Судскиот совет и Здружението на судии го критикуваат Уставниот суд за пријава 11.8.2026г.
Уставниот суд на Северна Македонија за првпат активира механизам за заштита на своите одлуки, пријавувајќи судија од Основниот граѓански суд Скопје до Јавното обвинителство и Судскиот совет, откако судијата не ја спровел одлуката на Уставниот суд во случајот на новинарката Наташа Стојановска, која била загрозена за време на настаните во Собранието на 27 април 2017 година. Уставниот суд утврдил повреда на правото на слободно изразување на Стојановска, оценувајќи дека државата не ја заштитила. Судскиот совет и Здружението на судиите на Република Северна Македонија реагираа со заедничко соопштение, нагласувајќи ја потребата од почитување на независноста на судството и законските процедури. Тие истакнаа дека конкретната одлука на Основниот граѓански суд не е правосилна и дека оценката за нејзината законитост му припаѓа на второстепениот суд. Според нив, институционалното постапување во врска со неправосилна одлука мора да биде внимателно и воздржано за да не се создаде впечаток на притисок врз судиите.
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | Нова Македонија | telma.com.mk | Алфа Вести | Сакам Да Кажам | МКД.мк | Слободен печат | А1он | Независен Весник | 24info.mk | puls24.mk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка. | Разлика: Нова Македонија не го спомнува тврдењето, за разлика од другите. | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно го наведува ова предупредување. | Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не може да прејудицира одлука. | Да: Соопштението наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира. | Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира одлуки. | Делумно: Статијата споменува нивна реакција, но не го цитира буквално ова. | Да: Директно е наведено во соопштението на двете институции. | Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира одлука. | Делумно: Статијата споменува соопштение од овие тела, но не го цитира целосно. | Да: предупредуваат дека постапувањето не смее да прејудицира исходот. |
| Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба. | Да: Статијата потврдува дека одлуката не е правосилна и има жалба. | Да: Статијата експлицитно го потврдува овој статус на одлуката. | Да: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба. | Да: Статијата експлицитно го потврдува овој статус на предметот. | Делумно: Се споменува дека одлуката не е правосилна и се чека Апелација. | Да: Статијата потврдува дека одлуката не е правосилна и има жалба. | Делумно: Се споменува неправосилна одлука и жалба, но датумот не е наведен. | Делумно: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба. | Да: статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба. |
| Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но Слободен печат и 24info.mk се делумни. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека ова право му припаѓа само на второстепениот суд. | Да: Статијата наведува дека оваа оценка му припаѓа само на второстепениот. | Да: Статијата наведува дека ова право му припаѓа само на второстепениот. | Да: Статијата наведува дека оценката припаѓа само на второстепениот суд. | Делумно: Се наведува дека Апелација треба да донесе конечна одлука. | Да: Директно цитирано во соопштението. | Да: Статијата експлицитно ја потврдува оваа надлежност. | Делумно: Статијата споменува дека за жалбата треба да одлучува второстепен суд. | Да: се наведува дека оценката му припаѓа само на второстепениот суд. |
| Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите. | Еден извор (24info.mk) го критикува тврдењето, додека другите го поддржуваат. | Не е споменато | Да: Статијата го нагласува барањето за внимателност и воздржаност. | Да: Статијата го нагласува ова како неопходност за институциите. | Да: Судските тела бараат внимателност за да не се врши притисок. | Да: Статијата бара особена внимателност за да се избегне притисок. | Да: Аврамовски порачува институциите да бидат внимателни и воздржани. | Да: Наведено е како став на Судскиот совет и Здружението на судиите. | Да: Ова е директно цитирано во реакцијата на Судскиот совет. | Делумно: Судот го критикува ставот за „институционална воздржаност“. | Да: се бара внимателност за да не се создаде впечаток на притисок. |
| Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови. | Еден извор ја оспорува независноста, други ја потврдуваат. | Делумно: Статијата ја нагласува конечноста, но ја оспорува независноста. | Да: Статијата ги потврдува овие принципи како составни делови. | Да: Статијата ги потврдува овие принципи како комплементарни. | Да: Судските тела го почитуваат статусот, но ја бранат независноста. | Да: Здружението на судии го потврдува овој став во текстот. | Да: Статијата потврдува дека одлуките се конечни и за судиската независност. | Да: Соопштението го потврдува овој став. | Да: Статијата ги споменува овие принципи како дел од реакцијата. | Да: Судот ја истакнува конечноста, но ја оспорува злоупотребата на независноста. | Да: се споменува почитување на конечните одлуки и независноста. |
| Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. | Повеќето извори го поддржуваат, само Слободен печат не го спомнува. | Да: Статијата наведува дека судиите се обврзани да судат по Устав и закон. | Да: Статијата ја истакнува оваа уставна функција на судовите. | Да: Статијата ја дефинира функцијата на судовите на овој начин. | Да: Ова е наведено како основна функција на судовите. | Да: Статијата ја дефинира функцијата на судовите на овој начин. | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Ова е наведено како функција на судовите во соопштението. | Да: Судот наведува дека судиите имаат уставна должност да судат според Уставот. | Делумно: се споменува уставно загарантираната самостојност и независност. |
| Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото. | Речиси сите извори го поддржуваат тврдењето, но „Слободен печат“ го балансира. | Да: Статијата ги поврзува овие елементи со владеењето на правото. | Да: Статијата експлицитно ги наведува како составни делови. | Да: Статијата ги наведува како составни делови на уставниот поредок. | Делумно: Се споменува почитување на уставниот статус и независноста. | Да: Ова е директно наведено во насловот и текстот. | Делумно: Се дискутира за балансот меѓу овие две начела. | Да: Наведено е дека се составни делови на истиот уставен поредок. | Да: Статијата наведува дека тие заедно го сочинуваат владеењето на правото. | Да: Судот ги поврзува овие принципи со владеењето на правото. | Не е споменато |
| Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука. | Поделба: повеќето потврдуваат, "Независен Весник" негира. | Да: Статијата наведува дека Уставниот суд го известил обвинителството. | Да: Статијата наведува дека Судот ги известил Обвинителството и Советот. | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува овој потег на Уставниот суд. | Не е споменато | Да: Уставниот суд активирал механизам за одговорност на судија. | Не е споменато | Не: Статијата споменува опомена, но не и пријава во обвинителство. | Да: Судот потврдува дека го известил Јавното обвинителство за неизвршување. | Делумно: се наведува дека Уставниот суд побарал институционална одговорност. |
| Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година. | Поделба: 5 потврдуваат, 2 делумно, 4 не споменуваат. | Да: Статијата го потврдува случајот со новинарката и повредата на правото. | Делумно: Се споменува повреда на права на новинарка за 27 април, но не и името. | Не е споменато | Да: Уставниот суд утврдил повреда на правото на слободно изразување. | Не е споменато | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато | Делумно: Утврдена е повреда на правата, но не се детализира нападот. | Да: Статијата потврдува утврдена повреда на слободата на изразување. | Да: се наведува дека Уставниот суд донел одлука за заштита на Стојановска. |
| Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието. | Само Сакам Да Кажам потврдува; другите делумно или молчат. | Делумно: Се споменува спречување во работата и закани кон новинарката. | Делумно: Се споменува дека новинарката не била заштитена од државните органи. | Не е споменато | Да: Уставниот суд утврдил пропуст на државата во заштитата. | Не е споменато | Делумно: Се споменува повреда на слободата на изразување на новинарката. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува повреда на слободата на изразување преку судски пресуди. | Не е споменато |
| Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки. | Само 3 извори го потврдуваат тврдењето; останатите 7 не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека е првпат активиран таков механизам. | Не е споменато | Да: Уставниот суд потврдува дека првпат го применува овој механизам. | Не е споменато | Да: се наведува дека првпат е активиран механизмот за заштита. |
| Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку. | Само Слободен печат го цитира. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно цитиран став на Аврамовски. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда. | Само Слободен печат го покрива тврдењето. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Аврамовски посочува сериозен недостаток во одлуката. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија. | Само Слободен печат го поддржува тврдењето. | Делумно: Статијата дискутира за разликата меѓу правно мислење и одговорност. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Аврамовски експлицитно го наведува ова во текстот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
claims
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
key differences
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Само Слободен печат го покрива тврдењето.
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Само Слободен печат го цитира.
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Само Сакам Да Кажам потврдува; другите делумно или молчат.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Еден извор (24info.mk) го критикува тврдењето, додека другите го поддржуваат.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Само 3 извори го потврдуваат тврдењето; останатите 7 не го спомнуваат.
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, но Слободен печат и 24info.mk се делумни.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Речиси сите извори го поддржуваат тврдењето, но „Слободен печат“ го балансира.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Само Слободен печат го поддржува тврдењето.
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Повеќето извори го поддржуваат, само Слободен печат не го спомнува.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Разлика: Нова Македонија не го спомнува тврдењето, за разлика од другите.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Еден извор ја оспорува независноста, други ја потврдуваат.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Поделба: повеќето потврдуваат, "Независен Весник" негира.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Поделба: 5 потврдуваат, 2 делумно, 4 не споменуваат.
source analyses
- 24info.mk
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Делумно: Се споменува повреда на слободата на изразување преку судски пресуди.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Делумно: Судот го критикува ставот за „институционална воздржаност“.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Делумно: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Делумно: Статијата споменува дека за жалбата треба да одлучува второстепен суд.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Судот ги поврзува овие принципи со владеењето на правото.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Судот наведува дека судиите имаат уставна должност да судат според Уставот.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Делумно: Статијата споменува соопштение од овие тела, но не го цитира целосно.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Судот ја истакнува конечноста, но ја оспорува злоупотребата на независноста.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Да: Судот потврдува дека го известил Јавното обвинителство за неизвршување.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Да: Статијата потврдува утврдена повреда на слободата на изразување.
- puls24.mk
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Не е споменато
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: се бара внимателност за да не се создаде впечаток на притисок.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Да: се наведува дека првпат е активиран механизмот за заштита.
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: се наведува дека оценката му припаѓа само на второстепениот суд.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Не е споменато
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Делумно: се споменува уставно загарантираната самостојност и независност.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: предупредуваат дека постапувањето не смее да прејудицира исходот.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: се споменува почитување на конечните одлуки и независноста.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Делумно: се наведува дека Уставниот суд побарал институционална одговорност.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Да: се наведува дека Уставниот суд донел одлука за заштита на Стојановска.
- telma.com.mk
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Делумно: Се споменува дека новинарката не била заштитена од државните органи.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Статијата го нагласува барањето за внимателност и воздржаност.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата потврдува дека одлуката не е правосилна и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Статијата наведува дека ова право му припаѓа само на второстепениот суд.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Статијата експлицитно ги наведува како составни делови.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Статијата ја истакнува оваа уставна функција на судовите.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Статијата експлицитно го наведува ова предупредување.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Статијата ги потврдува овие принципи како составни делови.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Да: Статијата наведува дека Судот ги известил Обвинителството и Советот.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Делумно: Се споменува повреда на права на новинарка за 27 април, но не и името.
- А1он
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Не е споменато
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Наведено е како став на Судскиот совет и Здружението на судиите.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата потврдува дека одлуката не е правосилна и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Директно цитирано во соопштението.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Наведено е дека се составни делови на истиот уставен поредок.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Директно наведено во текстот.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Директно е наведено во соопштението на двете институции.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Соопштението го потврдува овој став.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Не е споменато
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Не е споменато
- Алфа Вести
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Не е споменато
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Статијата го нагласува ова како неопходност за институциите.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува овој статус на одлуката.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Статијата наведува дека оваа оценка му припаѓа само на второстепениот.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Статијата ги наведува како составни делови на уставниот поредок.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Статијата ја дефинира функцијата на судовите на овој начин.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не може да прејудицира одлука.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Статијата ги потврдува овие принципи како комплементарни.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Не е споменато
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Не е споменато
- МКД.мк
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Не е споменато
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Статијата бара особена внимателност за да се избегне притисок.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува овој статус на предметот.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Статијата наведува дека оценката припаѓа само на второстепениот суд.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Ова е директно наведено во насловот и текстот.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Статијата ја дефинира функцијата на судовите на овој начин.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира одлуки.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Здружението на судии го потврдува овој став во текстот.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Не е споменато
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Не е споменато
- Независен Весник
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Не е споменато
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Ова е директно цитирано во реакцијата на Судскиот совет.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Делумно: Се споменува неправосилна одлука и жалба, но датумот не е наведен.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Да: Уставниот суд потврдува дека првпат го применува овој механизам.
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Статијата експлицитно ја потврдува оваа надлежност.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Статијата наведува дека тие заедно го сочинуваат владеењето на правото.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Ова е наведено како функција на судовите во соопштението.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Статијата наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира одлука.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Статијата ги споменува овие принципи како дел од реакцијата.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Не: Статијата споменува опомена, но не и пријава во обвинителство.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Делумно: Утврдена е повреда на правата, но не се детализира нападот.
