На судењето за трагедијата во кочанската дискотека „Пулс“, градежното вештачење од Градежниот факултет при УКИМ утврди дека објектот, кој бил наменет за лесна индустрија, од 2012 година нелегално се користел како дискотека/кабаре, спротивно на урбанистичките планови и законите. Вештаците Душица Трпчевска Ангелковиќ и Маријана Лазаревска пред судот во Идризово посочија дека пренамената била незаконска, а поставените преградни ѕидови од гипс-картон и вратите претставувале сериозна пречка за евакуација. Родителите на жртвите, преку Александар Наунов, побараа да се утврди институционалната одговорност за повеќегодишното незаконско функционирање на објектот. Судењето продолжува на 17 август.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Објектот на дискотеката 'Пулс' бил нелегално пренаменет од индустриски во угостителски објект. | Нема разлики, едногласно нелегална. | Да: Вештото лице потврди дека пренамената е спротивна на ДУП и законите. | Да: Вештачењето потврдува дека пренамената не била дозволена. | Да: Вештачењето потврдува нелегална пренамена од индустрија во дискотека. | Да: Вештакот потврди дека пренамената е спротивна на ДУП и регулативата. | Да: Вештото лице потврди нелегална пренамена од индустрија во дискотека. | Да: Вештачењето потврдува нелегална пренамена спротивно на ДУП и законите. | Да: Вештачењето потврдува дека пренамената е спротивна на ДУП и законите. | Да: Вештачењето потврдува нелегална пренамена спротивна на ДУП и законите. | Да: Вештачењето потврдува нелегална пренамена спротивна на ДУП и законите. | Да: Вештачењето потврдува дека пренамената е спротивна на плановите. |
| Пренамената започнала во 2012 година, спротивно на Деталниот урбанистички план и Законот за градење. | Сите извори освен Сител го потврдуваат тврдењето; Сител не ја споменува годината. | Да: Вештото лице изјави дека од 2012 инвеститорот го користи спротивно на ДУП. | Делумно: Се споменува незаконска пренамена, но не и конкретната година. | Да: Вештакот потврди дека од 2012 г. објектот се користи спротивно на ДУП. | Да: Вештакот изјави дека од 2012 инвеститорот почнал нелегална пренамена. | Да: Потврдено во текстот дека пренамената е од 2012 спротивно на ДУП. | Да: Вештакот потврди дека инвеститорот почнал со пренамена во 2012 година. | Да: Вештакот потврдува дека од 2012 инвеститорот го користи спротивно на ДУП. | Да: Вештакот потврди дека инвеститорот почнал пренамена во 2012 година. | Да: Вештакот потврди дека инвеститорот почнал со пренамена во 2012 година. | Да: Статијата наведува дека инвеститорот почнал со пренамена во 2012 г. |
| Урбанистичката зона Г10 во Кочани од 1998 до 2013 година била наменета за лесна индустрија и мало стопанство, а не за угостителство. | Поделба: 5 извори потврдуваат, 4 делумно, 1 не споменува. | Делумно: Се споменува документација од 1998 до денес и забрана за угостителство. | Делумно: Потврдено е дека локацијата била за лесна индустрија од 1998. | Делумно: Статијата потврдува намена за лесна индустрија, но не ја именува зоната како Г10. | Да: Вештакот потврди дека зоната Г10 е наменета за лесна индустрија. | Не е споменато | Да: Зоната Г10 е наменета за лесна индустрија и мало стопанство. | Да: Вештакот потврдува дека зоната Г10 е наменета за индустрија и стопанство. | Да: Вештакот потврди дека зоната Г10 е наменета за индустрија и стопанство. | Да: Вештакот потврди дека зоната Г10 е наменета за индустрија и стопанство. | Делумно: Се споменува урбанистичка документација од 1998 до денес. |
| Објектот се состоел од две згради: едната изградена во 1998 како деловно-производен објект, а другата легализирана во 2011 за лесна индустрија. | Пет извори детално го потврдуваат тврдењето; четири не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата детално ја опишува структурата на двете згради. | Да: Вештакот детално ја опиша структурата на двете згради. | Не е споменато | Да: Вештакот потврди дека објектот се состои од две згради со тие намени. | Да: Вештакот детално ја опишува структурата и намената на двете згради. | Да: Вештакот детално ја опиша структурата и намената на двете згради. | Да: Вештакот детално ја опиша структурата на двете згради и нивната намена. | Не е споменато |
| Инвеститорот не ги искористил легалните можности за пренамена, како измена на ДУП, туку извршил нелегална пренамена. | Либертас и Telma директно поддржуваат, други само делумно. | Делумно: Се наведува дека пренамената е спротивна на ДУП и законската легислатива. | Делумно: Се наведува дека пренамената не била дозволена според ДУП. | Делумно: Се наведува дека пренамената е нелегална и спротивна на плановите. | Да: Вештакот наведе дека инвеститорот избрал нелегална пренамена. | Да: Вештото лице изјави дека инвеститорот не иницирал измена на ДУП. | Делумно: Статијата наведува дека пренамената е нелегална и спротивна на ДУП. | Делумно: Статијата наведува дека пренамената е нелегална, но не спомнува ДУП измени. | Делумно: Статијата наведува дека пренамената е нелегална и спротивна на ДУП. | Делумно: Статијата наведува дека пренамената е нелегална и спротивна на ДУП. | Делумно: Се наведува дека пренамената е спротивна на ДУП и законите. |
