле со последици. | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе имале здравствени последици. | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе имале здравствени последици. | Делумно: Се споменуваат последици од загадена вода, без бројка на луѓе. | Делумно: Се споменуваат здравствени последици, но не и бројката илјадници. | Да: Статијата наведува дека илјадници луѓе имале здравствени последици. |
| Институциите се обвинети за доцнење со реакцијата во врска со кризата во Гостивар. | СДСМ обвинува; некои извори молчат. | Да: СДСМ обвинува дека институциите молчат и доцнат со реакција. | Да: СДСМ обвинува дека институциите не реагирале навремено. | Да: СДСМ обвинува дека институциите молчат и доцнат со реакција. | Да: СДСМ обвинува дека институциите молчат и доцнат со реакција. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: СДСМ обвинува дека институциите не преземаат соодветни мерки. | Да: СДСМ обвинува дека институциите доцнат со реакциите. | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| СДСМ | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: СДСМ е извор на соопштението, но не е мета-вреднувано. | Неутрално: СДСМ е говорник кој критикува, но не е мета-вреднуван. | Неутрално: СДСМ е говорник кој критикува, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: СДСМ е говорник кој изнесува обвинувања, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: СДСМ е говорник кој критикува, но без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: Само цитиран како обвинител без мета-вреднување од авторот | Неутрално: СДСМ е говорник кој критикува, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: СДСМ е говорник кој изнесува обвинувања, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: СДСМ е говорник кој критикува, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: СДСМ е извор на соопштението, но не е мета-вреднувано. |
| Влада на Република Македонија | Сите извори се негативни, но разликата е во тоа што некои директно цитираат СДСМ, додека други само пренесуваат обвинува | Негативно: СДСМ ја обвинува Владата за корупција и немање одговорност. | Негативно: Обвинета за искористување на кризата и набавка без тендер. | Негативно: Обвинета за склучување тендер без јавен оглас и бизнис зделка | Негативно: СДСМ ја обвинува Владата за склучување договор без јавен оглас. | Негативно: СДСМ ја обвинува Владата за бизнис зделка без тендер. | Негативно: Обвинета за склучување сомнителен договор без тендер | Негативно: Обвинета за склучување договор без тендер, со негативен тон. | Негативно: СДСМ ја обвинува Владата за нетранспарентно постапување и склучување договор без јавен оглас. | Негативно: СДСМ ја обвинува Владата за бизнис зделка без тендер | Негативно: Обвинета за бизнис зделка без тендер. |
| Христијан Мицкоски | Сите извори се негативни, без разлики во сентиментот. | Негативно: СДСМ го нарекува 'тендер патриот' и го обвинува за профитерство. | Негативно: Наречен 'тендер-патриот' кој профитира на грбот на народот. | Негативно: Наречен 'тендер патриот' и обвинет за профитирање на штета на граѓаните | Не е споменато | Негативно: СДСМ го критикува Мицкоски како тендер патриот. | Негативно: Споменат како дел од владата која склучила спорен договор | Негативно: Директно обвинет за бизнис зделка и корупција, со ироничен тон. | Негативно: СДСМ го поврзува Мицкоски со бизнис зделка, имплицирајќи вмешаност во нетранспарентен договор. | Негативно: СДСМ го обвинува дека склучил договор за време на криза | Негативно: Наречен 'тендер патриот' во критички контекст. |
| Служба за општи и заеднички работи (СОЗР) | Речиси сите извори се негативни; само meta.mk е неутрален. | Негативно: СДСМ ја обвинува СОЗР за спроведување на сомнителен договор. | Негативно: Обвинета дека склучила договор без тендер, со директно договарање. | Негативно: Обвинета за спроведување на договор без тендер | Неутрално: Спомената како институција преку која е склучен договорот, без вреднување. | Негативно: СДСМ ја обвинува СОЗР за склучување договор без тендер. | Негативно: Преку неа склучен договор без јавен оглас, според СДСМ | Негативно: Спомената како инструмент за наводна коруптивна зделка. | Негативно: СДСМ обвинува дека СОЗР склучила договор по пат на директно договарање без јавен оглас. | Негативно: СДСМ тврди дека СОЗР спровел директно договарање без оглас | Негативно: Наведено дека склучила договор без јавен оглас. |