- Нова Македонија
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Делумно: Се споменува спречување во работата и закани кон новинарката.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Не е споменато
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Не е споменато
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Да: Статијата ги поврзува овие елементи со владеењето на правото.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Делумно: Статијата дискутира за разликата меѓу правно мислење и одговорност.
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Статијата наведува дека судиите се обврзани да судат по Устав и закон.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Не е споменато
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Делумно: Статијата ја нагласува конечноста, но ја оспорува независноста.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Да: Статијата наведува дека Уставниот суд го известил обвинителството.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Да: Статијата го потврдува случајот со новинарката и повредата на правото.
- Сакам Да Кажам
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Не е споменато
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Да: Уставниот суд утврдил пропуст на државата во заштитата.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Судските тела бараат внимателност за да не се врши притисок.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Да: Статијата потврдува дека решението не е правосилно и има жалба.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Не е споменато
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Да: Статијата наведува дека ова право му припаѓа само на второстепениот.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Делумно: Се споменува почитување на уставниот статус и независноста.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Не е споменато
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Да: Ова е наведено како основна функција на судовите.
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Да: Соопштението наведува дека ниту еден орган не смее да прејудицира.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Судските тела го почитуваат статусот, но ја бранат независноста.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Да: Статијата го потврдува овој потег на Уставниот суд.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Да: Уставниот суд утврдил повреда на правото на слободно изразување.
- Слободен печат
- Аврамовски смета дека одлуката на Уставниот суд не објаснила доволно јасно како треба да се отстранат последиците од утврдената повреда.
- Да: Аврамовски посочува сериозен недостаток во одлуката.
- Дарко Аврамовски оцени дека реакцијата на Уставниот суд била предвремена и ескалирачка, но дека и формулацијата на Судскиот совет и Здружението на судиите оди предалеку.
- Да: Директно цитиран став на Аврамовски.
- Државата не ја исполнила позитивната обврска да ја заштити Стојановска и да ѝ овозможи непречено известување за настаните во Собранието.
- Делумно: Се споменува повреда на слободата на изразување на новинарката.
- Институционалното постапување додека трае жалбената постапка мора да биде внимателно и воздржано, за да не создаде впечаток на притисок врз судиите.
- Да: Аврамовски порачува институциите да бидат внимателни и воздржани.
- Одлуката П4-240/22 на Основниот граѓански суд Скопје од 4 мај 2026 година не е правосилна и против неа е поднесена жалба.
- Делумно: Се споменува дека одлуката не е правосилна и се чека Апелација.
- Одлуката на Уставниот суд била првпат донесена преку активирање на механизам за извршување и заштита на неговите одлуки.
- Да: Статијата наведува дека е првпат активиран таков механизам.
- Оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд.
- Делумно: Се наведува дека Апелација треба да донесе конечна одлука.
- Почитувањето на одлуките на Уставниот суд и независноста на редовните судови се составни делови на владеењето на правото.
- Делумно: Се дискутира за балансот меѓу овие две начела.
- Различното толкување на правото или фактите само по себе не е доволна основа за дисциплинска или кривична одговорност на судија.
- Да: Аврамовски експлицитно го наведува ова во текстот.
- Судовите треба да судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори.
- Не е споменато
- Судскиот совет и Здружението на судиите предупредуваат дека ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на конкретна судска постапка.
- Делумно: Статијата споменува нивна реакција, но не го цитира буквално ова.
- Уставниот суд ги смета своите одлуки за конечни и извршни, но тоа не ја укинува самостојноста и независноста на редовните судови.
- Да: Статијата потврдува дека одлуките се конечни и за судиската независност.
- Уставниот суд пријавил во обвинителството судија од Основниот граѓански суд Скопје поради наводно неизвршување на неговата одлука.
- Да: Уставниот суд активирал механизам за одговорност на судија.
- Уставниот суд утврдил дека на новинарката Наташа Стојановска ѝ било повредено правото на слободно изразување по нападот во Собранието на 27 април 2017 година.
- Да: Потврдено во текстот.
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | Нова Македонија | telma.com.mk | Алфа Вести | Сакам Да Кажам | МКД.мк | Слободен печат | А1он | Независен Весник | 24info.mk | puls24.mk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Уставен суд на Република Северна Македонија | Позитивен vs негативен сентимент; неутрално мнозинство. | Позитивно: Авторот го фали како последна брана на Уставот и владеењето на правото. | Неутрално: Споменат како орган чија одлука се почитува, без вреднување | Неутрално: Споменат како институција чии одлуки се конечни, без вреднување | Неутрално: спомнат како орган што донел одлука, но критикуван од Судскиот совет и Здружението на судии | Неутрално: споменат како орган чии одлуки се конечни и извршни, без вреднување | Негативно: критикуван како предвремен, непотребно ескалирачки и со нецелосна одлука | Неутрално: споменат како институција чии одлуки се конечни, но без вреднување | Неутрално: споменат како орган што упатил опомена, но неговите одлуки се почитуваат | Позитивно: авторот го прикажува како решителен бранител на уставноста и владеењето на правото | Неутрално: споменат како активирач на механизам, без мета-вреднување |
| Судски совет на Република Северна Македонија | Негативен наспроти неутрален приказ: критики за непостапување. | Негативно: Критикуван дека не се активирал да утврди одговорност за непочитување на одлука. | Неутрално: Говорник кој изразува став, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Говорник кој изразува ставови, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: дава соопштение со став, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: споменат како институција која бара воздржаност, без мета-вреднување | Негативно: критикуван дека оди предалеку со формулацијата за непочитување на одлука на Уставен суд | Неутрално: цитиран како автор на соопштение, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како возвраќа на опомена, без мета-вреднување | Негативно: критикуван поради противречности во соопштението и непочитување на одлуките на Уставниот суд | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување |
| Здружение на судиите на Република Северна Македонија | Повеќето извори се неутрални; два го критикуваат. | Неутрално: Споменато како една од страните во преписките, без мета-вреднување. | Неутрално: Говорник кој изразува став, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Говорник кој изразува ставови, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: дава соопштение со став, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: извор на цитати и ставови, без мета-вреднување од авторот | Негативно: критикуван заедно со Судскиот совет дека оди предалеку | Неутрално: цитиран како коавтор на соопштение, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран заедно со Судскиот совет, без вреднување | Негативно: споменато заедно со Судскиот совет, со укажување на уставно-правни противречности | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување |
| Основен граѓански суд Скопје | Поделба: 4 негативни (Устав/формализам) vs 6 неутрални (неправосилност). | Негативно: Обвинет дека не ја извршил одлуката на Уставниот суд. | Негативно: Уставниот суд утврдил повреда на права сторена од овој суд | Неутрално: Споменат како суд што донел неправосилна одлука, без вреднување | Неутрално: спомнат како суд што донел неправосилно решение | Неутрално: споменат како суд што донел неправосилно решение, без вреднување | Негативно: критикуван за премногу формалистички пристап и потенцијална крупна професионална грешка | Неутрално: споменат како донесувач на неправосилна одлука, без вреднување | Неутрално: споменат како суд што донел неправосилна одлука | Негативно: судијата не ја извршил одлуката на Уставниот суд, давајќи предност на закон пред Устав | Неутрално: споменат како издавач на неправосилно решение |
| Апелационен суд Скопје | Поделба: неутрално vs негативно (повреда на права). | Не е споменато | Негативно: Уставниот суд утврдил повреда на права сторена од овој суд | Неутрално: Споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување | Неутрално: спомнат како надлежен второстепен суд | Неутрално: споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување | Неутрално: споменат како орган што треба да одлучува, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување | Неутрално: споменат како второстепен суд што одлучува по жалба | Негативно: неговата пресуда е дел од повредата на слободата на изразување на Наташа Стојановска | Неутрално: споменат како надлежен за жалба |
| Наташа Стојановска | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Спомената како новинарка чие право е заштитено, без вреднување на неа. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомната како подносител на претставка, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомената како новинарка чија слобода на изразување била загрозена, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомената како новинарка чии права се повредени | Неутрално: спомената како странка чија слобода е повредена, без мета-вреднување | Неутрално: спомената како новинарка во случајот |
| Дарко Аврамовски | Само Слободен печат го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Коалиција „Сите за правично судење“ | Само Слободен печат го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената преку директорот, без директно вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Јавно обвинителство | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Споменато како институција што треба да биде известена, без вреднување. | Неутрално: Споменато како информиран орган, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомнато како орган каде Уставниот суд пријавил судија | Не е споменато | Неутрално: споменато како институција до која е известувано, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само информативно споменато како известувано од Уставниот суд | Не е споменато |
| Собрание на Република Северна Македонија | Неутрално покривање, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Споменато како место на настанот од 2017, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомнато како место на настанот од 2017 година | Не е споменато | Неутрално: споменато како место на настани, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: индиректно споменато како законодавец, без вреднување | Неутрално: споменато како место на настан |
| Република Северна Македонија | Сите извори се неутрални, без разлики во сентимент. | Неутрално: Спомената како држава, без експлицитно вреднување. | Неутрално: Спомената во контекст на институции, без вреднување | Неутрално: Спомената како држава во контекст на институции, без вреднување | Неутрално: спомната како држава што пропуштила да заштити новинар | Неутрално: спомената во контекст на уставен поредок, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомената како држава во контекст на уставен поредок | Неутрално: спомената како држава чии органи се должни да постапуваат | Неутрално: спомената во контекст на уставно-правниот поредок, без вреднување | Неутрално: спомената во институционални имиња |
| Телевизија „24 Вести“ | Единствено спомнување е неутрално, без други перспективи. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомната како медиум за кој работела подносителката | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Европска конвенција за човекови права | Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како меѓународен договор, без вреднување | Неутрално: спомната како меѓународен договор | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како меѓународен договор што судовите го применуваат | Неутрално: спомената преку практиката на ЕСЧП, без вреднување | Не е споменато |
| Устав на Република Северна Македонија | Повеќето извори се неутрални; само два го истакнуваат како врховен акт. | Позитивно: Постојано истакнат како највисок правен акт што мора да се почитува. | Неутрално: Споменат како правна основа, без вреднување | Неутрално: Споменат како правна основа, без вреднување | Неутрално: спомнат како правен основ | Неутрално: споменат како основа за судење, без вреднување | Неутрално: споменат во контекст на уставно право, без вреднување | Неутрално: споменат како правна основа, без вреднување | Неутрално: споменат како основа за судење и владеење на правото | Позитивно: претставен како врховен правен акт што мора да се почитува над законите | Неутрално: споменат како основа за самостојност на судовите |
entities
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Основен граѓански суд Скопје
- Апелационен суд Скопје
- Наташа Стојановска
- Дарко Аврамовски
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Јавно обвинителство
- Собрание на Република Северна Македонија
- Република Северна Македонија
- Телевизија „24 Вести“
- Европска конвенција за човекови права
- Устав на Република Северна Македонија
key differences
- Јавно обвинителство
- Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот.
- Апелационен суд Скопје
- Поделба: неутрално vs негативно (повреда на права).
- Дарко Аврамовски
- Само Слободен печат го спомнува, неутрално.
- Европска конвенција за човекови права
- Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот.
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Повеќето извори се неутрални; два го критикуваат.
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Само Слободен печат го спомнува, неутрално.
- Наташа Стојановска
- Сите извори се неутрални, без разлики.
- Основен граѓански суд Скопје
- Поделба: 4 негативни (Устав/формализам) vs 6 неутрални (неправосилност).
- Република Северна Македонија
- Сите извори се неутрални, без разлики во сентимент.
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално покривање, без разлики во сентиментот.
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Негативен наспроти неутрален приказ: критики за непостапување.
- Телевизија „24 Вести“
- Единствено спомнување е неутрално, без други перспективи.
- Устав на Република Северна Македонија
- Повеќето извори се неутрални; само два го истакнуваат како врховен акт.
