Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) и Центарот за јавно здравје - Скопје прогласија епидемија на западнонилска треска во повеќе скопски општини и населени места, откако бројот на заболени значително се зголеми. Заклучно со 11 август 2026 година, регистрирани се 26 случаи, од кои 24 се лабораториски потврдени, а двајца се веројатни. Од нив, 25 се од Скопје, а еден од Велес. Најголем дел од заболените се мажи над 60 години, кои најверојатно се инфицирани од автохтони комарци. Евидентиран е и еден смртен случај - 83-годишен пациент од Скопје со повеќе хронични заболувања. Епидемијата е прогласена во општините Кисела Вода (вклучувајќи го и Пржино), Аеродром, Бутел, Гази Баба и Илинден, како и во населените места Драчево, Идризово, Јурумлери и Трубарево. Во изминатата недела се регистрирани 13 нови случаи, сите со невроинвазивна форма. На Клиниката за инфективни болести во Скопје моментално се хоспитализирани 20 пациенти, од кои пет се во тешка состојба и се на механичка вентилација. Здравствените власти апелираат до граѓаните да ги почитуваат превентивните мерки, како користење репеленти, носење заштитна облека и избегнување престој на отворено во периодите кога комарците се најактивни.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Еден 83-годишен пациент починал од компликации на западнонилска треска и хронични болести | Разлики: 5 извори потврдуваат, 2 спомнуваат менингитис наместо западнонилска треска, 2 не спомнуваат. | Не е споменато | Делумно: Починат е пациент над 80 години со коморбидитети од менингитис. | Делумно: Починат е пациент над 80 години со коморбидитети од менингит. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува смрт на 83-годишен пациент со хронични болести. | Да: Потврдено во статијата за 83-годишен скопјанец со придружни болести. | Да: Статијата потврдува смрт на 83-годишен маж со треска и други заболувања. | Да: Потврдено, пациентот имал 83 години и придружни заболувања. | Да: Потврдено е дека 83-годишен пациент со коморбидитети починал. | Да: Потврдено е дека 83-годишен пациент со коморбидитети починал. |
| Регистрирани се 24 потврдени и 2 веројатни случаи на западнонилска треска заклучно со 11 август 2026 | 24-26 случаи, не 34; датумите варираат. | Не: Статијата наведува вкупно 34 случаи, без спецификација на датум 2026 | Делумно: Регистрирани се 26 потврдени и веројатни случаи вкупно. | Да: Статијата наведува вкупно 26 потврдени и веројатни случаи. | Не: Статијата наведува вкупно 34 потврдени случаи. | Не: Статијата наведува вкупно 34 потврдени случаи. | Делумно: Статијата наведува 26 случаи (24 потврдени), но не го наведува датумот. | Делумно: Се споменуваат 26 случаи во првите 8 месеци од 2026 година. | Да: Директно наведено според податоците на ИЈЗ. | Делумно: Бројките се точни, но датумот во статијата е 12 август. | Делумно: Статијата наведува 24 потврдени и 2 суспектни, без прецизен датум. |
| 25 од случаите се од Скопје, а еден од Велес | Поделба: 5 извори потврдуваат, 6 не споменуваат. | Не е споменато | Да: Потврдено во извештајот на ИЈЗ цитиран во статијата. | Да: Потврдено во извештајот на ИЈЗ цитиран во статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата потврдува еден случај од Велес, а останатите од Скопје. | Да: Статијата експлицитно наведува 25 случаи од Скопје и еден од Велес. | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Пет пациенти се во тешка состојба и се на механичка вентилација на Инфективната клиника | Пет извори потврдуваат, шест не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е дека 5 пациенти се на механичка вентилација. | Да: Потврдено од директорот на Клиниката за инфективни болести. | Да: Статијата потврдува 5 пациенти во критична состојба на вентилација. | Да: Статијата потврдува пет пациенти на механичка вентилација. |
| Најголем дел од заболените се мажи над 60 години кои се занимавале со земјоделски активности | Само Truthmeter целосно го потврдува тврдењето. | Не е споменато | Делумно: Потврдено за мажи над 60г, но не се споменува земјоделство. | Делумно: Потврдено за пол и возраст, но не и за земјоделски активности. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат лица над 60 години, но не и земјоделски активности. | Да: Потврдено е дека повеќето се мажи над 60 години со земјоделски работи. | Делумно: Потврдена е возраста над 60 години, но не и земјоделството. | Делумно: Се наведува дека се пензионери, но не и земјоделски активности. | Делумно: Се наведува дека најголем дел се пензионери, без пол и активност. |