| Преградните ѕидови од гипс-картон и двокрилната врата поставени при пренамената претставувале сериозна пречка за евакуација. | Разлика: 4 извори го потврдуваат тврдењето; 5 не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Вештачењето ги посочува овие елементи како пречка за евакуација. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Вештакот ги оцени како апсолутна пречка за евакуација. | Да: Вештакот нагласува дека се апсолутна пречка при евакуација. | Да: Вештакот ги оцени како апсолутно недозволена пречка за евакуација. | Да: Вештакот потврди дека овие елементи се пречка за евакуација. | Не е споменато |
| Општината Кочани била надлежна да реагира и да спречи нелегална употреба на објектот преку инспекциски служби. | Сите извори освен Фактор го поддржуваат тврдењето. | Не е споменато | Да: Вештакот истакна дека општината е повикана да контролира. | Да: Вештакот потврди дека објектот е од локално значење под надлежност на Општината. | Да: Вештакот потврди дека општината е надлежна за контрола и реакција. | Да: Вештото лице потврди дека општината е надлежна за контрола. | Да: Вештакот посочи дека Општината е надлежна да контролира и постапува. | Да: Вештакот потврдува дека Општината е надлежна за контрола и инспекција. | Да: Вештакот потврди дека Општината е надлежна за контрола и постапување. | Да: Вештакот посочи дека Општината е надлежна за контрола и постапување. | Да: Вештото лице потврдува дека општината е повикана да постапува. |
| Градежната инспекција имала овластување да му наложи на сопственикот да го врати објектот во првобитна состојба. | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но Фактор и Сител не го спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Вештакот потврди дека инспекцијата имала можност да наложи враќање во првобитна состојба. | Да: Вештакот потврди дека инспекцијата има право да наложи враќање. | Да: Потврдено преку цитат од вештото лице за Законот за градење. | Да: Вештакот потврди дека инспекцијата има право да наложи враќање во состојба. | Да: Вештакот потврдува дека инспекцијата има право да наложи враќање во состојба. | Да: Вештакот потврди дека инспекцијата има право да наложи враќање. | Да: Вештакот потврди дека инспекцијата има право да наложи враќање во состојба. | Делумно: Се споменува надлежност за контрола на употребата на објектот. |
| Пожарот во дискотеката 'Пулс' на 16 март минатата година резултираше со 63 загинати и над 200 повредени. | Главна разлика: датум – некои извори го сместуваат пожарот во 2025 наместо „минатата година“. | Да: Потврдено во изјавата на вештото лице во судницата. | Делумно: Потврдени се жртвите, но не и датумот на пожарот. | Делумно: Статијата наведува 16 март 2025 година, што е тековна година, а не мината. | Да: Статијата го потврдува бројот на жртви и повредени во пожарот. | Да: Податоците за жртвите се наведени во текстот. | Делумно: Статијата наведува 16 март 2025 година како датум на пожарот. | Делумно: Статијата наведува 16 март 2025 година, што е во иднина/тековно. | Делумно: Статијата наведува 16 март 2025 година како датум на пожарот. | Делумно: Статијата наведува 63 загинати и 200 повредени, но датумот е 2025. | Делумно: Се споменува судско рочиште за пожарот во дискотеката. |
| Родителите на жртвите тврдат дека повеќе од една деценија нелегална работа не е пропуст, туку институционална одговорност. | **Сите** наведуваат институционална одговорност; **разлика** е во цитирање извор. | Не е споменато | Да: Родителите укажуваат на децениски неправилности и одговорност. | Да: Родителите директно ја истакнаа институционалната одговорност. | Не е споменато | Да: Директно цитирана изјава на Александар Наунов. | Да: Александар Наунов во име на родителите ја истакна институционалната одговорност. | Да: Родителите изјавија дека ова е институционална одговорност. | Да: Родителите изјавија дека институциите имале обврска да постапуваат. | Да: Родителите изјавија дека ова е институционална одговорност. | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Дискотека 'Пулс' | Сите извори се негативни, без разлики. | Негативно: објектот користен спротивно на ДУП и закон, без дозвола за пренамена | Негативно: објектот опишан како незаконски пренаменет, со децениски неправилности | Негативно: опишана како објект со нелегална пренамена и безбедносни пречки | Негативно: опишана како нелегално пренаменета и без противпожарни мерки | Негативно: опишана како нелегално пренаменета од објект за лесна индустрија | Негативно: опишана како нелегално пренаменета и безбедносно недозволена | Негативно: објектот е опишан како незаконски пренаменет и небезбеден | Негативно: опишана како нелегално пренаменета и безбедносно недозволена | Негативно: опишана како нелегално пренаменета и небезбедна, со пречки за евакуација | Негативно: вештачењето утврди дека работела во нелегално пренаменет објект |