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Позитивен vs негативен сентимент; неутрално мнозинство.
source analyses
- 24info.mk
- Јавно обвинителство
- Неутрално: само информативно споменато како известувано од Уставниот суд
- Апелационен суд Скопје
- Негативно: неговата пресуда е дел од повредата на слободата на изразување на Наташа Стојановска
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Неутрално: спомената преку практиката на ЕСЧП, без вреднување
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Негативно: споменато заедно со Судскиот совет, со укажување на уставно-правни противречности
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Неутрално: спомената како странка чија слобода е повредена, без мета-вреднување
- Основен граѓански суд Скопје
- Негативно: судијата не ја извршил одлуката на Уставниот суд, давајќи предност на закон пред Устав
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомената во контекст на уставно-правниот поредок, без вреднување
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално: индиректно споменато како законодавец, без вреднување
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Негативно: критикуван поради противречности во соопштението и непочитување на одлуките на Уставниот суд
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Позитивно: претставен како врховен правен акт што мора да се почитува над законите
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Позитивно: авторот го прикажува како решителен бранител на уставноста и владеењето на правото
- puls24.mk
- Јавно обвинителство
- Не е споменато
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: споменат како надлежен за жалба
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Неутрално: спомената како новинарка во случајот
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: споменат како издавач на неправосилно решение
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомената во институционални имиња
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменато како место на настан
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како основа за самостојност на судовите
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како активирач на механизам, без мета-вреднување
- telma.com.mk
- Јавно обвинителство
- Неутрално: Споменато како информиран орган, без вреднување
- Апелационен суд Скопје
- Негативно: Уставниот суд утврдил повреда на права сторена од овој суд
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: Говорник кој изразува став, без мета-вреднување од авторот
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Не е споменато
- Основен граѓански суд Скопје
- Негативно: Уставниот суд утврдил повреда на права сторена од овој суд
- Република Северна Македонија
- Неутрално: Спомената во контекст на институции, без вреднување
- Собрание на Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: Говорник кој изразува став, без мета-вреднување од авторот
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменат како правна основа, без вреднување
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменат како орган чија одлука се почитува, без вреднување
- А1он
- Јавно обвинителство
- Не е споменато
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран како коавтор на соопштение, без мета-вреднување
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Не е споменато
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: споменат како донесувач на неправосилна одлука, без вреднување
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомената како држава во контекст на уставен поредок
- Собрание на Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран како автор на соопштение, без мета-вреднување
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како правна основа, без вреднување
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како институција чии одлуки се конечни, но без вреднување
- Алфа Вести
- Јавно обвинителство
- Не е споменато
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: Споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Неутрално: Спомената како меѓународен договор, без вреднување
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: Говорник кој изразува ставови, без мета-вреднување од авторот
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Не е споменато
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: Споменат како суд што донел неправосилна одлука, без вреднување
- Република Северна Македонија
- Неутрално: Спомената како држава во контекст на институции, без вреднување
- Собрание на Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: Говорник кој изразува ставови, без мета-вреднување од авторот
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменат како правна основа, без вреднување
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменат како институција чии одлуки се конечни, без вреднување
- МКД.мк
- Јавно обвинителство
- Не е споменато
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: споменат како надлежен второстепен суд, без вреднување
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: извор на цитати и ставови, без мета-вреднување од авторот
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Не е споменато
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: споменат како суд што донел неправосилно решение, без вреднување
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомената во контекст на уставен поредок, без вреднување
- Собрание на Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како институција која бара воздржаност, без мета-вреднување
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како основа за судење, без вреднување
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како орган чии одлуки се конечни и извршни, без вреднување
- Независен Весник
- Јавно обвинителство
- Не е споменато
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: споменат како второстепен суд што одлучува по жалба
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Неутрално: спомената како меѓународен договор што судовите го применуваат
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран заедно со Судскиот совет, без вреднување
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Неутрално: спомената како новинарка чии права се повредени
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: споменат како суд што донел неправосилна одлука
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомената како држава чии органи се должни да постапуваат
- Собрание на Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: цитиран како возвраќа на опомена, без мета-вреднување
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како основа за судење и владеење на правото
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат како орган што упатил опомена, но неговите одлуки се почитуваат
- Нова Македонија
- Јавно обвинителство
- Неутрално: Споменато како институција што треба да биде известена, без вреднување.
- Апелационен суд Скопје
- Не е споменато
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменато како една од страните во преписките, без мета-вреднување.
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Неутрално: Спомената како новинарка чие право е заштитено, без вреднување на неа.
- Основен граѓански суд Скопје
- Негативно: Обвинет дека не ја извршил одлуката на Уставниот суд.
- Република Северна Македонија
- Неутрално: Спомената како држава, без експлицитно вреднување.
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално: Споменато како место на настанот од 2017, без вреднување.
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Негативно: Критикуван дека не се активирал да утврди одговорност за непочитување на одлука.
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Позитивно: Постојано истакнат како највисок правен акт што мора да се почитува.
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Позитивно: Авторот го фали како последна брана на Уставот и владеењето на правото.
- Сакам Да Кажам
- Јавно обвинителство
- Неутрално: спомнато како орган каде Уставниот суд пријавил судија
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: спомнат како надлежен второстепен суд
- Дарко Аврамовски
- Не е споменато
- Европска конвенција за човекови права
- Неутрално: спомната како меѓународен договор
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Неутрално: дава соопштение со став, без мета-вреднување од авторот
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Не е споменато
- Наташа Стојановска
- Неутрално: спомната како подносител на претставка, без вреднување
- Основен граѓански суд Скопје
- Неутрално: спомнат како суд што донел неправосилно решение
- Република Северна Македонија
- Неутрално: спомната како држава што пропуштила да заштити новинар
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално: спомнато како место на настанот од 2017 година
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Неутрално: дава соопштение со став, без мета-вреднување од авторот
- Телевизија „24 Вести“
- Неутрално: спомната како медиум за кој работела подносителката
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: спомнат како правен основ
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Неутрално: спомнат како орган што донел одлука, но критикуван од Судскиот совет и Здружението на судии
- Слободен печат
- Јавно обвинителство
- Неутрално: споменато како институција до која е известувано, без вреднување
- Апелационен суд Скопје
- Неутрално: споменат како орган што треба да одлучува, без мета-вреднување
- Дарко Аврамовски
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Европска конвенција за човекови права
- Не е споменато
- Здружение на судиите на Република Северна Македонија
- Негативно: критикуван заедно со Судскиот совет дека оди предалеку
- Коалиција „Сите за правично судење“
- Неутрално: спомената преку директорот, без директно вреднување
- Наташа Стојановска
- Неутрално: спомената како новинарка чија слобода на изразување била загрозена, без вреднување
- Основен граѓански суд Скопје
- Негативно: критикуван за премногу формалистички пристап и потенцијална крупна професионална грешка
- Република Северна Македонија
- Не е споменато
- Собрание на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменато како место на настани, без вреднување
- Судски совет на Република Северна Македонија
- Негативно: критикуван дека оди предалеку со формулацијата за непочитување на одлука на Уставен суд
- Телевизија „24 Вести“
- Не е споменато
- Устав на Република Северна Македонија
- Неутрално: споменат во контекст на уставно право, без вреднување
- Уставен суд на Република Северна Македонија
- Негативно: критикуван како предвремен, непотребно ескалирачки и со нецелосна одлука
Сценарија
- scenarios
- description
- Апелациониот суд Скопје, избегнувајќи формализам и притисоци, ја уважува жалбата на Наташа Стојановска и го враќа предметот на повторно судење, имплементирајќи ги насоките на Уставниот суд. Ова го зајакнува владеењето на правото и довербата на граѓаните во судството.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- short
- title
- Апелацијата ја потврдува одлуката на Уставниот суд
- valence
- positive
- description
- Судскиот совет и Здружението на судии продолжуваат да инсистираат на независност, додека Уставниот суд бара одговорност од судијата. Спорот останува нерешен, а Апелациониот суд одлучува без да заземе страна, оставајќи го случајот во правна неизвесност.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Институционален спор без јасен исход
- valence
- neutral
- description
- Апелациониот суд Скопје, под влијание на притисоците од Судскиот совет, формалистички ја одбива жалбата на Наташа Стојановска, игнорирајќи ја суштината на одлуката на Уставниот суд. Ова ја поткопува заштитата на човековите права и создава преседан за непочитување на уставните одлуки.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- short
- title
- Апелацијата формално ја одбива жалбата на новинарката
- valence
- negative
- description
- По спорот, Владата и Собранието, во консултација со Судскиот совет и Уставниот суд, донесуваат законски измени кои прецизираат како редовните судови треба да постапуваат по одлуките на Уставниот суд. Ова ја намалува институционалната неизвесност и го зајакнува правниот систем.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Законски измени за јасен механизам за извршување
- valence
- positive
- description
- Јавното обвинителство не покренува обвинение против судијата од Основниот граѓански суд, оценувајќи дека нема намера. Судскиот совет го смета тоа за оправдување, додека Уставниот суд инсистира на потребата од дисциплинска постапка, оставајќи го спорот отворен.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- mid
- title
- Судијата е ослободен, но спорот продолжува
- valence
- neutral
- description
- Уставниот суд поднесува нова пријава против членови на Судскиот совет за попречување на извршувањето на неговите одлуки. Конфликтот се пренесува во јавноста, предизвикувајќи политичка криза и дополнително намалување на довербата во судството.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- mid
- title
- Ескалација на конфликтот меѓу Уставен и Судски совет
- valence
- negative
- description
- Наташа Стојановска и други новинари формираат коалиција која, со поддршка од меѓународни организации, лобира за системски реформи во судството и заштита на новинарите. Реформите вклучуваат задолжителна обука за судии за човекови права и поефикасни механизми за извршување на одлуките на Уставниот суд.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Медиумска коалиција води до системски реформи
- valence
- positive
- description
- Европската Унија и ОБСЕ изразуваат загриженост за спорот, но внатрешните актери (Судски совет, Уставен суд) остануваат во ќор-сокак. Се одржува статус кво, со повремени изјави, но без суштински промени во праксата.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Меѓународен притисок, но без внатрешни промени
- valence
- neutral
- description
- Уставниот суд, во обид да наметне почитување на своите одлуки, поведува дисциплинска постапка против неколку судии од Основниот и Апелациониот суд. Ова создава страв и автоцензура кај судиите, што резултира со губење на довербата во судството и намалување на странските инвестиции.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Судската независност е сериозно нарушена
- valence
- negative
Извори
- articles
- article order
- 19
- body
- Повод: Преписките на Судскиот совет и Здружението на судиите од една страна и Уставниот суд од друга страна, во врска со решението П4-240/22 од 4 мај 2026 година * Кога некој се дрзнува да игнорира една одлука на Уставниот суд, тогаш проблемот веќе не е судски, туку проблемот е во функционалноста на државата и институциите. Кога се истакнува принципот на "независност на судиите", никако не се мисли на независност на судството и правосудството, туку се мисли на "независност при спроведување на Уставот и законите!" А тоа е голема разлика! * Факт е дека судиите се загрозени од внатрешни и надворешни притисоци и влијанија на политичките криминалци, кои токму "принципот на независност на судиите и судството" го ставаат надвор од контекст на Уставот и законите. Судиите НЕ се независни, туку тие се обврзани да ги следат законите и Уставот, а не политикантските толкувања од влијателни центри на моќ! Судиите се бранители, а не нарушители на законот! Во една правна држава нема повисока власт од Уставот. Нема судска независност над Уставот, нема закон што може да биде над Уставот, ниту, пак, постои институција што може да избира кои уставни обврски ќе ги почитува, а кои - не, или ќе наоѓа начини да ги релативизира Уставот и важечките закони... Токму затоа последниот случај во кој Уставниот суд утврди дека не била извршена негова одлука не треба да се чита како обична судска препирка меѓу институции. Тој треба да се чита како сериозен тест за тоа дали државава навистина функционира како уставна и правна држава. Суштината е едноставна, а некој се обидува да ја направи исклучително тешка. Но ако одлуката на Уставниот суд може да биде игнорирана од орган на судската власт, тогаш се доведува во прашање самата архитектура на владеењето на правото, принципот на независноста на судството се вади надвор од контекст од изворниот принцип од која секоја друга независност е изведенка, а тоа е принципот на НЕЗАВИСНОСТ при почитување и спроведување на Уставот и законите што се во согласност со него. Уставниот суд не е "уште една судска инстанца" Често во јавноста се создава погрешна претстава дека Уставниот суд е само уште едно "повисоко скалило" во судската хиерархија. Уставниот суд не е тоа! Уставниот суд има посебна уставна функција - да ги штити уставноста и законитоста и, во рамките на своите надлежности, да ги штити основните слободи и права на човекот и граѓанинот. Неговата улога е да го чува Уставот како највисок правно-политички акт и да обезбеди сите носители на јавна власт - законодавната, извршната и судската - да дејствуваат во неговите граници. Затоа, кога Уставниот суд ќе донесе одлука, прашањето не е дали некој орган "се согласува" со неа. Одлуката НЕ е препорака. Не е мислење. Не е политички став. Не е правна сугестија што може да се прифати или одбие. Таа е одлука на институцијата чија уставна функција е токму да утврди што е во согласност со Уставот. Уставниот