| Западнонилската треска се пренесува преку убод од заразени комарци, главно од родот Culex | Сите извори го поддржуваат тврдењето, но ниту еден не го спомнува родот Culex. | Делумно: Се споменува пренос преку каснување од комарци, но не и родот Culex | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но не и родот Culex. | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но не и родот Culex. | Делумно: Се споменуваат комарци како причина, но не и родот Culex. | Не е споменато | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но не се прецизира родот Culex. | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но родот Culex не е наведен. | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но родот Culex не е наведен. | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но не и родот Culex. | Делумно: Се споменува пренос преку комарци, но не и родот Culex. |
| Едно лице патувало во Грција, но инкубацискиот период не исклучува локална инфекција | Еден извор го потврдува тврдењето, додека еден го негира. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Статијата наведува дека заболените не патувале надвор од Македонија. | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавата на д-р Марија Гочевска. | Не е споменато | Не е споменато |
| Здравствените власти апелираат да се користат репеленти, мрежи и да се избегнува надвор во зори и на зајдисонце | Поделба: 5 извори потврдуваат, 3 делумно, 2 молчат. | Делумно: Апелираат за лична заштита, но не се наведени репеленти и мрежи | Да: Ова се препораките наведени во статијата за заштита. | Да: Ова се наведени препораки за заштита во статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се апелира за лична заштита и избегнување места со комарци. | Да: Статијата ги наведува овие препораки за лична заштита. | Делумно: Апелираат за репеленти и облека, но не и за мрежи/време. | Да: Препораките се целосно наведени во текстот. | Да: Препораките се јасно наведени во текстот. |
| Во последните 15 години во Македонија се регистрирани пет смртни случаи од западнонилска треска | Два извора потврдуваат, два негираат, седум не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не: Статијата наведува два смртни случаи досега. | Не: Статијата наведува два смртни случаи досега. | Не е споменато | Не: Статијата наведува 5 смртни случаи од 2011 до 2025 година. | Да: Потврдено за периодот од 2011 до крајот на 2025 година. | Не е споменато | Не е споменато |
| Прогласена епидемија на западнонилска треска во повеќе скопски општини и насел општини и населби | Единствена разлика: прецизност на општините (4 vs повеќе). | Да: ЦЈЗ Скопје прогласи епидемија во повеќе општини и населби | Да: ЦЈЗ Скопје прогласи епидемија во Кисела Вода, Гази Баба, Аеродром и Бутел. | Да: Потврдено за четири скопски општини. | Да: Потврдено е прогласување епидемија на 12 август. | Да: Потврдено е прогласување епидемија во повеќе скопски општини. | Да: Потврдено во насловот и воведниот дел на статијата. | Да: Потврдено е прогласување епидемија во повеќе скопски општини. | Да: Потврдено во текстот за повеќе општини и населени места во Скопје. | Да: Потврдено е прогласување епидемија во скопски општини и населби. | Да: Потврдено е прогласување епидемија во скопски општини и населби. |
| Прогласена епидемија на западнонилска треска во повеќе скопски општини и населби | Повеќето потврдуваат, но некои грешат: Министерство наместо ЦЈЗ. | Да: ЦЈЗ Скопје прогласи епидемија во повеќе општини и населби | Да: ЦЈЗ Скопје прогласи епидемија во Кисела Вода, Гази Баба, Аеродром и Бутел. | Да: Прогласена е во четири скопски општини. | Да: Потврдено е прогласување епидемија на 12 август. | Да: ЦЈЗ Скопје прогласи епидемија на 12 август во наведените општини. | Да: Насловот и текстот потврдуваат епидемија во пет скопски општини. | Да: Потврдено е прогласување епидемија во повеќе скопски општини. | Not Mentioned | Да: Министерството прогласи епидемија во наведените општини и населби. | Да: Министерството прогласи епидемија во наведените општини и населби. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Институт за јавно здравје (ИЈЗ) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Неутрално: ИЈЗ е извор на податоци и препораки, без мета-вреднување | Неутрално: ИЈЗ е извор на податоци и препораки, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само цитиран како извор на препораки, без мета-вреднување | Неутрално: ИЈЗ цитиран како извор на информации и препораки | Неутрално: Институтот е споменат како извор на податоци и препораки, без мета-вреднување. | Неутрално: ИЈЗ е цитиран во апел за итна медицинска помош, без мета-вреднување. | Неутрално: ИЈЗ е цитиран за препораки, без мета-вреднување. |