| Ивица Томовски | Сите извори се негативни, без позитивни или неутрални гледишта. | Негативно: СДСМ го споменува како спроведувач на постапката, имплицирајќи вмешаност. | Не е споменато | Негативно: Обвинет дека ја спровел постапката за договорот без тендер | Не е споменато | Негативно: СДСМ го обвинува Томовски дека ја спровел постапката. | Негативно: Како директор на СОЗР, ја спровел спорната постапка | Негативно: Обвинет дека ја спровел постапката без тендер. | Негативно: СДСМ тврди дека Томовски ја спровел постапката за договорот, имплицирајќи неправилност. | Негативно: СДСМ го обвинува дека ја спровел постапката | Негативно: Како директор на СОЗР, спровел постапка без тендер. |
| Кожувчанка | Поделба: неутрално (договор) vs негативно (судир на интереси). | Негативно: СДСМ ја поврзува со градоначалникот и ја нарекува 'своја компанија'. | Неутрално: Спомената како компанија со која е склучен договор, без вреднување. | Негативно: Опишана како компанија на градоначалник, вмешана во бизнис зделка без тендер | Неутрално: Спомената како компанија со која е склучен договор, без вреднување. | Негативно: СДСМ ја нарекува компанијата свои луѓе, без тендер. | Неутрално: Спомената како компанија со која е склучен договорот | Негативно: Претставена како компанија на градоначалник, со негативен контекст. | Негативно: СДСМ ја поврзува компанијата со градоначалникот на Кавадарци, сугерирајќи судир на интереси. | Негативно: СДСМ ја поврзува со градоначалник и профит од криза | Негативно: Компанијата е вмешана во сомнителна зделка. |
| Општина Гостивар | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Спомената како место со загадена вода, без директно вреднување. | Неутрално: Спомената како место со кризна состојба, без директно вреднување. | Неутрално: Спомената како место со загадена вода, без мета-вреднување | Неутрално: Спомената како место со криза за вода, без вреднување. | Неутрално: Спомената како место со загадена вода, без вреднување. | Неутрално: Спомената како локација на кризата со вода | Неутрално: Спомената како место со криза со вода, без вреднување. | Неутрално: Спомената како локација на проблемот со водоснабдувањето, без директно вреднување. | Неутрално: Спомената како место на криза со водата | Неутрално: Спомената како место со загадена вода, без директно вреднување. |
| Митко Јанчев | Само еден извор го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како сопственик на компанијата, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Општина Кавадарци | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Спомената како сопственик на компанијата, без вреднување. | Неутрално: Спомената како место на градоначалникот, сопственик на компанијата. | Неутрално: Спомената како сопственост на градоначалникот, без мета-вреднување | Неутрално: Спомената како општина на градоначалникот, без вреднување. | Неутрално: Спомената како сопственост на градоначалникот, без вреднување. | Неутрално: Спомената дека градоначалникот е сопственик на Кожувчанка | Неутрално: Спомената како сопственост на компанија, без вреднување. | Неутрално: Спомената преку градоначалникот, без директно вреднување на општината. | Неутрално: Спомената преку градоначалникот, без мета-вреднување | Неутрално: Спомената како сопственик на 'Кожувчанка', без вреднување. |
| ВМРО-ДПМНЕ | Сите извори се негативни, разликата е во етикетите: „тендер патриоти“ vs „ВМРО-ОКГ“. | Негативно: СДСМ ги нарекува 'тендер патриоти' и ги обвинува за корупција. | Негативно: Наречена 'ВМРО-ОКГ' и 'тендер-патриоти' кои профитираат. | Негативно: Наречено 'ВМРО-ОКГ' и обвинето за тендер патриотизам и профитирање | Не е споменато | Негативно: СДСМ го критикува ВМРО-ДПМНЕ за бизнис зделка без тендер. | Не е споменато | Негативно: Иронично наречени 'тендер патриоти', со негативен тон. | Негативно: СДСМ го поврзува ВМРО-ДПМНЕ со бизнис зделка, имплицирајќи нетранспарентност. | Не е споменато | Негативно: Наречено 'ВМРО-ОКГ' во критички контекст. |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Државната комисија за спречување на корупцијата, Јавните набавки и СОЗР можат да ги проверат договорот од 100.000 евра, директното договарање и улогата на Ивица Томовски. Јавно објавените документи би ги разграничиле основаните сомнежи на СДСМ од законски оправданата итна набавка.