суд не е декорација на државата, тој е последна брана на Уставот, на уставноста и законитоста. Конечноста и извршноста не се украсни зборови, туку тоа се правни својства (правни дејства) на одлуките на Уставниот суд Уставот во членот 112 став 3 недвосмислено определува: "Одлуките на Уставниот суд се конечни и извршни". Тоа се суштински правни својства, а не протоколарна формула. Конечноста значи дека против одлуката на Уставниот суд не постои редовен правен лек, односно не постои повисок орган/суд пред кој таа би можела да се обжалува, односно Уставниот суд е крајната инстанца за прашањето за кое одлучил. Затоа не се зборува за "жалба до повисок суд" против одлуката на Уставниот суд. А извршност значи дека одлуката не е само декларативна туку создава обврска да се спроведе она што е определено со неа. Актуелниот акт на Уставниот суд во членот 81 дополнително прецизира дека одлуките се "конечни и извршни и правно обврзувачки за сите правни субјекти"! Во таков контекст во споменатиот случај, актот на Уставниот суд утврдува дека одлуките со кои е утврдена повреда на слободите и правата од членот 110 алинеја 3 од Уставот ги извршува органот или субјектот што го донел поединечниот акт, односно го презел дејствието што судот го забранил. И тука нема простор за институционална релативизација. Ако Уставниот суд утврдил повреда на уставно загарантирано право и наложил правно дејство, тогаш извршувањето не може да зависи од волјата на органот на кој му е наложено. Уставната одлука не станува условна затоа што некому не му одговара нејзиното правно дејство. Случајот со новинарката е повеќе од индивидуален спор Во конкретниот случај станува збор за заштита на правото на јавно изразување на мислата на новинарка што, во рамките на својата професионална задача во Собранието на 27 април 2017 година, заедно со други новинари била изложена на закани и заплашувања и била спречена да ја извршува својата професионална задача. Уставниот суд во 2025 година утврдил повреда на слободата на јавно изразување на мислата, сторена со пресуди на граѓанските судови. Но приказната тука не завршува. Напротив, тогаш започнува суштинскиот институционален тест: дали органот на судската власт ќе ја спроведе одлуката на органот чија уставна задача е да ја штити уставноста? Според утврденото од Уставниот суд, одлуката не била испочитувана од Основниот граѓански суд во Скопје. Токму затоа Уставниот суд го активирал механизмот предвиден во својот акт - да констатира дека неговата одлука не е извршена и за тоа да ги извести надлежното јавно обвинителство и Судскиот совет. Тоа е далеку од "мешање во судската власт" или "упад во независноста на судиите". А Судскиот совет и за ова има одговорност. И Министерството за правда, исто така! Затоа што во фундаментот на нивната функција е да се штитат законите и Уставот и процедурите врзани за тоа. Зошто Судскиот совет инстантно не се активира да утврди дали во конкретниот случај станувало збор за "различно правно мислење или за свесно занемарување на конечна и извршна одлука, односно самиот да утврди дали имало пропуст, небрежност или умисла (намера)? А доколку има нешто од ова, тогаш постои и - одговорност! Не може секогаш кога ќе се постави прашањето за одговорност на судија да се одговара со "судиска независност"!? Прво, судиската независност значи - независност на извршување на својата работа во рамките на Уставот и законите и второ, принципот на независност без принципот на одговорност не води кон доверба во судството. Затоа, споменатата институција Судски совет не постои само за да ја брани "независноста" туку и да се занимава со одговорноста на судиите! Државните институции се обврзани да ги следат и да ги почитуваат не само Уставниот суд и неговите акти туку утврдените правни норми со Уставот, законите и со подзаконските акти. Само тогаш може да имаме правна држава и владеење на правото. Судската независност не е лиценца за непочитување на Уставот, туку тоа е обврска за спроведување на Уставот и законите Судската независност или независноста на судиите веројатно е најважната точка за овој новинарски осврт. Судската независност е фундаментална вредност на демократската и правната држава. Судијата мора да биде независен од политички притисоци, од извршната власт, од партиите, од јавниот притисок и од секој друг недозволен центар на моќ. Но независноста има свои рамки. Тие рамки се Уставот. И законите. Независен судија не е судија што може да одлучува надвор од Уставот. Независен судија е судија што слободно и непристрасно одлучува - но во рамките на Уставот, не излегувајќи од него, од законите и ратификуваните меѓународни договори. Не смее да има арбитрарно толкување и арбитрарно постапување од страна на судија, односно произволно или неоправдано толкување на правната норма, односно судијата да ѝ даде значење што не произлегува разумно од законот и фактите. Ако под изговор на независност се создаде право на игнорирање на одлуките на Уставниот суд, тогаш од принципот на судска независност се прави нешто што тој никогаш не требало да биде - штит од одговорност за неисполнување уставна обврска. Тоа не е независност. Тоа е институционална самоволност. Всушност, политичките криминалци со извртување на принципот на независноста и либерално толкување на истиот тој во јавноста флагрантно го нарушуваат Уставот и перфидно со умисла предизвикуваат дисфункционалност на судскиот систем со ставање на судиите над законите, над процедурите и над Уставот, недопирливи и без никаква одговорност. Така што и едното и второто, и за поведението на поединците од политичките центри на моќ, како и за судиите, доколку во законска процедура се утврди такво противправно поведение, треба да има неселективен приод при казнувањето, затоа што го уриваат уставниот поредок од позиција на носители на висока судска и политичка, можеби некои и од позиција на носители на јавна и државна власт, од каде што прават несогледлива штета на системот, кој исклучително тешко потоа закрепнува. Затоа, независноста на избраните носители на судската власт не се независни, самостојни слободни стрелци, ниту нечии марионети, туку независноста значи дека тие се длабоко обврзани да ги бранат Уставот и законите. И да носат одговорност за тоа! Тие треба да бидат бранителите, а не нарушителите на законите. П.Р. Законската празнина не може да биде над Уставот! * Доколку постои законска празнина, недореченост или несовршеност, решението не може да биде игнорирање на Уставот. Напротив. Законот се толкува во светлина на Уставот, а не Уставот во светлина на празнините на законот. Во правниот поредок постои јасна хиерархија. Уставот е највисок правен акт. Законите мора да бидат усогласени со него. А сите органи на државната власт имаат обврска да постапуваат во согласност со неговите норми и темелни определби Во конкретниот случај што е актуелен деновиве, во врска со "заштитата на правото на јавно изразување на мислата на новинарка што, во рамките на својата професионална задача во Собранието на 27 април 2017 година, заедно со други новинари, била изложена на закани и заплашувања и била спречена да ја извршува својата професионална задача", судијата на Основниот граѓански суд оценил дека Законот за парничната постапка не предвидува експлицитен основ одлуката на Уставниот суд да биде причина за повторување на постапката. Токму тука се отвора суштинското прашање за правното толкување. Имено, доколку постои законска празнина, недореченост или несовршеност, решението не може да биде игнорирање на Уставот. Напротив. Законот се толкува во светлина на Уставот, а не Уставот во светлина на празнините на законот. Во правниот поредок постои јасна хиерархија. Уставот е највисок правен акт. Законите мора да бидат усогласени со него. А сите органи на државната власт имаат обврска да постапуваат во согласност со неговите норми и темелни определби. Оттука, недостигот од експлицитна процесна норма во еден закон не може автоматски да произведе овластување за игнорирање експлицитна уставна норма. Инаку, би дошле до апсурд, а тоа е една законска празнина да стане посилна од Уставот. Тоа не е владеење на правото. Што останува од правната држава ако конечната одлука не е конечна? Одговор на ова прашање го побаравме од еден истакнат правник, универзитетски професор, сега во пензија, кој сиот свој работен век го поминал во истражувања од областа на Уставното право, Уставот и законитоста, како и пренесување на знаењата од таа специфична област на студентите на УКИМ и во поранешната федерација, но и во Република Македонија, по нејзиното осамостојување како унитарна држава. - Замислете држава во која Уставниот суд утврдува дека е повредено едно од основните права на граѓанинот. Потоа друг државен орган ќе каже дека не гледа процесен механизам да ја спроведе таа одлука. Што тогаш? Каде е конечноста? Каде е извршноста? Каде е задолжителноста? И, конечно - каде е правната сигурност на граѓанинот? Ако граѓанинот по долга судска постапка стигне до Уставниот суд, а потоа неговата победа остане без реално правно дејство затоа што друг орган одлучил дека нема соодветна процесна норма, тогаш уставната заштита станува само декларативна. А уставното право без ефикасен механизам за негово спроведување е само "право на хартија" - вели нашиот соговорник, професор по Уставно право. П.Р. Кому му пречи кога Уставниот суд реагира навреме со одлуки за противуставност и незаконитост? Уставниот суд мора да реагира токму кога другите институции ќе потфрлат Реакцијата на Уставниот суд не треба да се третира како "упад" во судската власт. Таа треба да се разбере како активирање на уставниот корективен механизам во моментот кога се појавува сомнеж дека неговата конечна и извршна одлука не е спроведена. Актот му овозможува на судот, врз основа на претходно добиени податоци и известувања, да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и да го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката. И уште поважно. Актот предвидува дека одлуките на судот се извршуваат без никакво одлагање. Тоа е логиката на уставниот поредок. Не затоа што Уставниот суд е "над" судовите во класична инстанциска смисла, туку затоа што Уставот е над сите нив. И други државни институции се должни да реагираат и да го следат Уставниот суд. Се разбира, во соодветно предвидени процедури и на начин предвиден со закон. Од ова никако не треба да се изземе ниту Судскиот совет, ниту пак Министерството за правда. Тие мора да реагираат и да инсистираат на спроведување на законските прописи од страна на судиите, но и другите правораздаватели. Жалбата не го брише фактот дека одлуката мора да се почитува Аргументот дека решението не било правосилно и дека против него била изјавена жалба, сам по себе не може да го поништи фактот што Уставниот суд утврдил неисполнување на својата одлука. Едно е прашањето на правосилноста на конкретно решение во редовната судска постапка. Сосема друго е прашањето дали претходната одлука на Уставниот суд, која Уставот ја определува како конечна и извршна, е спроведена. Тие две правни ситуации не смеат да се мешаат. Во спротивно, секое постапување за извршување уставна одлука би можело да се одложува со нови процесни дејства, жалби и толкувања, а токму тоа би го испразнило од содржина уставното правило за извршноста. Ова не е конфликт меѓу институции. Ова е тест на институциите. - Најлесно е целата работа да се претвори во институционален конфликт. Уставниот суд против Судскиот совет, Уставниот суд против судиите, едни судии против други судии. Но тоа би било промашување на суштината. Не е прашањето кој со кого е во несогласност и да се бараат основи за меѓусебно докажување. Вистинскиот предизвик е прашањето кој го брани Уставот кога државен орган ќе отстапи од него - легитимно го поставува прашањето во јавноста нашиот соговорник, професор по Уставно право. Тој нагласува дека Уставниот суд мора да интервенира кога ќе се појави спротивност со уставниот поредок во рамките на неговата надлежност. - Токму тука се гледа зрелоста на правната држава. Законодавната власт мора да ги носи законите во согласност со Уставот. Извршната власт мора да ги спроведува законите и Уставот. Судската власт мора да суди врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. А Уставниот суд мора да интервенира кога ќе се појави спротивност со уставниот поредок во рамките на неговата надлежност. Тоа не е нарушување на поделбата на власта. Тоа е токму нејзино функционирање - објаснува професорот едноставно за пошироката читателска публика. П.Р. Уставниот систем мора да содржи механизми на меѓусебна контрола и корекција Поделбата на власта не значи поделба на Уставот Поделбата на власта никогаш не значела дека секоја власт има свој устав. Постои еден Устав. И сите три власти се под него. Токму затоа уставниот систем мора да содржи механизми на меѓусебна контрола и корекција. Без нив, поделбата на власта лесно може да се претвори во поделба на државата на три затворени институционални света, во кои секој го брани сопствениот авторитет наместо правниот поредок. А најголема жртва во таков систем секогаш е -граѓанинот. Најопасно е кога независноста станува алиби - Во Македонија веќе предолго слушаме дека судството мора да биде независно. Точно. Но исто толку гласно мора да се каже и следново: независност без одговорност не е независност. Самостојност без уставна контрола не е владеење на правото. Судска слобода без обврска за почитување на Уставот не е правна држава. А независноста на судството и на судиите значи независност во извршување на својата функција со децидно почитување на законите, а не независност како арбитрарност во судењето и пресудувањето. Секако, судијата мора да биде заштитен од политичка власт за да може независно да суди. Но граѓанинот мора да биде заштитен и од секоја можност судската независност да биде претворена во механизам со кој институцијата станува недопирлива. Затоа постојат механизмите на одговорност. Не за да се казнува судија затоа што донел непопуларна одлука, туку за да постои институционален одговор кога постои основано утврдување дека не е исполнета обврска што произлегува од Уставот и правниот поредок - вели професорот по Уставно право. Кога Уставот се брани навреме, државата е посилна! - Овој пат исклучително, па дури историски е значајно што Уставниот суд не чекал механизмите да се развлекуваат во недоглед. Ако неговата одлука не е извршена, тогаш реакцијата мора да биде навремена. Не по неколку години. Не откако случајот ќе стане застарен. Не откако институционалната одговорност ќе се изгуби во лавиринтот на постапките. Туку тогаш кога е утврдено дека постои проблем. Правната држава не се брани само со добри норми. Таа се брани со навремено и доследно спроведување на тие норми - нагласува професорот како порака и до поединците и институциите што во јавноста реагираа бранејќи ја либералната позиција за "независност" на судиите, која директно ги еродира уставноста и законитоста на кој било правно-политички систем. П.Р. Од редакциски агол Уставниот суд мора да биде силен кога Уставот е загрозен Силен Уставен суд не е закана за демократската држава. Напротив. Тој е една од нејзините најважни гаранции. Слаб Уставен суд значи дека уставните права лесно можат да останат само декларативни. Слаб механизам за извршување на неговите одлуки значи дека граѓанинот може да ја добие највисоката правна заштита, а сепак да остане без реална правда. А држава во која одлуката на највисокиот уставен чувар може да се игнорира не е држава со силно владеење на правото. Таа е држава во која правото зависи од волјата на институцијата и волјата на некој опскурен политички центар на моќ што налага како треба да се спроведе "правдата". Последната линија на одбраната е - Уставот Овој случај треба да биде многу повеќе од спор за еден предмет и една новинарка. Тој треба да биде момент на институционално преиспитување. До каде оди судската независност? Каде завршува дискрецијата на судијата? Што значи конечноста на одлуката на Уставниот суд? Што значи нејзината извршност? И, пред сè, дали сите државни органи навистина разбираат дека нивната моќ не потекнува од нив самите, туку е ограничена, зависна и определена со Уставот? Одговорот мора да биде недвосмислен. Ниту еден суд, ниту една влада, ниту едно министерство, ниту едно собрание, ниту еден функционер, ниту еден судија не е над Уставот. И кога некој ќе се обиде да ја постави својата институционална автономија над уставната обврска, тогаш Уставниот суд не само што има право да реагира туку има и должност и обврска да реагира. Промптно. Одлучно. Без страв од институционалниот шум што ќе следува. Затоа што владеењето на правото не се мери според тоа колку убаво се пишува Уставот, туку според тоа дали државата го почитува кога тоа станува непријатно за некоја моќна институција. А конечноста, извршноста и задолжителноста на одлуките на Уставниот суд не се правна декорација. Тие се брана. И ако таа брана падне, не паѓа само авторитетот на еден суд. Паѓа довербата дека Уставот навистина е највисокиот закон во државата. Токму затоа овој случај мора да биде сфатен сериозно. Не како "упад" во судството. Туку како порака дека во правната држава постои една граница преку која никој не смее да помине. Тоа е границата на Уставот, чиј граничар е Уставниот суд! Р.Н.М.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-14T07:39:25
- source
- Нова Македонија
- title
- Судиите имаат уставно право и обврска да судат по Уставот и законите!
