Влада воведува нов антикризен пакет за горива
Владата на Мицкоски, под притисок на јавноста и Левица, повторно го намалува ДДВ-то на 10% и договара привремен попуст со ОКТА за да го ублажи ценовниот шок.
Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) донесе одлука за ново зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати, при што цената на дизелот за првпат во актуелниот кризен циклус ја проби границата од 100 денари, достигнувајќи 101,5 денари за литар. Поскапувањето, кое во просек изнесува 2,62%, е резултат на растот на референтните цени на светските берзи предизвикан од геополитичките тензии и нападите врз Иран, како и промените во курсот на доларот. Политичката партија Левица остро ја критикуваше Владата и премиерот Мицкоски поради пасивноста во справувањето со ценовниот шок. Партијата бара итно намалување на ДДВ-то за дизелот од 18% на 10% и преиспитување на договорите со ОКТА, посочувајќи дека високите цени директно влијаат врз стандардот на граѓаните, транспортот и земјоделското производство.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Цената на дизелот во Македонија достигна 101,5 денари за литар, што е историски максимум во актуелниот кризен циклус. | Повеќето потврдуваат цена, но само дел ја нарекуваат историски максимум. | Не: Статијата наведува цена од 87,5 денари за литар дизел. | Да: Статијата потврдува цена од 101,5 денари како највисока во циклусот. | Делумно: Потврдена е цената од 101,5 денари, но не и историскиот максимум. | Да: Статијата потврдува цена од 101,5 денари за литар дизел. | Да: Статијата потврдува цена од 101,5 денари за литар дизел. | Делумно: Потврдена е цената од 101,5 денари, но не и историскиот максимум. | Делумно: Потврдена е цената од 101,5 денари, но не и историскиот максимум. | Делумно: Потврдена е цената од 101,5 денари, но не и историскиот максимум. | Да: Статијата потврдува цена од 101,5 денари во овој циклус. | Делумно: Потврдена е цената од 101,5 ден, но не и историскиот максимум. |
| Од 28 февруари до август, цената на дизелот во Македонија е зголемена за 43%. | 43% раст потврден од 4 извори; 5 не го спомнуваат. | Не е споменато | Да: Статијата наведува раст од 71 на 101,5 денари, што е 43%. | Не е споменато | Да: Статијата наведува раст од 71 на 101,5 денари, што е 43%. | Да: Статијата наведува раст од 71 на 101,5 денари, што е 43%. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува раст од 43% за периодот од 28 февруари. | Не е споменато |
| Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) ги зголеми малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,62%. | Само 3 од 10 извори го спомнуваат тврдењето, сите го потврдуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно го наведува овој просек од соопштението на РКЕ. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Левица бара повторно намалување на ДДВ-то за дизелот од 18% на 10% до крајот на годината. | Само 3 извори го потврдуваат барањето на Левица; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Да: Левица бара намалување на ДДВ на 10% до 31 декември. | Не е споменато | Да: Левица бара намалување на ДДВ на 10% до 31 декември. | Да: Левица бара намалување на ДДВ на 10% до 31 декември. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Поскапувањето на горивата е директна последица на нестабилноста на светскиот пазар поради нападите врз Иран и тензиите во Ормускиот Теснец. | Само Либертас целосно го поддржува тврдењето. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат напади врз Иран како почеток на кризата. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат напади врз Иран како почеток на кризата. | Делумно: Се споменуваат напади врз Иран и светска криза како причина. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува ескалација околу Иран и Ормускиот Теснец како фактор. | Да: Статијата ја посочува оваа причина за растот на цените. | Не е споменато |
| Опозициската партија Левица ја обвинува Владата за пасивност и профитирање од високите даночни приходи при зголемени цени на горивата. | Разлика: само 3 од 10 извори го покриваат; идентично го обвинуваат. | Не е споменато | Да: Левица ја критикува Владата за пасивност и наплата на ДДВ. | Не е споменато | Да: Левица ја критикува Владата за пасивност и заработка од ДДВ. | Да: Левица ја обвинува Владата за пасивност и наплата на ДДВ. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Во 1999 година, Владата на ДПМНЕ го продаде контролниот пакет од 54% од рафинеријата ОКТА на Хеленик Петролеум. | Само 3 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите молчат. | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува овој историски податок. | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува овој историски податок. | Да: Статијата го потврдува овој историски податок. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Македонија стана 100% зависна од увоз на нафтени деривати по престанокот на преработката на нафта во ОКТА во 2013 година. | Само 3 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите го игнорираат. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека од 2013 Македонија е 100% зависна од увоз. | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува овој податок од Енергетската стратегија. | Да: Статијата го наведува овој податок од Енергетската стратегија. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Левица тврди дека Владата треба да преговара за нов договор за попуст со ОКТА, слично на претходните доброволни попусти. | Само 3 од 11 извори го спомнуваат тврдењето, сите потврдно. | Не е споменато | Да: Левица прашува зошто не се преговара за нов договор за попуст. | Не е споменато | Да: Левица бара нов договор за попуст со ОКТА. | Да: Левица прашува зошто не се преговара за нов договор со ОКТА. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| РКЕ наведува дека зголемувањето на цените се должи на растот на референтните цени на светските берзи и промената на курсот на денарот. | Кумановски Муабети и Press24.mk го поддржуваат, КТВ го покрива само првиот дел. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено во изјавата на РКЕ во текстот. | Не е споменато | Да: РКЕ ги наведува овие два фактори како причини за поскапувањето. | Не е споменато | Делумно: РКЕ го наведува растот на светските берзи, но не и курсот на денарот. |
| Трошоците за полнење на резервоар од 50 литри дизел се зголемија за 1.525 денари во споредба со февруари. | 4 извори го поддржуваат, 6 не го спомнуваат. | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа разлика во цена. | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно го наведува ова зголемување. | Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа разлика во цена. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно ја наведува оваа разлика во трошокот. | Не е споменато |
| РКЕ има законска обврска да ги преиспита регулираните ставки како складишно работење и трговска маржа за да го ублажи ударот врз граѓаните. | Само 24info.mk и Антропол го поддржуваат тврдењето. | Не е споменато | Делумно: Се наведува дека е должност на РКЕ да ги преиспита ставките. | Не е споменато | Делумно: Левица бара РКЕ да ги преиспита овие ставки. | Делумно: Левица наведува дека е должност на РКЕ да ги преиспита ставките. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Регулаторна комисија за енергетика (РКЕ) | Поделба: неутрални извештаи vs критики од Левица за „препишување“ цени. | Неутрално: РКЕ е спомената како институција која ја врши пресметката на цените | Негативно: авторот ја критикува РКЕ дека улогата ја сведува на неделно препишување на берзанските движења | Неутрално: РКЕ е само цитирана како донесувач на одлуката, без мета-вреднување. | Негативно: Левица критикува дека РКЕ ја сведува улогата на неделно препишување на берзанските движења. | Негативно: Левица ја критикува РКЕ дека само препишува берзански движења без да преиспита регулирани ставки. | Неутрално: РКЕ само соопштува нови цени и дава објаснување за причините | Неутрално: РКЕ е само информативно спомената како донесувач на одлука за цените. | Неутрално: РКЕ е цитирана како донесувач на одлуката, без мета-вреднување. | Неутрално: РКЕ е спомената како институција што носи одлуки; цитирана фактички без вреднување. | Неутрално: РКЕ е спомената како носител на одлука за цените, без мета-вреднување. |
| Левица | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Неутрално: Левица е говорник што критикува други, без мета-вреднување од авторот | Не е споменато | Неутрално: Левица е говорник кој критикува други, без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: Левица е говорник во соопштението, без мета-вреднување од авторот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Влада на Македонија | Негативен фокус на пасивност; неутрален за фискални мерки. | Не е споменато | Негативно: авторот ја обвинува Владата за пасивност и собирање полно ДДВ врз поскапа основица | Не е споменато | Негативно: Левица ја обвинува Владата за пасивност и неоправдано зголемување на цените. | Негативно: Левица ја обвинува Владата за пасивност и наплата на полно ДДВ врз кризата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Владата е спомената како интервенира со фискални мерки; без вреднување. | Не е споменато |
| ДПМНЕ | Негативен тон во 3 извори; останатите молчат. | Не е споменато | Негативно: авторот го критикува ДПМНЕ за продажбата на ОКТА во 1999 година | Не е споменато | Негативно: Левица укажува дека ДПМНЕ нема право да го заборави историскиот контекст на продажбата на ОКТА. | Негативно: Левица го критикува ДПМНЕ за продажба на ОКТА во 1999 година и создавање зависност од увоз. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ОКТА | Неутрален третман, без разлики во сентиментот. | Не е споменато | Неутрално: ОКТА е спомената како компанија што давала попуст, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: ОКТА е спомената како компанија што давала попуст, без мета-вреднување. | Неутрално: ОКТА е спомената како компанија што давала попуст, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Хеленик Петролеум | Само неутрално спомнување како купувач на ОКТА. | Не е споменато | Неутрално: само споменат како купувач на ОКТА, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменат како грчки инвеститор што купил ОКТА, без вреднување. | Неутрално: Споменат како купувач на ОКТА, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Иран | Сите извори се неутрални; единствена разлика: Либертас го поврзува со пазарна нестабилност. | Не е споменато | Неутрално: споменат како цел на напади, без мета-вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменат како цел на напади, без вреднување на самиот Иран. | Неутрално: Споменат како цел на напади, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Иран е споменат во контекст на глобални пазарни фактори, без вреднување. | Неутрално: Споменат како причина за нестабилност на пазарот преку војна и блокирање транспорт. | Не е споменато |