Владата на Христијан Мицкоски и СОЗР веројатно ќе продолжат со дотур на флаширана вода за Гостивар додека трае забраната за користење на водата од чешма. Кожувчанка може да остане снабдувач, но договорот ќе стане предмет на политички и медиумски надзор.
СДСМ ќе го користи случајот со Гостивар, Кожувчанка и СОЗР за да ја обвинува Владата на Мицкоски за клиентелизам и доцнење на институциите. Владата и ВМРО-ДПМНЕ ќе возвраќаат со деманти, што може да ја намали довербата во решавањето на здравствената криза.
Manj gotovo
По критиките на СДСМ, Владата и надлежните институции можат да објават образложенија, рокови и проверки за директните договори во кризна состојба. Тоа би создало поголема транспарентност и би го намалило ризикот идните набавки да се поврзуваат со блиски политички или локални функционери.
СДСМ може да го поврзе договорот за гостиварската вода со своите предупредувања за набавки поврзани со Скопје 2028. Владата ќе инсистира дека кризното директно договарање и идните културни проекти се различни постапки, па спорот ќе остане политички, без непосреден институционален исход.
Државната комисија за спречување на корупцијата или Бирото за јавни набавки може да најдат недоволно образложена итност, конфликт на интереси или слабости во документацијата на СОЗР. Тоа би создало притисок врз Ивица Томовски и Владата, дури и без докажана кривична злоупотреба.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Продолжената јавна реакција би можела да ги поттикне Владата на Мицкоски, Општина Гостивар и здравствените институции да обезбедат средства за целосна санација на водоводната мрежа. Наместо повторливи набавки од Кожувчанка, би се воспоставил постабилен систем со редовно тестирање на водата.
По стабилизирањето на водоснабдувањето, Владата може да ги објави документите и да тврди дека договорот бил законска итна мерка, додека СДСМ ќе продолжи да го нарекува партиска зделка. Без јасен наод за злоупотреба, случајот би останал краткотраен медиумски спор околу Кожувчанка и СОЗР.
Доколку истрагите откријат повторливи директни договори со компании поврзани со функционери, случајот со Кожувчанка би можел да се прошири надвор од Гостивар. СДСМ би барал оставки од Ивица Томовски и министри, а Владата би се соочила со долготраен институционален и изборен притисок.
Analizirano 10 od 11 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| СДСМ "МАТИ И ТРУЕ" И СО ФЛАШИРАНА ВОДА: Поради тендер патриотите отруена е цела Македонија, а одговорни нема, ниту еден | ||
| СДСМ: Владата ја искористи состојбата во Гостивар и без тендер набави вода за пиење во вредност од 100 000 евра | ||
| СДСМ: Владата склучила тендер од 100.000 евра за вода во Гостивар без јавен оглас, бизнис зделка на Мицкоски | ||
| СДСМ: Владата склучила договор од 100.000 евра за набавка на вода без јавен оглас | ||
| СДСМ: Бизнис зделка од 100.000 евра на Владата со вода - без тендер, само свои компании | ||
| СДСМ: Владата склучила договор вреден 100.000 евра за вода со "Кожувчанка" | ||
| СДСМ објави дека Мицкоски склучил бизнис зделка од 100.000 евра со водата во Гостивар | ||
| СДСМ: Голема грижа за граѓаните на Гостивар - бизнис зделка од 100.000 евра на Мицкоски и ВМРО со вода | ||
| Додека гостиварци се соочуваа со криза со водата, Владата склучила договор од 100.000 евра, велат од СДСМ | Скопско Ехо | ||
| СДСМ: Додека гостиварчани пиеја загадена вода, Владата правела бизнис зделка од 100.000€ - Press24 |