- url
- https://novamakedonija.com.mk/pecateno-izdanie/sudiite-imaat-ustavno-pravo-i-obvrska-da-sudat-po-ustavot-i-zakonite/
- article order
- 16
- body
- Граѓанскиот судија кој не ја применил одлуката на Уставниот суд за утврдена повреда на загарантираното право на слобода на изразување на новинар при известување од упадот во Собранието на 27-ми април, не ја исполнил уставната должност да работи согласно Уставот, законите и меѓународното право. Ова стои во реакцијата на Уставниот суд до Судскиот Совет и Здружението на судии кои му се обратија на Уставниот со потсетување на судиската независност и тврдење дека треба да се чека правосилност на одлуката за да не се создаде впечаток за можен притисок врз судиите во конкретниот предмет и да не се прејудицира одлука. Уставниот врати со реакција дека судската независнот не може да оправда непочитување на Уставот. * Независноста при судиското одлучување не може да се толкува како можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено. Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд, соопшти судот. Случајот беше отворен минатата недела кога Уставниот суд соопшти дека граѓански судија не прифатил одлука на Уставен суд како нов доказ и за тоа ги извести Обвинителството и судскиот совет. Соопштението беше протолкувано како влез во судиската независност. Случајот се однесува на новинарка која била загрозена и државата не и овозможила слобода на изразување за време на собранискиот крвав четврток. Уставниот суд утврди дека и Граѓанскиот и Апелациониот суд во Скопје со своите пресуди извршиле повреди на уставното право на слобода на изразување на мисла.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T17:57:39
- source
- telma.com.mk
- title
- Уставен со реакција - граѓанскиот судија не ја исполнил уставната должност да работи согласно Уставот
- url
- https://telma.com.mk/2026/08/12/ustaven-so-reakczija-graganskiot-sudija-ne-ja-ispolnil-ustavnata-dolzhnost-da-raboti-soglasno-ustavot/
- article order
- 11
- body
- Во врска со соопштението на Судскиот совет на Република Северна Македонија и... Во врска со соопштението на Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружението на судии, Уставниот суд упатува на член 112 став 3 од Уставот, според кој "Одлуките на Уставниот суд се конечни и извршни", како и на член 89 став 2 од Актот на Уставниот суд, кој уредува дека "Одлуките со кои Судот утврдил повреда на слободите и правата утврдени со член 110 алинеја 3 од Уставот, ги извршува органот или субјектот што врши јавни овластувања што го донел поединечниот акт, односно го презел дејствието кое Уставниот суд со одлука го забранил". Дополнително, согласно со член 85 став 2 од Актот на Судот, "Одлуките на Уставниот суд се извршуваат без никакво одлагање". Во оваа насока е и член 91 од Актот: "Врз основа на претходно добиени податоци и известувања, Уставниот суд може да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и ќе го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката на Судот". Уставниот суд во 2025 година со Одлука (https://ustavensud.mk/2025/09/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-8-2025/ ) утврди повреда на слободата на јавно изразување на мислата на Наташа Стојановска, сторена со пресуди на Основниот граѓански суд во Скопје и Апелациониот суд Скопје. Странката од истиот суд побарала извршување на Одлуката на Уставниот суд за заштита на својата слобода, но Одлуката на Уставниот суд не е извршена од страна судија на Основниот граѓански суд во Скопје. Следствено на ова, странката се обрати до Уставниот суд со барање Судот да ги искористи правните механизми за извршување на неговите одлуки. Уставниот суд го усвои барањето на странката и донесе посебно Решение (https://ustavensud.mk/2026/07/%d0%b8-%d0%b1%d1%80-1-2026/ ) со кое утврди дека Одлуката на Уставниот суд за повреда на уставно загарантираната слобода на странката не е извршена и за тоа ги извести Јавното обвинителство и Судскиот совет. Токму на овој начин Уставниот суд придонесува кон владеењето на правото- принципот за кој во своето соопштение се залагаат и Судскиот совет и Здружението на судии. Поради јавниот интерес поврзан со одлуката на Уставниот суд и ставот на Судскиот совет и Здружението на судии, Судот укажува на следните неспорни уставно-правни факти, како и на одредени уставно-правни противречности во споменатото соопштение: 1. Уставниот суд има посебна уставна положба и не подлежи на начелото на поделба на власта Суштинската разлика меѓу Уставниот суд и органите на законодавната, извршната и судската власт е фактот што Уставниот суд, како орган на Републиката кој ја штити уставноста и законитоста и не подлежи на начелото на поделба на власта, има надлежност да ги обезбедува темелните вредности на поредокот, односно да биде и контролор на овие власти и истовремено да ја обезбедува нивната независност. Уставниот суд безрезервно ја почитува и ја штити и, со своите одлуки, застанувал на страната на институционалната и материјалната независност на судската власт (https://ustavensud.mk/2026/04/%d1%83-%d0%b1%d1%80-21-2025-%d0%b8-%d1%83-%d0%b1%d1%80-52-2025-3/ ). Но, независноста при судиското одлучување не може да се толкува како можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено. 2.Судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот Правењето на паралела меѓу независноста на судството и владеењето на правото во предметното соопштение е противречно на начинот на кој е поставена. Имено, судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот. Неспорен факт, утврден од Уставниот суд, е дека судија на Основниот граѓански суд, наместо да ја исполни уставната должност да одлучува врз основа на Уставот, законите и меѓународно-ратификувани меѓународни спогодби, одлучил дека Законот за парнична постапка не предвидува експлицитен основ дека одлука на Уставниот суд не претставува основ за повторување на постапката, и со тоа дал предност на Законот наместо на Уставот, во кој јасно е определен правниот карактер на одлуките и правното дејство на одлуките на Уставниот суд. Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини, недоречености, треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно. Пропуштањето на Законодавецот ова прашање да го уреди во Законот за парнична постапка на ниту еден начин не значи и не може да биде основ за игнорирање на уставно определените карактеристики на одлуките на Уставниот суд, нивната извршност, конечност и општа задолжителност. Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак, согласност на кој било орган или кое било службено лице. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд е еден од фундаменталните принципи на владеењето на правото. Оттука, какво било ограничување на Уставниот суд во остварувањето на ефективна заштита на слободите и правата, на владеењето на правото и на неговата должност да се грижи неговите одлуки да се почитуваат и извршуваат би претставувало повреда на уставно утврдената положба, функциите и надлежностите на Уставниот суд. 3. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд значи постапување во согласност со Уставот Противречност и уставно-правна апсурдност има во ставот дека "функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори" во паралела со признавањето на уставната поставеност на Уставниот суд и неговите одлуки. Уставниот суд очекува од сите органи и носители на трите власти, законодавната, извршната и судската, да постапуваат во согласност со Уставот. Односот на Уставниот суд кон останатите власти не е однос на надреденост, туку одржување на состојбата на уставноста, и оттука извршувањето на неговите одлуки не претставува извршување на одлука на државен орган, туку претставува постапување во согласност со Уставот. Почитувањето на уставната поставеност на Уставниот суд и на уставно уреденото правно дејство на неговите одлуки не се демонстрира само декларативно, како во конкретниов случај. Вистинското почитување на Уставот и неговите темелни определби, заштитата на слободите и правата и владеењето на правото, не се прават со институционална воздржаност и внимателност во постапувањата, туку со одлучност и решителност во заштитата на уставноста. 4. Неправосилноста на одлуката не ја суспендира конечноста и извршноста на одлуката на Уставниот суд Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд. Не само што не ја извршил одлуката на Уставниот суд, со неговото постапување ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права на која всушност се темели одлуката на Судот. Со неговото постапување ја игнорирал и веќе воспоставената судска практика врз која Судот изминатиот период ја втемелил праксата на ЕСЧП во своите одлуки во кои утврдил повреда на слободите и правата на човекот и граѓанинот (https://ustavensud.mk/2026/04/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-17-2025/ ). Секое поинакво толкување би водело кон уставно-правно неодржлива ситуација во која друг орган, преку сопствено постапување или преку механизмите на редовната судска постапка, практично би можел да го одложува или неутрализира дејството на конечна и извршна одлука на Уставниот суд. Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење на правна држава во која ќе владее правото. Уставниот суд останува решителен во заштитата на уставноста и законитоста и слободите и правата на граѓаните на нашиот уставно-правен поредок и на тој пат и во иднина ќе постапува одлучно и бескомпромисно.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T12:32:55
- source
- Алфа Вести
- title
- Уставниот суд со појаснување до Судскиот совет во врска со за извршувањето на одлуките
- url
- https://vesti.alfa.mk/ustavniot-sud-so-pojasnuvanje-do-sudskiot-sovet-vo-vrska-so-za-izvrshuvanjeto-na-odlukite/
- article order
- 10
- body
- Уставниот суд преку соопштение реагираше на ставовите на Судскиот совет и Здружението на судии, велејќи дека одлуките на овој суд се конечни и извршни и дека судската независност не може да се користи како оправдување за неисполнување на уставните обврски. Преписката меѓу Уставниот суд од една страна и Судскиот совет и Здружението на судии од друга страна се случува откако Уставниот суд донесе посебно решение со кое утврди дека судија од Основниот граѓански суд во Скопје не спровел одлука на Уставниот суд. Со претходната одлука од 2025 година, Судот утврди повреда на слободата на јавно изразување на мислата на Наташа Стојановска. Бидејќи одлуката не беше извршена, странката побара примена на правните механизми, по што Уставниот суд за неисполнувањето ги извести Јавното обвинителство и Судскиот совет, согласно член 91 од Актот на Судот. Од Уставниот суд велат дека судијата од Граѓанскиот суд дал предност на Законот за парнична постапка наместо на Уставот, со образложение дека во законот немало експлицитен основ за повторување на постапката врз основа на одлука на Уставниот суд. Од Уставниот суд велат дека ниту еден закон не е над Уставот и дека празнините во законите мора да се толкуваат низ уставниот дух, а не обратно. Според Уставниот суд, независноста при судиското одлучување не значи можност конечните одлуки да се преоценуваат, релативизираат или да им се одложува дејството. Извршувањето на одлуките е еден од темелните принципи на владеењето на правото и нивното почитување претставува постапување во согласност со Уставот, а не потчинетост кон друг орган. Во соопштението се додава и дека фактот што судското решение сѐ уште не е правосилно поради изјавена жалба, не ја менува фактичката состојба дека одлуката била игнорирана, заедно со практиката на Европскиот суд за човекови права. Од Уставниот суд наведуваат дека остануваат одлучни во заштитата на уставноста, законитоста и правата на граѓаните.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T11:16:18
- source
- Сакам Да Кажам
- title
- СУДСКАТА НЕЗАВИСНОСТ НЕ Е ОПРАВДУВАЊЕ ЗА НЕПОЧИТУВАЊЕ НА УСТАВОТ, ИМ ОДГОВОРИ УСТАВНИОТ СУД НА СУДСКИОТ СОВЕТ И ЗДРУЖЕНИЕТО НА СУДИИ
- url
- https://sdk.mk/index.php/makedonija/sudskata-nezavisnost-ne-e-opravduvane-za-nepochituvane-na-ustavot-im-odgovori-ustavniot-sud-na-sudskiot-sovet-i-zdruzhenieto-na-sudii/
- article order
- 11
- body