| Град Кочани | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменат во контекст на урбанистичка документација, без вреднување | Неутрално: споменат како локација во урбанистички план | Не е споменато | Неутрално: споменат како извор на урбанистичка документација | Неутрално: споменат како локација на пожарот, без мета-вреднување | Неутрално: споменат во контекст на урбанистичка документација | Неутрално: споменат во контекст на урбанистичка документација | Неутрално: споменат во контекст на урбанистичка документација | Неутрално: споменат како локација на дискотеката и урбанистичка зона | Неутрално: споменат како извор на урбанистичка документација |
| Општина Кочани | Поделба: дел ја обвинуваат за пропусти, дел само ја спомнуваат како надлежна. | Не е споменато | Негативно: наведено дека општинските служби не контролирале и градоначалникот издал одобрение | Неутрално: спомената како надлежна за контрола, без мета-вреднување | Неутрално: спомената како надлежна за издавање одобренија и контрола | Негативно: наведено дека била надлежна да провери, но не реагирала со години | Негативно: вештакот укажува дека Општината требало да реагира и контролира | Неутрално: спомената како надлежна за контрола, без експлицитно вреднување | Негативно: вештакот укажува дека Општината требало да реагира и контролира | Негативно: вештакот укажува дека Општината требало да реагира и контролира | Неутрално: цитирана дека е повикана да постапува по надлежност |
| Душица Трпчевска Ангелковиќ | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитирана како вешто лице, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вешто лице, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вешто лице, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како вешто лице без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вешто лице без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вешто лице без мета-вреднување | Неутрално: вешто лице кое сведочи факти без мета-вреднување |
| Маријана Лазаревска | Нема разлики: сите извори неутрални или не ја спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирана како вешто лице, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како вештак без мета-вреднување | Не е споменато |
| Александар Наунов | Сите извори го прикажуваат неутрално, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како родител, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: цитиран како родител на жртва, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како родител без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како родител на жртва без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како родител без мета-вреднување | Неутрално: цитиран како родител на жртва, без мета-вреднување | Не е споменато |
| Градежен факултет при УКИМ | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како изготвувач на вештачење, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како извршител на вештачење | Не е споменато | Неутрално: споменат како извршител на вештачење | Неутрално: споменат како изработувач на вештачење | Неутрално: споменат како изработувач на вештачење | Неутрално: споменат како изработувач на вештачењето | Не е споменато |
| Судот во Идризово | Сите извори неутрално го третираат како место на судење. | Неутрално: споменат како локација на судење, без вреднување | Неутрално: споменат како место на судење | Неутрално: споменат како место на рочиште, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како место на судење | Неутрално: споменат како место на судење, без вреднување | Неутрално: споменат како место на рочиште | Неутрално: споменат како место на рочиште | Неутрално: споменат како место на рочиште | Неутрално: споменат како место на рочиште | Не е споменато |
| Инвеститорот на 'Пулс' | Сите извори се негативни; разликата е во деталите за временскиот период (од 2012). | Негативно: инвеститорот почнал да користи објект спротивно на закон | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: опишан дека извршил нелегална пренамена | Негативно: опишан дека избрал нелегална пренамена наместо легални опции | Негативно: обвинет за нелегална пренамена од 2012 година | Негативно: опишан дека незаконски го користел објектот од 2012 | Негативно: вештакот тврди дека инвеститорот нелегално го користел објектот | Негативно: вештакот тврди дека инвеститорот нелегално го пренаменил објектот | Негативно: обвинет дека од 2012 година незаконски го користи објектот |
| Групата ДНК | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како настапувач во време на трагедијата | Неутрално: спомената како настапувачка во моментот на пожарот | Неутрално: спомената како настапувала за време на пожарот, без вреднување | Неутрално: спомената како настапувач во време на пожарот | Неутрално: спомената како настапувач во време на пожарот | Неутрално: спомената како настапувачка група во време на пожарот | Неутрално: спомената како настапувачка група во време на пожарот | Не е споменато |
| Дарко Јакимовски | Единствено Либертас го спомнува, неутрално како обвинител. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како обвинител без вреднување | Не е споменато | Not Mentioned | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Судот во Скопје ги осудува инвеститорот и општинските службеници за нелегалната пренамена на објектот. Ова води кон зајакнување на градежните инспекции во општините, со што се спречуваат слични трагедии.