| Центар за јавно здравје - Скопје | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: само информативно споменат како извор на податоци и прогласувач на епидемија | Неутрално: ЦЈЗ Скопје прогласил епидемија, само информативно споменат | Неутрално: Само наведен како пријавител на епидемија, без вреднување | Неутрално: само цитиран како извор на информации за случаите | Неутрално: само цитиран како извор на информации за случаите | Неутрално: цитиран преку претставник, без вреднување | Неутрално: Центарот споменат при пријавување епидемија | Неутрално: Центарот е споменат како учесник на прес-конференција, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Клиника за инфективни болести - Скопје | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Неутрално: Клиниката е спомената како место на лекување, без вреднување | Неутрално: Спомената како место на хоспитализација, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како место на лекување, без вреднување | Неутрално: Клиниката наведена како место на регистрирани пациенти | Неутрално: Клиниката е спомената како извор на податоци за хоспитализирани, без вреднување. | Неутрално: Спомената како место на хоспитализација, без вреднување. | Неутрално: Спомената како место на хоспитализација, без вреднување. |
| д-р Фадил Цана | Само 2 извори го спомнуваат, обата неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник што изнесува информации, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| д-р Марија Гочевска | Само 2 извори ја спомнуваат, обата неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирана со препораки, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитирана како говорник од ИЈЗ, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| д-р Златко Арсениевски | Нема разлики: само неутрално цитиран. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран од ЦЈЗ, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник што информира за епидемија, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Јовица Андовски (заменик-министер за здравство) | Само два извори го спомнуваат, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран со апел, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Цитиран како говорник што апелира за превенција, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Скопје | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: споменато како локација на случаи и епидемија, без вреднување | Неутрално: Скопје е споменато како локација на случаи и епидемија, без вреднување | Неутрално: Споменат како локација со најмногу случаи, без вреднување | Неутрално: споменато како локација на случаи и епидемија | Неутрално: споменато како локација на случаи и епидемија | Неутрално: споменато како локација на епидемија, без вреднување | Неутрално: Скопје споменато како локација на случаи и епидемија | Неутрално: Споменато како локација на случаи и епидемија, без вреднување. | Неутрално: Споменато како локација на епидемија, без вреднување. | Неутрално: Споменато како локација на епидемија, без вреднување. |
| Велес | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Не е споменато | Неутрално: Велес е споменат како локација на еден случај, без вреднување | Неутрално: Споменат како локација со еден случај, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како место со еден случај, без вреднување | Неутрално: Велес споменат како место со еден случај | Неутрално: Споменат како локација на еден случај, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Грција | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Грција наведена како земја со случаи во европскиот извештај | Неутрално: Спомената како дестинација за патување на еден пациент, без вреднување. | Неутрално: Спомената како локација со случаи, без вреднување. | Неутрално: Изнесени статистички податоци за случаи, без вреднување. |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Центарот за јавно здравје Скопје, ИЈЗ и општините Кисела Вода, Гази Баба, Аеродром, Бутел и Илинден спроведуваат прскање и отстранување на застоена вода. Со почитување на препораките од Јовица Андовски и лекарите, бројот на нови случаи постепено се намалува во следните недели.