- Од Уставниот суд велат дека спроведувањето на одлуките не зависи од тоа дали некој орган или службено лице се согласува со одлуката, ниту може да се одложува со дополнително толкување на законите. "Врз основа на претходно добиени податоци и известувања, Уставниот суд може да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и ќе го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката на Судот", пишува во соопштението на Уставниот суд. Независноста на судството не смее да го релативизира Уставот Станува збор за случајот поврзан со новинарката Наташа Стојановска, во кој Уставниот суд во 2025 година утврдил дека со пресуди на Основниот граѓански суд и на Апелацискиот суд Скопје ѝ било повредено правото на слободно изразување. Бидејќи одлуката на Уставниот суд не била спроведена, Стојановска побарала од Уставниот суд да преземе мерки за нејзино извршување. Во јули 2026 година Уставниот суд донел посебно решение со кое констатирал дека неговата одлука не е извршена, па затоа ги известил Јавното обвинителство и Судскиот совет. "Токму на овој начин Уставниот суд придонесува кон владеењето на правото, принципот за кој во своето соопштение се залагаат и Судскиот совет и Здружението на судии", велат од Уставниот суд. Анализирајќи го соопштението на Судскиот совет и на Здружението на судии, судот нашол дека истото содржи одредени уставно-правни противречности. "Уставниот суд има посебна уставна положба и не подлежи на начелото на поделба на власта. Суштинската разлика меѓу Уставниот суд и органите на законодавната, извршната и судската власт е фактот што Уставниот суд, како орган на Републиката кој ја штити уставноста и законитоста и не подлежи на начелото на поделба на власта, има надлежност да ги обезбедува темелните вредности на поредокот, односно да биде и контролор на овие власти и истовремено да ја обезбедува нивната независност. Но, независноста при судиското одлучување не може да се толкува како можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено", велат од судот. Според уставните судии, судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот. "Правењето на паралела меѓу независноста на судството и владеењето на правото во предметното соопштение е противречно на начинот на кој е поставена. Имено, судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот. Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини, недоречености, треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно. Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак, согласност на кој било орган или кое било службено лице, туку еден од фундаменталните принципи на владеењето на правото. Оттука, какво било ограничување на Уставниот суд во остварувањето на ефективна заштита на слободите и правата, на владеењето на правото и на неговата должност да се грижи неговите одлуки да се почитуваат и извршуваат би претставувало повреда на уставно утврдената положба, функциите и надлежностите на Уставниот суд", категорични се уставните судии. Одлуките на Уставниот суд не се предмет на избор и на толкување Од Уставниот суд велат дека постои противречност и уставно-правна апсурдност во ставот на Судскиот совет и Здружението на судии дека "функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори". "Уставниот суд очекува од сите органи и носители на трите власти, законодавната, извршната и судската, да постапуваат во согласност со Уставот. Односот на Уставниот суд кон останатите власти не е однос на надреденост, туку одржување на состојбата на уставноста, и оттука извршувањето на неговите одлуки не претставува извршување на одлука на државен орган, туку претставува постапување во согласност со Уставот. Почитувањето на уставната поставеност на Уставниот суд и на уставно уреденото правно дејство на неговите одлуки не се демонстрира само декларативно, како во конкретниов случај. Вистинското почитување на Уставот се демонстрира со одлучност и решителност во заштитата на уставноста", децидни се од Уставниот суд. Конечно, дополнуваат од судот, неправосилноста на одлуката не ја суспендира конечноста и извршноста на одлуката на Уставниот суд. "Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд. Не само што не ја извршил одлуката на Уставниот суд, со неговото постапување ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП) на која всушност се темели одлуката на Судот. Со неговото постапување ја игнорирал и веќе воспоставената судска практика врз која Судот изминатиот период ја втемелил праксата на ЕСЧП во своите одлуки во кои утврдил повреда на слободите и правата на човекот и граѓанинот. Секое поинакво толкување би водело кон уставно-правно неодржлива ситуација во која друг орган, преку сопствено постапување или преку механизмите на редовната судска постапка, практично би можел да го одложува или неутрализира дејството на конечна и извршна одлука на Уставниот суд. Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење на правна држава во која ќе владее правото", велат од судот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T11:02:23
- source
- МКД.мк
- title
- Ниту еден закон не е над Уставот, Уставниот суд им врати на Судскиот совет и Здружението на судии
- url
- https://mkd.mk/makedonija/nitu-eden-zakon-ne-e-nad-ustavot-ustavniot-sud-im-vrati-na-sudskiot-sovet-i-zdruzhenieto-na-sudii/
- article order
- 15
- body
- По јавните реакции и критики до Уставниот суд, кој за првпат активираше механизам за барање на одговорност за судија бидејќи ја игнорирал одлуката на Уставниот суд иако констатирал повреда на слобода на изразувањето за новинарка која известувала за "крвавиот четврток", во долго образложение до јавноста излезе со контра - аргументи на реакцијата на Судскиот совет и Здружението на судии и им порача дека судската независност не може да биде оправдување за непочитувањето на Уставот. - Уставниот суд упатува на член 12 став 3 од Уставот, според кој "Одлуките на Уставниот суд се конечни и извршни", како и на член 89 став 2 од Актот на Уставниот суд, кој уредува дека "Одлуките со кои Судот утврдил повреда на слободите и правата утврдени со член 110 алинеја 3 од Уставот, ги извршува органот или субјектот што врши јавни овластувања што го донел поединечниот акт, односно го презел дејствието кое Уставниот суд со одлука го забранил". Дополнително, согласно со член 85 став 2 од Актот на Судот, "Одлуките на Уставниот суд се извршуваат без никакво одлагање". Во оваа насока е и член 91 од Актот: "Врз основа на претходно добиени податоци и известувања, Уставниот суд може да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и ќе го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката на Судот" - образложуваат од Судот. Тие во 2025 година, утврдиле повреда на слободата на јавно изразување на мислата на новинарката Наташа Стојановска, сторена со пресуди од Граѓанскиот и Апелациониот суд во Скопје и констатирале дека судијата во Граѓанскиот суд ја игнорирал нивната одлука и за ова го известиле Јавното обвинителство и Судскиот совет. Новинари денеска поднесоа тужби за нападите врз нив кои се случија на 27-ми април во Собранието Од Судот велат дека тие како орган ја штитат уставноста и законитоста и не подлежат на начелото на поделба на власта, и порачуваат дека судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот. - Судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот. Неспорен факт, утврден од Уставниот суд, е дека судија на Основниот граѓански суд, наместо да ја исполни уставната должност да одлучува врз основа на Уставот, законите и меѓународно-ратификувани меѓународни спогодби, одлучил дека Законот за парнична постапка не предвидува експлицитен основ дека одлука на Уставниот суд не претставува основ за повторување на постапката, и со тоа дал предност на Законот наместо на Уставот, во кој јасно е определен правниот карактер на одлуките и правното дејство на одлуките на Уставниот суд. Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини, недоречености, треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно. Пропуштањето на Законодавецот ова прашање да го уреди во Законот за парнична постапка на ниту еден начин не значи и не може да биде основ за игнорирање на уставно определените карактеристики на одлуките на Уставниот суд, нивната извршност, конечност и општа задолжителност. Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак, согласност на кој било орган или кое било службено лице - велат од Уставниот суд. Тие очекуваат сите носители на трите власти, законодавната, извршната и судската да постапуваат согласно Уставот и неговите темелни определби, заштитата на слободите и правата и владеењето на правото. За нив не е спорно и тоа што одлуката на граѓанскиот суд не е правосилна. - Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд. Не само што не ја извршил одлуката на Уставниот суд, со неговото постапување ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права на која всушност се темели одлуката на Судот. Со неговото постапување ја игнорирал и веќе воспоставената судска практика врз која Судот изминатиот период ја втемелил праксата на ЕСЧП во своите одлуки во кои утврдил повреда на слободите и правата на човекот и граѓанинот. Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење на правна држава во која ќе владее правото - порачуваат од Судот. Правната дебата се покрена откако Уставниот суд за првпат активираше механизам за барање одговорност за судија, откако утврдил дека Основниот граѓански суд не ја испочитувал и не ја спровел одлуката на Уставниот суд со која била констатирана повреда на слободата на изразување на новинарката Наташа Стојановска. Таа е една од новинарите кои со години водат судски постапки без епилог за "крвавиот четврток" во Собрание кој се случи на 27 април 2017 година, кога таа и другите новинари беа изложени на закани, заплашувања и беа спречени да ја извршуваат новинарската задача.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T10:59:09
- source
- Слободен печат
- title
- Уставен до судиите: Судската независност не може да го оправда непочитувањето на Уставот
- url
- https://www.slobodenpecat.mk/ustaven-do-sudiite-sudskata-nezavisnost-ne-mozhe-da-go-opravda-nepochituvanjeto-na-ustavot/
- article order
- 13
- body
- Уставниот суд одговори на соопштението на Судскиот совет и Здружението на судиите, во кое беше изразена загриженост поради начинот на кој Уставниот суд постапувал во предметот поврзан со неизвршување на негова одлука. Од Уставниот суд потсетуваат дека неговите одлуки се конечни и извршни и дека, согласно Актот на Судот, се извршуваат без никакво одлагање. "Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак согласност на кој било орган или кое било службено лице", наведуваат од Судот. Уставниот суд посочува дека во 2025 година донел одлука со која утврдил повреда на слободата на јавно изразување на мислата на новинарката Наташа Стојановска, сторена со пресуди на Основниот граѓански суд во Скопје и Апелациониот суд Скопје. Оттаму велат дека, откако судија на Основниот граѓански суд не ја извршил одлуката на Уставниот суд, странката побарала Судот да ги искористи механизмите за нејзино извршување. Уставниот суд потоа донел посебно решение со кое утврдил дека неговата одлука не е извршена и за тоа ги известил Јавното обвинителство и Судскиот совет. Во одговорот до Судскиот совет, Уставниот суд нагласува дека има посебна уставна положба и дека неговата улога е да ја штити уставноста и законитоста. Од Судот посочуваат дека ја почитуваат независноста на судската власт, но дека независноста на судиите не може да значи можност конечните и извршни одлуки на Уставниот суд да бидат повторно оценувани, релативизирани или нивното дејство да биде одложено. "Судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот", велат од Уставниот суд. Според Судот, фактот што во конкретниот случај судијата се повикал на тоа дека Законот за парничната постапка не предвидува експлицитен основ за повторување на постапката врз основа на одлука на Уставниот суд не може да биде оправдување за непостапување по одлуката. "Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини и недоречености треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно", се наведува во реакцијата. Уставниот суд отфрла и тезата дека судовите не треба да извршуваат одлуки на други државни органи, туку единствено самостојно да судат врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. Од Судот велат дека извршувањето на нивните одлуки не претставува "извршување на одлука на друг државен орган", туку постапување во согласност со Уставот. Посебно се осврнуваат и на аргументот дека решението со кое е утврдено неизвршување на одлуката не е правосилно и дека против него е поднесена жалба. "Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба, на ниеден начин не може да ја промени фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд", наведуваат од Судот. Од Уставниот суд дополнително тврдат дека со своето постапување судијата ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права, на која се темелела одлуката на Уставниот суд. Според Уставниот суд, спротивното толкување би можело да создаде ситуација во која друг орган, преку редовна судска постапка или сопствено постапување, би можел да го одложи или неутрализира дејството на конечна и извршна одлука на Уставниот суд. "Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење правна држава во која ќе владее правото", порачаа од Судот. Уставниот суд на крајот наведува дека останува решителен во заштитата на уставноста и законитоста, како и на слободите и правата на граѓаните, и дека и во иднина ќе постапува "одлучно и бескомпромисно".