Судскиот процес се одолговлекува поради процедурални пречки, како што се барањата на одбраната за нумеричка презентација на докази. Јавноста останува со чувство на неказнетост, но институциите формално ја истражуваат одговорноста на општина Кочани.
Судот ги ослободува обвинетите поради недостаток на докази за директна вмешаност, и покрај вештачењето за нелегална пренамена. Родителите на жртвите реагираат со протести, а довербата во правосудството дополнително опаѓа.
Manj gotovo
По притисок од родителите на жртвите, Владата воведува задолжителни годишни инспекции на сите угостителски објекти во државата. Општина Кочани добива нови надлежности за контрола на пренамени, што го намалува ризикот од слични нелегални дејствија.
Опозицијата го користи случајот за напади врз градоначалникот на Кочани, обвинувајќи го за занемарување на инспекциските овластувања. Владејачката партија возвраќа со тврдења дека системот бил заобиколен од инвеститорот, создавајќи политичка парализа.
Градежната инспекција на општина Кочани му наложува на сопственикот да ги отстрани сите нелегални преградни ѕидови и врати. Објектот останува празен и запуштен, симболизирајќи ја институционалната немоќ да се спречи трагедијата.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Родителите на жртвите формираат здружение кое соработува со општина Кочани за редовни проверки на безбедноста на објектите. Оваа иницијатива води кон пилот-проект за транспарентни инспекции во сите општини, намалувајќи ја корупцијата.
Европската унија започнува независна истрага за улогата на локалните институции во трагедијата, вклучувајќи ги општина Кочани и градежниот факултет. Наодите резултираат со препораки, но без директни санкции, оставајќи го системот делумно реформиран.
Поради незаинтересираност на инспекциите, друг угостителски објект во Македонија, пренаменет без дозвола, доживува пожар со жртви. Трагедијата ги повторува грешките од „Пулс“, покажувајќи дека системските пропусти остануваат нерешени.
Analizirano 10 od 15 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| ФАКТОР НА ДЕНОТ: Надлежните потврдија дека водата во Скопје е безбедна, а неколку лица се повикани во полиција за ширење невистини | ||
| "Пулс" незаконски бил пренаменет во дискотека, објектот бил предвиден за лесна индустрија | ||
| Општината требало да реагира откако "Пулс" бил нелегално пренаменет - родителите: Повеќе од една деценија работа не е пропуст, не е превид, и не е еден погрешен документ | ||
| "Пулс" нелегално бил пренаменет од индустриски во објект за угостителска дејност, сведочеше вештак во судница | ||
| Судење за "Пулс": Објектот во 2012 нелегално станал дискотека, а општината била надлежна да провери | ||
| "Пулс" нелегално бил пренаменет од индустриски објект во дискотека, Општината требало да реагира | ||
| Пренамената на објектот на "Пулс", од индустриски во дискотека, била незаконска | ||
| "Пулс" нелегално бил пренаменет од индустриски објект во дискотека, Општината требало да реагира | ||
| "Пулс" нелегално бил пренаменет од индустриски објект во дискотека, Општината требало да реагира | ||
| Вештачењето откри: "Пулс" работел во нелегално пренаменет објект | Скопско Ехо |