Инфективната клиника под раководство на Фадил Цана продолжува со лекување на тешките случаи, додека пациентите со подобрена состојба се испишуваат на домашно опоравување. Иако осум пациенти веќе се отпуштени, можни се дополнителни хоспитализации поради активната локална циркулација на вирусот.
Поради високата изложеност на повозрасни мажи што работат во градини и на ниви во зори или приквечер, ИЈЗ може да регистрира нови невроинвазивни инфекции. Кај лицата над 60 години и со хронични заболувања, тоа може да доведе до дополнителни пациенти на интензивна нега и нови смртни исходи.
Manj gotovo
По интервенциите во Драчево, Идризово, Јурумлери и Трубарево, скопските општини можат да воведат редовно следење на ларви, чистење канали и навремено прскање. Координацијата меѓу ЦЈЗ Скопје, ИЈЗ и локалните власти би ја намалила веројатноста за повторна епидемија во следната сезона.
Ако заразените комарци продолжат да циркулираат во влажните подрачја околу Скопје, ИЈЗ може да пријави случаи и надвор од првично опфатените општини. Министерството за здравство и Комисијата за заразни болести би ги прошириле надзорот и препораките, без нужно да воведат пошироки ограничувања.
Жителите на Аеродром, Бутел и Гази Баба може да реагираат ако продолжат да забележуваат комарци и нови заболени и покрај најавеното прскање. Критиките би ги насочиле кон општините, ЦЈЗ Скопје и Министерството за здравство поради задоцнето отстранување на бари, канали и садови со вода.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Епидемијата може да поттикне ИЈЗ, ветеринарните служби и Министерството за здравство да создадат интегриран систем за следење на вирусот кај комарци, птици и луѓе. Таквата мрежа би овозможила рано предупредување и подобро насочување на ресурсите во Скопје и Велес во идните години.
Бидејќи еден пациент е од Велес, ИЈЗ може да спроведе дополнително земање примероци и мапирање на комарците и во тој регион. Резултатите би можеле да покажат поширока циркулација на вирусот, но и да доведат до прецизирање дека ризикот е ограничен на одделни жаришта.
Комбинација од екстремни временски услови, поплавени површини и недоволно одржување на каналите може да создаде нови места за размножување на Culex-комарци. ИЈЗ, ЦЈЗ Скопје и локалните општини тогаш би се соочиле со сезонски скок на заболувањата и повторен притисок врз Инфективната клиника.
Analizirano 10 od 34 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Три нови случаи на западнонилска треска - прв случај регистриран и во Арачиново | ||
| НОВИ ТРИ СЛУЧАИ НА ЗАПАДНОНИЛСКА ТРЕСКА: Вирусот првпат откриен и во Арачиново, бројот се искачи на 34 | ||
| Три нови случаи на западнонилска треска, прв регистриран во Арачиново | ||
| Три нови случаи на западнонилска треска, прв во Арачиново | ||
| Нови случаи на западнонилска треска во земјава | ||
| Втор смртен случај од западнонилска треска во Македонија - расте бројот на новозаболени, повеќето се од Драчево | ||
| Западно-нилска треска: Заблуди и факти за болеста што ја пренесуваат комарците | ||
| Комарци и болести: 10 совети како да се заштитите | ||
| Драматичен скок на заразени од Западнонилска треска во Грција, во неколку скопски општини прогласена епидемија - Press24 | ||
| Во Грција 45 нови случаи на западнонилска треска |