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T10:04:28
- source
- А1он
- title
- Продолжува преписката меѓу Уставен и судиите: Судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот
- url
- https://a1on.mk/macedonia/prodolzhuva-prepiskata-megju-ustaven-i-sudiite-sudskata-nezavisnost-ne-mozhe-da-bide-opravduvanje-za-nepochituvanje-na-ustavot/
- article order
- 14
- body
- Уставниот суд им порача на членовите на Судскиот совет и Здружението на судии дека независноста на судската власт не може да биде оправдување за непочитување на Уставот. Во реакцијата на нивната реакција Уставниот суд укажа исто така дека независноста при судиското одлучување не може да се толкува како "можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено". Оваа судска "шпанска серија" еруптираше откако Уставниот суд укажа јавно дека неговата одлука околу загрозување на слободата на јавно изразување на новинарката Наташа Стојановска не била испочитувана од судијата , на што двете судски тела се пожалија дека им се врши притисок врз независноста. Како одгховор Уставниот суд денес се повика на член 12 став 3 од Уставот, според кој "Одлуките на Уставниот суд се конечни и извршни", како и на член 89 став 2 од Актот на Уставниот суд, кој уредува дека "Одлуките со кои Судот утврдил повреда на слободите и правата утврдени со член 110 алинеја 3 од Уставот, ги извршува органот или субјектот што врши јавни овластувања што го донел поединечниот акт, односно го презел дејствието кое Уставниот суд со одлука го забранил". Дополнително, цитиран е и член 85 став 2 од Актот на Судот, во кој стои дека "Одлуките на Уставниот суд се извршуваат без никакво одлагање", како и член 91 според кој: "Врз основа на претходно добиени податоци и известувања, Уставниот суд може да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и ќе го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката на Судот". -Уставниот суд во 2025 година со Одлуката (https://ustavensud.mk/2025/09/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-8-2025/ ) утврди повреда на слободата на јавно изразување на мислата на Наташа Стојановска, сторена со пресуди на Основниот граѓански суд во Скопје и Апелациониот суд Скопје. Странката од истиот суд побарала извршување на Одлуката на Уставниот суд за заштита на својата слобода, но Одлуката на Уставниот суд не е извршена од страна судија на Основниот граѓански суд во Скопје. Следствено на ова, странката се обрати до Уставниот суд со барање Судот да ги искористи правните механизми за извршување на неговите одлуки. Уставниот суд го усвои барањето на странката и донесе посебно Решение (https://ustavensud.mk/2026/07/%d0%b8-%d0%b1%d1%80-1-2026/ ) со кое утврди дека Одлуката на Уставниот суд за повреда на уставно загарантираната слобода на странката не е извршена и за тоа ги извести Јавното обвинителство и Судскиот совет", објаснува Уставниот суд. Токму на овој начин,, се оценува во реакцијата, "Уставниот суд придонесува кон владеењето на правото- принципот за кој во своето соопштение се залагаат и Судскиот совет и Здружението на судии". -Поради јавниот интерес поврзан со одлуката на Уставниот суд и ставот на Судскиот совет и Здружението на судии, Судот укажува на следните неспорни уставно-правни факти, како и на одредени уставно-правни противречности во споменатото соопштение: 1. Уставниот суд има посебна уставна положба и не подлежи на начелото на поделба на власта.Суштинската разлика меѓу Уставниот суд и органите на законодавната, извршната и судската власт е фактот што Уставниот суд, како орган на Републиката кој ја штити уставноста и законитоста и не подлежи на начелото на поделба на власта, има надлежност да ги обезбедува темелните вредности на поредокот, односно да биде и контролор на овие власти и истовремено да ја обезбедува нивната независност. Уставниот суд безрезервно ја почитува и ја штити и, со своите одлуки, застанувал на страната на институционалната и материјалната независност на судската власт (https://ustavensud.mk/2026/04/%d1%83-%d0%b1%d1%80-21-2025-%d0%b8-%d1%83-%d0%b1%d1%80-52-2025-3/ ). Но, независноста при судиското одлучување не може да се толкува како можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено. 2.Судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот.Правењето на паралела меѓу независноста на судството и владеењето на правото во предметното соопштение е противречно на начинот на кој е поставена. Имено, судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот. Неспорен факт, утврден од Уставниот суд, е дека судија на Основниот граѓански суд, наместо да ја исполни уставната должност да одлучува врз основа на Уставот, законите и меѓународно-ратификувани меѓународни спогодби, одлучил дека Законот за парнична постапка не предвидува експлицитен основ дека одлука на Уставниот суд не претставува основ за повторување на постапката, и со тоа дал предност на Законот наместо на Уставот, во кој јасно е определен правниот карактер на одлуките и правното дејство на одлуките на Уставниот суд. Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини, недоречености, треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно. Пропуштањето на Законодавецот ова прашање да го уреди во Законот за парнична постапка на ниту еден начин не значи и не може да биде основ за игнорирање на уставно определените карактеристики на одлуките на Уставниот суд, нивната извршност, конечност и општа задолжителност. Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак, согласност на кој било орган или кое било службено лице. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд е еден од фундаменталните принципи на владеењето на правото. Оттука, какво било ограничување на Уставниот суд во остварувањето на ефективна заштита на слободите и правата, на владеењето на правото и на неговата должност да се грижи неговите одлуки да се почитуваат и извршуваат би претставувало повреда на уставно утврдената положба, функциите и надлежностите на Уставниот суд. 3. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд значи постапување во согласност со Уставот Противречност и уставно-правна апсурдност има во ставот дека "функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори" во паралела со признавањето на уставната поставеност на Уставниот суд и неговите одлуки. Уставниот суд очекува од сите органи и носители на трите власти, законодавната, извршната и судската, да постапуваат во согласност со Уставот. Односот на Уставниот суд кон останатите власти не е однос на надреденост, туку одржување на состојбата на уставноста, и оттука извршувањето на неговите одлуки не претставува извршување на одлука на државен орган, туку претставува постапување во согласност со Уставот. Почитувањето на уставната поставеност на Уставниот суд и на уставно уреденото правно дејство на неговите одлуки не се демонстрира само декларативно, како во конкретниов случај. Вистинското почитување на Уставот и неговите темелни определби, заштитата на слободите и правата и владеењето на правото, не се прават со институционална воздржаност и внимателност во постапувањата, туку со одлучност и решителност во заштитата на уставноста. 4. Неправосилноста на одлуката не ја суспендира конечноста и извршноста на одлуката на Уставниот суд. Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд.Не само што не ја извршил одлуката на Уставниот суд, со неговото постапување ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права на која всушност се темели одлуката на Судот. Со неговото постапување ја игнорирал и веќе воспоставената судска практика врз која Судот изминатиот период ја втемелил праксата на ЕСЧП во своите одлуки во кои утврдил повреда на слободите и правата на човекот и граѓанинот (https://ustavensud.mk/2026/04/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-17-2025/ ). Секое поинакво толкување би водело кон уставно-правно неодржлива ситуација во која друг орган, преку сопствено постапување или преку механизмите на редовната судска постапка, практично би можел да го одложува или неутрализира дејството на конечна и извршна одлука на Уставниот суд. Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење на правна држава во која ќе владее правото. Уставниот суд останува решителен во заштитата на уставноста и законитоста и слободите и правата на граѓаните на нашиот уставно-правен поредок и на тој пат и во иднина ќе постапува одлучно и бескомпромисно, стои во реакцијата на Уставниот суд.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T10:04:28
- source
- Независен Весник
- title
- Уставниот суд возврати: Судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот
- url
- https://nezavisen.mk/ustavniot-sud-vozvrati-sudskata-nezavisnost-ne-mozhe-da-bide-opravduvanje-za-nepochituvanje-na-ustavot/
- article order
- 16
- body
- Во врска со соопштението на Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружението на судии, Уставниот суд упатува на член 12 став 3 од Уставот, според кој "Одлуките на Уставниот суд се конечни и извршни", како и на член 89 став 2 од Актот на Уставниот суд, кој уредува дека "Одлуките со кои Судот утврдил повреда на слободите и правата утврдени со член 110 алинеја 3 од Уставот, ги извршува органот или субјектот што врши јавни овластувања што го донел поединечниот акт, односно го презел дејствието кое Уставниот суд со одлука го забранил". Дополнително, согласно со член 85 став 2 од Актот на Судот, "Одлуките на Уставниот суд се извршуваат без никакво одлагање". Во оваа насока е и член 91 од Актот: "Врз основа на претходно добиени податоци и известувања, Уставниот суд може да донесе посебно решение со кое ќе утврди дека неговата одлука не е извршена и ќе го извести надлежното јавно обвинителство, како и органот што го именувал или избрал раководителот на органот или телото што не ја извршило одлуката на Судот". Уставниот суд во 2025 година со Одлука (https://ustavensud.mk/2025/09/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-8-2025/) утврди повреда на слободата на јавно изразување на мислата на Наташа Стојановска, сторена со пресуди на Основниот граѓански суд во Скопје и Апелациониот суд Скопје. Странката од истиот суд побарала извршување на Одлуката на Уставниот суд за заштита на својата слобода, но Одлуката на Уставниот суд не е извршена од страна судија на Основниот граѓански суд во Скопје. Следствено на ова, странката се обрати до Уставниот суд со барање Судот да ги искористи правните механизми за извршување на неговите одлуки. Уставниот суд го усвои барањето на странката и донесе посебно Решение (https://ustavensud.mk/2026/07/%d0%b8-%d0%b1%d1%80-1-2026/) со кое утврди дека Одлуката на Уставниот суд за повреда на уставно загарантираната слобода на странката не е извршена и за тоа ги извести Јавното обвинителство и Судскиот совет. Токму на овој начин Уставниот суд придонесува кон владеењето на правото - принципот за кој во своето соопштение се залагаат и Судскиот совет и Здружението на судии. Поради јавниот интерес поврзан со одлуката на Уставниот суд и ставот на Судскиот совет и Здружението на судии, Судот укажува на следниве неспорни уставно-правни факти, како и на одредени уставно-правни противречности во споменатото соопштение: 1. Уставниот суд има посебна уставна положба и не подлежи на начелото на поделба на власта Суштинската разлика меѓу Уставниот суд и органите на законодавната, извршната и судската власт е фактот што Уставниот суд, како орган на Републиката кој ја штити уставноста и законитоста и не подлежи на начелото на поделба на власта, има надлежност да ги обезбедува темелните вредности на поредокот, односно да биде и контролор на овие власти и истовремено да ја обезбедува нивната независност. Уставниот суд безрезервно ја почитува и ја штити и, со своите одлуки, застанувал на страната на институционалната и материјалната независност на судската власт (https://ustavensud.mk/2026/04/%d1%83-%d0%b1%d1%80-21-2025-%d0%b8-%d1%83-%d0%b1%d1%80-52-2025-3/ ). Но, независноста при судиското одлучување не може да се толкува како можност конечните и извршните одлуки на Уставниот суд да бидат ставени под повторна оценка, релативизирани или нивното правно дејство да биде одложено. 2.Судската независност не може да биде оправдување за непочитување на Уставот Правењето на паралела меѓу независноста на судството и владеењето на правото во предметното соопштение е противречно на начинот на кој е поставена. Имено, судската независност на ниеден начин не може да оправда ниту, пак, да релативизира неисполнување на уставната должност, односно да се одлучува врз основа на Уставот. Неспорен факт, утврден од Уставниот суд, е дека судија на Основниот граѓански суд, наместо да ја исполни уставната должност да одлучува врз основа на Уставот, законите и меѓународно-ратификувани меѓународни спогодби, одлучил дека Законот за парнична постапка не предвидува експлицитен основ дека одлука на Уставниот суд не претставува основ за повторување на постапката, и со тоа дал предност на Законот наместо на Уставот, во кој јасно е определен правниот карактер на одлуките и правното дејство на одлуките на Уставниот суд. Ниту еден закон не е над Уставот. Законот и неговите празнини, недоречености, треба да се толкуваат низ призмата на целовитоста на Уставот, смислата, словото и духот на Уставот, а не обратно. Пропуштањето на Законодавецот ова прашање да го уреди во Законот за парнична постапка на ниту еден начин не значи и не може да биде основ за игнорирање на уставно определените карактеристики на одлуките на Уставниот суд, нивната извршност, конечност и општа задолжителност. Почитувањето и извршувањето на одлуките на Уставниот суд не е прашање на избор, на толкување или пак, согласност на кој било орган или кое било службено лице. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд е еден од фундаменталните принципи на владеењето на правото. Оттука, какво било ограничување на Уставниот суд во остварувањето на ефективна заштита на слободите и правата, на владеењето на правото и на неговата должност да се грижи неговите одлуки да се почитуваат и извршуваат би претставувало повреда на уставно утврдената положба, функциите и надлежностите на Уставниот суд. 3. Извршувањето на одлуките на Уставниот суд значи постапување во согласност со Уставот Противречност и уставно-правна апсурдност има во ставот дека "функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори" во паралела со признавањето на уставната поставеност на Уставниот суд и неговите одлуки. Уставниот суд очекува од сите органи и носители на трите власти, законодавната, извршната и судската, да постапуваат во согласност со Уставот. Односот на Уставниот суд кон останатите власти не е однос на надреденост, туку одржување на состојбата на уставноста, и оттука извршувањето на неговите одлуки не претставува извршување на одлука на државен орган, туку претставува постапување во согласност со Уставот. Почитувањето на уставната поставеност на Уставниот суд и на уставно уреденото правно дејство на неговите одлуки не се демонстрира само декларативно, како во конкретниов случај. Вистинското почитување на Уставот и неговите темелни определби, заштитата на слободите и правата и владеењето на правото, не се прават со институционална воздржаност и внимателност во постапувањата, туку со одлучност и решителност во заштитата на уставноста. 4. Неправосилноста на одлуката не ја суспендира конечноста и извршноста на одлуката на Уставниот суд Фактот дека решението не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд, на ниеден начин не можат да ја променат фактичката состојба дека судија на Основниот граѓански суд не извршил одлука на Уставниот суд. Не само што не ја извршил одлуката на Уставниот суд, со неговото постапување ја игнорирал и практиката на Европскиот суд за човекови права на која всушност се темели одлуката на Судот. Со неговото постапување ја игнорирал и веќе воспоставената судска практика врз која Судот изминатиот период ја втемелил праксата на ЕСЧП во своите одлуки во кои утврдил повреда на слободите и правата на човекот и граѓанинот (https://ustavensud.mk/2026/04/%d0%b1%d0%b7%d1%81%d0%bf-%d0%b1%d1%80-17-2025/). Секое поинакво толкување би водело кон уставно-правно неодржлива ситуација во која друг орган, преку сопствено постапување или преку механизмите на редовната судска постапка, практично би можел да го одложува или неутрализира дејството на конечна и извршна одлука на Уставниот суд. Игнорирањето и релативизирањето на постапувањето на Уставниот суд не дава придонес во напорите за градење на правна држава во која ќе владее правото.Уставниот суд останува решителен во заштитата на уставноста и законитоста и слободите и правата на граѓаните на нашиот уставно-правен поредок и на тој пат и во иднина ќе постапува одлучно и бескомпромисно.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T09:47:52
- source
- 24info.mk
- title
- Уставниот суд со појаснување до Судскиот совет во врска со за извршувањето на одлуките
- url
- https://24info.mk/ustavniot-sud-so-pojasnuvane-do-sudskiot-sovet-vo-vrska-so-za-izvrshuvaneto-na-odlukite/
- article order
- 7
- body
- Судскиот совет и Здружението на судии контра Уставниот суд откако тој за првпат го активираше механизмот за заштита на извршувањето на своите одлуки и извести дека судија од Граѓанскиот суд не ја спровел нивната одлука во случајот со новинарката Наташа Стојановска. Во денешното соопштение, Судскиот совет и Здружението на судии велат дека го почитуваат уставниот статус на Уставниот суд и принципот дека неговите одлуки се конечни и извршни и дека надлежните државни органи се должни да постапуваат во согласност со обврските што произлегуваат од нив, но дека истовремено, еднакво значајно е и почитувањето на уставно загарантираната самостојност и независност на судовите, законски уредениот тек на судските постапки и правото на користење на предвидените правни лекови. - Во конкретниот случај, Решението П4-240/22 од 4 мај 2026 година на Основниот граѓански суд Скопје не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд. Оттука, постапката сè уште е во тек, а оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа само на надлежниот второстепен суд. Во такви околности, Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија сметаат дека секое институционално постапување поврзано со конкретната неправосилна судска одлука бара особена внимателност и воздржаност, за да не се создаде впечаток на прејудицирање на исходот од постапката или на притисок врз судиите кои одлучуваат во конкретниот предмет, се наведува во соопштението. Уставниот суд побара институционална одговорност откако оцени дека судија од Основниот граѓански суд не ја извршил неговата одлука за заштита на слободата на изразување на новинарката Стојановска, поврзана со насилството во Собранието на 27 април 2017 година. The post Судскиот совет и Здружението на судии контра Уставниот суд за случајот со новинарката Наташа Стојановска appeared first on Provereno. Пронајдете не на следниве мрежи:
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-12T01:17:28
- source
- puls24.mk
- title
- Судскиот совет и Здружението на судии контра Уставниот суд за случајот со новинарката Наташа Стојановска
- url
- https://puls24.mk/%D1%81%D1%83%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82-%D0%B8-%D0%B7%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%B8/
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 9
- body
- Самостојноста и независноста на судовите мора да се почитуваат, а ниту еден државен орган не смее да го прејудицира исходот на судска постапка, порачаа Судскиот совет и Здружението на судиите во заедничко соопштение по потегот на Уставниот суд да пријави судија од Основниот граѓански суд Скопје во обвинителството. Од двете институции нагласуваат дека судовите не се задолжени да спроведуваат одлуки на други државни органи, туку судат самостојно и независно врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. Тие го признаваат уставниот статус на Уставниот суд и фактот дека неговите одлуки се конечни и извршни, но истовремено укажуваат дека мора да се почитуваат и независноста на судовите, законскиот тек на постапките и правото на користење правни лекови. Во конкретниот случај, решението П4-240/22 од 4 мај 2026 година на Основниот граѓански суд Скопје не е правосилно. Против него е поднесена жалба, по која треба да одлучи надлежниот второстепен суд. Оттаму, Судскиот совет и Здружението на судиите сметаат дека оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа на второстепениот суд. Според нив, институционалното постапување во врска со неправосилна судска одлука мора да биде внимателно и воздржано, за да не се создаде впечаток дека се влијае врз исходот на постапката или врз судиите што одлучуваат. Предметот се однесува на Наташа Стојановска, новинарка која била присутна во Собранието на 27-ми април 2017 година за да известува за изборот на претседател на Собранието. По насилниот упад, таа била изложена на закани и заплашување и била спречена да ја извршува својата професионална задача. Уставниот суд утврдил повреда на нејзиното право на слободно изразување, оценувајќи дека државата не ја исполнила обврската да ја заштити и да ѝ овозможи непречено информирање на јавноста. Како правна основа се наведени член 16 и член 110 алинеја 3 од Уставот, како и член 10 од Европската конвенција за човекови права.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-11T11:38:32
- source
- NetPress
- title
- Одлуката на граѓанскиот суд не може да биде однапред определена од Уставниот суд, предупредуваат Судскиот совет и Здружението на судии
- url
- https://netpress.com.mk/odlukata-na-graganskiot-sud-ne-mozhe-da-bide-odnapred-opredelena-od-ustavniot-sud-predupreduvaat-sudskiot-sovet-i-zdruzhenieto-na-sudii/
- article order
- 6
- body
- Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија, во врска со Решението на Уставниот суд И.бр.1/2026 и реакциите што тоа ги предизвика во јавноста, смета за потребно да укажат на неколку принципиелни прашања од значење за независноста на судската власт и владеењето на правото. "Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија го почитуваат уставниот статус на Уставниот суд и принципот дека неговите одлуки се конечни и извршни и дека надлежните државни органи се должни да постапуваат во согласност со обврските што произлегуваат од нив. Истовремено, еднакво значајно е почитувањето на уставно загарантираната самостојност и независност на судовите, законски уредениот тек на судските постапки и правото на користење на предвидените правни лекови," велат Судскиот совет и Здружението на судиите на Република Северна Македонија Во конкретниот случај за новинарката Наташа Стојановска велат дека Решението П4-240/22 од 4 мај 2026 година на Основниот граѓански суд Скопје не е правосилно и против него е изјавена жалба за која треба да одлучува надлежниот второстепен суд. "Оттука, постапката сè уште е во тек, а оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа само на надлежниот второстепен суд. Во такви околности, Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија сметаат дека секое институционално постапување поврзано со конкретната неправосилна судска одлука бара особена внимателност и воздржаност, за да не се создаде впечаток на прејудицирање на исходот од постапката или на притисок врз судиите кои одлучуваат во конкретниот предмет" велат восоопштението. Додаваат дека функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори. Оттука, ниту еден орган, без оглед на неговата уставна положба, не може да определува или да прејудицира каква одлука треба да донесе судот во конкретен предмет. Судскиот совет на Република Северна Македонија и Здружение на судиите на Република Северна Македонија остануваат цврсто определено за доследно почитување на Уставот, законите и одлуките на Уставниот суд, но и за бескомпромисна заштита на независноста на судската власт, правото на правично судење и непреченото функционирање на системот на правни лекови.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-11T10:32:32
- source
- meta.mk
- title
- Судскиот совет и Здружението на судии реагираат по одлуката на Уставниот суд: Оценката на законитоста на првостепената одлука припаѓа само на надлежниот второстепен суд
- url
- https://meta.mk/sudskiot-sovet-i-zdruzhenieto-na-sudii-reagiraat-po-odlukata-na-ustavniot-sud-ocenkata-na-zakonitosta-na-prvostepenata-odluka-pripagja-samo-na-nadlezhniot-vtorostepen-sud/
- article order
- 5
- body
- Судскиот совет и Здружението на судии реагираа на потегот на Уставниот суд во случајот поврзан со 27 април. Порачаа дека мора да се почитува независноста на судството додека трае жалбената постапка. Судскиот совет и Здружението на судии на Северна Македонија реагираа на последната одлука на Уставниот суд поврзана со случајот на новинарката Наташа Стојановска и упадот во Собранието на 27 април 2017 година. Тие предупредуваат дека секое институционално постапување во предмет што сè уште не е правосилен мора да биде внимателно за да не се загрози независноста на судството и текот на судската постапка. Во заедничко соопштение тие наведуваат дека постапките поврзани со конкретна неправосилна судска одлука не смеат да создадат впечаток на прејудицирање на исходот или на притисок врз судиите кои одлучуваат по предметот. Реакцијата доаѓа откако Уставниот суд ги алармираше Јавното обвинителство и Судскиот совет дека судија од скопскиот граѓански суд не ја спровел неговата одлука. Иако го нагласуваат целосното почитување на уставниот статус на Уставниот суд, како и фактот дека неговите одлуки се конечни и извршни, од Судскиот совет и Здружението на судии потсетуваат дека еднакво важно е почитувањето на независноста на судството, законски утврдениот тек на судските постапки и правото на користење на предвидените правни лекови. Судскиот совет: За законитоста одлучува второстепениот суд Според соопштението, во конкретниот случај станува збор за решение на Основниот граѓански суд Скопје кое сè уште не е правосилно и против кое е поднесена жалба. "Постапката е во тек, а оценката на законитоста на првостепената одлука му припаѓа исклучиво на надлежниот второстепен суд", посочуваат од институциите. Оттаму оценуваат дека секое институционално постапување поврзано со неправосилна судска одлукабара особена внимателност за да не се наруши текот на постапката и да не се доведе во прашање независноста на судиите кои одлучуваат по предметот. Независноста на судството е гаранција за граѓаните Тие укажуваат дека независноста на судството не претставува привилегија на судиите, туку гаранција за граѓаните дека за нивните права и обврски ќе одлучува независен и непристрасен суд. "Функцијата на судовите не се состои во извршување на одлуки на други државни органи, туку во самостојно и независно судење врз основа на Уставот, законите и ратификуваните меѓународни договори", наведуваат од Судскиот совет и Здружението на судии. Поради тоа, додаваат дека ниту еден орган, без оглед на неговата уставна положба, не може да определува или да прејудицира каква одлука треба да донесе судот во конкретен предмет. Според нив, почитувањето на одлуките на Уставниот суд и почитувањето на независноста на редовните судови не се спротивставени вредности, туку заедно го сочинуваат принципот на владеење на правото. Од Судскиот совет и Здружението на судии порачуваат дека остануваат цврсто определени за доследно почитување на Уставот, законите и одлуките на Уставниот суд, но и за бескомпромисна заштита на независноста на судската власт, правото на правично судење и непреченото функционирање на системот на правни лекови. Што ја предизвика реакцијата? Прашањето за односот меѓу уставната контрола и судската независност повторно се најде во фокусот на јавноста откако Уставниот суд реагираше за предмет поврзан со новинарката Наташа Стојановска. Станува збор за постапка што произлегува од настаните во Собранието на Северна Македонија на 27 април 2017 година, кога новинарката тврдеше дека била изложена на закани и заплашување додека професионално известувала од законодавниот дом. Според Уставниот суд, судијата не ја применил неговата претходна одлука и ја отфрлил како нов доказ во постапката. Судијата, пак, се повикал на одредбите од Законот за парнична постапка, оценувајќи дека одлука на Уставниот суд не може да претставува нов факт или нов доказ што би бил основ за повторување на постапката. Поради тоа, Уставниот суд за првпат активираше механизам за заштита на сопствените одлуки, оценувајќи дека конечноста и извршноста на неговите одлуки мора да бидат почитувани.
- language
- mkd
- published at
- 2026-08-11T09:56:16
- source
- Deutsche Welle
- title
- По потегот на Уставниот суд - судиите бараат воздржаност
- url
- https://www.dw.com/mk/po-potegot-na-ustavniot-sud-sudskiot-sovet-vo-odbrana-na-sudskata-nezavisnost/a-78317758
- omitted source count
- 3
- total source count
- 13