| САД | Сите извори неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Неутрално: споменати како дел од напади врз Иран, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменати како дел од нападите врз Иран, без вреднување. | Неутрално: Споменати како дел од нападите врз Иран, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: САД се споменати во врска со санкции, без мета-вреднување. | Неутрално: Споменати заедно со Израел како страна во нападите; без вреднување. | Не е споменато |
| Израел | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Не е споменато | Неутрално: споменат како дел од напади врз Иран, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменат како дел од нападите врз Иран, без вреднување. | Неутрално: Споменат како дел од нападите врз Иран, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат заедно со САД како страна во нападите; без вреднување. | Не е споменато |
| Христијан Мицкоски | Негативен приказ: критика за пасивност и ДДВ, без позитивни извори. | Не е споменато | Негативно: авторот го критикува Мицкоски дека не презема мерки и го наплаќа полно ДДВ | Не е споменато | Негативно: Левица го критикува дека секое поскапување го прогласува за увезено и не презема мерки. | Негативно: Левица го критикува Мицкоски за пасивност и прогласување на поскапувањата за увезени. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Сања Божиновска | Само негативен приказ, фокус на критика од Левица. | Не е споменато | Негативно: авторот ја критикува Божиновска за необјаснување на отсуството на договор со ОКТА | Не е споменато | Негативно: Левица бара објаснување зошто не преговара со ОКТА за нов попуст. | Негативно: Левица ја критикува Божиновска за неисполнување на ветувањата за договор со ОКТА. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Владата на Мицкоски, под притисок на јавноста и Левица, повторно го намалува ДДВ-то на 10% и договара привремен попуст со ОКТА за да го ублажи ценовниот шок.
Регулаторната комисија за енергетика продолжува со неделно прилагодување според берзанските цени, без суштински промени во маржите, додека граѓаните се прилагодуваат на новите ценовни нивоа.
Високата цена на дизелот од 101,5 денари предизвикува верижна реакција во цените на храната и јавниот превоз, зголемувајќи ги трошоците за живот на граѓаните.
Manj gotovo
Ескалацијата околу Иран се смирува, што доведува до пад на цените на суровата нафта на светските берзи, овозможувајќи РКЕ да ги намали домашните цени.
Транспортните компании и земјоделците организираат протести барајќи субвенции за гориво, принудувајќи ја Владата на Мицкоски на дијалог без промена на даночната политика.
Поради неактивноста на државата околу ОКТА и занемарувањето на домашните капацитети, Македонија останува целосно изложена на надворешните шокови и високите цени на нафтените деривати.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Владата започнува стратешки преговори за враќање на контролата врз ОКТА за да овозможи локална преработка и независност од увозните маржи, што долгорочно ги стабилизира цените.
Владата воведува директни субвенции во форма на ваучери за гориво за ранливи категории, со што се неутрализира ефектот од високиот ДДВ без негово намалување.
Долготрајните високи цени на горивата доведуваат до значително намалување на приватната потрошувачка и пад на индустриското производство, предизвикувајќи сериозна економска стагнација.
Analizirano 10 od 34 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Дизелот од полноќ 101,5 денари за литар, поскапуваат и бензините | ||
| Левица: Дизелот ја проби стотката - ДПМНЕ го продаде контролниот пакет во ОКТА, а денес со полно ДДВ ја наплаќа кризата од џебот на граѓаните | Антропол | ||
| Од денес дизелот поскап за 3,50 денари - 10150 денари, бензините за 1,50 денари - 93,00 денари | ||
| Дизелот над 100 денари, Мицкоски не може секое поскапување да го прогласува за увезено, порачаа од Левица | ||
| Левица: Дизелот ја проби стотката, ДПМНЕ го продаде контролниот пакет во ОКТА, а денес со полно ДДВ ја наплаќа кризата од џебот на граѓаните | ||
| Горивата со нови цени: Дизелот над 100 денари, поскапеа и бензините - Press24 | ||
| Цената ма дизелот отиде над стотка | ||
| Ново поскапување на горивата. Дизелот надмина стотка! | ||
| Од почетокот на нападите врз Иран: Дизелот во Македонија поскапе за 43 отсто, бензинот - 26 отсто | ||
| Дизелот надмина 100 денари: РКЕ објави нови цени на горивата |